background image

Prawne i etyczne 

Prawne i etyczne 

zagadnienia 

zagadnienia 

transplantologii

transplantologii

Tomasz Gaszyński

background image

Rozwój transplantologii i związana z tym 

Rozwój transplantologii i związana z tym 

konieczność pozyskiwania coraz 

konieczność pozyskiwania coraz 

większej ilości narządów do 

większej ilości narządów do 

przeszczepów wymogły na zespołach 

przeszczepów wymogły na zespołach 

zajmujących się stwierdzaniem śmierci 

zajmujących się stwierdzaniem śmierci 

osobniczej i kwalifikacją zmarłych jako 

osobniczej i kwalifikacją zmarłych jako 

dawców narządowych wypracowanie 

dawców narządowych wypracowanie 

odpowiednich metod przekazania 

odpowiednich metod przekazania 

wiadomości o śmierci bliskiej osoby i 

wiadomości o śmierci bliskiej osoby i 

przekonania rodzin potencjalnych 

przekonania rodzin potencjalnych 

dawców do możliwości pobrania 

dawców do możliwości pobrania 

narządów ze zwłok członka ich rodziny. 

narządów ze zwłok członka ich rodziny. 

background image

Społeczny odbiór 

Społeczny odbiór 

Większość społeczeństwa akceptuje 

Większość społeczeństwa akceptuje 

ideę transplantologii choć część osób 

ideę transplantologii choć część osób 

mylnie interpretuje jej istotę

mylnie interpretuje jej istotę

Na przestrzeni ostatnich lat rośnie 

Na przestrzeni ostatnich lat rośnie 

społeczne poparcie dla transplantologii

społeczne poparcie dla transplantologii

61% społeczeństwa popiera ideę 

61% społeczeństwa popiera ideę 

transplantologii, 26% uważa ją za 

transplantologii, 26% uważa ją za 

„raczej słuszną”

„raczej słuszną”

background image

Rejestr Sprzeciwów

Rejestr Sprzeciwów

W pierwszym roku działalności 

W pierwszym roku działalności 

spodziewano się masowego napływu 

spodziewano się masowego napływu 

zgłoszeń

zgłoszeń

Wpłynęło zaledwie kilkanaście tysięcy

Wpłynęło zaledwie kilkanaście tysięcy

Większość pochodziła od osób powyżej 

Większość pochodziła od osób powyżej 

60 r.ż., którzy i tak raczej nie będą 

60 r.ż., którzy i tak raczej nie będą 

dawcami

dawcami

Po jakimś czasie dużo osób cofało 

Po jakimś czasie dużo osób cofało 

sprzeciw

sprzeciw

background image

Religia i transplantologia

Religia i transplantologia

W doktrynach religijnych większości 

W doktrynach religijnych większości 

wyznań dopuszcza się pobranie i 

wyznań dopuszcza się pobranie i 

przeszczepienie narządów

przeszczepienie narządów

nawet świadkowie Jehowy akceptują 

nawet świadkowie Jehowy akceptują 

przeszczepienie narządów 

przeszczepienie narządów 

background image

Podejście lekarzy

Podejście lekarzy

Zdecydowana większość lekarzy 

Zdecydowana większość lekarzy 

popiera ideę transplantologii

popiera ideę transplantologii

Jednak zaledwie 44% deklaruje, że 

Jednak zaledwie 44% deklaruje, że 

zgłosiłaby swojego pacjenta jako 

zgłosiłaby swojego pacjenta jako 

potencjalnego dawcę narządów

potencjalnego dawcę narządów

Tak znaczna rozbieżność jest 

Tak znaczna rozbieżność jest 

zastanawiająca

zastanawiająca

background image

Krytyczny stan chorego wynika z 

Krytyczny stan chorego wynika z 

choroby podstawowej- wylewu krwi 

choroby podstawowej- wylewu krwi 

do mózgu, urazu, zmian 

do mózgu, urazu, zmian 

poreanimacyjnych, a nie z działań 

poreanimacyjnych, a nie z działań 

medycznych wobec tego nie należy 

medycznych wobec tego nie należy 

traktować zgłoszenia dawcy jako 

traktować zgłoszenia dawcy jako 

przyznania się do porażki 

przyznania się do porażki 

terapeutycznej.

terapeutycznej.

background image

Pobrania od dawców żywych

Pobrania od dawców żywych

W Skandynawii 80% pobranych nerek 

W Skandynawii 80% pobranych nerek 

pochodzi od dawców żywych

pochodzi od dawców żywych

W Polsce nadal w większości nerki 

W Polsce nadal w większości nerki 

pobierane są ze zwłok 

pobierane są ze zwłok 

background image

Największa akceptacja pobrania nerki 

Największa akceptacja pobrania nerki 

od dawcy żywego jest wśród rodzin 

od dawcy żywego jest wśród rodzin 

chorych- potencjalni dawcy

chorych- potencjalni dawcy

zdecydowanie gorzej tolerują to sami 

zdecydowanie gorzej tolerują to sami 

chorzy- biorcy

chorzy- biorcy

lekarze są dość sceptycznie 

lekarze są dość sceptycznie 

nastawieni- tendencja do 

nastawieni- tendencja do 

przetrzymywania chorych na dializach

przetrzymywania chorych na dializach

background image

Decyzja o oddaniu nerki na rzecz 

Decyzja o oddaniu nerki na rzecz 

ratowania innej osoby nie pozostaje bez 

ratowania innej osoby nie pozostaje bez 

wpływu na dalsze życie dawcy. Takie 

wpływu na dalsze życie dawcy. Takie 

poświęcenie wydaje się dość naturalne w 

poświęcenie wydaje się dość naturalne w 

przypadku rodziców, ale co w przypadku 

przypadku rodziców, ale co w przypadku 

innych krewnych. Część decyzji o 

innych krewnych. Część decyzji o 

oddaniu nerki podejmowana jest pod 

oddaniu nerki podejmowana jest pod 

presją moralną wywieraną przez innych 

presją moralną wywieraną przez innych 

członków rodziny, znajomych w obawie 

członków rodziny, znajomych w obawie 

przed potępieniem. A jednocześnie 

przed potępieniem. A jednocześnie 

trudno wymagać entuzjastycznej 

trudno wymagać entuzjastycznej 

dobrowolnej zgody na okaleczenie 

dobrowolnej zgody na okaleczenie 

własnego ciała, choćby w imię ratowania 

własnego ciała, choćby w imię ratowania 

bliskiej osoby.

bliskiej osoby.

 

 

background image

Pewne rozwiązanie tych moralnych 

Pewne rozwiązanie tych moralnych 

problemów mogłoby stanowić 

problemów mogłoby stanowić 

wprowadzenie proponowanego przez 

wprowadzenie proponowanego przez 

Genowefę Rejman zakazu pobierania 

Genowefę Rejman zakazu pobierania 

narządów od żywych dawców 

narządów od żywych dawców 

(prawo, które broni człowieka przed 

(prawo, które broni człowieka przed 

nadmiernymi wyrzutami sumienia) 

nadmiernymi wyrzutami sumienia) 

background image

Papież Jan Paweł II określił 

Papież Jan Paweł II określił 

darowanie swych organów innym 

darowanie swych organów innym 

ludziom jako szlachetny gest i 

ludziom jako szlachetny gest i 

prawdziwy akt miłości, jednocześnie 

prawdziwy akt miłości, jednocześnie 

podkreślając, że każdy zabieg na 

podkreślając, że każdy zabieg na 

osobie ludzkiej musi mieć swoje 

osobie ludzkiej musi mieć swoje 

granice, które nie wynikają jedynie z 

granice, które nie wynikają jedynie z 

możliwości technicznych, lecz 

możliwości technicznych, lecz 

przede wszystkim z zasad etycznych 

przede wszystkim z zasad etycznych 

background image

Z drugiej strony jednak jak zauważa 

Z drugiej strony jednak jak zauważa 

Barbara Chyrowicz zasadą daru jest 

Barbara Chyrowicz zasadą daru jest 

wolność, a osoba żyjąca chociaż 

wolność, a osoba żyjąca chociaż 

godząc się na dar z siebie czyni to w 

godząc się na dar z siebie czyni to w 

sposób wolny, to po śmierci przestaje 

sposób wolny, to po śmierci przestaje 

być wolnym dysponentem ciała. Nie 

być wolnym dysponentem ciała. Nie 

w pełni uzasadnione wydaje się 

w pełni uzasadnione wydaje się 

również autorce decydowanie przez 

również autorce decydowanie przez 

inną osobę o składanym darze. 

inną osobę o składanym darze. 

background image

Pojawia się więc pytanie kto i w jaki sposób 

Pojawia się więc pytanie kto i w jaki sposób 

powinien wyrazić zgodę lub sprzeciw na 

powinien wyrazić zgodę lub sprzeciw na 

pobranie narządów od osoby zmarłej. 

pobranie narządów od osoby zmarłej. 

