background image

 

 

 

 

 

 

E-book 

 

 

Podstawy aerobiku 

 i zalety diety IG 

 

 

Przewodnik po skutecznych  wiczeniach i sposobach 

 na zdrowe i aktywne  ycie 

background image

Dobra  pogoda  oznacza  pocz tek  aktywno ci  na  wie ym  powietrzu.  Niektórzy  ludzie 

zaczynaj   przygotowywa   si   do  lata,  a  inni  jedynie  przenosz   wiczenia  wykonywane  w 

domu  “na  zielon   trawk ”.  Ka dy  ma  swoje  własne  motywy  do  uprawiania  sportu  i 

trenowania, ale najwa niejsze jest to,  eby nie obci a  za mocno swojego ciała i serca.  

 

Najbardziej popularne aktywno ci na  wie ym powietrzu to bieganie, kolarstwo, je d enie na 

rolkach, pływanie, badminton i tenis. Nale y zauwa y  jednak,  e najskuteczniejszy trening 

to ten, który pobudza serce do bicia w rytmie w ramach odpowiedniej strefy docelowej. Taki 

trening mo e by  przeprowadzony tylko wówczas, gdy wiesz, jak szybko bije serce w trakcie 

poszczególnych  wicze .  

 

Skuteczno  treningu zale y równie  od Twojej diety: tego, kiedy i co jesz, i w jaki sposób 

ł czysz  ró ne  składniki.  Dlatego  te ,  w  tej  broszurze  oferujemy  Ci  rady  odno nie 

optymalnego ł czenia  wiczenia i diety tak, aby uzyska  najlepsze rezultaty treningu. 

 

Jakiego  rodzaju  jedzenie  wzmacnia  serce  i  rozpuszcza  komórki  tłuszczu?  Które  składniki 

od ywcze przy pieszaj  metabolizm i wzmacniaj  ciało? 

 

Dzi ki  tej  lekturze  nauczysz  si   podstawowych  terminów,  jakich  jak  indeks  glikemiczny, 

w glowodany, insulina... 

Przedstawimy Ci zasady diety IG i niektóre podstawowe składniki od ywcze, które pomog  

Ci w odpowiednim przygotowaniu codziennych posiłków. 

 

Miłej lektury! 

  

background image

I. Monitorowanie t tna w trakcie treningu 

 

T tno lub inaczej liczba uderze  serca na minut  okre la intensywno  treningu. Gdy  wiczysz, Twoje 

serce  zaczyna  szybciej  bi ,  gdy   musi  spełni   potrzeby  mi ni  na  wi ksz   ilo   krwi  i  tlenu.  T tno 

równie  zwi ksza si  ze wzgl du na stopie  intensywno ci treningu.   

 

Dlaczego a  tak wa ne jest monitorowanie Twojego t tna?  

 

Dzi ki  monitorowaniu  swojego  t tna  mo esz  si   upewni ,  czy  naprawd  

osi gn łe /osi gn ła   intensywno   potrzebn ,  aby  spali   tłuszcz  i  kalorie  i 

wzmocni   swoje  serce.  Kontrola  t tna  mo e  równie   pomóc  Ci  dowiedzie   si , 

na ile skutecznie u ywasz swojej energii. 

Je li  Twoje  t tno  jest  za  wolne,  Twoje  ciało  nie  korzysta  w  wystarczaj cym 

stopniu  lub  nawet  nie  korzysta  w  ogóle  z  dobroczynnych  rezultatów  treningu. 

Je li natomiast Twoje t tno jest za wysokie w trakcie treningu, zm czysz si  za 

szybko,  co  w  rezultacie  zmniejszy  rezultaty  wiczenia  i  przedłu y  okres 

regeneracji  po  treningu  (b dziesz  cierpie   na  powa ne  zapalenia  mi ni),  ale 

przede  wszystkim  taki  trening  mo e  by   dla  Ciebie  niebezpieczny.  Je li 

zamierzasz zaanga owa  si  w bardziej wymagaj cy rodzaj treningu, zalecamy 

Ci skonsultowanie tego najpierw z lekarzem.   

 

 

Czym mierzy  t tno? 

Aby dowiedzie  si , czy  wiczysz w ramach docelowej strefy t tna, potrzebujesz urz dzenia zwanego 

monitorem t tna (w  argonie biegaczy znanego jako „pulsometr”). Urz dzenie to mierzy t tno, dzi ki 

czemu  mo esz  podej   do  treningu  w  sposób  bardziej  kontrolowany  i  d y   do  pozostania  w 

najodpowiedniejszej dla Ciebie strefie docelowej t tna. Niektóre studia fitness s  ju  wyposa one w 

takie  urz dzenia,  które  z  jednej  strony  s   poł czone  ze  sprz tem  do  fitnessu,  a  z  drugiej  strony  do 

Ciebie. Takie urz dzenia mo na równie  kupi  w sklepach sportowych.   

 

Gdzie umie ci  monitor t tna? 

Monitor t tna zawiera nadajnik paskowy, który nale y umie ci  na klatce piersiowej na wysoko ci 

serca i odbiornik – zegarek, który wy wietla warto  Twojego t tna. 

