DIETA CUKRZYCOWA

Definicja:



Jest to zespół zaburzeń

polegających na nieprawidłowej

regulacji metabolizmu

węglowodanów, białek i lipidów.

Najbardziej typową biochemiczną

cechą cukrzycy jest przewlekła

hiperglikemia, wynikająca z

bezwzględnego lub względnego

niedoboru insuliny.

Podział cukrzycy (wg ADA -

American Diabetes

Association, 1997 r.)



cukrzyca pierwotna:

Cukrzyca typu 1

(dawniej zwana

insulinozależną ) - 15 - 20%

wszystkich chorych na cukrzycę

Cukrzyca typu 2

(dawniej zwana

insulinoniezależną ) - 80 - 85%

wszystkich chorych na cukrzycę



cukrzyca wtórna:

skojarzona z innymi chorobami i

zespołami

(typu 3) - stanowi 2 - 3%

wszystkich postaci cukrzycy

należą tu:

genetycznie uwarunkowane zaburzenia

działania insuliny

choroby wewnątrzwydzielniczej części

trzustki (zapalenie trzustki,

hemochromatoza )

cukrzyce wtórne do endokrynopatii

(zespół Cushinga, akromegalia,

nadczynność tarczycy)

cukrzyca polekowa ( tiazydy, leki

sterydowe)

postacie cukrzycy

autoimmunologicznej

zespoły genetyczne niekiedy związane

z cukrzycą (zespół Downa, zespół

Wolframa )

Etiologia:



Cukrzyca typu 1

est spowodowana zniszczeniem

komórek beta wysp trzustkowych,

prowadzącego zwykle do

bezwzględnego niedoboru insuliny.

Dzielimy ją na:

powstałą na tle immunologicznym

idiopatyczną



Cukrzyca typu 2

Charakteryzuje się współistniejącą, o różnym

stopniu nasilenia, zmniejszoną wrażliwością

tkanek obwodowych na działanie insuliny

(insulinooporność) .

-jest heterogenna - od przewagi

insulinooporności do przewagi niedoboru

insuliny.

-Może występować :

bez otyłości

skojarzona z otyłością (dotyczy >75%

chorych)

zęsto współwystępują inne cechy zespołu

insulinoporności jak:

nadciśnienie, dyslipidemia

odel żywienia osób z

cukrzycą

Przede wszystkim powinien opierać

się na zasadach racjonalnego

żywienia osób zdrowych- dieta

cukrzycowa powinna zawierać

wszystkie składniki pokarmowe

węglowodany, białka, tłuszcze,

witaminy i składniki mineralne

odpowiednich proporcjach i

ilościach

GŁÓWNE CELE DIETY

STOSOWANEJ W CUKRZYCY:



Osiągnięcie i utrzymanie

najlepszego wyrównania

metabolicznego cukrzycy:





Optymalnego stężenia glukozy we krwi





Prawidłowego poziomu cholesterolu i



iglicerydów we krwi





Prawidłowego poziomu ciśnienia

tętniczeg



krwi



Zapobieganie ostrym i przewlekłym

powikłaniom cukrzycy (przede

wszystkim mikroangiopatiom) i leczenie

ich, jeśli wystąpią



Dostarczenie organizmowi wszystkich

składników odżywczych we właściwych

ilościach i proporcjach.



Zapobieganie zbyt dużemu

poposiłkowemu wzrostowi glukozy we

krwi.

Najważniejsze zasady

żywienia w cukrzycy:



-b

ezwzględne utrzymanie prawidłowej

wagi ciała

(jest to ostateczne kryterium

ilościowe prawidłowo stosowanej diety)



-dobowa wartość energetyczna

pożywienia

dostosowana do

indywidualnych potrzeb chorego,

zależnych od wieku, płci, aktywności ,

rzeczywistej masy ciała, wzrostu i

budowy.

Charakterystyczne dla diety

cukrzycowej są ograniczenia

spożycia:



tłuszczów nasyconych i cholesterolu



węglowodanów, a zwłaszcza cukrów

prostych.



ewentualne zmniejszenie całkowitej

liczby kalorii

Praktyczne założenia diety -

należy pamiętać o:



O bardzo regularnym spożywaniu

posiłków (5 - 6 w ciągu dnia), zawsze o

tych samych, stałych porach. Dzięki

większej ilości mniejszych posiłków

unika się uczucia głodu, a wzrost

stężenia cukru we krwi, jaki normalnie

następuje po jedzeniu, będzie mniejszy.



Każdego dnia poszczególne posiłki

powinny mieć zbliżoną zawartość

energetyczną.



Spożycie owoców nie powinno przekraczać

około 300 g dziennie - ze względu na

szybkość wchłaniania zawartych w owocach

węglowodanów

i wyższą niż w przypadku

warzyw kaloryczność.



diecie należy uwzględnić dużą ilość

niskokalorycznych warzyw - około 500- 600

g dziennie - dzięki czemu dieta osoby z

cukrzycą, może nosić znamiona diety

stosunkowo niskokalorycznej, ale

jednocześnie objętościowej.

Pełnowartościowa całodzienna racja

pokarmowa powinna być tak

zestawiona, aby ogólne

zapotrzebowanie kaloryczne

(dobrane indywidualnie) było w:





55% - 60% pokryte przez

węglowodany,





25% - 30% pokryte przez tłuszcze,





15% - 20% pokryte przez białka.



Głównym źródłem węglowodanów powinny

być: kasze gruboziarniste, płatki zbożowe,

pieczywo ciemne, ryż nieczyszczony, fasola,

groch, soczewica.



Dobrym źródłem białka w prawidłowej

diecie są ryby morskie, chudy drób,

cielęcina, chude wędliny, mleko i przetwory

mleczne odtłuszczone.



Zaleca się tłuszcze pochodzenia roślinnego:

oleje, oliwę z oliwek, margaryny miękkie.



Bardzo wskazane są warzywa – z wyjątkiem

kukurydzy, ziemniaków, groszku

konserwowego. Oraz owoce – z wyjątkiem

bananów, winogron, śliwek.

Wskazane jest

ograniczenie spożycia:



białego pieczywa



ryżu łuskanego



napojów gazowanych



owoców i jarzyn konserwowanych



dżemów



mięsa wołowego, makrel, śledzi

Pokarmy będące dla

cukrzyków „owocem

zakazanym”:



mleko pełnotłuste i jego przetwory



makarony wielojajeczne



cukier



żółtko jaj



chipsy, frytki



gęsie i kacze mięso



owoce kandyzowane, napoje

słodzone

Różnice w diecie w

zależności od typu

cukrzycy:



typ I: konieczne jest ścisłe

przestrzeganie planowanego czasu

posiłków, których ilość zwiększamy

do 6-7 na dobę.



typ II: jeżeli stosujemy doustne leki

hipoglikemizujące, ilość posiłków

jest zwykle mniejsza (3-4).

Podsumowanie:

Najskuteczniejszym sposobem

zapewnienia choremu odpowiedniego

komfortu życia, a także długiego jego

trwania jest zastosowanie podejścia

indywidualnego:



dobranie diety odpowiedniej do potrzeb



uświadomienie chorego o ważkości

stosowania się do zaleceń

dietetycznych.

Document Outline