Aczkolwiek rozmowa z najbliższymi ma na 

Aczkolwiek rozmowa z najbliższymi ma na 

celu ustalenie stosunku do przeszczepów 

celu ustalenie stosunku do przeszczepów 

zmarłego, rzadko udaje się ją jednoznacznie 

zmarłego, rzadko udaje się ją jednoznacznie 

określić, gdyż  w przypadku braku 

określić, gdyż  w przypadku braku 

uprzedniego określenia stanowiska zmarłego 

uprzedniego określenia stanowiska zmarłego 

wprost, górę biorą poglądy najbliższych. Gdy 

wprost, górę biorą poglądy najbliższych. Gdy 

nieznane są życzenia zmarłego tylko około 

nieznane są życzenia zmarłego tylko około 

połowa zgodzi się na pobranie narządów od 

połowa zgodzi się na pobranie narządów od 

członka ich rodziny. Jest to mało 

członka ich rodziny. Jest to mało 

prawdop

prawdop

o

o

dobne aby znane były życzenia 

dobne aby znane były życzenia 

większości ludzi, nie jest to oczywisty temat 

większości ludzi, nie jest to oczywisty temat 

przemyśleń. 

przemyśleń. 

background image

A przecież gdyby dokonywano pobrania 

A przecież gdyby dokonywano pobrania 

narządów zawsze, gdy jest to możliwe ze 

narządów zawsze, gdy jest to możliwe ze 

względów medycznych znacznie wzrosłoby 

względów medycznych znacznie wzrosłoby 

prawdopodobieństwo otrzymania narządu 

prawdopodobieństwo otrzymania narządu 

przez osobę będącą w potrzebie. Wojciech 

przez osobę będącą w potrzebie. Wojciech 

Rowiński rozwiązanie powyższego problemu 

Rowiński rozwiązanie powyższego problemu 

upatruje w przekonaniu ludzi do tego, że 

upatruje w przekonaniu ludzi do tego, że 

narządy osoby zmarłej powinny stawać się 

narządy osoby zmarłej powinny stawać się 

własnością społeczną.  Według P. Ramseya 

własnością społeczną.  Według P. Ramseya 

należałoby posunąć się dalej- wprowadzić 

należałoby posunąć się dalej- wprowadzić 

prawo rutynowego pobierania organów ze 

prawo rutynowego pobierania organów ze 

zwłok, co pozbawiłoby jednostki ludzkie 

zwłok, co pozbawiłoby jednostki ludzkie 

sposobności okazania szczodrobliwości.

sposobności okazania szczodrobliwości.

background image

Ks. Tadeusz Ślipko podkreśla moralny 

Ks. Tadeusz Ślipko podkreśla moralny 

aspekt transplantacji, którego istotą jest 

aspekt transplantacji, którego istotą jest 

dawanie nadziei człowiekowi znajdującemu 

dawanie nadziei człowiekowi znajdującemu 

się w sytuacjach granicznych. Zastanawia 

się w sytuacjach granicznych. Zastanawia 

się co może skłonić człowieka do podjęcia 

się co może skłonić człowieka do podjęcia 

decyzji oddania cząstki samego siebie. Za 

decyzji oddania cząstki samego siebie. Za 

najistotniejszy element uważa dostrzeżenie 

najistotniejszy element uważa dostrzeżenie 

cierpienia innego człowieka, któremu ten 

cierpienia innego człowieka, któremu ten 

dar może pomóc w imię międzyludzkiej 

dar może pomóc w imię międzyludzkiej 

wspólnoty. Chociaż służy on niejako 

wspólnoty. Chociaż służy on niejako 

prze

prze

d

d

łużeniu własnego życia w cudzym 

łużeniu własnego życia w cudzym 

życiu to najważniejszą pozostaje idea 

życiu to najważniejszą pozostaje idea 

bezinteresowności. Dlatego istnieje 

bezinteresowności. Dlatego istnieje 

konieczność wzbudzenia w społeczeństwie 

konieczność wzbudzenia w społeczeństwie 

ducha samarytańskiego. 

ducha samarytańskiego. 

background image

Natomiast Krzysztof Teodor Toepliz 

Natomiast Krzysztof Teodor Toepliz 

sformułował pogląd, że transplantologia 

sformułował pogląd, że transplantologia 

przyczynia się do  uprzedmiotowienia 

przyczynia się do  uprzedmiotowienia 

zwłok, traktowania ich jak źródła części 

zwłok, traktowania ich jak źródła części 

zamiennych, materiału do dalszej 

zamiennych, materiału do dalszej 

przeróbki. Przeczy to prastaremu 

przeróbki. Przeczy to prastaremu 

przeświadczeniu o nienaruszalności 

przeświadczeniu o nienaruszalności 

zwłok, do których należy odnosić się z 

zwłok, do których należy odnosić się z 

największą czcią i pietyzmem. Ale z 

największą czcią i pietyzmem. Ale z 

drugiej strony zwłoki przecież nie mogą 

drugiej strony zwłoki przecież nie mogą 

mieć charakteru podmiotowego. 

mieć charakteru podmiotowego. 

background image

Bogusław Wolniewicz  nazywa 

Bogusław Wolniewicz  nazywa 

transplantację żerowaniem na trupach. 

transplantację żerowaniem na trupach. 

Porównuje ją do ludożerstwa dowodząc, że 

Porównuje ją do ludożerstwa dowodząc, że 

cel obu procedur jest wspólny- 

cel obu procedur jest wspólny- 

podtrzymanie sił życiowych konsumenta 

podtrzymanie sił życiowych konsumenta 

siłą witalną- magiczną czy biologiczną- 

siłą witalną- magiczną czy biologiczną- 

tkwiącą w narządach konsumowanego 

tkwiącą w narządach konsumowanego 

trupa, a jedyną różnicę stanowi sposób 

trupa, a jedyną różnicę stanowi sposób 

realizacji celu-  przyswojenia organu. 

realizacji celu-  przyswojenia organu. 

background image

Akceptacja pewnych czynów, które same w 

Akceptacja pewnych czynów, które same w 

sobie nie są etycznie złe może  prowadzić z 

sobie nie są etycznie złe może  prowadzić z 

dużym prawdopodobieństwem do 

dużym prawdopodobieństwem do 

uruchomienia łańcucha działań moralnie 

uruchomienia łańcucha działań moralnie 

złych. A wielkość wyzwolonego zła będzie 

złych. A wielkość wyzwolonego zła będzie 

rosnąć wraz z oddalaniem się od czynu 

rosnąć wraz z oddalaniem się od czynu 

inicjującego. Odległe skutki wdrożenia 

inicjującego. Odległe skutki wdrożenia 

szczytnych założeń mogą okazać się 

szczytnych założeń mogą okazać się 

niekorzystne. Należy zadać pytanie czy 

niekorzystne. Należy zadać pytanie czy 

warto żyć za wszelką cenę, gdzie znajduje 

warto żyć za wszelką cenę, gdzie znajduje 

się granica ludzkiej godności.  Wydłużenie 

się granica ludzkiej godności.  Wydłużenie 

życia wskutek interwencji chirurgicznych 

życia wskutek interwencji chirurgicznych 

bez uwzględniania jego późniejszej jakości 

bez uwzględniania jego późniejszej jakości 

nie wydaje się być wystarczająco 

nie wydaje się być wystarczająco 

uzasadnione.

