Przedmiot:

Handel międzynarodowy

(wykład 30 godzin)

 

Prowadzący: dr Piotr Rubaj

 

 

 

Handel zagraniczny

Handel zagraniczny – to odpłatna wymiana towarów lub usług z 
partnerami posiadającymi stałą siedzibę poza granicą celną 
państwa. 

W wąskim znaczeniu handel zagraniczny odnosi się jedynie do dóbr 
materialnych sprzedawanych za granicę lub zakupywanych za 
granicą.

W szerokim znaczeniu obejmuje również obroty majątkowo 
kredytowe, obroty bieżące, na które oprócz wymiany towarowej 
składają się również zakup i sprzedaż za granicę usług, dóbr 
niematerialnych (prawa patentowe, licencje , know how) oraz 
zobowiązania wynikające z ruchu ludności poza granicę, 
utrzymanie własnych placówek dyplomatycznych za granicą i inne. 

 

 

Dochód narodowy

Dochód narodowy – jest sumą dochodów 
uzyskiwanych w danej gospodarce w 
określonym czasie, najczęściej w ciągu 
jednego roku. Suma dochodów równa się 
sumie wydatków lub wartości wytworzonych 
w tym okresie dóbr finalnych.
Dochód narodowy brutto powiększony o 
dochody netto z zagranicy daje produkt 
krajowy brutto (PKB). 

 

 

Znaczenie handlu w gospodarce 

narodowej

Wpływ handlu zagranicznego na 

gospodarkę narodową obejmuje:

1. Wpływ na zmianę struktury dochodu 

narodowego

2. Wpływ na zwiększenie efektywności 

gospodarowania

3. Wpływ na wielkość i dynamikę dochodu 

narodowego

 

 

Wpływ na zmianę struktury 

dochodu narodowego

1. Czynnikiem, który w znacznym stopniu 
uniezależnia strukturę dochodu narodowego 
podzielonego od struktury istniejącego aparatu 
wytwórczego są obroty handlowe z zagranicą.

Przykład:

Import bezpośredni, który dotyczy przywozu z 
zagranicy surowców mineralnych i rolniczych 
niemożliwych do wytworzenia w danym kraju, 
bardzo istotnie wzbogaca strukturę 
podzielonego dochodu narodowego.

 

 

Zmiana struktury dochodu 

narodowego

2. Handel zagraniczny umożliwia 
transformację gospodarki danego kraju w 
pożądanym przez niego kierunku.

Przykład:

Handel zagraniczny może służyć do 
transformacji struktury dóbr konsumpcyjnych 
wytwarzanych w danym kraju (przesunięcia 
struktury popytu).

 

 

Zmiana struktury dochodu 

narodowego

3

.

Handel zagraniczny może stanowić jedyny 

sposób rozwiązania problemu niedoborów 
niektórych artykułów, np. artykułów rolnych, 
powstałych w wyniku wystąpienia klęsk 
żywiołowych

Przykład

Import żywności i surowców strategicznych.

 

 

Wpływ na zwiększenie 

efektywności gospodarowania

1.

Zmniejszenie przeciętnego kosztu 
jednostkowego dóbr wytwarzanych w 
kraju

2.

Obniżenie jednostkowych kosztów 
wytwarzania przez zwiększenie skali 
produkcji (pełniejsze wykorzystanie 
aparatu produkcyjnego, gromadzenie 
doświadczeń)

 

 

Wpływ na zwiększenie 

efektywności gospodarowania

3. Specjalizacja międzynarodowa wpływa na 

obniżenie kosztów produkcji za 
pośrednictwem postępu technicznego

4. Transfer technologii - import nowoczesnej 

technologii jest często najtańszym sposobem 
zlikwidowania luki technologicznej

 

 

Wpływ na wielkość i dynamikę dochodu 

narodowego od strony podaży

Handel zagraniczny poprzez dodatnie saldo 
obrotów handlowych z zagranicą, powiększa 
podaż towarów dostępnych w danym okresie 
w danym kraju.

 

 

Wpływ na wielkość i dynamikę dochodu 

narodowego od strony podaży

W gospodarce zamkniętej

Y=I+K+G

Y- dochód narodowy
I – inwestycje
K – konsumpcja
G – wydatki państwa

 

 

Wpływ na wielkość i dynamikę dochodu 

narodowego od strony podaży

Każdy kraj, w mniejszym lub 

większym stopniu, dokonuje 
wymiany handlowej z zagranicą

Y = I+K+G +NX

NX =Ex-Im

 

 

Wpływ na zwiększenie 

efektywności gospodarowania

W przypadku gdy w gospodarce wielkość dochodu 

narodowego wytworzonego nie będzie równa sumie 

dóbr przeznaczonych na inwestycje i konsumpcję, 

możliwe są dwie sytuacje:
- wielkość dochodu narodowego podzielonego jest 

większa od wielkości dochodu narodowego 

wytworzonego Im>Ex (ujemne saldo bilansu 

płatniczego), 

- wielkość dochodu narodowego wytworzonego jest 

większa od wielkości dochodu narodowego 

podzielonego Ex>Im (dodatnie saldo bilansu 

płatniczego).

 

 

Wpływ na zwiększenie 

efektywności gospodarowania

Możliwość utrzymania przez 
pewien czas nadwyżki importu nad 
eksportem ma duże znaczenie dla 
dynamiki wzrostu gospodarczego.

 

 

Saldo handlu zagranicznego a wzrost 

gospodarczy

Ujemne saldo handlu zagranicznego 
oznacza, że kraj wykorzystuje zasoby 
zagraniczne, tzn. następuje wzrost jego 
zadłużenia do zagranicy albo spadek 
rezerw walutowych. Po pewnym czasie 
saldo ujemne musi być zastąpione 
dodatnim.

 

 

Saldo handlu zagranicznego a wzrost 

gospodarczy

  Saldo dodatnie oznacza, że 

zagranica korzysta z części 
zasobów krajowych. W przyszłości 
umożliwi to krajowi realizowanie 
dochodu podzielonego wyższego 
niż dochód wytworzony. 

 

 

Podsumowanie – korzyści z handlu 

zagranicznego

1. Wzrost konkurencyjności wyrobów na 

rynkach krajowych i zagranicznych.

2. Dodatnie saldo bilansu płatniczego
3. Wzrost możliwości inwestycyjnych
4. Wzrost bogactwa narodowego
5. Uzyskanie przewagi w dłuższej perspektywie 

czasowej

 

  

 

 

Dziękuję za uwagę