Proces karny – etapy i zagadnienia

Formy postępowania przygotowawczego

• Każde postępowanie przygotowawcze inicjowane jest przez zawiadomienie o przestępstwie

• złożyć je może każdy obywatel z własnej inicjatywy w siedzibie jednostki policyjnej bądź prokuratury

• podstawą prawną jest ustawa z 6 czerwca 1997r. KPK

• Art. 304 paragraf 1 k.p.k tej ustawy nakłada na każdą osobę fizyczną i prawną posiadającą wiarygodną wiadomość na temat przestępstwa ściganego z urzędu społeczny obowiązek zawiadomienia o tym fakcie policji bądź prokuratura.

Po otrzymaniu zawiadomienia o przestępstwie organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego zobowiązany jest natychmiast wydać postanowienie o wszczęciu bądź odmowy wszczęcia śledztwa bądź dochodzenia.

• W paragrafie 2 k.p.k. ustawodawca nakłada na instytucje państwowe i samorządowe obowiązek zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu prokuratora lub policji w przypadku, gdy o jego popełnieniu dowiedziały się w związku ze swoją działalnością, nadto mają one przedsięwziąć niezbędne czynności do czasu przybycia organu powołanego do ścigania przestępstw lub do czasu wydania przez organ stosownego zarządzenia, aby nie dopuścić do zatarcia śladów i dowodów przestępstwa.

Zasadniczym celem postępowania przygotowawczego (art. 297 k.p.k.) jest:

• ustalenie, czy popełniony czyn jest przestępstwem,

• Wykrycie i w razie potrzeby ujęcie sprawcy,

• Zebranie danych osobopoznawczych dotyczących podejrzanego,

• Wyjaśnienie okoliczności sprawy, z ustaleniem rozmiarów szkody,

• Zebranie, zabezpieczenie i w niezbędnym zakresie utrwalenie dowodów

Formy postępowania

• śledztwo – zastrzeżone dla prokuratora

• Dochodzenie, które może być prowadzone przez prokuratora, policję lub inne organy z mocy ustawy

Zatrzymanie osoby podejrzanej:

• Zatrzymanie – krótkotrwałe pozbawienie wolności celem zastosowania środka zapobiegawczego lub przymusowego doprowadzenia osoby podejrzanj albo oskarżonej do organu procesowego ( S. Waltoś, Proces karny, PWN, W-wa 1998 );

• Cztery rodzaje zatrzymania:

• Zatrzymanie procesowe;

• Zatrzymanie porządkowe;

• Zatrzymanie penitencjarne;

• Zatrzymanie administracyjne;

stosowane przez organ postępowania przygotowawczego

• Tymczasowe aresztowanie, na mocy postępowania sądowego;

• Poręczenie majątkowe;

• Nakaz lub zakaz określonego zachowania się;

• Zakaz opuszczania kraju przez oskarżonego;

Poręczenia niemajątkowe:

• Poręczenie społeczne

• Poręczenie indywidualne

• Dozór policji

Postępowanie dowodowe w toku dochodzenia i śledztwa

• wyjaśnienia oskarżonego

• Zeznania świadków

• Zatrzymanie rzeczy, przeszukanie

• Utrwalenie rozmów telefonicznych

Sposoby zakończenia postępowania przygotowawczego

• Umorzenie postępowania przygotowawczego;

• Skierowanie aktu oskarżenia do sądu;

• Skierowanie wniosku do sądu o warunkowe umorzenie postępowania przygotowawczego;

• Skierowanie do sądu wniosku o umorzenie postępowania przygotowawczego i zastosowanie środków zabezpieczających;

Najczęściej popełniane przestępstwa:

• Przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu

• Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu powszechnemu

• Przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji

• Przestępstwo przeciwko wolności

• Przestępstwo przeciwko rodzinie

• Przestępstwo przeciwko czci i nietykalności cielesnej

• Przestępstwo przeciwko prawom osób wykonujących pracę zarobkową

• Przestępstwo przeciwko działalności instytucji

• Przestępstwo przeciwko wymiarowi sprawiedliwości

• Przestępstwo przeciwko wyborom i referendum

• Przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu

• Przestępstwo przeciwko ochronie informacji

• Przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów

• Przestępstwo przeciwko mieniu

• Przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu

• Pozakodeksowe prawo karne

Konsekwencją faktów anomijnych w wymiarze indywidualnym są:

• utrata więzi z otoczeniem z którym jednostka czuła się związana,

• zanik kontroli społecznych;

• rozpad społecznych skryptów/scenariuszy/ludzkich zachowań;

• utrata nagród związane z przestrzeganiem norm