background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

PODSTAWOWE 

PROBLEMY 

GERIATRYCZNE 

W ASPEKCIE 

UZDROWISKOWYM

 

background image

 

 

ZMIANY DEMOGRAFICZNE 

    Czynniki mające istotny wpływ 
na życie    
    społeczeństwa, a zwłaszcza 
system opieki    

    zdrowotnej i socjalnej: 

    - starzenie się społeczeństw 
(wydłużenie się   
       średniej trwania życia i 
zmniejszenie    
       liczby urodzeń)
    - wzrost liczby i odsetka ludzi 
starych na  
       świecie 

 

          (Davis, 1999)

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

 

background image

 

 

Średnie trwanie życia w skali 

globalnej 

1955 r.          →          47 lat

1955 r.         →          65 lat

  2025 r.          →          73 lata 

  Im bogatszy kraj, tym dłuższe trwanie 

życia ludności, tym wyższy udział seniorów.

  (Frąckiewicz, 1997) 

 Polska – stałe wydłużanie przeciętnego 

trwania życia

                 2000 rok ;   kobiety – 78 lat

                         mężczyźni – 69,7 lat

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

   - Udział procentowy osób w wieku 65 lat i 
starszych w    
      roku 1995 w wielu  krajach > 15%
   - Polska ; udział procentowy osób starszych 
w ogólnej      
      populacji ludności w latach 1950 – 2000 
(wg. GUS)

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

ROK

OSOBY    + 

60 LAT

OSOBY + 65 LAT

R

K

M

1950

8,2

5,2

6,1

4,5

1960

9,6

6,0

7,1

4,6

1970

12,9

8,4

10,0

6,7

1980

13,3

10,1

12,1

7,9

1990

15,0

10,2

12,4

7,9

2000

16,6

12,2

14,7

9,6

background image

 

 

  

•   Polska przekroczyła tzw. „próg 

starości     
       demograficznej” oznaczający wg. 
norm ONZ      
       7% udział osób w wieku 65 lat i 
starszych w    
       ogólnej strukturze  ludności, w 
1967

.

   •  Według prognozy demograficznej 
(1999 r.)   
       w Polsce :
     -  2010 r.     -     5 mln osób + 65 r.ż. 
(13%)
     -  2020 r.     -     17,4%
     -  w 2010 roku co czwarta osoba 
starsza będzie   
         miała 80 lat i więcej

   (Kowalski, 2000) 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Wydłużenie się życia przy 

jednoczesnym spadku stopy 

urodzeń oznacza nie tylko dalszy 

postęp starzenia się polskiego 

społeczeństwa, ale także wzrost 

ogólnej liczby ludności, wzrost 

obciążenia społeczeństwa oraz 

rosnące zapotrzebowanie na 

opiekę zdrowotną i społeczną”

 

(Wierzchosławski, 1999)

 

background image

 

 

STARZENIE SIĘ

 
 

  

  

biologiczne            psychologiczne             

społeczne

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

UNIWERSALNE CECHY STARZENIA SIĘ CZŁOWIEKA ;

   -     

Zmiany biologiczne charakteryzujące się jako procesy

      1.     powszechne
      2.    rozciągnięte w czasie
      3.    jednokierunkowe (inwolucja, samounicestwienie)
      4.    uczestniczące w genetycznie zaprogramowanej 

ontogenezie
      5.    nierówne dynamicznie (osoby, układy narządów, 

gatunek)
      6.    mierzalne skalami (biologiczna, sprawnościowa,    
             kalendarzowa)
      7.    prowadzące do starości (jako stanu lub okresu życia)
      8.    skojarzone z wysoką i odmienną w przebiegu   
             chorobowością
      9.    oceniane zawsze negatywnie
    10.    poznane tylko częściowo
 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Częstość stanów chorobowych w 

populacji polskiej > 65 r.ż

 

     1.    Choroby układu sercowo-naczyniowego  75%
     2.    Choroby układu ruchu                               

68%

     3.    Choroby układu oddechowego                  

46%

     4.    Choroby układu trawiennego                    

34%

     5.    Zespoły otępienne                                       

15% 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

ETIOLOGIA STARZENIA SIĘ CZŁOWIEKA

  

 Czynniki indukujące               Czynniki 

modyfikujące                

      - genom                                     - ekologiczne
      - metabolizm                            - socjalne
      - cz. psychologiczne                 - choroby

  

Procesy starzenia

 

Znamiona starości

 

   biologiczne             psychologiczne                

społeczne

 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Odrębności chorowania w 

wieku 

podeszłym wiążą się z :

