Polska rzeźba nagrobkowa

Romanizm:

• płyty nagrobne,

• płaskie,

• reliefowane (również postać)

• otoczone bordiurą (majuskułowe napisy, ornamenty roślinne),

• wtapiane w posadzkę.

Gotyk:

• przeniesiony z Europy typ nagrobka burgundzkiego,

• nagrobek Kazimierza Jagiellończyka (katedra na Wawelu, kaplica Świętokrzyska – jej ściany malowane przez mistrzów ikonowych z Rusi, którzy znaleźli się w Polsce dzięki Władysławowi Jagielle; pracowali również nad pierwszą rekonstrukcją ikony częstochowskiej):

• tumba – symbolizuje doczesność, dekoracje –płaczki, pies (symbol wierności),

• postać leżąca na tumbie, pokazana jako zmarła – symbolizuje stan przejścia,

• baldachim – styl flamboyee, malowany jak niebo z gwiazdami – symbolizuje wieczność,

• autorstwa Wita Stwosza,

• realizm portretowy (cecha renesansowa), ostatnia dekada XV w.,

• rudy, nakrapiany marmur z Pińczowa,

• fibula – postać Gai (Matka Ziemia) w pozycji rodzącej,

• rzeźba sepulkralna.

Renesans:

• Kaplica Zygmuntowska – typ nagrobka włoskiego, sansovinowskiego: przyścienny, arkadowy, na schemacie łuku triumfalnego, przyścienna tumba, postać odpoczywa lub śpi,

• Berecci i Padovano (rozwiązania manierystyczne, rodzimość w nagrobkach), Gucci,

• okres późny – Jan Michałowicz z Urzędowa – jedyny Polak tworzący nagrobki, ale już w charakterze manierystycznym (ale nie włoski); zbędne elementy ,

• katedra Wawelska – nagrobek Stefana Batorego – Gucci – pińczowski marmur (dygresja – typowe marmury polskie: pińczowski, kakaowy, dębnicki (czarny).

Barok:

• nagrobek Piotra Opalińskiego,

• przyścienny, postać coś robiąca (modląca się),

• wielopoziomowy,

• bardzo duży,

• co najmniej dwukolorowe marmury: dębnicki – czarny, z Carrary – biały,

• zagierowania,

• przerwania,

• rozfalowanie,

• dominanty,

• inskrypcja – kto jest pochowany,

• klepsydra, szkielet, czaszka, napis – Memento Mori,

• postacie w niszach – postacie patronów, świętych.