W taki sposób mo esz niezawodnie monitorowa , co si  dzieje wewn trz Twojego ciała w trakcie i po 

treningu. Jednocze nie urz dzenie pomaga zaplanowa  pó niejsz  aktywno  fizyczn  i indywidualny 

rodzaj treningu uwzgl dniaj c czas treningu i ilo  wło onego w niego wysiłku.  

background image

Optymalny poziom intensywno ci 

Skuteczne  wiczenia  aerobowe  wzmacniaj ce  wymagaj   utrzymania  odpowiedniego  poziomu  t tna 

przez  przynajmniej  20  minut  na  jedn   sesj   treningow .  Monitoring  t tna  pomaga  utrzyma  

intensywno   wicze   na  takim  poziomie,  e  spalana  jest  wi kszo   tłuszczu,  a  ciało  pozostaje  w 

strefie aerobowej. Je li Twojej t tno jest za szybkie, trening mo e przynie  negatywne skutki. Zwykle 

dzieje  si   to  wtedy,  gdy  t tno  przekracza  85%  maksymalnego  t tna  (co  wskazuje  górny  limit  t tna 

docelowego). Wówczas trening poci ga za sob  beztlenowe funkcjonowanie ciała i akumulacj  kwasu 

mlekowego. Dla takich treningów ciało musi by  w nienagannej kondycji fizycznej.   

 

 

Tak wysoki poziom intensywno ci treningu mo e równie  spowodowa  

spalanie mniejszej ilo ci tłuszczu i/lub zm czenie mi ni. Istot  w tym 

przypadku  jest  dotarcie  do  takiego  poziomu  intensywno ci  treningu, 

który  zapewnia  dobre  rezultaty  i  jest  dla  nas  odpowiedni. 

Monitorowanie  intensywno ci  wicze   i  utrzymanie  odpowiedniego 

poziomu  t tna  mo e  pomóc  Ci  poprawi   Twój  metabolizm, 

przy pieszy   spalanie  tłuszczu  i  poprawi   Twoj   kondycj   fizyczn . 

Kontrola t tna zrównowa y funkcjonowanie Twojego ciała i pomo e Ci 

zapobiega   urazom.  Wa ne  jest  to,  eby  Twoje  mi nie  nie  zostały 

przeci one  w  trakcie  wicze ,  gdy   trening  powinien  by   przecie  

przyjemny i zajmuj cy!  

 

 

Wskazówki dotycz ce docelowej strefy t tna w trakcie  wicze  

 

Ustal intensywno  treningu uwzgl dniaj c swoj  aktualn  kondycj  fizyczn  i przystosuj j  do swoich 

wymaga   za  pomoc   pewnych  prostych  oblicze .  Post puj  zgodnie  ze  wskazówkami  odno nie 

intensywno ci treningu, gdy  w taki wła nie sposób mo esz bezpiecznie  wiczy  na takim poziomie, 

który b dzie stanowił wyzwanie dla Twojego ciała. Poni sza formuła pozwoli Ci obliczy  poziom t tna, 

do którego powiniene /powinna  d y  w trakcie treningu. My obliczymy Twoj  docelow  stref  t tna 

jako 60%, 70% i 80% Twojego maksymalnego oczekiwanego poziomu t tna.  

 

Krok 1: Zmierz swoje t tno 

 

 

Na  pocz tku  musisz  zmierzy   swoje  t tno  spoczynkowe.  Mierz  je 

regularnie ka dego ranka, gdy si  budzisz i jeszcze jeste  w łó ku. Mierz 

je  przez  minut ,  oblicz  uderzenia  Twojego  serca  i  zanotuj  je.  Gdy  ju  

poprawi si  Twoja kondycja fizyczna, Twoje t tno spoczynkowe zmaleje, 

dlatego  te   wa ne  jest  to,  eby  je  regularnie  monitorowa .  Jest  to  po 

prostu  wietny wska nik poprawy kondycji fizycznej. 

 

 

Mo esz  oczywi cie  zdecydowa   si   mierzy   swoje  t tno  bez  u ycia  monitora  t tna.  Połó   palec 

wskazuj cy i palec  rodkowy na wewn trznej stronie nadgarstka lub na szyi tu  poni ej szcz ki. Policz 

uderzenia serca przez 10 sekund, a nast pnie pomnó  uzyskan  warto  przez sze . W taki sposób 

uzyskasz liczb  uderze  Twojego serca na minut . Precyzyjne liczenie t tna pomo e Ci pozosta  w 

strefie docelowej i osi gn  jak najlepsze rezultaty.  

 

background image

Krok 2: Okre l stref  docelow  t tna: 

Znajd  przewidywane maksymalne t tno:  

 

220 – (Wiek) = (Przewidywane maksymalne t tno) 

 

Znajd  swoj  rezerw  t tna 

 

(Przewidywane maksymalne t tno) – (T tno) = (Rezerwa t tna HRR) 

 

Krok 3: Oblicz swoj  umiarkowan  stref  docelow  t tna 

 

Umiarkowana strefa docelowa t tna stanowi 60 – 70% maksymalnego t tna.  

HRR x 60 + (t tno spoczynkowe) = (ilo  uderze  na minut ) 

HRR x 70 + (t tno spoczynkowe) = (ilo  uderze  na minut ) 

Jest to taka strefa intensywno ci  wicze , przy której zaczniesz zauwa a  realn  popraw  kształtu i 

siły  Twojego  ciała.  Umiarkowany  zakres  intensywno ci  b dzie  i  tak  wystarczaj cym  wyzwaniem  dla 

Twojego ciała, aby uzyska  zauwa aln  popraw  napi cia, twardo ci i funkcjonowania mi ni. Jest to 

równie   najkorzystniejsza  strefa  do  spalania  tłuszczu.  Strefa  ta  zapewnia  niezwykle  korzystne 

rezultaty zarówno dla pocz tkuj cych, jak i dla sportowców.    