     -  zagadnieniami 
epidemiologicznymi
     -  problemami rozpoznawczo-
leczniczymi
     -  odmiennością przebiegu 
procesu   
        chorobowego i rokowania
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Epidemiologia geriatryczna ;

  

1. Wysoka i korelująca z wiekiem 

zapadalność na   

     różne stany chorobowe                    

2. Polipatologia tzn. równoczesne 
występowanie   

    kilku swoistych  („of Aging”) lub 

odmiennie   

    przebiegających („in Aging”) 

procesów  

    chorobowych
3. Współistnienie chorób ze zmianami 

  

    wynikającymi z procesu starzenia 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Problemy diagnostyczno – 

terapeutyczne

      1. Brak typowego obrazu choroby („ maski 
chorobowe”)
      2. Częste objawy niespecyficzne (bóle, zawroty 
głowy, zaburzenia      
          świadomości i snu, obj. dyspeptyczne)
      3. Wywiad trudny do zebrania
      4. Niechęć do badania lekarskiego
      5. Potrzeba różnicowania między chorobami a 
następstwami  
          starzenia
      6. Trudności leczniczo – rehabilitacyjne;
         -  brak gotowości do współpracy
         -  niski stopień realizacji zaleceń leczniczych 
(50 – 60%)
         -  znikoma skuteczność postępowania 
niefarmakologicznego  
            (nawyki żywieniowe, nieaktywny styl życia, 
możliwości  
            finansowe)

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Współpraca w zakresie 

wykonywania rehabilitacyjnych 

ćwiczeń jest lepsza jeżeli :

  

 - rehabilitowany ma poczucie pełnej 
wolności   
   decyzji
 - proponowana aktywność zostanie 
uzasadniona   
    względami zdrowotnymi
 - zostaną zastosowane różnorodne 
zestawy i  
    formy ćwiczeń 
 - zapewni się ćwiczącym poczucie 
indywidualnego      
   traktowania
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Przebieg choroby w starości 

zmieniają:

         

          - cechy temperamentu
          - osłabienie sprawności umysłowej
          - ! zmniejszone zdolności adaptacyjne i 
wąskie granice  
             homeostazy; duża wrażliwość na 
zmiany                        
             środowiskowe (temperatura, 
wilgotność, ciśnienie,   
             żywienie, odwodnienie), i psychiczne
          - specyfika postawy wobec własnej 
choroby;
            pozytywna (nowe zadania życiowe)

            hipochondryczna

            postawa negacji (! lekarze)                   

                                             
            apatii i obojętności 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Jakość życia w wieku podeszłym   

                         (wg. Siergriesta i 

Junge) to odpowiedź na powiązane 

elementy życia ludzkiego;

   

    a)   fizyczną kondycję wynikającą z 

wieku  

          (niesprawność, ból, choroby 

przewlekłe)

    b)   stan psychiczny 

(samopoczucie, niepokój,    

          depresja)                                       

                

    c)   aktywność społeczną 

(integracja, izolacja     

          ze środowiskiem) 

background image

Wymiary jakości życia w 

Wymiary jakości życia w 

wieku podeszłym:

wieku podeszłym:

 

 

       

       

  

  

-   

-   

obiektywne

obiektywne

      

      

1. ogólny stan zdrowia i 

1. ogólny stan zdrowia i 

 

 

funkcjonalny

funkcjonalny

    

    

2. pozycja społeczno – 

2. pozycja społeczno – 

ekonomiczna

ekonomiczna

  

  

-   subiektywne 

-   subiektywne 

    

    

3. zadowolenie, satysfakcja z 

3. zadowolenie, satysfakcja z 

życia

życia

    

    

4. poczucie własnej godności

4. poczucie własnej godności

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Parametry oceny jakości życia w wieku 
podeszłym:

 

 

-  ocena kliniczna (sprawność fizyczna, 

-  ocena kliniczna (sprawność fizyczna, 

umysłowa, 

umysłowa, 

  

  

    

    

chorobowość)

chorobowość)

-  korzystanie z systematycznego leczenia

-  korzystanie z systematycznego leczenia

-  uwarunkowania środowiskowe

-  uwarunkowania środowiskowe

-  środowisko ekologiczne

-  środowisko ekologiczne

-  styl życia

-  styl życia

-  umiejętność radzenia sobie w trudnych 

-  umiejętność radzenia sobie w trudnych 

sytuacjach

sytuacjach

-  warunki ekonomiczno – bytowe

-  warunki ekonomiczno – bytowe

-  

-  charakterystyka demograficzno – 
społeczna (wiek,
   płeć, wykształcenie, stan cywilny, status 
społeczny)