uzasadnione.

background image

Część rodzin zmarłych, od których 

Część rodzin zmarłych, od których 

pobrano narządy, uważa, że świadomość 

pobrano narządy, uważa, że świadomość 

pomocy potrzebującym- dawstwo 

pomocy potrzebującym- dawstwo 

ułatwiło im pogodzenie się ze śmiercią 

ułatwiło im pogodzenie się ze śmiercią 

bliskiej osoby. Także pewien odsetek 

bliskiej osoby. Także pewien odsetek 

rodzin, które nie wyraziły zgody na 

rodzin, które nie wyraziły zgody na 

pobranie narządów od bliskiego 

pobranie narządów od bliskiego 

zmarłego po pewnym czasie od śmierci 

zmarłego po pewnym czasie od śmierci 

żałuje, że wówczas nie przyzwolił

żałuje, że wówczas nie przyzwolił

a

a

 na 

 na 

pobranie narządów.

pobranie narządów.

background image

Z punktu widzenia jednostki 

Z punktu widzenia jednostki 

niezmiernie ważna jest świadomość 

niezmiernie ważna jest świadomość 

możliwości dysponowania sobą, a więc i 

możliwości dysponowania sobą, a więc i 

własnym ciałem. Każdy z nas chce 

własnym ciałem. Każdy z nas chce 

również mieć pewność, że “w 

również mieć pewność, że “w 

potrzebie” będzie mógł skorzystać ze 

potrzebie” będzie mógł skorzystać ze 

wszystkich dostępnych metod leczenia, 

wszystkich dostępnych metod leczenia, 

w tym z przeszczepu. I tu rodzi się 

w tym z przeszczepu. I tu rodzi się 

dylemat. Abym ja mógł otrzymać narząd 

dylemat. Abym ja mógł otrzymać narząd 

ktoś musiał “nie wyrazić sprzeciwu” na 

ktoś musiał “nie wyrazić sprzeciwu” na 

pobranie od niego narządów po śmierci. 

pobranie od niego narządów po śmierci. 

background image

Jeżeli wobec tego zastrzegę, że nie 

Jeżeli wobec tego zastrzegę, że nie 

chcę aby ode mnie pobrano narządy 

chcę aby ode mnie pobrano narządy 

po śmierci, to ktoś potrzebujący ich 

po śmierci, to ktoś potrzebujący ich 

nie otrzyma, mimo że obaj 

nie otrzyma, mimo że obaj 

oczekujemy równego dostępu do 

oczekujemy równego dostępu do 

pełnego zakresu leczenia. Czy więc 

pełnego zakresu leczenia. Czy więc 

nie powinno być tak, że jeżeli wyrażę 

nie powinno być tak, że jeżeli wyrażę 

sprzeciw na pobranie ode mnie 

sprzeciw na pobranie ode mnie 

narządów po śmierci jednocześnie 

narządów po śmierci jednocześnie 

zrzekam się prawa do leczenia przy 

zrzekam się prawa do leczenia przy 

pomocy przeszczepu za życia.

pomocy przeszczepu za życia.

background image

Oczywiście ograniczanie dostępu do 

Oczywiście ograniczanie dostępu do 

wybranych form leczenia z powodu 

wybranych form leczenia z powodu 

wyrażenia przekonań jest jawnym 

wyrażenia przekonań jest jawnym 

pogwałceniem prawa jednostki do 

pogwałceniem prawa jednostki do 

równości wobec innych. Ale czy taka 

równości wobec innych. Ale czy taka 

postawa jest moralnie uzasadniona? W 

postawa jest moralnie uzasadniona? W 

Austrii rodziny dawców nie są pytane o 

Austrii rodziny dawców nie są pytane o 

zdanie w sprawie pobrania narządów od 

zdanie w sprawie pobrania narządów od 

zmarłego krewnego. Jednocześnie każdy 

zmarłego krewnego. Jednocześnie każdy 

obywatel wie, że jeżeli będzie 

obywatel wie, że jeżeli będzie 

potrzebować pomocy w formie 

potrzebować pomocy w formie 

przeszczepu, to dostęp do tej formy 

przeszczepu, to dostęp do tej formy 

leczenia jest równy dla wszystkich. U 

leczenia jest równy dla wszystkich. U 

podstawy tego rozwiązania leży zasada 

podstawy tego rozwiązania leży zasada 

solidaryzmu społecznego 

solidaryzmu społecznego 

background image

Istotną rolę odgrywa postawa i 

Istotną rolę odgrywa postawa i 

umiejętności personelu medycznego. 

umiejętności personelu medycznego. 

Pomoc jaką mogliby udzielić 

Pomoc jaką mogliby udzielić 

zespołom transplantologicznym inni 

zespołom transplantologicznym inni 

lekarze to na przykład kreowanie 

lekarze to na przykład kreowanie 

pozytywnego wizerunku idei 

pozytywnego wizerunku idei 

przeszczepów. 

przeszczepów. 

background image

W Stanach Zjednoczonych w 1987 roku 

W Stanach Zjednoczonych w 1987 roku 

wprowadzono Ustawę Ujednoliconego 

wprowadzono Ustawę Ujednoliconego 

Podarunku Anatomicznego, która 

Podarunku Anatomicznego, która 

nakładała na pracowników szpitali 

nakładała na pracowników szpitali 

obowiązek rutynowego zadawania pytań 

obowiązek rutynowego zadawania pytań 

rodzinom wszystkich potencjalnych 

rodzinom wszystkich potencjalnych 

dawców o zgodę na pobranie narządów, 

dawców o zgodę na pobranie narządów, 

pod groźbą nie wypłacenia odszkodowania 

pod groźbą nie wypłacenia odszkodowania 

w przypadku zaniechania pytania. 

w przypadku zaniechania pytania. 

background image

Mimo to co 5 rodzina nie jest pytana.  Jest 

Mimo to co 5 rodzina nie jest pytana.  Jest 

to spowodowane brakiem przekonania do 

to spowodowane brakiem przekonania do 

dawstwa, niedostateczną wiedzą na ten 

dawstwa, niedostateczną wiedzą na ten 

temat lub przekonaniem części personelu 

temat lub przekonaniem części personelu 

medycznego, że dawstwo może nasilić ból 

medycznego, że dawstwo może nasilić ból 

rodziny. Na podstawie powyższego 

rodziny. Na podstawie powyższego 

przykładu można wyciągnąć wniosek, że 

przykładu można wyciągnąć wniosek, że 

samo wprowadzenie ustaw dotyczących 

samo wprowadzenie ustaw dotyczących 

wyrażania zgody nie wystarczy. 

wyrażania zgody nie wystarczy. 

background image

Niestety również promowanie 

Niestety również promowanie 

dawstwa w mediach na przykładzie 

dawstwa w mediach na przykładzie 

działań podjętych w Wielkiej Brytanii 

działań podjętych w Wielkiej Brytanii 

nie spowodowało oczekiwanego 

nie spowodowało oczekiwanego 

istotnego i trwałego zmniejszenia 

istotnego i trwałego zmniejszenia 

liczby  wyrażanych sprzeciwów.

liczby  wyrażanych sprzeciwów.

background image

Profesor Janusz Wałaszewski, 

Profesor Janusz Wałaszewski, 

kierownik Centrum Organizacyjno-

kierownik Centrum Organizacyjno-

Koordynacyjnego ds. Transplantacji 

Koordynacyjnego ds. Transplantacji 

POLTRANSPLANT, zaproponował w 

POLTRANSPLANT, zaproponował w 

wywiadzie dla TVN, aby rodziny 

wywiadzie dla TVN, aby rodziny 

dawców rzeczywistych odznaczać 

dawców rzeczywistych odznaczać 

specjalnie do tego celu stworzonym 

specjalnie do tego celu stworzonym 

medalem za godną naśladowania 

medalem za godną naśladowania 

postawę moralną.   

postawę moralną.   

