Budowa ucha
Budowa ucha
i
i
Funkcja ucha
Funkcja ucha
Dorota
Dorota
Rzążewska
Rzążewska
Budowa ucha
Budowa ucha
i
i
Funkcja ucha
Funkcja ucha
Dorota
Dorota
Rzążewska
Rzążewska
Budowa
Budowa
ucha
ucha
Podział ucha
Podział ucha
:
:
ucho zewnętrzne,
ucho zewnętrzne,
ucho środkowe,
ucho środkowe,
ucho wewnętrzne.
ucho wewnętrzne.
Ucho zewnętrzne
Ucho zewnętrzne
Wychwytuje fale dźwiękowe, wzmacnia je i
Wychwytuje fale dźwiękowe, wzmacnia je i
kieruje na błonę bębenkową. Składa się z:
kieruje na błonę bębenkową. Składa się z:
małżowina uszna
małżowina uszna
- jest to fałd skórny
- jest to fałd skórny
rozpięty na elastycznym rusztowaniu z tkanki
rozpięty na elastycznym rusztowaniu z tkanki
chrzęstnej. Jej kształt jest przystosowany do
chrzęstnej. Jej kształt jest przystosowany do
zbierania fal dźwiękowych i doprowadzenia
zbierania fal dźwiękowych i doprowadzenia
ich do przewodu słuchowego zewnętrznego.
ich do przewodu słuchowego zewnętrznego.
przewód słuchowy zewnętrzny
przewód słuchowy zewnętrzny
- kanał
- kanał
doprowadzający fale dźwiękowe do błony
doprowadzający fale dźwiękowe do błony
bębenkowej, zbudowany z tkanki chrzęstnej
bębenkowej, zbudowany z tkanki chrzęstnej
pokrytej od wewnątrz skórą, zawierającą
pokrytej od wewnątrz skórą, zawierającą
gruczoły woskowinowe, których zadaniem
gruczoły woskowinowe, których zadaniem
jest wydzielanie woskowiny oraz włosków
jest wydzielanie woskowiny oraz włosków
rozprowadzających woskowinę, na jego końcu
rozprowadzających woskowinę, na jego końcu
znajduje się błona bębenkowa.
znajduje się błona bębenkowa.
Ucho zewnętrzne
Ucho zewnętrzne
Ucho środkowe
Ucho środkowe
Ucho środkowe to niewielka przestrzeń w
Ucho środkowe to niewielka przestrzeń w
czaszce wypełniona powietrzem. Jego
czaszce wypełniona powietrzem. Jego
zadaniem jest mechaniczne wzmocnienie i
zadaniem jest mechaniczne wzmocnienie i
doprowadzenie fal dźwiękowych do ucha
doprowadzenie fal dźwiękowych do ucha
wewnętrznego. W skład ucha środkowego
wewnętrznego. W skład ucha środkowego
wchodzi błona bębenkowa, trzy kosteczki
wchodzi błona bębenkowa, trzy kosteczki
słuchowe oraz trąbka słuchowa (trąbka
słuchowe oraz trąbka słuchowa (trąbka
Eustachiusza):
Eustachiusza):
błona bębenkowa
błona bębenkowa
- błona oddzielająca
- błona oddzielająca
przewód słuchowy zewnętrzny od ucha
przewód słuchowy zewnętrzny od ucha
środkowego, zamienia fale dźwiękowe
środkowego, zamienia fale dźwiękowe
w drgania mechaniczne, pobudzając
w drgania mechaniczne, pobudzając
kosteczki słuchowe.
kosteczki słuchowe.
Ucho środkowe
Ucho środkowe
trąbka
słuchowa
(trąbka
trąbka
słuchowa
(trąbka
Eustachiusza)
Eustachiusza)
- kanał łączący ucho
- kanał łączący ucho
środkowe z gardłem, o długości ok. 35
środkowe z gardłem, o długości ok. 35
mm. Normalnie jest zamknięta, ale
mm. Normalnie jest zamknięta, ale
może się otworzyć w celu wyrównania
może się otworzyć w celu wyrównania
ciśnienia powietrza w uchu. Jeśli
ciśnienia powietrza w uchu. Jeśli
wpuszczone powietrze będzie zawierać
wpuszczone powietrze będzie zawierać
groźne zarazki, to może rozpocząć
groźne zarazki, to może rozpocząć
zapalenie ucha środkowego
zapalenie ucha środkowego
.
