plik

Niniejsza darmowa publikacja zawiera jedynie fragment

pełnej wersji całej publikacji.

Aby przeczytać ten tytuł w pełnej wersji

Niniejsza publikacja może być kopiowana, oraz dowolnie
rozprowadzana tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez
NetPress Digital Sp. z o.o., operatora

sklepu na którym można

nabyć niniejszy tytuł w pełnej wersji

. Zabronione są

jakiekolwiek zmiany w zawartości publikacji bez pisemnej zgody
NetPress oraz wydawcy niniejszej publikacji. Zabrania się jej
od-sprzedaży, zgodnie z

regulaminem serwisu

Pełna wersja niniejszej publikacji jest do nabycia w sklepie

internetowym

Czytelnia Online

Nakładem Wydawnictwa ASTRUM ukazały si tak e ksi ki:

,,Ezoteryka’’

•

TedAndrews,Aura, czyli pole energetyczne człowieka

•

ScottCunningham,Moc żywiołów. Magia naturalna dla zaawansowanych

•

FriedFroemer,Wahadełko. Nauka tajemna

•

ErnstIssberner-Haldane,Czytanie z ręki

•

MyrahLawrance,Czytanie z dłoni. Podstawy i analiza

•

El bietaLibiszewska-Kindler,Ajurweda

•

AlicjaLubczyk,Potęga umysłu. Siła podświadomości

•

RafałSchermann,Pismo nie kłamie

•

GiselaSchoeller,Mity egipskie

•

TeresaSt pór,Chirologia. Przyszłość w Twoich dłoniach

•

TeresaSt pór,Tajemnica piramid

•

TeresaSt pór,Wahadełko spróbuj i Ty

a tak e:

•

HeidrunBreden,HorstGeorgBreden,100 metod samoleczenia w medy-
cynie naturalnej

•

RenateBu aloe, Kobiety i stres. Metody walki i przezwyciężania

•

PaulEdelmann,UweLeiendecker,Choroby żył w pytaniach i odpowiedziach

•

HelgaEisele,Kobiety po czterdziestce

•

StephanieFaber, 100 receptur samoleczenia roślinami w medycynie naturalnej

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Alergie. Pytania i odpowiedzi

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Aromaterapia. Pytania i odpowiedzi

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Dieta antymiażdżycowa

•

BarbaraJakimowicz-Klein, Dieta antyreumatyczna

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Dieta na pamięć i koncentrację

•

BarbaraJakimowicz-Klein, Dieta odpornościowa

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Dieta pielęgnacyjna. Zdrowa skóra, piękne włosy

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Dieta witalna

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Zachować młodość. Diety i styl życia hamujące pro-
cesy starzenia

•

BarbaraJakimowicz-Klein,Zdrowe oczy

•

JoannaKaczara, Masaż niemowlęcia

•

JanK kol, Magia feng shui

•

AndrzejSieradzki,Pokonaj stres

•

KatarzynaSosnowska, Bóle kręgosłupa...

•

KlausStrackharn,Leczenie bólów migrenowych

•

LechTkaczyk,Dieta Funkcjonalna. Nowe spojrzenie na zdrowe żywienie

•

KarenVago, Odtruwanie organizmu. Jak zapobiegać zatruciom toksynami

ajrzy

j d

o nasz

ej Ks

ię

arni I

rne

.as

um.w

c.p

l i za

mó

Wrocław 2000

Wszelkie prawa zastrze one

Redakcja

BARBARA JAKIMOWICZ-KLEIN

Redakcja techniczna

EL BIETA BURSZTYNOWICZ

Projekt okładki

JERZY MICHALSKI

Wydanie II

adna cz ć tej pracy nie mo e być powielana i rozpowszechniana

w jakiejkolwiek formie i w jakikolwiek sposób,

wł cznie z fotokopiowaniem, nagrywaniem na ta my lub przy u yciu

innych systemów, bez pisemnej zgody wydawcy

Zamówienia na ksi ki mo na składać na kartach pocztowych

lub przez Internetow Ksi garni Wysyłkow

www.wydawnictwo-astrum.pl

www.sluchowiska.com

www.ksiazki-dla-dzieci.com

Nasz adres

Wydawnictwo ASTRUM

50-950 Wrocław 2, skr. poczt. 292

e-mail: astrum@astrum.wroc.pl

tel. 530 773 420, 530 837 421; fax 71 372 18 34

Napisz do nas lub zadzwo !