Karać czy nagradzać?

Karać czy nagradzać?

background image

Karać czy nagradzać?

Karać czy nagradzać?

Profesor Zbigniew Religa proponuje 

Profesor Zbigniew Religa proponuje 

pójść krok dalej i karać rodziny 

pójść krok dalej i karać rodziny 

dawców, które wyraziły sprzeciw na 

dawców, które wyraziły sprzeciw na 

pobranie narządów od ich krewnych 

pobranie narządów od ich krewnych 

po śmierci. Decyzja o sprzeciwie na 

po śmierci. Decyzja o sprzeciwie na 

pobranie jest świadomą zgodą na 

pobranie jest świadomą zgodą na 

śmierć osoby, która oczekuje na 

śmierć osoby, która oczekuje na 

przeszczep.

przeszczep.

background image

Czy płacić za dobro?

Czy płacić za dobro?

W Polsce nie jest dopuszczalne 

W Polsce nie jest dopuszczalne 

czerpanie korzyści materialnych z 

czerpanie korzyści materialnych z 

odstąpienia narządów zarówno 

odstąpienia narządów zarówno 

własnych jak i zmarłych bliskich. 

własnych jak i zmarłych bliskich. 

Prawne usankcjonowanie 

Prawne usankcjonowanie 

“rekompensaty” pieniężnej dla rodzin 

“rekompensaty” pieniężnej dla rodzin 

dawców mogłoby stworzyć pole do 

dawców mogłoby stworzyć pole do 

nadużyć i handlu narządami. 

nadużyć i handlu narządami. 

background image

USTAWA

USTAWA

z dnia 1 lipca 2005 r.

z dnia 1 lipca 2005 r.

o pobieraniu, 

o pobieraniu, 

przechowywaniu i 

przechowywaniu i 

przeszczepianiu komórek, 

przeszczepianiu komórek, 

tkanek i narządów 

tkanek i narządów 

1)2)

1)2)

(Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.)

(Dz. U. z dnia 6 września 2005 r.)

background image

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady:

Art. 1. 1. Ustawa określa zasady:

  

  

1) 

1) 

 

 

pobierania, przechowywania i 

pobierania, przechowywania i 

przeszczepiania

przeszczepiania

 

 

komórek, komórek krwiotwórczych 

komórek, komórek krwiotwórczych 

szpiku, krwi obwodowej oraz krwi pępowinowej; 

szpiku, krwi obwodowej oraz krwi pępowinowej; 

tkanek i narządów pochodzących od żywego dawcy 

tkanek i narządów pochodzących od żywego dawcy 

lub ze zwłok;

lub ze zwłok;

  

  

2)  

2)  

testowania, przetwarzania, przechowywania 

testowania, przetwarzania, przechowywania 

i dystrybucji

i dystrybucji

 komórek i tkanek ludzkich.

 komórek i tkanek ludzkich.

2. Przepisów ustawy 

2. Przepisów ustawy 

nie stosuje się do:

nie stosuje się do:

  

  

1)  pobierania, przeszczepiania 

1)  pobierania, przeszczepiania 

komórek 

komórek 

rozrodczych,  tkanek zarodkowych i płodowych 

rozrodczych,  tkanek zarodkowych i płodowych 

oraz narządów rozrodczych lub ich części;

oraz narządów rozrodczych lub ich części;

  

  

2)

2)

 pobierania, przechowywania i dystrybucji 

 pobierania, przechowywania i dystrybucji 

krwi

krwi

 do celów jej przetaczania, oddzielenia jej 

 do celów jej przetaczania, oddzielenia jej 

składników lub przetworzenia w leki.

składników lub przetworzenia w leki.

background image

Koszty procedury- ustawa

Koszty procedury- ustawa

Art. 3. 1. Za pobrane od dawcy komórki, tkanki 

Art. 3. 1. Za pobrane od dawcy komórki, tkanki 

lub narządy nie można żądać ani przyjmować 

lub narządy nie można żądać ani przyjmować 

zapłaty

zapłaty

 lub innej korzyści majątkowej.

 lub innej korzyści majątkowej.

2. Zwrot kosztów pobrania, przechowywania, 

2. Zwrot kosztów pobrania, przechowywania, 

przetwarzania, sterylizacji, dystrybucji i 

przetwarzania, sterylizacji, dystrybucji i 

przeszczepiania 

przeszczepiania 

komórek, tkanek lub narządów 

komórek, tkanek lub narządów 

pobranych od dawcy 

pobranych od dawcy 

nie jest zapłatą

nie jest zapłatą

 

 

3. Do kosztów pobrania, przechowywania, 

3. Do kosztów pobrania, przechowywania, 

przetwarzania, sterylizacji, dystrybucji i 

przetwarzania, sterylizacji, dystrybucji i 

przeszczepiania komórek, tkanek lub 

przeszczepiania komórek, tkanek lub 

narządów zalicza się

narządów zalicza się

 koszty obejmujące pobranie 

 koszty obejmujące pobranie 

komórek, tkanek i narządów od dawcy, pobyt 

komórek, tkanek i narządów od dawcy, pobyt 

potencjalnego żywego dawcy w szpitalu, wydanie 

potencjalnego żywego dawcy w szpitalu, wydanie 

opinii lekarskich, zabiegu pobrania, badań 

opinii lekarskich, zabiegu pobrania, badań 

laboratoryjnych przed i po pobraniu, hodowanie 

laboratoryjnych przed i po pobraniu, hodowanie 

komórek do przeszczepiania, transport z zakładu 

komórek do przeszczepiania, transport z zakładu 

opieki zdrowotnej lub do tego zakładu, w którym 

opieki zdrowotnej lub do tego zakładu, w którym 

ma być dokonany przeszczep oraz przechowywanie, 

ma być dokonany przeszczep oraz przechowywanie, 

przetwarzanie i sterylizacja.

przetwarzanie i sterylizacja.

background image

Koszty procedury- ustawa

Koszty procedury- ustawa

4

4

.

.

 Zwrotu kosztów  dokonuje zakład 

 Zwrotu kosztów  dokonuje zakład 

opieki zdrowotnej, któremu dostarczono 

opieki zdrowotnej, któremu dostarczono 

w celu przeszczepienia komórki, tkanki 

w celu przeszczepienia komórki, tkanki 

lub narządy.

lub narządy.

5. Minister właściwy do spraw zdrowia 

5. Minister właściwy do spraw zdrowia 

określi sposób ustalania 

określi sposób ustalania 

kosztów

kosztów

 

 

oraz 

oraz 

procedury wykonywania tych czynności.

procedury wykonywania tych czynności.

background image

Art. 5.

Art. 5.

 

 

1.

1.

 Pobrania komórek, tkanek lub 

 Pobrania komórek, tkanek lub 

narządów ze zwłok ludzkich w celu ich 

narządów ze zwłok ludzkich w celu ich 

przeszczepienia można dokonać, jeżeli osoba 

przeszczepienia można dokonać, jeżeli osoba 

zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu.

zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu.

6.

6.

