(opracowanie na podstawie Historii Filozofii Tatarkiewicza)

Św. Tomasz z Akwinu (ok.1225 - 1274) - był Włochem, dominikaninem, stworzył własną filozofię - tomizm, czyli chrześcijański arystotelizm. Opierał się on właśnie na arystotelizmie ale także częściowo na neoplatonizmie. Jego wzorem był Albert Wielki.

1. Wiara i wiedza

Jako pierwszy rozdzielił tak wyraźnie te dwa pojęcia. Wiedza to dziedzina rozumu, wiara - dziedzina objawienia. Są to dwie różne dziedziny (istnieją pewne wyjątki, jak np. nieśmiertelność duszy jest prawdą dostępną rozumowi, a także objawioną).

• Dziedzina wiedzy jest rozległa. Rozum poznaje nie tylko rzeczy materialne, ale również Boga, Jego istnienie, Jego własności, Jego działanie.

• Prawdy wiary może je udostępnić tylko objawienie. Są one niedostępne dla rozumu, tj. Trójca Święta, grzech pierwotny, wcielenie, stworzenie świata w czasie.

• Dowód tajemnic wiary przekracza możliwości rozumu, można jedynie takich prawd bronić i wskazywać niesłuszność zarzutów przeciw nim skierowanych.

• Nie może być sprzeczności między objawienie a rozumem, podwójnej prawdy o tej samej rzeczy, ponieważ wszelka prawda pochodzi od Boga. Prawda, jaką Bóg zsyła na drodze łaski, uzupełnia, ale nie zmienia tej, którą udostępnia na drodze przyrodzonej

• Na tej podstawie powstała prosta koncepcja rozgraniczenia filozofii i teologii, na jaką się dawniejsza scholastyka pomimo różnych usiłowań nie zdobyła. Teologia buduje na podstawie objawienia, filozofia wyłącznie na zasadach rozumu. Nawet gdy traktują o tych samych prawdach, każda traktuje inaczej. Filozofia, jeśli służy teologii, to jedynie w tym sensie, że przygotowuje do wiary (praeambula fidei), i że jej broni. Rozdział ten obu dyscyplin został odtąd na ogół przyjęty w scholastyce; kompetencje zostały rozdzielone i w 1272 r. paryski wydział filozoficzny (artystów) zabronił członkom swym zabierać głos w sprawach teologicznych.