 

Je li  zdecydujesz  si   wiczy   zgodnie  z  t   docelow   stref   t tna,  Twoje  t tno  docelowe  b dzie 

wynosi  od______ do ______uderze  na minut . 

 

 

Krok 4: Obliczanie strefy docelowej 

Strefa docelowa t tna znajduje si  w zakresie 70-80% t tna maksymalnego. 

 

HRR x 70 + (t tno) = (t tno spoczynkowe) 

HRR x 80 + (t tno) = (t tno spoczynkowe) 

 

Ta  górna  strefa  pomo e  Ci  jeszcze  bardziej  rozwin   Twój  układ  kr enia  i  poprawi   metabolizm. 

Zdolno   ciała  do  przenoszenia  tlenu  do  pracuj cych  mi ni  mo e  by   rozwini ta  i  poprawiona. 

Trening  w  tej  strefie  uczyni  Ci   zdrowszym  i  silniejszym.  Mimo,  e  spalanie  tłuszczu  nie  jest 

najbardziej  skuteczne  w  tej  strefie,  to  tłuszcz  jest  oczywi cie  wa n   cz ci   wszystkich  spalonych 

kalorii. A w tej strefie spalisz wi cej kalorii ni  w umiarkowanej strefie docelowej (60 – 70% zakresu).  

 

Je li dopiero zaczynasz uprawia  sport, mo esz nie by  w stanie przeprowadzi  długiego treningu w 

tej  strefie.  W  takim  przypadku  radzimy  zastosowanie  kombinacji  tych  obu  stref  i  w  taki  sposób 

osi gni cie swojego celu. Taka kombinacja nie tylko sprawi,  e spalisz tłuszcz i kalorie, ale równie , 

co jest najistotniejsze, przygotuje Ci  do wy szego poziomu intensywno ci  wicze .  

 

Je li  zdecydujesz  si   wiczy   zgodnie  z  t   docelow   stref   t tna,  Twoje  t tno  docelowe  b dzie 

wynosi  od______ do ______uderze  na minut . 

background image

 

II. Kiedy mierzy  t tno? 

 

Je li  chcesz  uzyska   optymalne  rezultaty,  musisz  dokładnie  wiedzie ,  kiedy  je  zdob dziesz.  Teraz, 

gdy  ju   wiesz  w  jakiej  strefie  intensywno ci  wicze   zyskujesz  najlepsze  rezultaty,  musisz  si  

dowiedzie ,  kiedy  powiniene /powinna   mierzy   t tno.  T tno  mierzy  si   przy  uwzgl dnieniu  rodzaju 

wicze . 

 

Mierzenie w trakcie przerwy w treningu 

Podczas przerwy w treningu zmierz swoje t tno – najlepiej po minucie czy dwóch aktywnej regeneracji 

mi dzy  długimi  lub  krótkimi  przerwami  w  treningu.  Je li  w  trakcie  odpoczynku  Twoje  t tno  zaczyna 

wzrasta , jest to oznak  chronicznego zm czenia. Mo e to oznacza ,  e  wiczysz zbyt intensywnie 

lub robisz za krótkie przerwy, aby wystarczaj co wypocz .    

W te dni, kiedy planujesz  wiczy , przed rozpocz ciem codziennych zaj  zmierz sobie swoje t tno 

spoczynkowe.  Je li  jego  warto   b dzie  znacznie  wy sza  ni   Twoja  codzienna  warto   t tna 

spoczynkowego,  wicz mniej intensywnie dot d, a  ustalisz przyczyn  przyspieszonego t tna. Trening 

na ekstremalnych wysoko ciach lub w wysokich temperaturach przyspieszy Twoje t tno spoczynkowe 

i zmniejszy poziom intensywno ci treningu. 

 

Mierzenie w trakcie ci głych  wicze  

 

Podczas treningu nale y kilkakrotnie mierzy  t tno, aby sprawdzi , czy trening 

jest prowadzony w ramach Twojej docelowej strefy t tna. Upewnij si ,  e Twoje 

t tno znajduje si  wewn trz po danej przez Ciebie strefy, gdy  w ten sposób 

mo esz  uzyska   najlepszy  efekt  treningu  i  jednocze nie  zmniejszy   ryzyko 

przem czenia i urazów.  

 

 

Stopie  subiektywnego wysiłku (RPE)  

 

Monitorowanie  t tna  jest  najlepszym  sposobem  kontrolowania  intensywno ci  treningu,  ale  bez 

monitora t tna (pulsometru) trudno jest to robi  podczas  wicze . Jednym z najprostszych sposobów 

kontrolowania intensywno ci treningu jest ocena poziomu wysiłku lub stopie  subiektywnego wysiłku 

(RPE). Gdy poznasz t  metod , b dziesz w stanie na bie co ocenia  intensywno  swoich  wicze  i 

utrzymywa  poziom wysiłku, który jest dla Ciebie wygodny i jednocze nie odpowiada Twoim celom. 

 

Monitorowanie  intensywno ci  treningu  za  pomoc   skali  RPE  jest  „kolejn   opini ”  o  Twoim  t tnie, 

szczególnie,  gdy  strefa  docelowa  t tna  jest  obliczona  w  latach.  Podczas  mierzenia  intensywno ci 

treningu  mo esz  u y   oceny  stopnia  subiektywnego  wysiłku  indywidualnie  b d   w  poł czeniu  z 

monitorowaniem t tna.  

