STAPHYLOCOCCUS

Magdalena Parol
II rok OŚ

STAPHYLOCOCCUS

Gronkowce:

Bakterie zaliczane do grupy bakterii Gram-

dodatnich. Morfologicznie są to ziarenkowce 

występujące w skupiskach, przypominających 

grona, będące wynikiem podziałów w wielu 

płaszczyznach. Prawie wszystkie gatunki 

Staphylococcus są względnymi 

beztlenowcami (tj. rosną zarówno w 

warunkach tlenowych jak i beztlenowych).

STAPHYLOCOCCUS

    PODZIAŁ :



Staphylococcus aureus;



Staphylococcus saprophyticus;



Staphylococcus epidermidis;

STAPHYLOCOCCUS AUREUS

STAPHYLOCOCCUS AUREUS



Drobnoustrój w mikroskopie świetlnym 
przyjmuje obraz ziarniaków, nieco 
większych niż S. saprophyticus, S. 
epidermidis



Bakteria ta jest koagulazo dodatnia

STAPHYLOCOCCUS AUREUS



Gronkowce złociste stosunkowo często występują w 
środowisku człowieka 



Nosicielstwo dotyczy najczęściej śluzówki przedsionka 
jamy nosowej, może również występować przejściowo 
na skórze, w gardle oraz w drogach rodnych u kobiet. 
Kolonizacja szczepem gronkowca złocistego w 
niekorzystnych warunkach może stanowić punkt 
wyjścia dla zakażenia. 



Gronkowiec złocisty najczęściej powoduje zakażenia 
ropne skóry, tkanek podskórnych oraz tkanek 
miękkich, zakażenia układowe, zakażenia lub zatrucia 
związane z produkcją toksyn.

STAPHYLOCOCCUS AUREUS

TOKSYNY :



Enterotoksyny A, B, C1, C2, D, E, F - powodują zatrucia pokarmowe



Hemolizyny - wywołują lizę erytrocytów



Koagulaza - powoduje aktywację kaskady krzepnięcia krwi.



Eksfoliatyna (toksyna epidernonekrotyczna) - działa na warstwę 
ziarnistą naskórka powodując jej łuszczenie



Leukocydyna - uszkadza leukocyty, głównie granulocyty i makrofagi



Czynnik CF - ścina fibrynogen



Hialuronidaza - ułatwia wnikanie i rozprzestrzenianie się 
gronkowców



Fibrynolizyna - rozpuszczanie skrzepu i rozprzestrzenianie się 
procesu chorobowego



Penicylinaza - warunkuje oporność gronkowców na penicylinę

STAPHYLOCOCCUS AUREUS

HODOWLA :



rosną na podłożach zwykłych. Są względnymi 
beztlenowcami, lepiej jednak rosną w warunkach 
tlenowych. Zwykle zabarwione na kolor złocisty, 
pomarańczowy lub żółty. Zabarwienie nie zawsze 
występuje, czasami kolonie są białe.

IDENTYFIKACJA :



odróżnia się testem na wytwarzanie koagulazy, 
wkraplając na kolonie kroplę osocza. Test jest 
dodatni.



testy na rozkład mannitolu, fosfatazy

STAPHYLOCOCCUS SAPROPHYTICUS

STAPHYLOCOCCUS SAPROPHYTICUS



Drobnoustrój w mikroskopie świetlnym 
przyjmuje obraz ziarniaków,



Bakteria wytwarza katalazę, jest 
koagulazo ujemna oporna na 
nowiobiocynę oraz fermentuje mannitol 
(różnicowanie z Staphylococcus 
epidermidis), jednak wyłącznie w 
warunkach tlenowych. 

STAPHYLOCOCCUS SAPROPHYTICUS

Systematyka :

Królestwo: Bakterie 
Typ: Firmicutes 
Klasa: Cocci 
Rząd: Bacillales 
Rodzina: Streptococcaceae
 Rodzaj: Staphylococcus
 Gatunek: S. saprophyticus

STAPHYLOCOCCUS SAPROPHYTICUS



Gatunek wywołujący zakażenia 
oportunistyczne i zaliczany do grupy 
gronkowców koagulazo ujemnych 
(CoNS).



Bakteria stanowi florę fizjologiczną dróg 
moczowo-płciowych. Stanowi drugi pod 
względem częstości czynnik 
etiologiczny infekcji dróg moczowych, 
zwłaszcza u młodych kobiet.

STAPHYLOCOCCUS SAPROPHYTICUS

HODOWLA:



wzbogacone podłoża mikrobiologiczne. Jeśli jednak 
biomateriał jest zanieczyszczony innymi bakteriami, 
lepiej stosować podłoża wybiórcze.



Najczęściej stosowanym podłożem jest pożywka 
Chapmana.

IDENTYFIKACJA:



odróżnia się testem na wytwarzanie koagulazy, 
wkraplając na kolonie kroplę osocza. Jeśli enzym jest 
obecny, następuje natychmiastowe jej ścięcie - test jest 
ujemny dla Staphylococcus saprophyticus

STAPHYLOCOCCUS EPIDERMIDIS

STAPHYLOCOCCUS EPIDERMIDIS

MORFOLOGIA :



Drobnoustrój w mikroskopie świetlnym przyjmuje 
obraz ziarniaków, nieco mniejszych od kolonii 
gronkowca złocistego.



Bakteria wytwarza katalazę, jest koagulazo ujemna 
(różnicowanie z gronkowcem złocistym), wrażliwa 
na nowiobiocynę 



Nie wytwarza toksyn charakterystycznych dla 
Staphylococcus aureus.



Staphylococcus epidermidis zaliczany jest do 
fakultatywnych tlenowców

.

STAPHYLOCOCCUS EPIDERMIDIS

Systematyka 

Królestwo: Bakterie 
Typ: Firmicutes 
Klasa: Cocci 
Rząd: Bacillales 
Rodzina: Streptococcaceae 
Rodzaj: Staphylococcus 
Gatunek: S. epidermidis

STAPHYLOCOCCUS EPIDERMIDIS



Bakteria występuje powszechnie na błonach 
śluzowych jamy ustnej, nosa, gardła; w drogach 
moczowo-płciowych; w jelicie grubym (czasami także 
w krętym) oraz na skórze.



Drobnoustrój powoduje infekcje u osób z osłabioną 
odpornością. Szczególnie predysponowani są chorzy 
po niedawno przebytej operacji wszczepiania 
sztucznych zastawek lub implantów, cewnikowani, 
zaintubowani lub dializowani. Bakteria ta zajmuje 
obecnie trzecie miejsce na liście patogenów 
powodujących zakażenia wewnątrzszpitalne,

STAPHYLOCOCCUS EPIDERMIDIS

HODOWLA

 

:



Bakteria wzrasta na większości powszechnie stosowanych 
wzbogaconych podłożach mikrobiologicznych. Jeśli jednak 
biomateriał jest zanieczyszczony innymi bakteriami, lepiej 
stosować podłoża wybiórcze, wykorzystując zdolność gronkowców 
do wzrostu przy wysokich stężeniach żółci oraz chlorku sodu. 
Najczęściej stosowanym podłożem jest pożywka Chapmana.

IDENTYFIKACJA :



Bakterię odróżnia się testem na wytwarzanie koagulazy, 
wkraplając na kolonie kroplę osocza. Jeśli enzym jest obecny, 
następuje natychmiastowe jej ścięcie - test jest ujemny dla 
Staphylococcus epidermidis.



Na agarze z krwią wywołuje hemolizę typu alfa.