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

ZASADY POSTĘPOWANIA 

DIAGNOSTYCZNO -TERAPEUTYCZNEGO 

W GERIATRII ;

 

1. Konieczność odróżniania i oceny 
stawów   
     chorobowych  (wymagających leczenia) 
od  
     fizjopatologicznych następstw starzenia 
  
     (wymagającego rewitalizacji)
2. Holistyczne podejście do złożonych 
problemów  
      zdrowotnych
3. Kompleksowe rozwiązywanie potrzeb 
prewencyjno –  
     leczniczych, psychologicznych oraz 
przystosowanie  
     do  samodzielnego funkcjonowania w 
środowisku   
     (rehabilitacja)
4
Hierarchizacja licznych potrzeb 
diagnostyczno –  
    leczniczych oraz rehabilitacyjnych
 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

     • Stany chorobowe prawie swoiste 
dla wieku   
       podeszłego  („ of Aging”) np.:
     - upadki
     - osteoporoza
     - nietrzymanie zwieraczy

      Stany chorobowe charakteryzujące 

się    
        odrębnym przebiegiem („in 
Aging”), np.:
    - nadciśnienie tętnicze
    - niewydolność serca
    - choroba niedokrwienna serca
    - cukrzyca
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA U OSÓB 

STARSZYCH: 

    - poprawia ogólne samopoczucie         
                                       
    - korzystnie wpływa na zdrowie 
fizyczne i   
      psychiczne
                                            
                                                      
    - pomaga w zachowaniu 
niezależnego trybu życia
    - zmniejsza ryzyko zachorowania na 
niektóre  
      choroby (choroba niedokrwienna 
serca,   
      cukrzyca, nadciśnienie)
    - pomaga minimalizować skutki 
niesprawności  i    
      może pomagać w leczeniu stanów 
bólowych
    - może pomagać w zmianie 
stereotypowych  
      perspektyw wieku podeszłego

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

INDYWIDUALNE KORZYŚCI Z AKTYWNOŚCI 

FIZYCZNEJ OSÓB STARSZYCH

  Fizjologiczne
      Korzyści natychmiastowe :

       a) usprawnia regulację stężenia glukozy we krwi
       b) reguluje aktywność katecholamin
       c) poprawia jakość i ilość snu u osób w każdym wieku
      Skutki długoterminowe :

       a) wydolność aerobowa / sercowo-naczyniowa: poprawa   
           funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego po  
           odpowiednim treningu fizycznym
      b) trening oporowy / wzmacnianie mięśni istotne w 
utrzymaniu
   
          niezależności
      c) gibkość
      d) równowaga / koordynacja: regularna aktywność 
zapobiega i /   
          lub opóźnia związane z wiekiem zaburzenia równowagi i  
 
          zmniejsza ryzyko upadku
     e) szybkość ruchów: spowolnienie reakcji; opóźnienie 
związanego z    
         wiekiem pogorszenia sprawności

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

INDYWIDUALNE KORZYŚCI Z AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ OSÓB STARSZYCH

 

INDYWIDUALNE KORZYŚCI Z AKTYWNOŚCI 

FIZYCZNEJ OSÓB STARSZYCH 

Psychologiczne

 Korzyści natychmiastowe:

   a)   odprężenie
   b)   zmniejszenie stresu i niepokoju
   c)   poprawa nastroju

 Skutki długoterminowe:

   a)   ogólne dobre samopoczucie
   b)   poprawa zdrowia psychicznego (korzystne w 

leczeniu  

          nerwicy depresyjnej i lękowej)
   c)   poprawa funkcji poznawczych
   d)   kontrola motoryczna
   e)   nabycie nowych umiejętności i 

udoskonalenie posiadanych

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

INDYWIDUALNE KORZYŚCI Z AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ OSÓB STARSZYCH

 

Społeczne
       Korzyści natychmiastowe :

a)   przywrócenie pewności siebie i 
ułatwienie bardziej   
      aktywnej roli w społeczeństwie
b)   wzmocnienie integracji społecznej i 
kulturalnej

       Skutki długoterminowe :

a)   zwiększenie integracji (zmiana 
stereotypowego   
       postrzegania procesu starzenia)
b)   zawieranie nowych znajomości
c)    wzmacnianie więzi społecznych i 
kulturalnych
d)   utrzymanie dotychczasowych ról i 
zdobycie nowych

 

background image

 

 

 

