PODZIAŁ   

METOD   
      LECZNICZYCH 

        
           [W  ZALEŻNOŚCI  OD     
       WIEKU  I  RODZAJU WADY]

BWS

        
        
        
        
        
     

 

 

 

BWS

PLANOWANIE LECZENIA

 

CEL  LECZENIA:
* regulacja zgryzu
* kompensacja wady
* przygotowanie pacjenta do 
  leczenia chirurgicznego,   
  protetycznego, itp.. (leczenie 
  ortodontyczne jest częścią leczenia 
  zespołowego)

Oczekiwania:                pacjenta
                                      lekarza

 

 

 

Leczenie 

zespołowe:

BWS

* Z jakimi specjalistami będziemy  
  współpracować ?
* Kolejność działania poszczególnych 
członków 
   zespołu.
* Miejsce ortodonty w zespole.

 

 

 

BWS

     

Informacje o pacjencie

 
 1. pacjent rosnący – dorosły
 2. czy i jak był już leczony ?
 3. informacje „osobowe” (środowisko, 
     uczeń – pracujący, warunki materialne, 
     odległość miejsca zamieszkania od 
     praktyki – możliwości dojazdów, itp.. )
 4. Przebyte choroby, urazy, wywiad 
     rodzinny,...

 

 

BWS

    Współpraca z pacjentem

Przedstawienie pacjentowi: 

planu i wymogów leczenia, 

koniecznych zabiegów 

(szczególnie ekstrakcji i/lub 

zabiegów operacyjnych), 

czasu trwania leczenia,  

koniecznej retencji, kosztów 

(leczenia i retencji), 

możliwych powikłań,..

Akceptacja planu leczenia 

przez pacjenta

Wspólna realizacja planu 

leczenia

 

 

BWS

  

TERAPIA ORTODONTYCZNA:

 PROFILAKTYKA

 LECZENIE:
- wczesne
- późne

 RETENCJA

 

 

* Wyniki analizy badań leczonych 

niegdyś  ortodontycznie pacjentów i 
retrospektywna ich ocena przez ekspertów 
wskazują, że sukces w leczeniu 
ortodontycznym istotnie zależy od wyboru 
najkorzystniejszego czasu leczenia.

 

* Istnieją wprawdzie ogólne reguły 

dotyczące czasu rozpoczęcia leczenia 
ortodontycznego, ale w niektórych 
przypadkach konieczna jest specjalna wiedza 
i doświadczenie, aby indywidualnie podjąć 
właściwą decyzję. 

BWS

 

 

Zasady określenia czasu rozpoczęcia leczenia 
[za van der Lindenem ]:
-początek leczenia wybrać tak, aby czas 
leczenia był możliwie krótki; 
- należy ograniczyć do minimum potencjalne 
szkody i powstające w wyniku leczenia 
obciążenie pacjentów. 

Cele te zostaną najlepiej zrealizowane, 
jeśli spróbuje się optymalnie 
wykorzystać rozwój zgryzu, wzrost 
twarzy i adaptację tkanek szkieletu.

BWS

 

 

* Dorośli ze zdrowym przyzębiem mogą właściwie 
zawsze rozpocząć leczenie ortodontyczne.

* U dzieci uwzględnia się wiele kryteriów wyboru 
najkorzystniejszego czasu:
- wiek zębowy,
- wiek kostny,
- rodzaj anomalii,
- nasilenie anomalii,
-rozwój psychosomatyczny.

BWS

 

 

W niepotrzebnie wczesnym rozpoczynaniu 
leczeniu wyrżniętych w stłoczeniu siekaczy za 
pomocą aparatu (7-8 lat, przeważnie w 
żuchwie) zostaje szybko „wyczerpana" 
motywacja pacjentów, której może zabraknąć 
w ważnych późniejszych fazach leczenia.

Często lepiej poczekać, a widoczną poprawę 
stosunków miejscowych osiągnąć przez 
uzasadnioną ekstrakcję zębów mlecznych. 

Leczenie aparatem należy podjąć w 
późniejszym czasie 

BWS

 

 

•Przyjmuje się, że leczenie ortodontyczne u 
dzieci powinno być prowadzane w fazie 
późnego zgryzu mieszanego. 