 Informacji o tym, czy sprzeciw danej osoby 

 Informacji o tym, czy sprzeciw danej osoby 

jest umieszczony w centralnym rejestrze 

jest umieszczony w centralnym rejestrze 

sprzeciwów udziela się niezwłocznie po 

sprzeciwów udziela się niezwłocznie po 

otrzymaniu pytania od lekarza 

otrzymaniu pytania od lekarza 

zamierzającego dokonać pobrania lub osoby 

zamierzającego dokonać pobrania lub osoby 

przez niego upoważnionej.

przez niego upoważnionej.

7. 

7. 

Centralny rejestr sprzeciwów prowadzi 

Centralny rejestr sprzeciwów prowadzi 

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do 

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do 

Spraw Transplantacji "Poltransplant".

Spraw Transplantacji "Poltransplant".

background image

Śmierć  mózgu- ustawa

Śmierć  mózgu- ustawa

Art. 9.

Art. 9.

 

 

1.

1.

 

 

Pobranie

Pobranie

 komórek, tkanek lub 

 komórek, tkanek lub 

narządów do przeszczepienia 

narządów do przeszczepienia 

jest 

jest 

dopuszczalne

dopuszczalne

 

 

po stwierdzeniu trwałego 

po stwierdzeniu trwałego 

nieodwracalnego ustania czynności 

nieodwracalnego ustania czynności 

mózgu

mózgu

 (śmierci mózgu).

 (śmierci mózgu).

3. Minister właściwy do spraw zdrowia 

3. Minister właściwy do spraw zdrowia 

ogłasza,

ogłasza,

 w drodze obwieszczenia, 

 w drodze obwieszczenia, 

Dzienniku Urzędowym 

Dzienniku Urzędowym 

Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor 

Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor 

Polski", kryteria i sposób stwierdzenia 

Polski", kryteria i sposób stwierdzenia 

trwałego nieodwracalnego ustania 

trwałego nieodwracalnego ustania 

czynności mózgu.

czynności mózgu.

background image

Komisja lekarska- ustawa

Komisja lekarska- ustawa

5.

5.

 

 

Komisję  powołuje i wyznacza jej 

Komisję  powołuje i wyznacza jej 

przewodniczącego kierownik zakładu 

przewodniczącego kierownik zakładu 

opieki zdrowotnej

opieki zdrowotnej

 lub osoba przez niego 

 lub osoba przez niego 

upoważniona.

upoważniona.

6.

6.

 

 

Lekarze wchodzący w skład komisji, nie 

Lekarze wchodzący w skład komisji, nie 

mogą brać udziału w postępowaniu 

mogą brać udziału w postępowaniu 

obejmującym pobieranie i 

obejmującym pobieranie i 

przeszczepianie komórek, 

przeszczepianie komórek, 

tkanek lub 

tkanek lub 

narządów od osoby zmarłej, u której dana 

narządów od osoby zmarłej, u której dana 

komisja stwierdziła trwałe nieodwracalne 

komisja stwierdziła trwałe nieodwracalne 

ustanie czynności mózgu.

ustanie czynności mózgu.

background image

Warunek pobrania- ustawa

Warunek pobrania- ustawa

Art. 10.

Art. 10.

 Przed pobraniem 

 Przed pobraniem 

komórek, tkanek 

komórek, tkanek 

lub narządów od osoby zmarłej lekarz lub 

lub narządów od osoby zmarłej lekarz lub 

osoba przez niego upoważniona:

osoba przez niego upoważniona:

1)

1)

 

 

zasięgają informacji, czy nie został 

zasięgają informacji, czy nie został 

zgłoszony sprzeciw

zgłoszony sprzeciw

 w formie określonej w 

 w formie określonej w 

art. 6 ust. 1 pkt 1;

art. 6 ust. 1 pkt 1;

2) ustalają istnienie sprzeciwu

2) ustalają istnienie sprzeciwu

 wyrażonego 

 wyrażonego 

w formach, o których mowa w art. 6 ust. 1 

w formach, o których mowa w art. 6 ust. 1 

pkt 2 i 3,

pkt 2 i 3,

 na podstawie dostępnych 

 na podstawie dostępnych 

informacji lub dokumentów.

informacji lub dokumentów.

background image

Przeszczepienie od żywego dawcy 

Przeszczepienie od żywego dawcy 

niespokrewnionego- ustawa

niespokrewnionego- ustawa

Art. 13.

Art. 13.

 

 

1.

1.

 

 

Pobranie komórek, tkanek 

Pobranie komórek, tkanek 

lub narządu od żywego dawcy na 

lub narządu od żywego dawcy na 

rzecz osoby niebędącej krewnym

rzecz osoby niebędącej krewnym

 w 

 w 

linii prostej, rodzeństwem, osobą 

linii prostej, rodzeństwem, osobą 

przysposobioną lub małżonkiem, 

przysposobioną lub małżonkiem, 

wymaga 

wymaga 

zgody sądu rejonowego

zgody sądu rejonowego

 właściwego ze 

 właściwego ze 

względu na miejsce zamieszkania lub 

względu na miejsce zamieszkania lub 

pobytu dawcy, wydanego w postępowaniu 

pobytu dawcy, wydanego w postępowaniu 

nieprocesowym, po wysłuchaniu 

nieprocesowym, po wysłuchaniu 

wnioskodawcy oraz 

wnioskodawcy oraz 

po zapoznaniu się z 

po zapoznaniu się z 

opinią Komisji Etycznej Krajowej Rady 

opinią Komisji Etycznej Krajowej Rady 

Transplantacyjnej.

Transplantacyjnej.

background image

Przeszczepienie od żywego dawcy 

Przeszczepienie od żywego dawcy 

niespokrewnionego- ustawa

niespokrewnionego- ustawa

3. Sąd wszczyna postępowanie na wniosek 

3. Sąd wszczyna postępowanie na wniosek 

kandydata na dawcę. 

kandydata na dawcę. 

Do wniosku dołącza się:

Do wniosku dołącza się:

  

  

1)  pisemną zgodę biorcy na pobranie 

1)  pisemną zgodę biorcy na pobranie 

komórek, tkanek lub narządu od tego dawcy;

komórek, tkanek lub narządu od tego dawcy;

  

  

2)  opinię Komisji Etycznej Krajowej Rady 

2)  opinię Komisji Etycznej Krajowej Rady 

Transplantacyjnej;

Transplantacyjnej;

  

  

3)  orzeczenie kierownika zespołu lekarskiego 

3)  orzeczenie kierownika zespołu lekarskiego 

mającego dokonać przeszczepienia o 

mającego dokonać przeszczepienia o 

zasadności i celowości wykonania zabiegu.

zasadności i celowości wykonania zabiegu.

4.

4.

 Rozpoznanie wniosku, o którym mowa w ust. 

 Rozpoznanie wniosku, o którym mowa w ust. 

3, następuje w terminie 7 dni.

3, następuje w terminie 7 dni.

background image

Rejestr żywych dawców-  ustawa

Rejestr żywych dawców-  ustawa

Art. 15.

Art. 15.

 

 

1. W celu należytego 

1. W celu należytego 

monitorowania i oceny stanu zdrowia 

monitorowania i oceny stanu zdrowia 

żywych dawców, od których pobrano 

żywych dawców, od których pobrano 

narząd do przeszczepienia, tworzy się 

narząd do przeszczepienia, tworzy się 

centralny rejestr żywych dawców 

centralny rejestr żywych dawców 

narządów, zwany dalej "rejestrem 

narządów, zwany dalej "rejestrem 

żywych dawców".

żywych dawców".