.
Ucho środkowe
Ucho środkowe
kosteczki
słuchowe
kosteczki
słuchowe
-
młoteczek,
-
młoteczek,
kowadełko, strzemiączko. Młoteczek z jednej
kowadełko, strzemiączko. Młoteczek z jednej
strony łączy się z błoną bębenkową, a z
strony łączy się z błoną bębenkową, a z
drugiej strony łączy się kowadełkiem,
drugiej strony łączy się kowadełkiem,
kowadełko ze strzemiączkiem, a ono z kolei
kowadełko ze strzemiączkiem, a ono z kolei
łączy się z błoną okienka owalnego. Ich
łączy się z błoną okienka owalnego. Ich
zadaniem jest wzmocnienie drgań błony
zadaniem jest wzmocnienie drgań błony
bębenkowej i doprowadzenie ich do ucha
bębenkowej i doprowadzenie ich do ucha
wewnętrznego. Istotną rolę odgrywają tu też
wewnętrznego. Istotną rolę odgrywają tu też
dwa mięśnie - napinacz błony bębenkowej,
dwa mięśnie - napinacz błony bębenkowej,
który przy rozluźnieniu osłabia drgania zbyt
który przy rozluźnieniu osłabia drgania zbyt
mocnych
dźwięków
oraz
mięsień
mocnych
dźwięków
oraz
mięsień
strzemiączkowy mający analogiczną rolę.
strzemiączkowy mający analogiczną rolę.
Kosteczki słuchowe są najmniejszymi kośćmi
Kosteczki słuchowe są najmniejszymi kośćmi
organizmu ludzkiego.
organizmu ludzkiego.
Ucho środkowe
Ucho środkowe
Ucho wewnętrzne
Ucho wewnętrzne
Ucho wewnętrzne składa się z błędnika i nerwu
Ucho wewnętrzne składa się z błędnika i nerwu
statyczno-słuchowego.
statyczno-słuchowego.
Błędnik
Błędnik
dzieli się na: błędnik kostny i jego
dzieli się na: błędnik kostny i jego
odpowiednik, błędnik błoniasty znajdujący się
odpowiednik, błędnik błoniasty znajdujący się
wewnątrz błędnika kostnego. Przestrzeń
wewnątrz błędnika kostnego. Przestrzeń
między błędnikiem kostnym i błoniastym
między błędnikiem kostnym i błoniastym
wypełnia ciecz zwana perilimfą, natomiast
wypełnia ciecz zwana perilimfą, natomiast
wewnątrz błędnika błoniastego znajduje się
wewnątrz błędnika błoniastego znajduje się
ciecz zwana endolimfą. W skład błędnika
ciecz zwana endolimfą. W skład błędnika
wchodzi:
wchodzi:
ślimak
ślimak
- wewnątrz którego znajduje
- wewnątrz którego znajduje
się aparat zmysłu słuchu,
się aparat zmysłu słuchu,
przedsionek i trzy
przedsionek i trzy
kanały półkoliste,
kanały półkoliste,
w których znajduje się
w których znajduje się
aparat zmysłu równowagi.
aparat zmysłu równowagi.
Nerw statyczno-słuchowy
Nerw statyczno-słuchowy
składa się z części
składa się z części
słuchowej i przedsionkowej. Droga słuchowa,
słuchowej i przedsionkowej. Droga słuchowa,
czyli droga przewodzenia bodźca słuchowego
czyli droga przewodzenia bodźca słuchowego
w obrębie układu nerwowego, biegnie do kory
w obrębie układu nerwowego, biegnie do kory
płata skroniowego mózgu, a przedsionkowa do
płata skroniowego mózgu, a przedsionkowa do
móżdżku.
móżdżku.