•W nasilonych 
zaburzeniach 
szkieletowych 
leczenie należy 
rozpocząć już w 
stadium PP2, aby 
działanie 
terapeutyczne odbyło 
się w czasie całej fazy 
wzrostu 
okołopokwitaniowego.

BW
S

 

 

Odosobnione przypadki bardzo wyraźnych odchyleń, w 
których bez wczesnej terapeutycznej interwencji 
nastąpiłoby czynnościowe pogorszenie warunków 
zgryzowych:
- pacjenci z rozszczepem wargi, wyrostka zębodołowego 
i podniebienia, pacjenci z zespołami wad rozwojowych,
- młodsze dzieci z doprzednimi wadami zgryzu, zgryzem 
krzyżowym częściowym przednim i/lub bocznym oraz 
pozostałe formy urazowego zgryzu powstałe wskutek 
zmniejszonej liczby zębów,
- pacjenci z niesymetrycznym ustawieniem żuchwy i 
jednostronnym zgryzem krzyżowym,
- pacjenci z zespołem Brodiego z obustronnym 
zgryzem przewieszonym, spowodowanym przez skrajne 
dysproporcje szerokości szczęki i żuchwy.

BWS

 

 

Przy wyborze najkorzystniejszego czasu 
rozpoczynania leczenia najważniejsze są 
rozważania stomatologiczno-ortodontyczne z 
uwzględnieniem psychologii stosowanej, ale 
uwzględniane są także czynniki 
ekonomiczne. 

Wraz ze wzrastającą świadomością kosztów 
w medycynie, tego rodzaju rozważania będą 
mieć w przyszłości coraz większe znaczenie, 
podobnie jak to jest od dłuższego czasu w 
USA. 

Dotyczy to nie tylko leczenia w ramach 
obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, 
lecz również leczenia prywatnie 
ubezpieczonych pacjentów.

BWS

 

 

Przy wzrastającym nacisku na koszty i prawnie ustalonych 
redukcjach honorarium rozważania ekonomiczne mają obecnie 
znaczenie nie tylko przy wyposażaniu placówki w środki 
medyczne, ale i w zakresie liczebności personelu. 

Wydłużony czas leczenia, wynikający ze zbyt wczesnego jego 
rozpoczęcia, stanowi w także „ czynnik niegospodarności". 

Ten aspekt - co początkowo brzmi nielekarsko - musi być 
mocniej niż dotychczas uwzględniany, ponieważ w działalności 
medycznej czynnik czasu wpływa również na koszty, które w 
zmieniających się warunkach polityki zdrowotnej mają coraz 
większe znaczenie. 

Pewna racjonalizacja organizacji praktyki, a także ściślejsza 
kalkulacja czasu leczenia będzie dlatego - podobnie jak od 
dawna w USA - coraz bardziej konieczna, także pod naciskiem 
konkurencji. 

BWS

 

 

Leczenie ortodontyczne:

Leczenie wczesne:
• wzrost szczęk we wszystkich 

kierunkach
• uzębienie mleczne/wczesne mieszane
• wymiana uzębienia
Leczenie późne:
• wzrost resztkowy/brak wzrostu szczęk 
• stała „wielkość” podłoża 
• wszystkie zęby stałe wyrżnięte;

BWS

 

 

Leczenie interceptywne to krótkotrwałe i 
intensywne leczenie ortodontyczne ze 
zdefiniowanym celem leczenia (dotyczącym 
także korekty częściowej) w czasie 
ograniczonym do dwóch lat.

Przy oporności na leczenie nie należy 
prowadzić dalszego, bezskutecznego leczenia 
tylko środkami ortodontycznymi, lecz trzeba 
tych pacjentów systematycznie 
przygotowywać do niezbędnej późniejszej 
korekty ortodontyczno-chirurgicznej. 

