34. Wortfolge im Satz und Konjunktionen  

Szyk w zdaniu i spójniki  

 

Spójniki dzielimy na trzy grupy ze względu na szyk, jaki obowiązuje 
po nich w zdaniu: P (podmiot) i O (orzeczenie). 

 

1. Spójniki szyku prostego (......., spójnik P O ........): 
und (i, a), aber (ale, lecz), denn (ponieważ), oder (albo, lub), 
sondern (lecz, tylko → w zdaniu pierwszym pojawia się przeczenie). 

 

√ Er schläft schon, aber du siehst immer noch fern. 

√ Sie bleibt nicht zu Hause, sondern sie geht ins Geschäft. 

 

2. Spójniki szyku przestawnego (......, spójnik O P ........): 
dann (potem, następnie), sonst (w przeciwnym razie), trotzdem 
(mimo to), deshalb (dlatego). 

 

√ Ich wasche die Hände, dann esse ich zu Mittag. 

√ Es ist draußen kalt, trotzdem spielen wir Fussball. 

 

3. Spójniki szyku ramowego (......, spójnik P ....... O.): 
dass (że), weil/da (ponieważ), falls (jeśli), bevor/ehe (zanim), 
obwohl (chociaż), ob (czy), während (podczas gdy), w-Fragen 
(wyrazy pytające: wo, wohin, wann, warum, was itd.), wenn (kiedy, 
gdy → w czasie przeszłym „wenn“ zastępujemy spójnikiem „als“), 
damit (żeby, aby), Relativpronomen (który, -a, -e, itd. → zaimki 
względne). 

 

√ Wir wissen, dass du leider heute nicht kommst. 

√ Er schreibt die Aufgabe, obwohl er sehr müde ist. 

 

4. UWAGA: Jeśli zdanie złożone zaczynamy od zdania podrzędnego, 
to w drugim zdaniu należy zastosować szyk przestawny.  

 

√ Obwohl er müde ist, schreibt er noch die Aufgabe. 

 

        Copyright by mgr Konrad Pajewski – www.unsereschule.cba.pl