5. Rejestr żywych dawców prowadzi 

5. Rejestr żywych dawców prowadzi 

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne 

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne 

do Spraw Transplantacji "Poltransplant".

do Spraw Transplantacji "Poltransplant".

background image

Centralny Rejestr niespokrewnionych dawców 

Centralny Rejestr niespokrewnionych dawców 

szpiku- ustawa

szpiku- ustawa

Art. 16. 1. W celu umożliwienia dokonania 

Art. 16. 1. W celu umożliwienia dokonania 

przeszczepień szpiku, komórek 

przeszczepień szpiku, komórek 

krwiotwórczych krwi obwodowej i krwi 

krwiotwórczych krwi obwodowej i krwi 

pępowinowej od dawców niespokrewnionych 

pępowinowej od dawców niespokrewnionych 

tworzy się

tworzy się

 centralny rejestr 

 centralny rejestr 

niespokrewnionych 

niespokrewnionych 

dawców szpiku i krwi pępowinowej, 

dawców szpiku i krwi pępowinowej, 

zwany dalej 

zwany dalej 

"rejestrem szpiku i krwi pępowinowej".

"rejestrem szpiku i krwi pępowinowej".

7. Rejestr szpiku i krwi pępowinowej prowadzi 

7. Rejestr szpiku i krwi pępowinowej prowadzi 

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do 

Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne do 

Spraw Transplantacji "Poltransplant".

Spraw Transplantacji "Poltransplant".

background image

Rejestr  przeszczepień- ustawa

Rejestr  przeszczepień- ustawa

Art. 18. 1. W celu należytego 

Art. 18. 1. W celu należytego 

monitorowania dokonywanych 

monitorowania dokonywanych 

przeszczepień

przeszczepień

 

 

komórek, tkanek i narządów 

komórek, tkanek i narządów 

tworzy się krajowy rejestr 

tworzy się krajowy rejestr 

przeszczepień

przeszczepień

, zwany dalej "rejestrem 

, zwany dalej "rejestrem 

przeszczepień".

przeszczepień".

 

 

Rejestr przeszczepień prowadzi Centrum 

Rejestr przeszczepień prowadzi Centrum 

Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw 

Organizacyjno-Koordynacyjne do Spraw 

Transplantacji "Poltransplant"

Transplantacji "Poltransplant"

background image

Ochrona danych osobowych- ustawa

Ochrona danych osobowych- ustawa

Art. 19. 1.

Art. 19. 1.

 

 

Dane osobowe dotyczące 

Dane osobowe dotyczące 

dawcy i biorcy przeszczepu są objęte 

dawcy i biorcy przeszczepu są objęte 

tajemnicą i podlegają ochronie

tajemnicą i podlegają ochronie

 

 

przewidzianej w przepisach o tajemnicy 

przewidzianej w przepisach o tajemnicy 

zawodowej i służbowej oraz w przepisach 

zawodowej i służbowej oraz w przepisach 

dotyczących dokumentacji medycznej 

dotyczących dokumentacji medycznej 

prowadzonej przez zakłady opieki 

prowadzonej przez zakłady opieki 

zdrowotnej.

zdrowotnej.

2. Jeżeli narząd ma być pobrany od 

2. Jeżeli narząd ma być pobrany od 

żywego dawcy, przepis ust. 1 nie 

żywego dawcy, przepis ust. 1 nie 

dotyczy ujawnienia danych osobowych 

dotyczy ujawnienia danych osobowych 

dawcy i o biorcy odpowiednio tym osobom.

dawcy i o biorcy odpowiednio tym osobom.

background image

Tytuł Dawca Przeszczepu- ustawa

Tytuł Dawca Przeszczepu- ustawa

Art. 22. 1.

Art. 22. 1.

 Dawcy szpiku

 Dawcy szpiku

 lub innych regenerujących 

 lub innych regenerujących 

się komórek i tkanek 

się komórek i tkanek 

przysługuje tytuł Dawca 

przysługuje tytuł Dawca 

Przeszczepu.

Przeszczepu.

2. Odznakę i legitymację potwierdzającą 

2. Odznakę i legitymację potwierdzającą 

posiadanie tytułu Dawca Przeszczepu wydaje 

posiadanie tytułu Dawca Przeszczepu wydaje 

zakład opieki zdrowotnej

zakład opieki zdrowotnej

, który pobrał szpik lub 

, który pobrał szpik lub 

inne regenerujące się komórki lub tkanki.

inne regenerujące się komórki lub tkanki.

4. Odznakę i legitymację, potwierdzającą 

4. Odznakę i legitymację, potwierdzającą 

posiadanie tytułu Zasłużonego Dawcy 

posiadanie tytułu Zasłużonego Dawcy 

Przeszczepu, wydaje minister właściwy do 

Przeszczepu, wydaje minister właściwy do 

spraw zdrowia na wniosek Centrum 

spraw zdrowia na wniosek Centrum 

Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw 

Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw 

Transplantacji "Poltransplant".

Transplantacji "Poltransplant".

background image

Pozwolenia- ustawa

Pozwolenia- ustawa

Art. 36.

Art. 36.

 1. 

 1. 

Postępowanie

Postępowanie

 dotyczące komórek, 

 dotyczące komórek, 

tkanek i narządów

tkanek i narządów

 polegające na:

 polegające na:

  

  

1)  pobieraniu

1)  pobieraniu

 - może być prowadzone wyłącznie 

 - może być prowadzone wyłącznie 

przez zakłady opieki zdrowotnej, zakłady medycyny 

przez zakłady opieki zdrowotnej, zakłady medycyny 

sądowej oraz zakłady anatomii patologicznej 

sądowej oraz zakłady anatomii patologicznej 

wyższych uczelni medycznych i uniwersytetów z 

wyższych uczelni medycznych i uniwersytetów z 

wydziałem medycznym oraz medyczne jednostki 

wydziałem medycznym oraz medyczne jednostki 

badawczo-rozwojowe,

badawczo-rozwojowe,

  

  

2)  przechowywaniu narządów

2)  przechowywaniu narządów

 - może być 

 - może być 

prowadzone wyłącznie przez zakłady opieki 

prowadzone wyłącznie przez zakłady opieki 

zdrowotnej wykonujące przeszczepienia,

zdrowotnej wykonujące przeszczepienia,

  

  

3)  przeszczepianiu - może być prowadzone 

3)  przeszczepianiu - może być prowadzone 

wyłącznie przez zakłady

wyłącznie przez zakłady

 opieki zdrowotnej

 opieki zdrowotnej

- posiadające pozwolenie ministra właściwego 

- posiadające pozwolenie ministra właściwego 

do spraw zdrowia.

do spraw zdrowia.

background image

Pozwolenia- ustawa

Pozwolenia- ustawa

2. Pozwolenie wydawane jest odrębnie 

2. Pozwolenie wydawane jest odrębnie 

na 

na 

pobieranie i przeszczepianie komórek, 

pobieranie i przeszczepianie komórek, 

tkanek i narządów ze zwłok ludzkich i na 

tkanek i narządów ze zwłok ludzkich i na 

pobieranie i przeszczepianie komórek, 

pobieranie i przeszczepianie komórek, 

tkanek i narządów od dawców żywych.

tkanek i narządów od dawców żywych.

3. Do udzielenia pozwolenia, o którym mowa 

3. Do udzielenia pozwolenia, o którym mowa 

w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy z 

w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy z 

tym że zadania i czynności Krajowego 

tym że zadania i czynności Krajowego 

Centrum Bankowania Tkanek i Komórek 

Centrum Bankowania Tkanek i Komórek 

wykonuje Centrum Organizacyjno-

wykonuje Centrum Organizacyjno-

Koordynacyjne do Spraw Transplantacji 

Koordynacyjne do Spraw Transplantacji 

"Poltransplant"

"Poltransplant"

background image

Poltransplant  - ustawa

Poltransplant  - ustawa

Art. 38. 1. Tworzy Centrum ds. pobierania i 

Art. 38. 1. Tworzy Centrum ds. pobierania i 

przeszczepiania narządów "Poltransplant" z siedzibą 

przeszczepiania narządów "Poltransplant" z siedzibą 

w Warszawie.

w Warszawie.

2. "Poltransplant" jest jednostką budżetową podległą 

2. "Poltransplant" jest jednostką budżetową podległą 

ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.

ministrowi właściwemu do spraw zdrowia.