BWS

 

 

BWS

Okres niemowlęcy i 
żłobkowy:

Eliminacja czynników szkodliwych – 
profilaktyka ortodontyczna, leczenie 
zębów;
Aparaty ortodontyczne (zdejmowane) 

   w nielicznych, wybranych przypadkach – 

wady wrodzone (rozszczepy 
podniebienia – płytki McNeila, itp..);

 

 

BWS

Okres przedszkolny:

Eliminacja czynników szkodliwych – 

profilaktyka, leczenie próchnicy;
Szlifowanie zębów mlecznych;
Proste aparaty ortodontyczne 

(profilaktyczno-lecznicze, np.:płytka 

przedsionkowa, równia);
Utrzymywacze przestrzeni;
Aparaty zdejmowane i stałe grubołukowe

   (w wybranych przypadkach);

 

 

BWS

Okres wczesny wymiany 
uzębienia:

Eliminacja czynników szkodliwych – 

profilaktyka, leczenie próchnicy;
Szlifowanie zębów mlecznych;
Równia;
Utrzymywacze przestrzeni;
Aparaty zdejmowane;
Aparaty stałe grubołukowe i 

wybrane cienkołukowe (np.: łuk 

„utility”);

 

 

BWS

Późny okres wymiany uzębienia:

Leczenie próchnicy, eliminacja 
nawyków;
Zdejmowane aparaty ortodontyczne 
(czynnościowe – w ograniczonym 
zakresie i mechaniczne);
Aparaty stałe cienko- i grubołukowe;
Utrzymywacze przestrzeni;

 

 

BWS

Uzębienie stałe:

Zdejmowane aparaty 

ortodontyczne – 
mechaniczne (w 
ograniczonym zakresie);

Aparaty stałe cienko- i 

grubołukowe;

 

 

BWS

      ETAPY PLANOWANIA 
LECZENIA – RODZAJ WADY

Ustalenie, co trzeba 

zrobić, aby osiągnąć 

normę zgryzową

Dobranie środków – 

odpowiedniej 

metody leczenia w 

zależności od: wieku 

pacjenta, stopnia 

zaawanso-wania 

wady, 

akceptowania/nie 

akceptowania 

ekstrakcji zębów, 

możliwości finanso-

wych pacjenta, 

możliwości dojazdu 

pacjenta na wizyty 

kontrolne, itp.. 

 

 

BWS

TYŁOZGRYZ

 - wysunięcie wyrostka 

zębodołowego 
żuchwy

 - wychylenie/przechy-

lenie siekaczy

 - poszerzenie górnego/ 

dolnego łuku 
zębowego

LECZENIE:

szlifowanie zębów 

mlecznych
płytka przedsionkowa
„sztywne” aparaty 

czynnościowe
aparaty elastyczne
płyta podwójna
płyta górna z 

elementami 

czynnościowymi
aparat Herbsta
aparaty stałe 

cienkołukowe
aparaty stałe 

grubołukowe

 

 

BWS

TYŁOŻUCHWIE

 - wysunięcie 

żuchwy/leczenie 

operacyjne po 

zakończeniu wzrostu

 - wychylenie/przechy-

lenie siekaczy

 - poszerzenie górnego/
   dolnego łuku 

zębowego

LECZENIE

:

szlifowanie zębów 

mlecznych
płytka przedsionkowa
„sztywne” aparaty 

czynnościowe
aparaty elastyczne
płyta podwójna
płyta górna z 

elementami 

czynnościowymi
aparat Herbsta
aparaty stałe 

cienkołukowe
aparaty stałe 

grubołukowe

Leczenie operacyjne

 

 

BWS

PRZODOZGRYZ

 - cofnięcie dolnego 

wyrostka 
zębodołowego

 - przechylenie/wychy-

lenie siekaczy

 - poszerzenie górnego 

łuku zębowego 

 - prawidłowe 

ustawienie siekaczy 
w łuku (likwidacja 
stłoczeń)

LECZENIE:

szlifowanie zębów 
mlecznych
równia akrylowa nie 
cementowana/cemen-
towana
płyta górna 
„sztywne” aparaty 
czynnościowe
aparaty elastyczne
Hyrax
aparaty stałe 
cienkołukowe
aparaty stałe 
grubołukowe

 

 

BWS

PRZODOŻUCHWIE

 - cofnięcie żuchwy/ 

leczenie operacyjne 

po zakończeniu 

wzrostu

 - przechylenie/wychy-

lenie siekaczy

 - poszerzenie górnego 

łuku zębowego

 - prawidłowe 

ustawienie siekaczy 

w łuku (likwidacja 

stłoczeń)

LECZENIE 

-DWUETAPOWE

    uzębienie mleczne i 

wczesne mieszane:

szlifowanie zębów 

mlecznych
aparaty stałe 

grubołukowe
płyta górna 

po zakończeniu 

wzrostu:

Hyrax
aparaty stałe 

cienkołukowe
aparaty stałe 

grubołukowe
leczenie operacyjne

 

 

BWS

ZGRYZ OTWARTY 
CZĘŚCIOWY

 - wydłużenie wyrostka 

zębodołowego - 
przechylenie 
siekaczy

 - poszerzenie górnego/
   dolnego łuku 

zębowego

LECZENIE     
uzębienie mleczne i 
wczesne mieszane:

reedukacja połykania 

    i oddychania

aparaty stałe 
grubołukowe
płyta górna 

uzębienie stałe

Hyrax
aparaty stałe 
cienkołukowe
aparaty stałe 
grubołukowe

 

 

BWS

ZGRYZ OTWARTY 

CAŁKOWITY

 - wydłużenie wyrostka 

zębodołowego 

/operacja po 

zakończeniu wzrostu

 - przechylenie 

siekaczy

 - poszerzenie górnego/
   dolnego łuku 

zębowego

LECZENIE 

-DWUETAPOWE

    uzębienie mleczne i 

wczesne mieszane:

reedukacja połykania 

    i oddychania

aparaty stałe 

grubołukowe
płyta górna 

po zakończeniu 

wzrostu:

Hyrax
aparaty stałe 

cienkołukowe
aparaty stałe 

grubołukowe
leczenie operacyjne

 

 

BWS

ZGRYZ GŁĘBOKI

   CZĘŚCIOWY
 - wychylenie i 

skrócenie siekaczy 
wraz z wyrostkiem 
zębodołowym

 - poszerzenie górnego/ 

dolnego łuku 
zębowego

 - wysunięcie dolnego 

wyrostka 
zębodołowego/żuch-
wy

LECZENIE:

szlifowanie zębów 
mlecznych
„sztywne” aparaty 
czynnościowe
aparaty elastyczne
płyta podwójna
płyta górna z 
elementami 
czynnościowymi
aparat Herbsta
aparaty stałe 
cienkołukowe
aparaty stałe 
grubołukowe

 

 

BWS

ZGRYZ GŁĘBOKI   

   CAŁKOWITY
 - wydłużenie 

trzonowców

 - skrócenie siekaczy
 - wysunięcie wyrostka 

zębodołowego 
żuchwy

    /żuchwy
 - unikanie ekstrakcji 

zębów (pogłębienie 
wady)

LECZENIE:

szlifowanie zębów 
mlecznych
„sztywne” aparaty 
czynnościowe
aparaty elastyczne
płyta podwójna
płyta górna z 
elementami 
czynnościowymi
aparat Herbsta
aparaty stałe 
cienkołukowe
aparaty stałe 
grubołukowe

 

 

BWS

 ZGRYZ 
PRZEWIESZONY

 - przechylenie 

zębów 
bocznych/wysu-
nięcie żuchwy

 - rozszerzenie 

żuchwy

LECZENIE:

szlifowanie zębów 
mlecznych
aparat 
Ostrowskiego
„sztywne” aparaty 
czynnościowe
płyta dolna
aparaty stałe 
cienkołukowe
aparaty stałe 
grubołukowe

 

 

BWS

 ZGRYZ       

   KRZYŻOWY
 - poszerzenie 

szczęki

 - eliminacja 

odwrotnego 

nagryzu

LECZENIE:

szlifowanie zębów 

mlecznych
równia akrylowa 

nie cementowana

   /cementowana

aparaty stałe 

grubołukowe
płyta górna 
„sztywne” aparaty 

czynnościowe
Hyrax
aparaty stałe 

cienkołukowe

 

 

BWS

BOCZNE     

PRZEMIESZCZENIE

   ŻUCHWY
 - poszerzenie szczęki
 - ustawienie żuchwy w 

linii pośrodkowej 

twarzy/leczenie 

operacyjne po 

zakończeniu wzrostu

LECZENIE 

-DWUETAPOWE

    uzębienie mleczne i 

wczesne mieszane:

szlifowanie zębów 

mlecznych
aparaty stałe 

grubołukowe
płyta górna 

po zakończeniu 

wzrostu:

Hyrax
aparaty stałe 

cienkołukowe
aparaty stałe 

grubołukowe
leczenie operacyjne

 

 

 

BWS

 
Dziękuję

za  
uwagę!