Ucho wewnętrzne
Ucho wewnętrzne
Elementy odpowiedzialne za
Elementy odpowiedzialne za
słuch
słuch
okienko owalne
okienko owalne
(przedsionka) -
(przedsionka) -
błona stykająca się
błona stykająca się
bezpośrednio ze strzemiączkiem, ułatwiająca przejście
bezpośrednio ze strzemiączkiem, ułatwiająca przejście
drgań z ucha środkowego do wnętrza ślimaka. Drgania
drgań z ucha środkowego do wnętrza ślimaka. Drgania
przechodzą do schodów przedsionka, czyli zewnętrznej
przechodzą do schodów przedsionka, czyli zewnętrznej
komory ślimaka;
komory ślimaka;
okienko okrągłe
okienko okrągłe
(ślimaka)
(ślimaka)
- błona nie stykająca się z
- błona nie stykająca się z
zewnątrz z żadną z kostek, ale również mogąca
zewnątrz z żadną z kostek, ale również mogąca
przekazywać drgania do wnętrza ślimaka. Stanowi wyłom
przekazywać drgania do wnętrza ślimaka. Stanowi wyłom
stykający się ze schodami ślimaka;
stykający się ze schodami ślimaka;
ślimak
ślimak
- najważniejsza część ucha wewnętrznego, z
- najważniejsza część ucha wewnętrznego, z
wyglądu przypominająca muszlę ślimaka. Jest to długi,
wyglądu przypominająca muszlę ślimaka. Jest to długi,
zwężający się kanał kostny, zwinięty spiralnie i
zwężający się kanał kostny, zwinięty spiralnie i
wypełniony w całości płynem. W środku przedzielony jest
wypełniony w całości płynem. W środku przedzielony jest
dwoma błonami - błoną podstawową i błoną Reisnera.
dwoma błonami - błoną podstawową i błoną Reisnera.
Dzielą one ślimaka na trzy komory nazywane schodami
Dzielą one ślimaka na trzy komory nazywane schodami
przedsionka, ślimaka i bębenka. Wewnątrz schodów
przedsionka, ślimaka i bębenka. Wewnątrz schodów
ślimaka znajduje się
ślimaka znajduje się
narząd Cortiego
narząd Cortiego
, który zamienia
, który zamienia
pobudzenia znajdujących się na nim rzęsek w impulsy
pobudzenia znajdujących się na nim rzęsek w impulsy
nerwowe. Zniszczenie narządu Cortiego powoduje
nerwowe. Zniszczenie narządu Cortiego powoduje
całkowitą głuchotę.
całkowitą głuchotę.
Funkcje ucha
Funkcje ucha
Ucho jest narządem słuchu i równowagi. Ucho ludzkie
Ucho jest narządem słuchu i równowagi. Ucho ludzkie
zdolne jest odbierać dźwięki o częstotliwości od 16 do
zdolne jest odbierać dźwięki o częstotliwości od 16 do
22000 Hz (drgań na sekundę), o natężeniu od 0 do 120
22000 Hz (drgań na sekundę), o natężeniu od 0 do 120
dB (decybeli). W uchu zewnętrznym i środkowym
dB (decybeli). W uchu zewnętrznym i środkowym
odbywa się przewodzenie dźwięku, a w uchu
odbywa się przewodzenie dźwięku, a w uchu
wewnętrznym odbiór dźwięku. Dalsza emisja bodźca
wewnętrznym odbiór dźwięku. Dalsza emisja bodźca
słuchowego przebiega przez nerw słuchowy i drogę
słuchowego przebiega przez nerw słuchowy i drogę
słuchową do kory mózgowej w płacie skroniowym.
słuchową do kory mózgowej w płacie skroniowym.