•   Rehabilitacja geriatryczna w swej 
obecnej     
      formie  powinna :                          
                                                            
                                                            
                                                            
         - stanowić nowy kierunek 
działania i   
   postępowania w profilaktyce
 - pomóc w utrzymaniu osób 
starszych w jak 
   największej sprawności
 
•    W procesie usprawniania stosuje 
się:
 - kinezyterapię
 - fizykoterapię
 - masaż
 - terapię zajęciową

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Kinezyterapia:

 

1.    Ćwiczenia utrzymujące lub 
zwiększające   
       zakres ruchu w stawach
2.    Ćwiczenia zwiększające siłę 
mięśni
3.    Proprioceptywne torowanie 
nerwowo –     
       mięśniowe
4.    Ćwiczenia koordynacyjne
5.    Pionizacja
6.    Ćwiczenia ogólnokondycyjne
7.   Nauka chodzenia

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

C O G obejmuje cztery główne 

dziedziny

A) Ocena czynnościowa ;

   -    skala podstawowych 

czynności  

        życiowych (ADL – activities of 

daily   

        living) ;
  -    skala złożonych czynności 

życia  

       codziennego (IADL – 

instrumental  

       activities of daily living)

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

B) Ocena zdrowia 
fizycznego;

-   skala NYHA 
-   kanadyjska skala oceny choroby 
wieńcowej
-   skala oceny zaawansowania RZS
-   skala nasilenia choroby 
Parkinsona
-   skala Tinettiego
-   skala Norton
-   stan odżywienia (BMI, ocena 
ogólna, dieta)
-   skala Cumminsa i wsp.

background image

 

 

C) Ocena stanu umysłowego ;

     -  test MMSE, test rysowania zegara
     -  skrócony test sprawności umysłowej   
        wg. Hodgkinsona
                                    

                  

     - Geriatryczna skala oceny Depresji        

       

        wg. Ysavage i wsp.

D) Ocena socjalna;

     -  w celu określenia potrzeb w zakresie   
         opieki i pomocy aktualnej i   
         długoterminowej 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Całościowa Ocena Geriatryczna  

(COG)

(- niezbędna do ustalenia zdolności 
osoby starszej do samodzielnego 
funkcjonowania oraz do określenia 
zakresu ingerencji leczniczej i 
koniecznej opieki) 

COG ; to wielokierunkowy, 
zintegrowany proces diagnostyczny, 
którego celem jest ustalenie 
a) zakresu zaburzeń dobrostanu
         
 b) priorytetów leczniczo – 
rehabilitacyjnych
   
     potrzeb i możliwości zapewnienia 
dalszego    
     leczenia / rehabilitacji / opieki
 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

SPECYFICZNE PROBLEMY 

GERIATRYCZNE

= WIELKIE PROBLEMY GERIATRYCZNE

     

    

    

          -         stan odżywiania                  

                                                               
   

          -         odleżyny
          -         nietrzymanie zwieraczy
          -         zaburzenia poruszania 

się

          -         upadki i zburzenia 

równowagi

          -         demencja
          -         depresja
          -         upośledzenie wzroku i 

słuchu 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Leczenie uzdrowiskowe u osób 

starszych ;

 

       

terapia gerontologiczna – 

REWITALIZACYJNA:

          

zahamowanie lub złagodzenie 

skutków procesu   
        starzenia oraz przywrócenie 
uprzedniego poziomu  
        sprawności

        

      - terapia geriatryczna – LECZNICZA:       
                                                   
        stosowna do rozpoznanych stanów 
chorobowych

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Leczenie uzdrowiskowe ma duże znaczenie dla 

leczenia, rehabilitacji i profilaktyki osób w 

wieku podeszłym przez: 

    1. Odpowiedni trening czynnościowy w celu    
        poprawy reagowania na bodźce i 

zwiększenie    

        zdolności adaptacyjnych organizmu do 

zmian  

        środowiskowych
    2. Poprawę ogólnej wydolności i zwiększenie  
        zdolności organizmu do wysiłku fizycznego
    3. Zmianę trybu życia
    4. Edukację prozdrowotną 

! 80% osób  starszych nie widzi wskazań i 

potrzeby rehabilitacji. 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

WSKAZANIA DO LECZENIA UZDROWISKOWEGO 

1. Rehabilitacja mająca na celu przywrócenie zdolności do  
 
     samodzielnej egzystencji utraconej wskutek choroby,   
     wypadku, zabiegu  chirurgicznego (opanowanie w jak   
     najszerszym zakresie ADL)
2. Prewencja pierwotna (ograniczenie czynników ryzyka  
    występowania chorób „of aging” oraz „in aging”)
3. Prewencja wtórna (zapobieganie wystąpieniu powikłań 
lub  
     nawrotów)
4. Uruchomienie istniejących rezerw czynnościowych   
    i trening własnych mechanizmów obronnych organizmu
 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

ZABURZENIA PROCESÓW PRZYSTOSOWAWCZYCH W 

STAROŚCI 

Przyczyny

Skutki

Osłabienie wrażliwości baro- i 

wolumoreceptorów

Osłabienie reakcji na stymulację 

adrenergiczną.