ISBN 978-83-7277-387-6

Szlachetne zdrowie

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Stres. Istota – przyczyny – skutki

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

rodowisko ródłem stresu . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15

Ciało płaci za umysł – w obronie przed stresem . . . . . . . . . . . 20

Czas relaksu

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Relaksacja według jogi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

Pozycje jogi (

asany) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50

Joga w codziennej praktyce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60

Asany. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62

W kr gu relaksacji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 76

Relaksacja stopniowa Jacobsona. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Trening autogenny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rozmowa z nad wiadomo ci , czyli technika ,,punkt po
punkcie’’ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Ćwiczenia z wizualizacj i d wi kiem . . . . . . . . . . . . . . . . . 88
Metoda J. Silvy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Reiki – Siła ycia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 103

Rebirthing

– poznaj samego siebie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 122

Zako czenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 126
Aneks – Leczenie synergiczne. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 128

Aromaterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

128

Litoterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

130

Fitoterapia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

135

Lampy solne . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

135

Bibliografia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 141

Spis tre ci

Szlachetne zdrowie

Szlachetne i cenne... Niestety, u wiadamiamy to sobie
zbyt pó no. Chwytamy si wtedy ka dego farmaceutyku,
wydajemy maj tek na lekarzy, a zapominamy o naturze
i jej wszechstronnym działaniu na ludzki organizm. Nie
pami tamy, e mo emy skutecznie leczyć si sami... – i to
nie tylko babcinymi ziółkami!

Naturalne metody samoleczenia to fitoterapia, aro-

ma terapia, chromoterapia, litoterapia (w tym BTL*), le-
czenie za pomoc sugestii itd.

Prezentowana ksi ka Autoterapia to kompendium

wiedzy  dotycz cej  sposobów  na  łagodzenie  niszcz -
cych skutków stresu. Autorka zwi le i nader przyst p-
nie opisała tu najbardziej efektywne z nich – jog , tre-
ningi relaksacyjne, metod  Reiki itd. Ale same te metody
mog  nie wystarczyć, warto podnie ć ich skuteczno ć.
Najlepsze rezultaty uzyskuje si , ł cz c ró ne naturalne
sposoby terapii. Jest to tzw. leczenie synergiczne. Mo e
te   ono  stanowić  doskonałe  uzupełnienie  konwencjo-
nalnych, tradycyjnych terapii. Nie wymaga przy tym na-
kładów finansowych, konsultacji i wyczekiwania przed
gabinetami  specjalistów.  Wystarczy  odrobina  konsek-
wencji  i  wiary  w  jego  skuteczno ć.  Pami taj  zatem  –
Twoje zdrowie w Twoich r kach!

* Wi cej informacji na temat BTL (biotermicznej litoterapii)

w Aneksie – Leczenie syner giczne.

,,Prze ywam stres”, ,,jestem zestresowany” – te i po dob-
ne  wyra enia  weszły  na  stałe  do  słownictwa  współ-
czesnego człowieka. Wyst puj  w rozmaitych kon tek s -
tach  znacze niowych,  posługuj   si   nimi  Europejczycy
i Ame rykanie, młodzie  i doro li. Bywaj  synonimem
cier pienia, okre la my tym mianem wysiłek, ból, trud-
no ci adaptacyjne w nowym  rodowisku. Nikt z nas nie
jest wolny od poczucia dys kom fortu wywołanego trud-
n   czy  konfliktow   sytuacj ,  wrogo ci   najbli szego
otoczenia, chorob , przykrym prze yciem, a tak  e hała-
sem, zgiełkiem, po piechem – skutkami wysoce rozwi-
ni tej cywilizacji w wielkich zurbanizowanych aglome-
racjach. Jednak stres nie zawsze musi budzić w nas ne -
gatyw ne  skojarzenia.  Bywaj   bowiem  takie  sytuacje,
kiedy po stawieni przed wa nym zadaniem (to uczucie
zna j  doskonale studenci przed egzaminem), odczuwa-
my  mo  bilizuj ce  napi cie,  które  wyzwala  w  nas  tak
siln   motywacj   i  aktywno ć  całego  organizmu,  e
po tra fimy w pełni wykorzystać drzemi ce w nas mo li-
wo ci.  Có   zatem  tak  fascynuje  w  zjawisku  zwanym
stresem,  e niemal od stu lat jest przedmio tem bada
naukowych lekarzy, psychologów i so  cjologów?