3. Do zadań "Poltransplant" należy w szczególności:

3. Do zadań "Poltransplant" należy w szczególności:

  

  

1)  koordynacja pobierania i przeszczepiania komórek, 

1)  koordynacja pobierania i przeszczepiania komórek, 

tkanek i narządów na terenie kraju;

tkanek i narządów na terenie kraju;

  

  

2)  prowadzenie centralnego rejestru sprzeciwów;

2)  prowadzenie centralnego rejestru sprzeciwów;

  

  

3)  prowadzenie krajowej listy osób oczekujących na 

3)  prowadzenie krajowej listy osób oczekujących na 

przeszczepienie;

przeszczepienie;

  

  

4)  prowadzenie rejestru przeszczepień;

4)  prowadzenie rejestru przeszczepień;

  

  

5)  prowadzenie rejestru żywych dawców;

5)  prowadzenie rejestru żywych dawców;

  

  

6)  prowadzenie rejestru szpiku i krwi pępowinowej;

6)  prowadzenie rejestru szpiku i krwi pępowinowej;

background image

Poltransplant- ustawa

Poltransplant- ustawa

 

 

7) koordynacja poszukiwania niespokrewnionych 

7) koordynacja poszukiwania niespokrewnionych 

dawców szpiku i krwi pępowinowej ze wstępnym 

dawców szpiku i krwi pępowinowej ze wstępnym 

przeszukaniem rejestru szpiku i krwi pępowinowej;

przeszukaniem rejestru szpiku i krwi pępowinowej;

  

  

8)  prowadzenie działalności edukacyjnej mającej na 

8)  prowadzenie działalności edukacyjnej mającej na 

celu upowszechnianie leczenia metodą 

celu upowszechnianie leczenia metodą 

przeszczepiania komórek, tkanek i narządów;

przeszczepiania komórek, tkanek i narządów;

  

  

9)  współpraca z innymi podmiotami krajowymi i 

9)  współpraca z innymi podmiotami krajowymi i 

zagranicznymi w dziedzinie wymiany komórek, 

zagranicznymi w dziedzinie wymiany komórek, 

tkanek i narządów do przeszczepienia;

tkanek i narządów do przeszczepienia;

  

  

10) zgłaszanie do ministra wniosków, o których mowa 

10) zgłaszanie do ministra wniosków, o których mowa 

w art. 22 ust. 4;

w art. 22 ust. 4;

  

  

11) przyjmowanie wniosków od jednostek, o których 

11) przyjmowanie wniosków od jednostek, o których 

mowa w art. 36 ust. 1.

mowa w art. 36 ust. 1.

background image

Poltransplant – ustawa

Poltransplant – ustawa

4. Centrum….."Poltransplant" jest kierowane 

4. Centrum….."Poltransplant" jest kierowane 

przez dyrektora powoływanego i 

przez dyrektora powoływanego i 

odwoływanego przez ministra właściwego 

odwoływanego przez ministra właściwego 

do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii 

do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii 

Krajowej Rady Transplantacyjnej.

Krajowej Rady Transplantacyjnej.

5. Minister właściwy do spraw zdrowia nadaje, 

5. Minister właściwy do spraw zdrowia nadaje, 

w drodze zarządzenia, statut Centrum 

w drodze zarządzenia, statut Centrum 

Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw 

Organizacyjno-Koordynacyjnego do Spraw 

Transplantacji "Poltransplant", określający 

Transplantacji "Poltransplant", określający 

jego szczegółową strukturę organizacyjną 

jego szczegółową strukturę organizacyjną 

oraz szczegółowy zakres zadań, 

oraz szczegółowy zakres zadań, 

uwzględniając bezpieczeństwo biorców oraz 

uwzględniając bezpieczeństwo biorców oraz 

konieczność sprawnego wykonywania zadań

konieczność sprawnego wykonywania zadań

background image

KRT- ustawa

KRT- ustawa

Art. 41. 1.

Art. 41. 1.

 

 

Tworzy się Krajową Radę 

Tworzy się Krajową Radę 

Transplantacyjną, zwaną dalej "Radą", jako 

Transplantacyjną, zwaną dalej "Radą", jako 

organ doradczy i opiniodawczy ministra

organ doradczy i opiniodawczy ministra

 

 

właściwego do spraw zdrowia.

właściwego do spraw zdrowia.

2.

2.

 

 

W skład Rady wchodzi nie więcej niż 31 

W skład Rady wchodzi nie więcej niż 31 

członków, powoływanych na 4-letnią 

członków, powoływanych na 4-letnią 

kadencję przez ministra

kadencję przez ministra

 właściwego do spraw 

 właściwego do spraw 

zdrowia, spośród specjalistów z różnych dziedzin 

zdrowia, spośród specjalistów z różnych dziedzin 

nauki oraz przedstawiciel Naczelnej Izby 

nauki oraz przedstawiciel Naczelnej Izby 

Lekarskiej. Minister właściwy do spraw zdrowia 

Lekarskiej. Minister właściwy do spraw zdrowia 

powołuje przewodniczącego Rady spośród jej 

powołuje przewodniczącego Rady spośród jej 

członków.

członków.

background image

KRT- ustawa

KRT- ustawa

6. Do zadań Rady należy

6. Do zadań Rady należy

 w szczególności:

 w szczególności:

  

  

1)  opiniowanie programów

1)  opiniowanie programów

 w zakresie 

 w zakresie 

pobierania, przechowywania i 

pobierania, przechowywania i 

przeszczepiania komórek, tkanek i 

przeszczepiania komórek, tkanek i 

narządów;

narządów;

  

  

2)  opiniowanie działalności

2)  opiniowanie działalności

:

:

Centrum Organizacyjno-

Centrum Organizacyjno-

Koordynacyjnego do Spraw 

Koordynacyjnego do Spraw 

Transplantacji "Poltransplant"

Transplantacji "Poltransplant"

background image

Poltransplant- statut

Poltransplant- statut

§ 4. Wykonując zadania zawarte w ustawie do

§ 4. Wykonując zadania zawarte w ustawie do

 

 

zakresu zadań Poltransplantu należą w 

zakresu zadań Poltransplantu należą w 

szczególności:

szczególności:

    

    

1) udostępnianie ministrowi właściwemu do 

1) udostępnianie ministrowi właściwemu do 

spraw zdrowia i Krajowej Radzie 

spraw zdrowia i Krajowej Radzie 

Transplantacyjnej 

Transplantacyjnej 

dokumentacji dotyczącej 

dokumentacji dotyczącej 

działalności statutowej Poltransplantu, w tym 

działalności statutowej Poltransplantu, w tym 

w szczególności dokumentacji koordynacji 

w szczególności dokumentacji koordynacji 

pobrań i przeszczepień oraz danych 

pobrań i przeszczepień oraz danych 

zawartych w rejestrach prowadzonych przez 

zawartych w rejestrach prowadzonych przez 

Poltransplant oraz w krajowej liście osób 

Poltransplant oraz w krajowej liście osób 

oczekujących na przeszczepienie.

oczekujących na przeszczepienie.

background image

Poltransplant – statut

Poltransplant – statut

    

    

2) współpraca z Krajową Radą 

2) współpraca z Krajową Radą 

Transplantacyjną, Krajowym Centrum 

Transplantacyjną, Krajowym Centrum 

Bankowania Tkanek i Komórek, 

Bankowania Tkanek i Komórek, 

konsultantem krajowym w dziedzinie 

konsultantem krajowym w dziedzinie 

transplantologii

transplantologii

 oraz innymi jednostkami w 

 oraz innymi jednostkami w 

których zakresie działalności jest 

których zakresie działalności jest 

pobieranie, przechowywanie i 

pobieranie, przechowywanie i 

przeszczepianie  komórek, tkanek i 

przeszczepianie  komórek, tkanek i 

narządów, 

narządów, 

a także współdziałanie z 

a także współdziałanie z 

organizacjami i stowarzyszeniami krajowymi 

organizacjami i stowarzyszeniami krajowymi 

i zagranicznymi

i zagranicznymi

  oraz  samorządem  

  oraz  samorządem  

lekarskim  w  zakresie  działań  mających  

lekarskim  w  zakresie  działań  mających  

na  celu  rozwój transplantologii;

na  celu  rozwój transplantologii;