 

Nadreaktywność osmoreceptorów 

podwzgórza.

Upośledzenie termoregulacji.

 

Opoźnienie wydzielania insuliny w 

odpowiedzi na bodźec pokarmowy.

Osłabienie wykorzystania insuliny 

przez komórki docelowe.
Niedostateczna odbudowa kości.
Upośledzenie adaptacji narządu 

wzroku 

Niedociśnienie pionizacyjne. 

Opóźnienie reakcji 

naczynioruchowej.

Słabsze przystosowanie do wysiłku 

fizycznego. Brak objawów typowych 

dla hipoglikemii, tyreotoksykozy.

Skłonność do zwiększonej sekresji 

wazopresyny.

Skłonność do przegrzania i udaru 

cieplnego oraz ochłodzenia.

Upośledzona tolerancja glukozy.

 

Cukrzyca typu 2, cukrzyca starcza

 

Osteopenia.
Dalekowzroczność, upośledzenie 
widzenia w ciemności.
 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

OKRESY KURACJI UZDROWISKOWEJ 

   (wg. Jordana)

 

    I   Wstępny – przygotowanie chorego do odbycia  
         kuracji uzdrowiskowej
   II   Zmiana dotychczasowego trybu życia (do 3 –4   
         dnia pobytu)
! III  Aklimatyzacja (dostosowanie do nowego  
         środowiska i bodźców związanych z zabiegami    
         8-12 dzień, krytyczny szczyt reaktywności)
! IV  Odczyn uzdrowiskowy (m. 18 –23 dniem kuracji)
   V   Końcowy ( właściwy wynik kuracji)
 VI    Ostatnia faza związana z powrotem do miejsca      
          zamieszkania   

(! szczególnie kontrolować stan chorego)

 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Kwalifikacja osób w wieku 

podeszłym do leczenia 

uzdrowiskowego:

            

     1.  Organizm musi mieć wydolność  
          pozwalającą na obciążenie takimi  
          bodźcami, których źródłem są 
stosowane  
          zabiegi, klimat, czynny tryb życia
     2.  Osoba musi być zdolna do 
samoobsługi
     3.  Chory narząd lub układ narządów 
musi 
          mieć zdolność reagowania na bodźce 
 
          fizykalne
     4.  Chory musi współpracować z 
zespołem  
          medycznym
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

Kierując osobę w wieku podeszłym do 

leczenia uzdrowiskowego należy brać 

pod uwagę:

 

    - chorobę podstawową, choroby 

współistniejące,   

       stadium choroby
    - wydolność organizmu
    - ! wiek kalendarzowy i biologiczny 

(ogólną sprawność   

      organizmu i wydolność narządów)
    - kierunki lecznicze uzdrowiska, 

oddalenie od miejsca  

      zamieszkania, warunki klimatyczne, 

rodzaj zakładu   

      lecznictwa uzdrowiskowego
    -  odległość uzdrowiska od miejsca 

zamieszkania  

       (najmniejsza zmiana klimatu i trud 

podróży) 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

RYZYKO ZWIĄZANE Z 

WYSIŁKIEM

 

     

1. Objawy niepożądane 

związane z      
         układem sercowo-
naczyniowym  
         (szczególnie u  osób z 
dysfunkcją lewej    
         komory i niedokrwieniem m. 
sercowego)

    2. Urazy związane z upadkami i 
innymi  
        powikłaniami pochodzenia 
mięśniowo- 
        kostnego

 

background image

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

OCENA ZDOLNOŚCI DO 

WYSIŁKU 

    1. Aktywność – poprzednia i 
aktualna
    2. Badanie stanu układu 
sercowo- 
        naczyniowego
    3. Badanie stanu układu 
nerwowego i   
        metabolizmu
    4. Ocena równowagi i chodu
  Wywiad ;
  - leki zażywane obecnie i w 
przeszłości,  
     używki
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