 

background image

Podczas  aktywno ci  fizycznej  stopie   wysiłku,  który  odczuwamy  jest  poł czeniem  informacji 

sensualnej  od  mi ni  i  stawów,  szybko ci  oddychania  i  t tna.  Dzi ki  skali  RPE  b dziesz  w  stanie 

opisa  bardziej precyzyjnie odczuwany wysiłek podczas treningu i oceni , jak intensywnie  wiczysz. 

Oprócz  tego,  skala  RPE  pomaga  okre li   stref   Twojego  wewn trznego  komfortu,  to  jest  „jak  si  

czujesz  psychicznie”  podczas  treningu  uwzgl dniaj c  towarzysz ce  Ci  postrzeganie  wysiłku,  jaki 

podejmujesz, oddychanie lub nawet dyskomfort.    

 

Subiektywny  wysiłek  jest  szacowany  za  pomoc   skali  od  0  do  10.  Pomaga  Ci  ona  dokonywa  

szacunków  w  zale no ci  od  tego,  ile  energii  zu yłe /zu yła   i  jaki  rodzaj  wysiłku  to  tworzy.  Dla 

wi kszo ci ludzi zalecany poziom RPE to zakres mi dzy 3 (umiarkowany) a 5 (wysoki). 

Ka dy  z  nas  mo e  stosowa   stopie   subiektywnego  wysiłku  do  dokładnej  oceny  intensywno ci 

treningu niezale nie od kondycji fizycznej. Nie ma  adnego znaczenia, czy stawiasz pierwsze kroki w 

wiczeniach  aerobowych,  czy  te   jeste   maniakiem/maniaczk   fitnessu.  Wykorzystaj  skal   RPE  i 

dowiedz si , jak postrzegasz wysiłek w trakcie treningu. Skala RPE mo e równie  Ci pomóc oceni  

jak intensywny jest Twój trening, aby uczyni  go skuteczniejszym i przyjemniejszym.    

 

Stopie  subiektywnego wysiłku (RPE) 

RPE 1 – 2 

Bardzo lekki – rozmowa nie m czy. Bardzo niewielki wysiłek.. 

RPE 3 

Lekki – rozmowa prawie nie m czy. Umiarkowany wysiłek. 

RPE 4 

Półumiarkowany  –  mo esz  rozmawia   nie  m cz c  si   bardzo.  Troch   bardziej 

forsowny. 

RPE 5 

Umiarkowany – rozmawianie troch  m czy. Forsowny 

RPE 6 

rednio - ci ki – rozmowa wymaga wło enia du ego wysiłku. 

RPE 7 

Ci ki – rozmowa wymaga bardzo du ego wysiłku. Bardzo forsowny. 

RPE 8 

Bardzo ci ki – rozmowa wymaga maksymalnego wysiłku. 

RPE 9-10 

Rozmowa jest niemo liwa. Maksymalny mo liwy wysiłek. 

 

 

Twoja umiarkowana strefa docelowa t tna powinna odpowiada  poziomom RPE pomi dzy 2 a 3, a 

Twoja wy sza strefa docelowa t tna powinna odpowiada  poziomom RPE pomi dzy 3 a 5

background image

III. Czas trwania treningu 

 

Czas trwania treningu, czy te  czas po wi cony na  wiczenia jest kolejnym istotnym czynnikiem dla 

utraty wagi i poprawy wytrzymało ci aerobowej. Je li chcesz uzyska  najlepsze mo liwe rezultaty, 

stopie   intensywno ci  Twojego  treningu  powinien  by   taki,  aby  wiczenia  były  dla  Ciebie  wygodne 

przez  długi  czas.  Dzi ki  temu,  e  utrzymasz  komfortowy  poziom  intensywno ci  w  ramach  strefy 

docelowej t tna, spalisz wi cej tłuszczu. Je li dopiero zaczynasz program  wicze  lub jeste  w nieco 

gorszej  kondycji  fizycznej,  powiniene /powinna   na  pocz tku  wiczy   wolno  i  za  ka dym  razem 

przedłu a  czas  wicze . Taka metoda jest nazywana podstawowym programem progresywnym.    

 

Dla  pocz tkuj cych  najlepsza  strefa  intensywno ci  wicze ,  aby  spali   tłuszcz  i  straci   zb dne 

kilogramy  znajduje  si   w  zakresie  mi dzy  55%  i  65%  maksymalnego  t tna.  Ten  poziom  zawiera 

wiczenia,  które  dłu ej  trwaj   i  s   mniej  intensywne.  Najlepsze  rezultaty  uzyskasz  wtedy,  gdy 

b dziesz stopniowo przedłu a  czas trwania  wicze . Powy szy zakres jest zalecany, gdy przez długi 

czas  nie  uprawiałe /uprawiała   sportu  lub  zaczynasz  dopiero  realizowa   nowy  program  wicze . 

Niska intensywno  treningu natomiast umo liwia Ci bezpieczne  wiczenie przez dłu szy okres czasu.  

 

Tabela spalania kalorii dla poszczególnych sportów  

 

Aktywno  

Kalorie spalone w 

trakcie 1 godziny 

Liczba godzin na 1 kg 

ci aru ciała 

Zalety 

Chodziarstwo 

- przy szybko ci 5 km/h 

na płaskim podło u od 

330 do 420;  

- pod górk  od 660 do 

900 

- na płaskim podło u od 

16 do 21 godzin;  

- pod górk  od 7 do 10 

godzin 

Zacznij od 10-

minutowego wolnego 

spaceru, aby rozgrza  

mi nie. Nast pnie 

naprzemian id  przez 5 

minut szybko i przez 3 

minuty wolno. Z biegiem 

czasu przedłu aj okresy 

szybkiego chodzenia. 