W przewodzie słuchowym występuje fala stojąca, która
W przewodzie słuchowym występuje fala stojąca, która
powstaje w wyniku odbicia się fali dźwiękowej
powstaje w wyniku odbicia się fali dźwiękowej
prostopadle od powierzchni błony bębenkowej. Drgania
prostopadle od powierzchni błony bębenkowej. Drgania
słupa powietrza zawartego w przewodzie słuchowym
słupa powietrza zawartego w przewodzie słuchowym
powodują wystąpienie rezonansu dla częstotliwości ok.
powodują wystąpienie rezonansu dla częstotliwości ok.
3000 Hz i w konsekwencji wzmocnienie dźwięku dla tej
3000 Hz i w konsekwencji wzmocnienie dźwięku dla tej
częstotliwości o ok. 10 dB.
częstotliwości o ok. 10 dB.
Ucho spełnia więc podwójną funkcję. Jest narządem
Ucho spełnia więc podwójną funkcję. Jest narządem
słuchu (odbiera fale dźwiękowe) i równowagi (odbiera
słuchu (odbiera fale dźwiękowe) i równowagi (odbiera
informacje o zmianach położenia całego organizmu bądź
informacje o zmianach położenia całego organizmu bądź
jego części).
jego części).
Funkcje ucha
Funkcje ucha
Słuch,
zdolność
odbierania,
kodowania,
Słuch,
zdolność
odbierania,
kodowania,
przesyłania i integracji informacji słuchowej.
przesyłania i integracji informacji słuchowej.
Bodźcem akustycznym są drgania powietrza
Bodźcem akustycznym są drgania powietrza
tworzące podłużną falę dźwiękową, która
tworzące podłużną falę dźwiękową, która
padając na powierzchnię wywiera ciśnienie
padając na powierzchnię wywiera ciśnienie
będące miarą natężenia dźwięku. Intensywność
będące miarą natężenia dźwięku. Intensywność
dźwięku wyraża się w decybelach. Przy
dźwięku wyraża się w decybelach. Przy
wysokich częstotliwościach powstają salwy
wysokich częstotliwościach powstają salwy
impulsów. Kolejność pojawiania się ich w
impulsów. Kolejność pojawiania się ich w
poszczególnych włóknach stanowi podstawę
poszczególnych włóknach stanowi podstawę
mechanizmu
kodowania
dźwięków.
mechanizmu
kodowania
dźwięków.
Różnicowanie intensywności dźwięków odbywa
Różnicowanie intensywności dźwięków odbywa
się w ośrodkach podkorowych, natomiast
się w ośrodkach podkorowych, natomiast
zróżnicowanie i
zróżnicowanie i
identyfikacja wzorców dźwiękowych oraz
identyfikacja wzorców dźwiękowych oraz
lokalizowanie źródła dźwięku odbywa się w
lokalizowanie źródła dźwięku odbywa się w
okolicy słuchowej kory mózgu.
okolicy słuchowej kory mózgu.
Funkcje ucha
Funkcje ucha
Poszczególne części składowe ucha spełniają
Poszczególne części składowe ucha spełniają
różne skomplikowane funkcje:
różne skomplikowane funkcje:
małżowina uszna
małżowina uszna
służy do lokalizowania
służy do lokalizowania
źródła
dźwięku
oraz
skupiania
fal
źródła
dźwięku
oraz
skupiania
fal
dźwiękowych;
dźwiękowych;
przewód słuchowy
przewód słuchowy
przekazuje, wzmacnia i
przekazuje, wzmacnia i
ukierunkowuje drgania fali dźwiękowej na
ukierunkowuje drgania fali dźwiękowej na
błonę bębenkową; przewód wysłany jest
błonę bębenkową; przewód wysłany jest
urzęsionym
nabłon kiem,
zawierającym
urzęsionym
nabłon kiem,
zawierającym
gruczoły łojowe i woskowinowe, których
gruczoły łojowe i woskowinowe, których
wydzielina tworzy warstwę ochronną;
wydzielina tworzy warstwę ochronną;
błona bębenkowa