OCENA ZDOLNOŚCI DO 

WYSIŁKU

Badanie przedmiotowe ;
Ocena ;
        - sprawności umysłowej
        - wzroku
        - układu sercowo-
naczyniowego
        - układu oddechowego
        - układu kostno-mięśniowego 
(zakres 
          ruchomości w stawach)
        - chodu, (osiągany dystans w 
marszu,  
          pokonywanie schodów)

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

OCENA ZDOLNOŚCI DO 

WYSIŁKU

             

Testy nieinwazyjne ;

              -    wysiłkowa scyntygrafia
              -    wysiłkowa echokardiografia
       Test wysiłkowy ; (brak współpracy, choroby  
                                      współistniejące)
       •  zalecany : 
          - w przypadku planowania 
intensywniejszego                       
            programu ćwiczeń
          - u pacjentów ze stwierdzoną w wywiadzie 
chorobą    
            układu krążenia
       •  trudności z testowaniem osób starszych ;
          - mniejsza sprawność z powodu chorób 
stawów lub    
            osłabienia siły mięśniowej (odstępowanie 
od   
            badania)  

background image

ZALECENIA DOTYCZĄCE WYSIŁKU

ZALECENIA DOTYCZĄCE WYSIŁKU

  

  

Umiarkowany postęp w realizacji 

Umiarkowany postęp w realizacji 

programu:

programu:

   

   

•  

•  

Rozgrzewka i zakończenie ;

Rozgrzewka i zakończenie ;

 

 

      

      

1.  Początek ćwiczeń

1.  Początek ćwiczeń

 

 

 – 

 – 

  

  

5 – 10 min. 

5 – 10 min. 

łagodne 

łagodne 

 

 

           

           

ćwiczenia rozluźniające

ćwiczenia rozluźniające

      

      

2.  Ćwiczenia rozluźniające na 

2.  Ćwiczenia rozluźniające na 

zakończenie sesji

zakończenie sesji

      

      

3.  

3.  

Jeśli trening na pograniczu progu 

Jeśli trening na pograniczu progu 

beztlenowego 

beztlenowego 

           

           

jest przeciwwskazany – zaleca się 

jest przeciwwskazany – zaleca się 

jedynie 

jedynie 

 

 

           

           

ćwiczenia rozciągające lub ruchy 

ćwiczenia rozciągające lub ruchy 

nie 

nie 

 

 

           

           

wymagające rzekraczania 

wymagające rzekraczania 

swobodnego ich 

swobodnego ich 

 

 

           

           

zakresu.

zakresu.

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

STANDARDY ĆWICZEŃ FIZYCZNYCH DLA 

ZDROWYCH STARSZYCH OSÓB

 

                                            AHA                                                 ACSM
Częstotliwość                3 dni / tydz.                                       3 – 5 dni / 
tydz.

 
 

Natężenie                      50 – 60%                                          50 – 85 VO

2

 

max
 
Czas trwania                 20 – 30 min.                                     20 – 60 min.

 

Sposób                         spacer, bieg, pływanie                     taniec, 
skakanka,
                                     bieg na nartach, jazda               wiosłowanie, 
chodzenie
                                     na rowerze                                     po schodach, 
sporty
                                                                                             
wytrzymałościowe

Ćwiczenia                    1 rodzaj, 8-10 powtórzeń,             2 dni / tydz.
wytrzymałościowe       natężenie umiarkowane             umiarkowane do  
                                                                             
                                                                                           znacznego 
natężenia

 

(AHA – American Heart Association
ACSM – American College of Sports Medicine) 

background image

 

 

CZYNNIKI UTRUDNIAJĄCE 

UTRZYMANIE SPRAWNOŚCI 

FUNKCJONALNEJ

 

       -         brak motywacji
       -         depresja
       -         otępienie
       -         niedożywienie
       -         zmniejszenie siły 

mięśniowej

       -         zmniejszenie 

wytrzymałości

       -         upośledzenie koordynacji i 

    

                 równowagi
       -         choroby wielonarządowe
 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

       

PODSTAWY LECZENIA 

USPRAWNIAJĄCEGO

 

 Rehabilitacja geriatryczna – powinna 

stanowić nowy kierunek działań w 
profilaktyce oraz pomóc w utrzymaniu 
osób starszych w jak największej 
sprawności.