Od zarania dziejów stres jest wła ciwie nieroz-

ł cznym towarzyszem człowieka. Naszym przodkom

Stres. Istota – przyczyny – skutki

znany był głód – wystarczyły złe zbiory lub nieudany
sezon  łowiecki.  Surowe  zimy,  podobnie  jak  rozprze-
strzeniaj ce  si   w  sposób  niekontrolowany  poprzez
zaka on   wod ,  zepsute  po ywienie  czy  brak  nawy-
ków  higienicznych  choroby  dziesi tkowały  ludno ć.
Surowe warunki  rodowiskowe wyzwalały w praczło-
wieku mechanizmy adaptacyjne pozwalaj ce mu prze-
trwać.  W  obliczu  zagro enia  mobilizowały  do  walki
lub dawały sygnał do ucieczki. Gotowo ć i zdolno ć do
adaptacji w zmiennych warunkach przy pisana jest czło-
wiekowi biologicznie i nale y do jego naj  istotniejszych
cech,  warunkuj cych  prze tr wanie  wobec  naporu  ró -
norodnych czynników  y cia codziennego. U progu XXI
wieku  potrafimy  opa no wać  ju   wi kszo ć  rodowis-
kowych  niebez piecze stw,  których  ofiarami  byli  nasi
przodkowie.  Nauczyli my  si   ujarzmiać  natur ,  poja-
wiaj  si  coraz doskonalsze specyfiki lecz ce i zapobie-
gaj ce wielu chorobom, w znacznym stopniu poznali-

my mechanizmy re guluj ce funkcjonowanie naszego

orga nizmu. Czy uwolnili my si  zatem od stresu? Za w-
rot ny  post p techniki  i cywilizacji stawia ludzi cz sto
przed zadaniami, do których z trudem musz  si  przy-
stosować. Nie wszyscy jednak potrafi  sprostać tym wy -
maga niom. Cz sto ulegamy złudnej nadziei,  e pomo g
nam w tym ,,ulepszacze’’ rzeczywisto ci w postaci le ków
uspoka jaj cych i u ywek, co prowadzi do gro  nych uza-
le nie   od  leków,  alkoholu,  narkotyków,  a  w  ekstre-
malnych sytuacjach do całkowitej autodestrukcji – sa-

mobój czej mierci. Nie bez kozery wi c wiatowa Or -
ganizacja Zdrowia okre liła stres jako ,,chorob stule-
cia”

. Pierwsi tym zjawiskiem zainteresowali si leka-

rze,  dla  których  sytuacje  stresowe  s   niejako  wpisane
w ich zawód, b d cy jednym z najbardziej stresogen-
nych.  Ka dy  specjalista  w  swej  codziennej  praktyce
spotyka si  ze stresem b d  jako  ródłem choroby, b d
jako  zjawiskiem  jej  towarzysz cym.  Długotrwały  gł -
boki stres mo e być przyczyn  wielu gro nych chorób.
S   nimi  przede  wszystkim  choroby  układu  kr enia,
przewodu pokarmowego, układu nerwowego, a tak e
zaburzenia psychiczne. Jednak nie tylko ten aspekt stre-
su ma zwi zek z przebiegiem choroby. Ju  samo wy -
st pienie  jej  symptomów  stawia  organizm  w  sytuacji
stresowej  i  uruchamia  drzemi ce  w  nas  mechanizmy
obronne pozwalaj ce zwalczać chorob .