 

 

background image

Poltransplant – statut

Poltransplant – statut

3) przygotowywanie raportów dotyczących 

3) przygotowywanie raportów dotyczących 

realizacji zadań

realizacji zadań

 statutowych Poltransplantu 

 statutowych Poltransplantu 

i oceny wyników przeszczepiania komórek, 

i oceny wyników przeszczepiania komórek, 

tkanek i narządów dla potrzeb ministra  

tkanek i narządów dla potrzeb ministra  

właściwego do spraw zdrowia i Krajowej 

właściwego do spraw zdrowia i Krajowej 

Rady  Transplantacyjnej; 

Rady  Transplantacyjnej; 

4) występowanie do ministra właściwego 

4) występowanie do ministra właściwego 

do spraw zdrowia o dokonanie kontroli

do spraw zdrowia o dokonanie kontroli

 w 

 w 

jednostce posiadającej pozwolenie ministra 

jednostce posiadającej pozwolenie ministra 

na pobieranie albo przeszczepianie 

na pobieranie albo przeszczepianie 

komórek, tkanek  lub narządów, gdy 

komórek, tkanek  lub narządów, gdy 

istnieją przesłanki, że przestała spełniać 

istnieją przesłanki, że przestała spełniać 

warunki wymagane do uzyskania 

warunki wymagane do uzyskania 

pozwolenia;

pozwolenia;

 

 

background image

Poltransplant- statut

Poltransplant- statut

5) organizowanie, nie rzadziej niż raz w roku,

5) organizowanie, nie rzadziej niż raz w roku,

 zebrań 

 zebrań 

kierowników jednostek uczestniczących w 

kierowników jednostek uczestniczących w 

wykonywaniu poszczególnych procedur 

wykonywaniu poszczególnych procedur 

transplantacyjnych; 

transplantacyjnych; 

6) przyjmowanie informacji od jednostek 

6) przyjmowanie informacji od jednostek 

dokonujących pobrania szpiku lub innych 

dokonujących pobrania szpiku lub innych 

regenerujących się komórek i tkanek oraz 

regenerujących się komórek i tkanek oraz 

podmiotów dokonujących pobrania narządu w celu 

podmiotów dokonujących pobrania narządu w celu 

zgłaszania ministrowi właściwemu do spraw zdrowia 

zgłaszania ministrowi właściwemu do spraw zdrowia 

wniosków 

wniosków 

o przyznanie tytułu, odznaki i legitymacji 

o przyznanie tytułu, odznaki i legitymacji 

Zasłużonego Dawcy Przeszczepu; 

Zasłużonego Dawcy Przeszczepu; 

7) wykonywanie innych, zleconych przez ministra 

7) wykonywanie innych, zleconych przez ministra 

właściwego do spraw zdrowia, zadań związanych z 

właściwego do spraw zdrowia, zadań związanych z 

pobieraniem i przeszczepianiem komórek, tkanek i 

pobieraniem i przeszczepianiem komórek, tkanek i 

narządów;

narządów;

background image

Poltransplant – statut

Poltransplant – statut

§ 7. 1. W skład struktury organizacyjnej Poltransplantu 

§ 7. 1. W skład struktury organizacyjnej Poltransplantu 

wchodzą

wchodzą

 następujące komórki organizacyjne:

 następujące komórki organizacyjne:

1) Zespół do spraw koordynacji pobierania i 

1) Zespół do spraw koordynacji pobierania i 

przeszczepiania 

przeszczepiania 

komórek, tkanek i narządów;

komórek, tkanek i narządów;

2) Zespół prowadzący centralny rejestr sprzeciwów

2) Zespół prowadzący centralny rejestr sprzeciwów

 na 

 na 

pobranie komórek, tkanek i narządów ze zwłok 

pobranie komórek, tkanek i narządów ze zwłok 

ludzkich;

ludzkich;

3) Zespół prowadzący centralny rejestr 

3) Zespół prowadzący centralny rejestr 

niespokrewnionych dawców szpiku i krwi 

niespokrewnionych dawców szpiku i krwi 

pępowinowej;

pępowinowej;

4) Zespół prowadzący krajową listę osób oczekujących

4) Zespół prowadzący krajową listę osób oczekujących

 na 

 na 

przeszczepienie, centralny rejestr żywych dawców 

przeszczepienie, centralny rejestr żywych dawców 

narządów i krajowy rejestr przeszczepień;

narządów i krajowy rejestr przeszczepień;

5) Zespół do spraw edukacji i promocji transplantologii;

5) Zespół do spraw edukacji i promocji transplantologii;

6) Zespół do spraw finansowych i osobowych;

6) Zespół do spraw finansowych i osobowych;

7) Sekretariat.

7) Sekretariat.

background image

§ 8. 

§ 8. 

Do zadań Zespołu do spraw koordynacji pobierania i 

Do zadań Zespołu do spraw koordynacji pobierania i 

zeszczepiania komórek, tkanek i narządów należy w 

zeszczepiania komórek, tkanek i narządów należy w 

szczególności:      

szczególności:      

1) organizacja i koordynacja wszystkich czynności 

1) organizacja i koordynacja wszystkich czynności 

związanych z pobieraniem i przeszczepianiem 

związanych z pobieraniem i przeszczepianiem 

komórek, tkanek i narządów; 

komórek, tkanek i narządów; 

2) koordynacja dystrybucji narządów pobranych 

2) koordynacja dystrybucji narządów pobranych 

ze zwłok ludzkich i przeznaczonych do 

ze zwłok ludzkich i przeznaczonych do 

przeszczepienia w porozumieniu z Krajową Radą 

przeszczepienia w porozumieniu z Krajową Radą 

Transplantacyjną;

Transplantacyjną;

3) prowadzenie krajowego rejestru przeszczepień;

3) prowadzenie krajowego rejestru przeszczepień;

4) uzyskiwanie od zakładów opieki zdrowotnej

4) uzyskiwanie od zakładów opieki zdrowotnej

 

 

dokonujących przeszczepów bieżących 

dokonujących przeszczepów bieżących 

informacji o wykorzystaniu pobranych komórek, 

informacji o wykorzystaniu pobranych komórek, 

tkanek i narządów i czynności przeszczepu w 

tkanek i narządów i czynności przeszczepu w 

okresie bezpośrednio po przeszczepieniu;

okresie bezpośrednio po przeszczepieniu;

background image

Poltransplant- statut

Poltransplant- statut

5) opracowywanie miesięcznych raportów 

5) opracowywanie miesięcznych raportów 

oraz zbiorczych 

oraz zbiorczych 

sprawozdań za ubiegły rok 

sprawozdań za ubiegły rok 

kalendarzowy - w terminie do 31 stycznia 

kalendarzowy - w terminie do 31 stycznia 

następnego roku kalendarzowego o ilości 

następnego roku kalendarzowego o ilości 

pozyskanych narządów i sposobach ich 

pozyskanych narządów i sposobach ich 

wykorzystania oraz czynności przeszczepu w 

wykorzystania oraz czynności przeszczepu w 

okresie bezpośrednio po przeszczepieniu i 

okresie bezpośrednio po przeszczepieniu i 

oceny odległej funkcji przeszczepów;

oceny odległej funkcji przeszczepów;

6) powiadamianie banków tkanek i komórek o 

6) powiadamianie banków tkanek i komórek o 

możliwości pobrania tkanek i komórek ze 

możliwości pobrania tkanek i komórek ze 

zwłok ludzkich.

zwłok ludzkich.


Document Outline