Zawsze ko cz szybki 

marsz wolnym 

spacerem. 

Jazda na rolkach 

od 500 do 600 

od 7 do 8 godzin 

Jazda na rolkach 

doskonale wpływa na 

zyskanie  wietnej 

kondycji fizycznej, 

elastyczno ci i 

równowagi. Zalecamy Ci 

jednak szczególnie, 

eby  dbał/dbała o 

swoje bezpiecze stwo 

(ochraniacze, kask itp.)  

Kolarstwo 

od 600 do 900 

od 11 do 23 godzin 

Jest to bardzo 

przyjemna aktywno  

fizyczna na  wie ym 

powietrzu. Wzmacnia 

mi nie nóg, 

po ladków, ramion i 

background image

brzucha. 

Tenis 

- od 560 do 660 graj c 

pojedynczo; 

- od 420 do 480 w deblu 

- od 11 do 13 godzin 

graj c pojedynczo; 

- od 14 do 16 godzin w 

deblu 

Tenis poprawia 

koncentracj , 

koordynacj  i refleks.  

Pływanie 

od 550 do 750 

od 9 do 13 godzin 

Ma korzystny wpływ na 

wszystkie mi nie ciała. 

Oprócz tego znakomicie 

rozlu nia kr gosłup. 

Wio larstwo 

od 400 do 600 

od 11 do 17 godzin 

Pozwala na pi kne 

rze bienie górnej cz ci 

ciała. Je li Twoja 

technika wiosłowania 

jest prawidłowa, mo esz 

równie  w ten sposób 

pracowa  nad 

mi niami nóg i tułowia. 

 

Badminton 

od 430 do 490 

Od 15 do 17 godzin 

Praca nad górn  

cz ci  ciała (nie 

zapomnij o dokładnej 

rozgrzewce i 

rozci gni ciu wszystkich 

swoich mi ni i stawów 

ramion), jak równie  nad 

nogami. W porównaniu 

z tenisem, w badminton 

mo na gra  praktycznie 

wsz dzie.  

Siatkówka pla owa 

od 490 do 570 

od 13 do 15 godzin 

Wzmocnienie 

wszystkich du ych grup 

mi ni. Idealny sport 

letni, szczególnie nad 

morzem. 

Rzucanie Frisbee 

od 260 do 310 

od 24 do 29 godzin 

Poprawia sprawno , 

refleks i koordynacj  

nóg i ramion. Sport 

odpowiedni dla 

ka dego, nie wymaga 

adnych specjalnych 

przygotowa  lub wiedzy. 

 

background image

IV. Trening i wła ciwa dieta 

 

Ka demu  treningowi  powinna  towarzyszy   odpowiednia  dieta.  Je li  wiczysz  i  nadal  spo ywasz 

wysokokaloryczne  posiłki,  nie  b dziesz  w  stanie  osi gn   po danej  wagi.  Dlatego  te   niezwykle 

istotne  jest,  aby  je   po ywienie,  które  wspomaga  działanie  aktywno ci  fizycznej.  Nale y  pami ta  

jednak  o  jednej  podstawowej  kwestii:  nale y  ograniczy   do  absolutnego  minimum  ilo   słodyczy  i 

tłustego jedzenia! 

Je li chcesz dowiedzie  si , jakiemu jedzeniu powiedzie  TAK, a jakiemu NIE, sprawd  nast puj ce 

wyja nienie niektórych podstawowych terminów.  

 

W glowodany i insulina 

Insulina  jest  hormonem  monitoruj cym  glukoz ,  która  jest  u ywana  i  przechowywana  przez  nasze 

ciało. Gdy w szybkim tempie uwalniane s  du e ilo ci insuliny, pojawia si  uczucie zm czenia, głodu 

lub  nawet  złego  samopoczucia.  Prawdopodobnie  do wiadczyłe /do wiadczyła   tego  na  własnej 

skórze po zjedzeniu olbrzymiego talerza makaronu czy solidnego deseru. W tym czasie Twoje ciało 

nie u ywa tłuszczu jako  ródła energii, a produkcja hormonów, które wspomagaj  spalanie tłuszczu 

hamuje.  

 

 

Jedzenie,  które  spo ywasz  wpływa  na  jako   uwalnianej 

insuliny. Składniki pokarmowe z du  zawarto ci  cukru, lub 

silnie  przetworzone  chemicznie  wymagaj   uwolnienia  du ej 

ilo ci 

insuliny. 

Je li 

spo ywasz 

takie 

potrawy, 

prawdopodobnie  nie wiadomie  zwi kszasz  zawarto   tkanki 

tłuszczowej  w  Twoim  ciele.  Natomiast  składniki  pokarmowe, 

które  zawieraj   wi cej  błonnika,  mniej  cukru  i  s   ogólnie 

bardziej  naturalne  (mniej  przetworzone), 

wymagaj  

uwolnienia mniejszej ilo ci insuliny dla trawienia i nie obni aj  

tak  bardzo  poziomu  cukru we  krwi.  Ludzkie  ciało  oczywi cie 

woli  takie  po ywienie,  gdy   zu ywa  wtedy  mniej  energii  i 

proces spalania tłuszczu jest łatwiejszy. 

 

 

Nale y wiedzie ,  e cukier nie jest jedynym w glowodanem, którego spo ycie musimy „kontrolowa ”. 

