Pochodne sposoby 

Pochodne sposoby 

nabycia własności

nabycia własności

Gdy nasze prawo wywodzimy od 

Gdy nasze prawo wywodzimy od 

poprzednika

poprzednika

Pochodne sposoby nabycia 

Pochodne sposoby nabycia 

własności:

własności:



Do 

Do 

wszystkich

wszystkich

 sposobów pochodnego 

 sposobów pochodnego 

nabycia własności stosuje się zasadę

nabycia własności stosuje się zasadę

Nemo plus iuris ad alium transferre 

Nemo plus iuris ad alium transferre 

potest, quam ipse habet 

potest, quam ipse habet 

– 

– 

(nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam 

(nikt nie może przenieść na drugiego więcej praw, niż sam 

posiada)

posiada)

Czyli:

Czyli:

Jeśli ktoś nie jest właścicielem, to w 

Jeśli ktoś nie jest właścicielem, to w 

żaden

 

 

sposób nie przeniesie 

sposób nie przeniesie 

własności na inną osobę.

własności na inną osobę.

Pochodne nabycie własności

Pochodne nabycie własności

UWAGA: 

UWAGA: 



KAŻDY sposób pochodnego nabycia 

KAŻDY sposób pochodnego nabycia 

własności 

własności 



jest po stronie przenoszącego własność 

jest po stronie przenoszącego własność 

CZYNNOŚCIĄ ROZPORZĄDZAJĄCĄ 

CZYNNOŚCIĄ ROZPORZĄDZAJĄCĄ 



Traditionibus et usucapionibus dominia rerum, non 

Traditionibus et usucapionibus dominia rerum, non 

nudis pactis transferuntur

nudis pactis transferuntur



Własność rzeczy nie jest przenoszona przez „nagie 

Własność rzeczy nie jest przenoszona przez „nagie 

porozumienia” lecz przez wydanie rzeczy i 

porozumienia” lecz przez wydanie rzeczy i 

zasiedzenie.

zasiedzenie.

Sposoby pochodnego nabycia 

Sposoby pochodnego nabycia 

własności

własności



Mancipatio

Mancipatio



In iure cessio

In iure cessio



Traditio

Traditio

 

 



Zapłacenie przez pozwanego 

Zapłacenie przez pozwanego 

litis 

litis 

aestimatio

aestimatio



Legat windykacyjny

Legat windykacyjny



Przysądzenie w procesie działowym

Przysądzenie w procesie działowym

Traditio

Traditio

 - wydanie rzeczy

 - wydanie rzeczy



Przedmiotem są 

Przedmiotem są 

tylko rzeczy materialne

tylko rzeczy materialne



PRZYPOMNIENIE

PRZYPOMNIENIE



Wydanie 

Wydanie 

res mancipi 

res mancipi 

prowadzi do uzyskania 

prowadzi do uzyskania 

własności bonitarnej

własności bonitarnej



Wydanie 

Wydanie 

res nec mancipi 

res nec mancipi 

(przy spełnieniu wszystkich 

(przy spełnieniu wszystkich 

przesłanek) prowadzi do nabycia własności 

przesłanek) prowadzi do nabycia własności 

kwirytarnej

kwirytarnej

UWAGA

UWAGA



Wydanie 

Wydanie 

res nec mancipi 

res nec mancipi 

przez 

przez 

niewłaściciela 

niewłaściciela 

– 

– 

własność nie przechodzi

własność nie przechodzi

, ale jeśli 

, ale jeśli 

nabywca

nabywca

 

 

był w 

był w 

dobrej wierze 

dobrej wierze 

i 

i 

res

res

 

 

jest

jest

 

 

habilis

habilis

, to może 

, to może 

nabyć jej własność w drodze 

nabyć jej własność w drodze 

zasiedzenia

zasiedzenia

.

.

Traditio - przesłanki

Traditio - przesłanki



Zbywca

Zbywca

 musi być 

 musi być 

właścicielem

właścicielem

. 

. 

[dotyczy to również innych sposobów przeniesienia 

[dotyczy to również innych sposobów przeniesienia 

własności]

własności]



Zgodna wola stron

Zgodna wola stron

.

.



Iusta causa traditonis

Iusta causa traditonis

: 

: 

przyczyna, dla której 

przyczyna, dla której 

przenosi się własność (

przenosi się własność (

po co

po co

 to robimy?; na 

 to robimy?; na 

jakiej podstawie)

jakiej podstawie)



np. dla wykonania umowy (kupno), żeby dokonać 

np. dla wykonania umowy (kupno), żeby dokonać 

nieodpłatnego przysporzenia (darowizna, 

nieodpłatnego przysporzenia (darowizna, 

ustanowienie posagu), żeby zwolnić się z długu 

ustanowienie posagu), żeby zwolnić się z długu 

(pożyczka) 

(pożyczka) 

.

.

Traditio

Traditio

 to czynność kauzalna: bez tej (ważnej) 

 to czynność kauzalna: bez tej (ważnej) 

przyczyny 

przyczyny 

traditio

traditio

 jest nieważna i nie 

 jest nieważna i nie 

przeniesie własności

przeniesie własności

Szczególne rodzaje 

Szczególne rodzaje 

traditio

traditio



Własność przenoszona jest bez 

Własność przenoszona jest bez 

fizycznego wydania rzeczy

fizycznego wydania rzeczy



Traditio brevi manu:

Traditio brevi manu:



osoba była posiadaczem naturalnym rzeczy.

osoba była posiadaczem naturalnym rzeczy.



Constitutum possessorium

Constitutum possessorium



Przeniesienie własności bez jej wydawania.

Przeniesienie własności bez jej wydawania.

Mancypacja, dwa słowa o

Mancypacja, dwa słowa o



Pierwotnie

Pierwotnie



Mancypacja jest rzeczywistą sprzedażą – 

Mancypacja jest rzeczywistą sprzedażą – 

czynnością 

czynnością 

prawną kauzalną, 

prawną kauzalną, 

o charakterze 

o charakterze 

rozporządzającym

rozporządzającym

. Za odmierzony kruszec 

. Za odmierzony kruszec 

przenoszono własność rzeczy

przenoszono własność rzeczy



Potem

Potem



Wraz z pojawieniem się pieniądza mancypacja 

Wraz z pojawieniem się pieniądza mancypacja 

stała się 

stała się 

imaginaria venditio

imaginaria venditio

 i  przestała mieć na 

 i  przestała mieć na 

celu wyłącznie przeniesienie własności, a stała się 

celu wyłącznie przeniesienie własności, a stała się 

również środkiem przeniesienia władztwa (np. 

również środkiem przeniesienia władztwa (np. 

oddania w mancipium). Od tej pory jest 

oddania w mancipium). Od tej pory jest 

czynnością abstrakcyjną, rozporządzającą

czynnością abstrakcyjną, rozporządzającą