  

  Formy oddziaływań ;

 

      - kinezyterapia
      - fizykoterapia
      - masaż
      - terapia zajęciowa
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

PODSTAWOWE WYTYCZNE W 

REHABILITACJI OSÓB STARSZYCH

     

1. Ustalić realistyczne cele w porozumieniu z pacjentem

      2. Uwzględnić okresowe ograniczenia sprawności 
psychicznej pacjenta
      3. Kontrolować równowagę wodno-elektrolitową 
pacjenta w czasie 
          rehabilitacji 
      4. Ustalić rodzaj farmakoterapii i schemat 
przyjmowania leków
      5. Ustalić przyczyny zaburzeń równowagi i chodu  
(poddając się leczeniu)
      6. Wcześnie podejmować uruchomienie pacjentów 
leżących
      7. Szczególną uwagę zwrócić na pacjentów bólowych
      8. Zapobiegać przegrzaniu 
      9. Koncentrować ćwiczenia fizyczne w godzinach 
rannych
    10. Stosować przyrządy pomocne w rehabilitacji
    11. Cele rehabilitacji powinny być realistyczne, a do ich 
 
osiągnięcia   
          potrzebny jest dłuższy czas
 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

KINEZYTERAPIA

  Zadania :
      - przywrócenie pełnej sprawności 
fizycznej
  lub
      - przywrócenie maksymalnej 
sprawności   
        fizycznej w przypadku schorzeń   
        przewlekłych czy 
pozostawiających pewne    
        zmiany nieodwracalne
     - wykorzystywanie w procesie 
rehabilitacji  
        zjawiska biofeedback (leczenie 
zaburzeń  
        równowagi, usprawnianie 
uszkodzonych     
        mięśni)

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

MASAŻ

  

( w celu uzyskania lepszego ukrwienia 

tkanek, usuwania produktów przemiany 

materii, łagodzenia bólu) 

           -     stosuje się w profilaktyce i 
leczeniu wielu chorób  
                  wieku podeszłego (ortopedia, 
reumatologia,   
                  chirurgia, neurologia)

 

    Masaż:

        -         ręczny
        -         za pomocą aparatów do masażu
        -         metodą łączną

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

FIZYKOTERAPIA 

     

- pomocnicza rola w leczeniu  

       usprawniającym
     - stosuje się przed, w czasie lub po   
       zakończeniu leczniczych ćwiczeń  
       ruchowych
     - rzadko stanowią podstawowy 
zabieg   
       leczenia zachowawczego
     - należy stosować z zachowaniem 
wszelkich    
       środków ostrożności, ze 
szczególnym 
       uwzględnieniem stanu ogólnego

 

background image

 

 

                  TERAPIA ZAJĘCIOWA
  

(Uzupełnienie ćwiczeń stosowanych w 

gimnastyce  
    leczniczej)

   - wykonanie określonej pracy   –   
przywraca  
     równowagę psychiczną
  -  skupienie uwagi   –   zapomina 
się o 
     zmęczeniu i bólu
  - powtarzany stale ruch   –   
reedukacja i  
    automatyzacja (odruchy 
łańcuchowe); 
    zwiększenie koordynacji 
ruchowej.

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

         

KĄPIELE W WODACH 

LECZNICZYCH
     

- całkowite

     - częściowe ; przewlekłe procesy chorobowe, 

       osłabionych

                      

Kąpiele kwasowowęglowe

   

Wskazania :

    - nadciśnienie tętnicze (I, II okres)
    - zwężające zapalenie tętnic (I, II okres)
    - czynnościowe zaburzenia krążenia 
tętniczego     
      (ch. Raynauda)
    - zaburzenia krążenia włośniczkowego w 
skórze
    - zespół psychowegetatywny
  Przeciwwskazania ; 
    - niewydolność oddechowa
    - choroby układu oddechowego z hiperkapnią

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

 

Kąpiele siarczkowo – siarkowodorowe

    

Wskazania :

       - zaburzenia krążenia obwodowego
       - choroba zwyrodnieniowa ukł. kostno-stawowego
       - choroby chrząstki stawowej ; ZZSK
       - leczenie pooperacyjne stawów ( gł. biodrowych)
       - po urazach chrząstek stawowych, stawów, kości
       - po złamaniach, zwichnięciach, uszkodzeniach  
         aparatu wiązadłowego stawów
 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

                   Wody radonowe

     Wskazania :
      (wg. Pratvel i Schmitzer)
       - reumatoidalne zapalenie stawów 
( nie w 
         ostrym okresie)
       - ZZSK
       - nerwice
       - neuralgie
       - pierwotne nadciśnienie tętnicze 
(I, II ok.)
      Przeciwwskazania :
       - choroby nowotworowe !