Ciało  ludzkie  mianowicie  przetwarza  wszystkie  w glowodany  w  glukoz ,  dlatego  wła nie  ka de 

spo ycie  nadmiernej  ilo ci  ry u,  makaronu,  chleba,  owoców  lub  innych  składników  od ywczych 

bogatych  w  w glowodany  spowoduje  wzrost  poziomu  cukru  we  krwi.  Fakt,  e  niektóre  potrawy  nie 

zawieraj  cukru nie oznacza,  e mo emy je je  w dowolnej ilo ci. Dlatego stworzyli my  dla Ciebie 

plan od ywczy, który  zakłada,  e  zawarto   w glowodanów  w  po ywieniu pozostanie ka dego dnia 

na takim samym poziomie. 

 

Indeks Glikemiczny – IG 

Indeks  Glikemiczny  (IG)  jest  systemem  rankingowym  produktów  uszeregowanych  ze  wzgl du  na 

zawarto   w glowodanów. System pomaga w lepszym funkcjonowaniu naszego ciała. IG szereguje 

po ywienie  pod  wzgl dem  efektu,  jaki  wywieraj   na  poziom  glukozy  we  krwi.  Jedzenie  z  wysokim 

wska nikiem IG uwalnia wi cej insuliny, co skutkuje spadkiem energii i spalania tłuszczu. Jedzenie z 

niskim wska nikiem IG powoduje uczucie satysfakcji i energii. 

background image

 

Co oznacza wysoki IG 

Jedzenie o wysokim poziomie IG zawiera znaczne ilo ci cukru lub składników przetworzonych, które 

przyspieszaj   gwałtowny  wzrost  poziomu  insuliny  we  krwi.  Niektóre  efekty  uboczne,  b d ce 

rezultatami konsumpcji zbyt du ej ilo ci tego typu jedzenia to: 

  Poczucie zm czenia/parali ; 

  Konsumpcja zbyt du ej ilo ci jedzenia lub uczucie wielkiego głodu; 

  Złe samopoczucie; 

  Zmniejszone spalanie tłuszczu. 

 

background image

Co oznacza niski IG? 

Gdy  spo ywamy  jedzenie,  które  nie  wywołuje  tak  gwałtownego  wzrostu  insuliny,  jest  ono  wolniej 

trawione,  a  glukoza  wolniej  i  na  dłu szy  czas  wchodzi  do  krwi.  Nie  czujesz  wtedy  głodu,  ani 

zm czenia, ale raczej satysfakcj  i energi . Mo esz wówczas dłu ej  wiczy  i przedłu y  czas mi dzy 

posiłkami, co skutkuje spo yciem mniejszej ilo ci kalorii. Zalety konsumpcji tego rodzaju jedzenia to 

mi dzy innymi: 

  redukcja ilo ci tłuszczu w ciele,  

  lepsze samopoczucie / gotowo  do działania, 

  wi cej energii, 

  spadek poziomu cholesterolu. 

background image

V. Menu daj ce szybkie rezultaty 

 

Ka da  dieta ma swoje cechy szczególne.  Ale s  te   pewne ogólne  zasady mówi ce o tym, których 

składników od ywczych nale y unika , aby obni y  lub zachowa  swój ci ar ciała. W dalszej cz ci 

broszury podamy Ci wskazówki, jakie składniki od ywcze powiniene /powinna  konsumowa  i w jakiej 

ilo ci, a tak e odkryjemy przed Tob  sekrety diety IG, która obecnie jest jedn  z najpopularniejszych 

diet.  

 

Struktura posiłków 

Potrzebujesz zje  przynajmniej 3 – 5 posiłków ka dego dnia. Uczy  z tego główn  zasad  Twojego 

ywienia!  Twoje  posiłki  powinny  zawiera   składniki  od ywcze,  które  nie  spowolni   pracy  przewodu 

pokarmowego i jednocze nie nie sprawi ,  e przyb d  Ci niepotrzebne kilogramy.  

 

Podane  poni ej  składniki  pokarmowe  pomog   Ci  skomponowa   Twoje  własne 

przepisy.  

 

 

Warzywa  s   niezwykle  istotnym  elementem  zdrowego  ywienia. 

Mo e  by   to  dla  Ciebie  niespodziank ,  ale  pomimo  to,  warzywa 

równie  zawieraj  w glowodany. Niektóre gatunki warzyw zawieraj  

wi cej w glowodanów, inne mniej. Poni sza lista wymienia warzywa 

z  nisk   zawarto ci   w glowodanów  i  warzywa  bogate  w 

w glowodany, które nale y konsumowa  w mniejszych ilo ciach.  

 

 

1. Warzywa 

 

Nast puj ce warzywa mo esz je  w nieograniczonych ilo ciach: 

 

  lucerna 

  karczoch 

  szparagi 

  zielona i  ółta fasolka szparagowa 

  kapusta peki ska 

  brokuły 

  brukselka 

  kapusta 

  kalafior 

  seler 

  ogórek 

  bakła an 

  wszystkie gatunki ziół 

  jarmu  

  por 

background image

 

Wszystkie rodzaje sałat: 

 

  radicchio, endywia k dzierzawa 

  cykoria, cykoria belgijska 

  sałata, sałata rzymska 

  delikatna sałata bosto ska 

 

background image

Inne warzywa 

 

  cebula 

  okra (afryka ska ketmia) 

  papryka: zielona, czerwona,  ółta, wszystkie rodzaje papryczek chili 

  czerwona rzodkiewka 

  rzepa, korze  kapusty 

  szalotka 

  słodki groszek 

  szpinak 

  botwinka 

  pomidor 

  rzepa 

 