Po raz pierwszy terminu stres u ył kanadyjski

lekarz, Hans Selye, profesor Instytutu Medycyny i Chi-
rurgii Eksperymentalnej Uniwersytetu w Montrealu.
Pocz tkowo nie u ywał tego terminu, opisuj c stres
jako syndrom niespecyficznych odpowiedzi na zagra-

aj ce bod ce. Mechanizm działania stresu według Se -

lyego przebiega trójfazowo: alarm, obrona, rezygnacja.
W pierwszym etapie nast puje alarm w obliczu zagro-

enia. Organizm przystosowu je si wówczas do usu-

ni cia szkodliwego bod ca, ulega zaburzeniu bioche-

H. Selye, Stres okiełznany, Warszawa 1977, s. 5.

miczna równowaga wewn trz ustro jowa, co powoduje
zwi kszon  aktywno ć hormonów, uruchamia si  bio-
chemiczny  mechanizm  alarmowy  w postaci  przyspie-
szonego oddechu i zmiany ci nienia t tniczego. Na st pn
faz  jest wła ciwa obrona przed stresorem (bod cem po -
woduj cym stres), co przejawia si  w formie ,,walki” lub
,,ucieczki” przed nim. Je li działanie stresora jest cz stsze
i  uporczywe,  wów czas  wyczerpuj   si   zapasy  naszej
energii i pojawiaj  si  symptomy charakterystyczne dla
fazy trzeciej, czyli wyczerpania lub rezygnacji. Ten trój-
etapowy proces Selye nazywa Zespołem Ogólnej Ada-
ptacji – GAS (General Adaptation Syndrome).

Prze ywaj c codziennie liczne sytuacje stresowe,

rzadko jeste my wiadomi tego, w jaki sposób nasz or -
ganizm reaguje na nieprzyjazne mu bod ce. Ilustruje
to natomiast lista najbardziej charaktery stycz nych obja-
wów zwi zanych z reakcjami na stres:

Fizyczne:
a) mi nie – ból i napi cie brzucha, ból pleców, sztyw-

no ć karku, napi ta twarz;

b) postawa – zgarbiona, agresywna, zamkni ta, obronna;
c) zachowanie – niespokojne, nerwowe tiki, nieuzasad-

nione ruchy;

d) mowa – brak pewno ci, agresywno ć, j kanie.

Fizjologiczne:
a) serce – przyspieszenie pracy, wy sze ci nienie t tni-

cze, zimne dłonie i stopy, uczucie na przemian gor ca
i zimna, przyspieszone t tno, zaczerwienienie twarzy;

b) przemiana materii – biegunka, nacisk na p cherz,

obstrukcja;

c) hormony – nadmierne wydzielanie hormonów stre -

sowych – ACTH – kortykosteroidów i katechola min
(adrenaliny i noradrenaliny) do osocza krwi i moczu.

Psychiczne:
a) umysł – trudno ci w koncentracji, ból głowy, zapo-

minanie, zagubienie, chaos my lowy;

b) nastrój – zmienny (znudzenie, wybuchowo ć, egzal-

tacja);

c) zachowanie – dra liwe, niecierpliwe, pochopne, nie -

konsekwentne

Fizjologiczna koncepcja stresu Hansa Selyego domi nu-
j ca w pierwszej połowie XX wieku zaw a jego poj cie
jedynie  do  schematu  bodziec–reakcja.  Psycho logiczny
aspekt tego zjawiska pozwolił bli ej poznać do wiad-
czenia  zwi zane  z  drug   wojn   wiatow .  Kluczow
rol  w tej dziedzinie odegrała współpraca leka rzy armii
ameryka skiej z psychologami i psy chia tra mi. Zasadni-
czym problemem, z jakim spotkali si  wspomniani spe-
cjali ci, były trudno ci w adaptacji  ołnierzy do słu by
wojskowej  i  towarzysz ce  im  zaburzenia  na tury  psy-

