Gerontologia

Cz. 7. 

Wybrane problemy profilaktyki i 

rehabilitacji geriatrycznej

 

 

Definicja  zdrowia



Zdrowie to całkowity dobrostan fizyczny, 
psychiczny i społeczny. 

(definicja WHO) 



 „Jeśli zdrowie zdefiniujemy jako dobrostan w 
sferze fizycznej, psychicznej i społecznej, to 
celem rehabilitacji ruchowej jest przywrócenie 
tego dobrostanu poprzez kinezyterapię.”



                                                  



                                                  (-) Sylwia Konopka – studentka 

 

 

Pojęcie „normy” fizjologicznej



W późnej starości trudne jest ustalenie 
granicy między zdrowiem (fizjologia) i 
chorobą (patologia) oraz między 
następstwami starzenia się  i 
następstwami choroby. 



Choroby w starości („in old age”) {np. miażdżyca}  
oraz  choroby ze starości („of old age”)  {np. 
osteoporoza, starcza rozedma płuc}

 

 

Relacja choroba – leki



               Spirala chorób i terapii



                                   

wielochorobowość



niepożądane                                            
polipragmazja



działania



leków



                               interakcja leków

 

 

Odmienności reakcji na leki



Zmiana farmakodynamiki i farmakokinetyki leków



Podwyższone ryzyko stosowania leków 



Polipragmazja – (czy uzasadniona ?  czy tolerowana ?)



Kontrola stosowania leków w domu



           -  

wyłudzanie leków (zazdrość, konkurencja)

 

          -   ukrywanie leków (na czarną godzinę), 
          -   odmowa przyjęcia leku (czasami trudności 

obiektywne)

     

W profilaktyce starzenia nie ma „leków 

geriatrycznych” –  stąd wartość kinezy-profilaktyki 
gerontologicznej.

 

 

Cele leczenia geriatrycznego



Utrzymanie niezależności ludzi starych 
jest głównym zadaniem geriatrii

 -



- utrzymanie człowieka starego w jego dotychczasowym 
środowisku przez jak najdłuższy okres, w stanie jak 
największej sprawności i niezależności, możliwej do 
osiągnięcia w danym przypadku. 



- nie zniechęcać się powolnością lub brakiem 
uzyskiwanych efektów

 

 

Usprawnianie w częstych sytuacjach 

geriatrycznych



Złamania kończyn 

(zwłaszcza szyjki kości 

udowej)



Złamania żeber 

(niebezpieczeństwo 

unieruchomienia klatki piersiowej, ćwiczenia 
oddechowe)



Stan po porażeniu mózgowym 

(rehabilitacja 

mózgowa, zapobieganie odleżynom i przykurczom)



Stan po zawale serca 

(wczesna rehabilitacja 

ruchowa pod kontrolą lekarską)



Odleżyny 

(zapobieganie)

 

 

Rehabilitacja geriatryczna po leczeniu 

zabiegowym



Ocena ryzyka operacyjnego 

(ryzyko odstąpienia 

od zabiegu; uwzględniać oczekiwane dalsze trwanie życia 



(life expectancy)



Wskazania i przeciwwskazania 

(przygotowanie 

psychiczne, kondycja pacjenta przed zabiegiem, rola 
obserwacji pielęgniarskiej)



Rehabilitacja pooperacyjna 

(ostrożność i 

mniejsza intensywność zabiegów rehabilitacyjnych;  
szczególna rola oddziałów rehabilitacji geriatrycznej w 
późniejszym okresie rekonwalescencji) 

 

 

Geriatryczna rehabilitacja uzdrowiskowa



Uzdrowisko Inowrocław



Sanatorium geriatryczne powstało w 1956 roku – 



Dr med. Bogdan Snarski. 



Ośrodek naukowy AMB od 1973 r. przez okres 10 lat.



              



Koncepcja wielokierunkowego postępowania 
zapobiegawczo-leczniczego (wypoczynek, 
kinezyterapia, dietoterapia, balneoterapia, 
psychoterapia) bez ograniczeń ze względu na 
zaawansowanie starości.

 

 

Wnioski z badań klinicznych w sanatorium 

geriatrycznym w Inowrocławiu



* Ludzie starzy dobrze tolerowali leczenie 
uzdrowiskowe nawet w zaawansowanej starości. 



* Jednorazowy turnus uzdrowiskowy może przynieść 
jedynie przejściową poprawę sprawności na okres kilku 
tygodni lub miesięcy, bez istotnego wpływu na przebieg 
procesu starzenia się. 



* Wielokrotne pobyty  w sanatorium utrwalały 
korzystny wpływ na sprawność fizyczną i jej wskaźniki 
metaboliczne. 



* Sanatorium nie jest odpowiednikiem ośrodka odnowy 
biologicznej.

 

 

Rehabilitacja w opiece paliatywnej



Wyniszczenie starcze 

(„uwiąd starczy”, „zespół 

starczej kruchości”, „zespół wypalenia”) – małe 
możliwości postępowania usprawniającego – konieczna 
ocena lekarza geriatry,  podejście wielo-dyscyplinarne



Cele rehabilitacji w opiece paliatywnej  

(zapobieganie przykurczom i odleżynom, poprawa 
komfortu życiowego, wspomaganie psychiczne). 

 

 

Podejście geriatryczne



„Zintegrowane postępowanie w geriatrii” 

–  

(comprehensive geriatric approach) – realizacja zasady 
kompleksowego postępowania leczniczego i opiekuńczego.



Współpraca

 

miedzy personelem medycznym, personelem 

usprawniającym, personelem socjalnym i opiekunami 
rodzinnymi.



Całościowa Opieka Geriatryczna  (COG) wymaga 
zreformowania systemu ochrony zdrowia.



                                        (według określenia specjalisty krajowego z 
geriatrii)

 

 

Marzenie optymistyczne



„Medycyna powinna nauczyć człowieka 
żyć długo i umierać bez strachu

”  ( I. 

Miecznikow, koniec XIX wieku)



Współczesna modyfikacja: ”... 

żyć długo i 

umierać bez cierpień”

             

 

 

Zalecana lektura uzupełniająca



1. Hanna Jędrkiewicz

, 



Rehabilitacja ruchowa osób w wieku podeszłym.



2. Danuta Szałtynis i T. Kochańczyk, TKKF, Warszawa, 1997.



Aktywność fizyczna w promocji zdrowego starzenia.



3. Ewa Kozdroń – AWF Warszawa, 2006 



Zorganizowana rehabilitacja ruchowa ...



Koniec zajęć z podstaw gerontologii – życzę udanego egzaminu



                             xxxXXXxxx

                                  Filmy