ółta dynia 

  cukinia 

  wszystkie gatunki grzybów 

 

Jedz umiarkowane ilo ci nast puj cych warzyw (przeci tnie ½ szklanki na posiłek): 

 

  burak cukrowy 

  marchewka 

  kukurydza 

  ziemniaki 

  twarda dynia,  oł dzie i orzechy laskowe 

 

 

2. Owoce 

 

  jabłko (jedno, małe) 

  morele (cztery) 

  suszone morele (siedem połówek) 

  banan (pół) 

  truskawki, maliny, jagody (3/4 szklanki) 

  melon (1/4 melona lub szklanka melona pokrojonego w kostki) 

  wi nie (12 wi ni lub 1/3 szklanki) 

  winogrona (1/3 szklanki) 

  grejpfrut (połówka) 

  kiwi (jedno) 

  sok z cytryny (1/4 szklanki) 

  sok z limonki (1/4 szklanki) 

  nektarynka (jedna) 

  pomara cza (jedna) 

  słodka pomara cza (jedna) 

  mango (pół) 

  brzoskwinia (jedna) 

  gruszka (jedna) 

  ananas (pół szklanki ananasa pokrojonego w kawałki) 

 

liwki (dwie) 

  arbuz (jedna szklanka arbuza pokrojonego w kostki) 

background image

 

background image

3. Mi so, drób i owoce morza 

 

Zapoznaj si  z poni sz  list  niskotłuszczowego mi sa, wł czaj c w to steki, krewetki i wszystko 

pomi dzy: 

 

Wołowina 

 

Rumsztyk,  rodkowa krzy ówka, pieczony schab wołowy, górna cz

 pieczonego schabu wołowego, 

górna cz

 schabu, pol dwica, zrazowa dolna 

 

Drób (bez skórki) 

 

Filet z indyka, filet z kurczaka, nó ki z kurczaka, angielski kurczaczek, jar ke i młody kogut, 

niskotłuszczowa kiełbasa z indyka  

 

Owoce morza 

 

Wszystkie rodzaje mał. Tu czyk, sardynka, łoso , ryba arnoglosa i pstr g s  bogate w kwasy 

tłuszczowe omega-3. Postaraj si  wł czy  je do swojej codziennej diety. 

 

Wieprzowina 

 

Pieczony schab, chudy bekon, chuda szynka 

 

Ciel cina 

 

Schab ciel cy, kotleciki ciel ce. 

 

Jagni cina 

Nó ki (najlepsze), pol dwica z usuni tym tłuszczem. 

 

Powy sze składniki pokarmowe powinny by  spo ywane w umiarkowanych ilo ciach. Zwró  równie  

uwag  na to, aby do swojej codziennej diety wł czy  warzywa i owoce. Je li wolisz przetestowane ju  

diety  z  okre lonym  menu,  przeczytaj  dalsz   cz

  broszurki,  aby  dowiedzie   si   na  temat  zasad  i 

zalet diety IG. Udowodniono,  e nasza dieta jest o wiele bardziej zaawansowana ni  inne diety. 

background image

VI. Dieta IG

 

Koncepcja diety IG została stworzona przez dr Davida Jenkingsa, profesora dietetyki na uniwersytecie 

w Toronto. Podstaw  diety jest obliczanie z jak  szybko ci  zjedzone potrawy rozło  si  na glukoz , 

która  b dzie  wówczas  u ywana  jako  energia.  Składniki  pokarmowe  z  wysokim  indeksem 

glikemicznym rozpadaj  si  szybko i pozostawiaj  Ci  głodnym/głodn  kolejnej  porcji. Po ywienie  z 

niskim  indeksem  glikemicznym  odwrotnie  –  dłu ej  si   rozkłada  i  zapełnia  Twój  oł dek  na  dłu ej. 

Składniki pokarmowe z niskim indeksem glikemicznym s  istot  diety IG.   

 

Zalety diety IG 

  Mo esz stosowa  t  diet  przez całe  ycie, gdy  nie jest 

to dieta, która ma trwa  przez okre lony czas.  

  Nie czujesz głodu. 

  Czujesz si  lepiej, gdy  dieta IG przyspiesza aktywno  

serotoniny, neuroprzeka nika, który sprawia,  e czujesz 

si  dobrze.  

  Nie masz ochoty zje  czego  słodkiego, gdy  poziom 

cukru we krwi jest kontrolowany. 

 

Skuteczno  i bezpiecze stwo diety zostały potwierdzone 

przez badania naukowe.

 

 

 

Dieta  IG  koncentruje  si   na  wyborze  składników  pokarmowych  oznaczonych  trzema  kolorami 

sygnalizacji  wietlnej: 

  czerwona  strefa  zawiera  składniki  pokarmowe,  których  powiniene /powinna   unika ,  je li 

chcesz si  odchudzi .  

  pomara czowa strefa zawiera składniki pokarmowe, które powinny by  spo ywane od czasu 

do czasu. 

  zielona  strefa  zawiera  składniki  pokarmowe,  które  mog   by   spo ywane  bez  adnych 

konsekwencji. 

 

Aby  dowiedzie   si ,  czy  Twój  przepis  ma  zielone  wiatło,  musisz  zda   sobie  spraw   z  tego,  e 

kluczem do okre lania IG jest zawarto  błonnika. Błonnik, ten rozpuszczalny i nierozpuszczalny jest 

istot  okre lania indeksu glikemicznego. Podstawowa zasada brzmi nast puj co: im wi cej tym lepiej. 