błona bębenkowa
-
-
elastyczna, cienka
elastyczna, cienka
błona
zbudowana
z
tkanki
łącznej,
błona
zbudowana
z
tkanki
łącznej,
wprawiana jest w drgania przez fale
wprawiana jest w drgania przez fale
głosowe;
głosowe;
Funkcje ucha
Funkcje ucha
kosteczki słuchowe
kosteczki słuchowe
—
—
połączone między
połączone między
sobą stawowo - stanowią pomost między
sobą stawowo - stanowią pomost między
błoną bębenkową a uchem wewnętrznym;
błoną bębenkową a uchem wewnętrznym;
drgania z błony bębenkowej przenoszone są
drgania z błony bębenkowej przenoszone są
na kosteczki, których rola polega na
na kosteczki, których rola polega na
wzmacnianiu
fali
dźwiękowej
oraz
wzmacnianiu
fali
dźwiękowej
oraz
regulowaniu
właściwości
akustycznych
regulowaniu
właściwości
akustycznych
powietrza i ucha wewnętrznego;
powietrza i ucha wewnętrznego;
trąbka słuchowa
trąbka słuchowa
-
-
przewód łączący ucho
przewód łączący ucho
środkowe z gardłem, służy do wyrównania
środkowe z gardłem, służy do wyrównania
ciśnień i zarazem zabezpiecza ucho
ciśnień i zarazem zabezpiecza ucho
środkowe przed skutkami zbyt silnych fal
środkowe przed skutkami zbyt silnych fal
dźwiękowych (częsty odruch połykania
dźwiękowych (częsty odruch połykania
wyrównuje zaistniałe różnice ciśnień);
wyrównuje zaistniałe różnice ciśnień);
Funkcje ucha
Funkcje ucha
ślimak
ślimak
-
-
to
skręcony
kanał
to
skręcony
kanał
zawierający płyn zwany endolimfą; w
zawierający płyn zwany endolimfą; w
ślimaku z.najduje się narząd Cortiego,
ślimaku z.najduje się narząd Cortiego,
będący właściwym narządem słuchu;
będący właściwym narządem słuchu;
na skutek drgania fal dźwiękowych
na skutek drgania fal dźwiękowych
pobudzana jest endolimfa, która
pobudzana jest endolimfa, która
drażni komórki nerwowe w narządzie
drażni komórki nerwowe w narządzie
Cortiego, te z kolei przekazują
Cortiego, te z kolei przekazują
impulsy do nerwu słuchowego, a za
impulsy do nerwu słuchowego, a za
jego pośrednictwem do korowego
jego pośrednictwem do korowego
ośrodka słuchu (płata skroniowy),
ośrodka słuchu (płata skroniowy),
gdzie powstają wrażenie słuchowe.
gdzie powstają wrażenie słuchowe.
Funkcje ucha
Funkcje ucha
Kanały półkoliste
Kanały półkoliste
ucha wewnętrznego są
ucha wewnętrznego są
zbudowane z 3 rurkowatych przewodów
zbudowane z 3 rurkowatych przewodów
ustawionych
w
stosunku
do
siebie
ustawionych
w
stosunku
do
siebie
prostopadle w różnych płaszczyznach.
prostopadle w różnych płaszczyznach.
Kanały te
są
właściwym narządem
Kanały te
są
właściwym narządem
równowagi. W zależności od ułożenia ciała
równowagi. W zależności od ułożenia ciała
kamyczki pobudzają receptory równowagi
kamyczki pobudzają receptory równowagi
w kanałach półkolistych. Receptory te
w kanałach półkolistych. Receptory te
przekazują impulsy za pośrednictwem
przekazują impulsy za pośrednictwem
nerwu słuchowego do korowych ośrodków
nerwu słuchowego do korowych ośrodków
koordynacji ruchowej, orientując organizm
koordynacji ruchowej, orientując organizm
o jego położeniu w przestrzeni. Wszystkie
o jego położeniu w przestrzeni. Wszystkie
kanały półkoliste zaczynają się i kończą w
kanały półkoliste zaczynają się i kończą w
przedsionku.
przedsionku.