Choroby współczesnej cywilizacji

Choroby współczesnej

cywilizacji

Zanieczyszczenie powietrza

Zanieczyszczenie wód

Efekt cieplarniany

Dziura ozonowa

Zmniejszenie się obszarów leśnych

Zagrożenia ekologiczne a zdrowie

człowieka

Choroby cywilizacyjne

•

Nowotwory

•

Uzależnienia i dewiacje

•

Zaburzenia psychiczne

•

Otyłość i choroby układu krążenia

•

Choroby cywilizacyjne XXI wiek

•

Choroby zakaźne

O krok od katastrofy

ekologicznej

•

Rozwój przemysłu i inne przemiany
powoduje powstawania ogromnych
zmian w środowisku naturalnym.

•

Jednym z objawów tego faktu:

•

Efekt cieplarniany

•

Dziura ozonowa

Efekt cieplarniany

•

Nadmiar dwutlenku węgla, powstającego w
wyniku spalania drewna i paliw
organicznych powoduje zwiększenie
szczelności powłoki gazowej wokoło naszej
planety.

•

W wyniku tego faktu, część ciepła
słonecznego nie wraca do kosmosu,
pozostając na powierzchni ziemi podnosi
temperaturę.

Ocieplenie klimatu

•

Naszego globu systematycznie zwiększa się i wg

prognoz za 40-50 lat temperatura Ziemi wzrośnie o

kilka stopni (4,5 St C)

•

Skutek:

•

Topienie się lodowców w Arktyce i na Antarktydzie

•

Podniesienie poziomu mórz i oceanów nawet o 1 m.

•

Holandia, część Chin, niektóre wyspy znajdą się

pod wodą

•

Zmiana stref klimatycznych – upraw – spadek

wilgotności gleby – wzrost zasolenia wód

gruntowych – niszczenie lasów

Dziura ozonowa

•

Warstwa ozonu znajdująca się na wysokości

10 – 50 km nad powierzchnią chroni nas

przed promieniowaniem ultrafioletowym

emitowanym przez słońce.

•

Jest ono niewidoczne dla ludzkiego oka, ale

bardzo niebezpieczne, ponieważ uszkadza

materiał genetyczny komórek a to może

być przyczyna powstawania nowotworów.

Karcynogeneza lub

karcinogeneza

•

Jest to proces powstawania
nowotworu, wieloetapowy,
zachodzący na poziomie DNA
komórki a prowadzący do powstania
nowotworu

Nowotwór - neoplasma

•

Grupa chorób w których komórki
organizmu dzielą się w sposób
niekontrolowany przez organizm, a
nowo powstałe komórki nie różnicują
się w typowe komórki tkanki.

Rodzaje nowotworów

•

Nowotwory łagodne – neoplasma
benignum

•

Nowotwory złośliwe – neoplasma
malignum

Nowotwór łagodny -

niezłośliwy

•

Tworzony jest z tkanek zróżnicowanych i

dojrzałych o budowie mało odbiegającej

od obrazu tkanek prawidłowych.

•

Jest dobrze ograniczony, często

otorbiony, rośnie wolno, rozprężająco –

uciskając sąsiednie tkanki, nie daje

przerzutów

•

Po należytym jego usunięciu nie

powstaje wznowa

•

Jest całkowicie wyleczalny

Nowotwór łagodny –

przykład

•

Mięśniaki macicy – vide Folia

Przerzuty nowotworowe -

metastases

•

Guzy wtórne nowotworów złośliwych
powstałe z komórek pochodzących z
guzów pierwotnych

Klasyfikacja nowotworów

TNM

•

T= tumor = guz pierwotny

•

N= nodus = węzeł chłonny

•

M= metastases= przerzuty odległe

Definicja

•

W celu precyzyjnego określenia
stopnia zaawansowania nowotworów
złośliwych, od którego zależy miedzy
innymi określenie metod leczenia i
rokowania, stworzono jednolity
system zaawansowania
anatomicznego choroby

•

Staging

Nowotwór złośliwy –

neoplasma malignum

•

Nowotwór o małym zróżnicowaniu tkanek,
za to o skłonności odrywania się komórek.

•

Komórki nowotworów złośliwych mają
jeszcze jedną groźną cechę:

•

Nie trzymają się miejsca organizmu w
którym powstały.

•

Potrafią oderwać się od rosnącego guza,
dotrzeć do naczynia krwionośnego -

meta

•

W odległe miejsce organizmu, gdzie
dają początek nowemu guzowi.

•

Proces ten zazwyczaj prowadzi do
śmierci

Nowotwór złośliwy

•

Rak

•

Mięsak

•

Potworniak

•

Nowotwór anaplastyczny

Etapy karcynogenezy

•

Inicjacja

•

Promocja

•

Progresja

Inicjacja

•

Jest to faza w której czynnik

rakotwórczy, działając na zdrową

komórkę, powoduje zmianę w jej

materiale genetycznym, czyli mutację.

•

Jeżeli zaatakowana komórka ma

zdolność do podziałów, to wywołana

mutacja się utrwala i jest przekazywana

następnym pokoleniom komórek.

•

Taka zmutowana komórka nazywa się

inaczej zainicjowaną

Etap promocji

•

Na etapie promocji zainicjowana
komórka przechodzi wiele kolejnych
mutacji, aż staje się typową komórką
nowotworową.

•

Jedną z ważniejszych cech
różnicujących komórkę prawidłową od
zainicjowanej jest to, że komórki
zainicjowane charakteryzują się
zaburzonymi zdolnościami
przylegania do otaczających komórek

Progresja

•

Niepowstrzymany i niekontrolowany
wzrost komórek nowotworowych

•

Jest to proces nieodwracalny.

•

I to jest okres możliwy klinicznie do
rozpoznania choroby, ponieważ
dopiero wtedy pojawiają się pierwsze
objawy choroby

Czynniki rakotwórcze

•

Dym papierosowy

•

Powoduje nowotwory:

•

Płuc

•

Krtani jamy ustnej

•

Przełyku pęcherza moczowego

•

Nerki

•

trzustki

Prowadzone studia sugerują

•

Związek palenia tytoniu z
powstawaniem:

•

Raka żołądka

•

Raka szyjki macicy

Karcinogeny w dymie

papierosowym

•

Na podstawie przeprowadzonych
badań stwierdzono w dymie
papierosowym około 40
karcinogenów.

•

Szkodliwe jest nie tylko palenie, ale
także przebywanie w zadymionym
środowisku.

Uwaga dla studentów

•

Koniec części pierwszej

•

Część druga w opracowaniu

•

Całość tematu wykładu zawierają
treści części I i części II

Document Outline