L. Kulmatycki, Lekcja relaksacji, Wrocław 1999, s. 22.

chicznej  i  fizjologicznej,  wynikaj ce  z  udziału  w  ope-
racjach  wojennych.  Zacz to  wówczas  terminem  stres
okre lać te aspekty walki, które mimo  e nie powodo-
wały okalecze  fizycznych, prowadziły do zmian w psy-
chice i funkcjach fizjologicznych. Zauwa ono,  e u  oł-
nierzy  wszystkich  formacji  wojskowych  nara  onych
na długotrwałe przebywanie w ekstremalnych warun-
kach  wojny  wyst puj   podobne  reakcje,  takie  jak:  pa -
nika,  reakcje  nerwicowe,  choroby  psychiczne  itp.  Tak
te , np. młodzi piloci w pocz tkowym okre sie słu by
w warunkach wojennych odznaczali si  opanowaniem
i siln  motywacj  do lotów bojowych. Po pewnym czasie
przebywania  w  trudnych  warun kach  walk  powietrz-
nych, gdzie ka dy lot wi zał si  z ryzykiem utraty zdro-
wia  lub  ycia,  wykazywać  zacz li  symptomy  charak  -
terystyczne  dla  chorób  o  pod ło u  psychosomatycz-
nym  (nazwane  pó niej  syn dro mem  nerwicy  wojen-
nej), ta kich jak: zm czenie, zmienno ć nastroju, bezsen-
no ć,  stany  l kowe,  bóle  głowy,  dolegli wo ci  gastry-
cz ne,  zaburzenia  układu  kr enia,  stany  depresyjne,
a  tak e  objawy  wtórne,  m.in.  zabu rzenia  mowy  i  po -
ra enie układu ruchowego. Analiza reakcji organizmu
i  zachowa   ludzkich  w  ekstremalnych  warunkach
wojny  była  krokiem  milowym  w  ba daniach  nad  stre-
sem, pozwoliła bowiem dostrzec psy chologiczny aspekt
zagadnienia, a prace badawcze Richarda Lazarusa otwie-
raj  okres zainteresowania stresem psychologicznym.

Istnieje wiele definicji na okre lenie stresu psycho-

logicznego.  Wi kszo ć  z  nich  zmierza  do  pojmo wa -
nia  stresu  jako  zwi kszonego  wysiłku  adapta cyj  nego
w  zwi zku  z  zachowaniem  równowagi  mi dzy  jed-
nostk  a  rodowiskiem. Poznaj c nawet pobie nie ró ne
koncepcje  dotycz ce  istoty  zjawiska,  jakim  jest  stres,
nasuwa si  wła ciwie banalna refleksja,  e jest on nie-
rozł cznym  towarzyszem  naszego  ycia.  Umiej tno ć
radzenia sobie ze stresem, zdolno ć do adaptacji w okre-

lonych warunkach zale y zarówno od indy widual-

nych  predyspozycji  jednostki,  jak  i  od  warunków  y -
cia. Zma  gaj c si  z uci liwo ci  dnia codziennego, bar-
dzo  cz sto  nie wiadomi  jeste my  faktu,  e  znaczn
cz ć odczuwanego stresu generujemy sami. Zale y to
od wielu czynników, takich jak: osobowo ć, rodzaj pro-
fesji,  status  społeczny  i  maj tkowy  itp.  Odporno ć  na
stres zale y od tego, jacy jeste my. Wejrzenie w sie bie,
poznanie typowych reakcji czy zachowa  w mo mencie
zetkni cia  si   z  sytuacj   stresow   daje  nam  wi ksze
mo liwo ci w wyborze strategii walki ze stre sem. Pa -
mi tać nale y,  e czynnikiem, który stanowi naj wi ksz
przeszkod  w opanowaniu stresora jest l k spowodo-
wany  nie  tyle  realnym  niebezpiecze  stwem,  co  wyo-
bra eniami o nim. Wielu z nas obdarzonych jest pew-
nymi cechami osobowo ci, które szcze gólnie ,,przyci -
gaj ” stres. S  to mi dzy innymi takie cechy, jak: nie-
cierpliwo ć, agresywno ć, nadmierna ambicja, skryto ć,
brak wyobra ni. Ka dy człowiek prze jawia indywidu-
alne predyspozycje do okre lonych zachowa  w trud-