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

            

KURACJA PITNA WODAMI 

MINERALNYMI
   Cel terapii ;
   
usprawnienie wszystkich mechanizmów 
regulacyjnych 
     układów czynnościowych (gł. ukł. 
autonomicznego i 
     hormonalnego)
  - długofalowe działanie adaptacyjne
   Przeciwwskazania :                                             
                                          
  
niewydolność serca
  - niewydolność nerek
  - nadciśnienie tętnicze (NaCl)
  - nadczynność przytarczyc (Ca)
  - odwodnienie (wody hipertoniczne)
  - zaburzenia ruchowe i wydzielnicze przewodu 
pokarmowego  
    na podłożu organicznym
  - choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy 
zaostrzona.

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

   

PELOIDY ;

   - !Gorące zabiegi borowinowe – 
przeciwwskazane w  
      wieku podeszłym lub z dużą 
ostrożnością
 
                       

LECZENIE CIEPŁEM

  

Wskazania :

    - choroba zwyrodnieniowa stawów i 
kręgosłupa
    - stany po stłuczeniach i urazach tk. 
miękkich
  Przeciwwskazania : jak w młodszych 
grupach  
                                     wiekowych.
   - ostrożnie w wieku podeszłym

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

LECZENIE ZIMNEM

         Krioterapia miejscowa ;
         Wskazania :
         - choroby zwyrodnieniowo-zapalne 
stawów
         - po urazach
         - zespoły bólowe kręgosłupa
         - zapalenie ścięgien i zapalenie 
okołościęgnowe
         - przykurcze w stawach
         - choroby neurologiczne (spastyczne 
niedowłady   
           połowicze i poprzeczne, miastenia, 
choroba   
           Parkinsona)
        Przeciwwskazania : - jak w 
młodszych grupach         
                                             wiekowych. 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

      Krioterapia całego ciała ;

       Wskazania : 
       - przewlekłe choroby stawów,   
         kolagenozy,reumatyzm 
tkanek miękkich

      Przeciwwskazania :
      - ciężkie choroby układu 
sercowo-      
         naczyniowego
      - choroby płuc

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

ELEKTROLECZNICTWO

             

Wskazania :

             -         nerwobóle        
             -         polineuropatie
             -         zespoły bólowe w przebiegu 
choroby 
                        zwyrodnieniowej stawów 
kręgosłupa
             -         artrozy, artralgie
             -         obwodowe porażenia
             -         angioneuropatie
             -         zaburzenia krążenia 
obwodowego
             -         utrudniony zrost kostny

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

ELEKTROLECZNICTWO

 

ELEKTROLECZNICTWO (cd)

 

     

Przeciwwskazania :

         - ropne stany zapalne skóry i tk. 
miękkich
         - zmiany na skórze (wyprysk, 
owrzodzenia)
         - stany gorączkowe
         - porażenia spastyczne
         - procesy zakrzepowo-zatorowe
         - miażdżyca zarostowa tętnic (II-IV 
wg.  
           Fontaine’a)
         - endoproteza
         - metale w tk. poddawanych 
zabiegowi
                              
         - wszczepiony rozrusznik serca 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

PULSUJĄCE POLE MAGNETYCZNE MAŁEJ 

CZĘSTOTLIWOŚCI

         

Wskazania :

         - pourazowe choroby narządu ruchu
         - choroba zwyrodnieniowa, stany zapalne
         - osteoporoza
         - zaburzenia krążenia obwodowego
         - nadciśnienie tętnicze
         - choroba niedokrwienna serca
         - stany po urazach
         - owrzodzenia i zmiany troficzne podudzi
        Przeciwwskazania :      
         - choroba nowotworowa
         - ciężkie choroby ukł. sercowo-
naczyniowego
         - gruźlica
         - nadczynność tarczycy
         - elektroniczne implanty np. rozrusznik 
serca 

background image

 

 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

Katedra i Klinika Geriatrii Collegium Medicum im. L. Rydygiera UMK 

w Bydgoszczy

w Bydgoszczy

 

 

              

             „ WIĘCEJ LAT DO ŻYCIA
                                           I
                                         WIĘCEJ ŻYCIA 
DO LAT”  

 

 

            

Podstawowymi zadaniami 

współczesnej geriatrii  
           jest podtrzymywanie „żywotności” 
(zdrowie i 
           sprawność)  w okresie starości z 
uwzględnieniem
-          możliwości (m. in. organizacyjne, 
ekonomiczne)
           umiejętności leczenia ludzi 
starszych chęci i  
            nawyku niesienia pomocy w 
chorobie także  
            osobom starszym.

 


Document Outline