Oznacza  to,  e  przepisy  musz   zawiera   składniki  z  zielonej  strefy  i  dodatkowo  składniki  b d ce 

ródłem błonnika, takie jak owies, otr by, czy fasola. Upewnij si ,  e potrawa jest niskotłuszczowa i 

nie zawiera b d  zawiera niewiele nasyconych tłuszczy.    

 

Co mog  je ? 

background image

Zasad   diety  jest  spo ywanie  w glowodanów  (owoce,  warzywa  i  ziarna),  chudych  składników 

pokarmowych,  które  s   ródłem  białka  i  nienasyconych  tłuszczy.  Ale  istot   diety  IG  jest  wybór  tych 

składników  pokarmowych,  które  zawieraj   powoli  rozkładaj ce  si   w glowodany  (w glowodany  z 

niskim  indeksem  glikemicznym),  jest  to  na  przykład  br zowy  ry ,  owies  i  makaron.  Te  składniki 

pokarmowe  sprawiaj ,  e  do  krwi  dostaje  si   jedynie  odrobina  glukozy,  w  przeciwie stwie  do 

składników  zawieraj cych  szybko  rozkładaj ce  si   cukry  lub  w glowodany  z  wysokim  indeksem 

glikemicznym,  które  sprawiaj ,  e  krew  jest  niemal  zalana  przez  fal   cukru.  Napój  alkoholowy  lub 

kawałek czekolady s  oczywi cie od czasu do czasu dozwolone i nie musisz liczy  kalorii, ani wa y  

jedzenia,  jakie  spo ywasz.  Na  co  dzie   powiniene /powinna   jednak  je   owsiank   na  niadanie, 

tu czyka na lunch i spaghetti Bolognese na obiad. Dozwolone s  równie  trzy przek ski. 

 

Co oznacza IG? 

Indeks  glikemiczny  jest  jednostk   na  skali,  która  oblicza,  z  jak   szybko ci   składniki  pokarmowe  i 

napoje z grupy w glowodanowej wpływaj  na glukoz  we krwi, to znaczy poziom cukru we krwi. Skala 

indeksu glikemicznego rozci ga si  od 0 do 100. Składniki pokarmowe i napoje z wysokim indeksem 

glikemicznym wywołuj  gwałtowny wzrost cukru we krwi i dlatego s  traktowane jako „złe”, a składniki 

pokarmowe z niskim IG s  „dobre”. 

background image

Jakie czynniki wpływaj  na indeks glikemiczny? 

Składniki  pokarmowe  IG  s   przede  wszystkim  uzale nione  od  ich  warto ci  od ywczej.  Na  przykład 

tłuszcze  i  białka  wpływaj   na  absorpcj   w glowodanów.  Ten  proces  pozwala  nam  zrozumie , 

dlaczego czekolada, bogata w białka i tłuszcze, ma niski indeks. Na IG wpływaj  tak e inne czynniki – 

sposób  przyrz dzenia  jedzenia,  poziom  ich  przetworzenia  termicznego,  dojrzało   owoców  i  nawet 

skład w glowodanów.   

 

Czy dieta IG ma jakie  słabe punkty? 

Jak ju  zostało wspomniane, jednym z głównych ogranicze  diety IG jest fakt,  e bardzo trudno jest 

znale   prawdziwy  indeks  składnika  pokarmowego.  Mianowicie  niektóre  składniki  z  niskim  IG 

posiadaj   bardzo  du   zawarto   tłuszczy  lub  soli,  które  zawieraj   bardzo  niewiele  substancji 

od ywczych. 

 

W jaki sposób poziom cukru we krwi wpływa na utrat  wagi? 

Podczas  trawienia  składników  pokarmowych  o  wysokim  indeksie  glikemicznym,  krew  jest  zalana 

cukrem,  co  sprawia,  e  trzustka  uwalnia  olbrzymie  ilo ci  insuliny,  hormonu,  który  usuwa  zb dn  

glukoz   z krwi. Je li  b dziesz je  po ywienie  z  niskim indeksem glikemicznym, Twoje ciało b dzie 

produkowa  mniejsz  ilo  insuliny. Lekarze i dietetycy zgodnie twierdz ,  e wysoki poziom insuliny 

przeszkadza w spalaniu tłuszczu i zwi ksza jego gromadzenie (zb dna glukoza jest modyfikowana i 

przechowywana  w  postaci  tłuszczu).  W  konsekwencji  ciało  zgłasza  zapotrzebowanie  na  wi cej 

w glowodanów  o  wysokim  IG.  Z  drugiej  strony,  jedzenie  o  niskim  IG  wpływa  na  niewielki  wzrost 

insuliny, która pobudza spalanie tłuszczu, zapobiegaj c jego gromadzeniu i jednocze nie w naturalny 

sposób kontroluje poczucie głodu. Dzi ki temu nie jeste  głodny/głodna przez cały czas i nie musisz 

polega  na swojej silnej woli, aby je  mniej. Zamiast tego, wewn trzne sygnały głodu powiedz  Ci, 

kiedy jest czas na jedzenie i kiedy nale y przesta .    

 

 

Dlaczego ta dieta jest lepsza od innych? 

Badania naukowe zaczynaj  potwierdza  tez ,  e dieta IG jest znacznie bardziej zaawansowana pod 

wzgl dem  utraty  wagi  i  długoterminowego  zachowywania  programu  jedzeniowego  ni   inne  znane 

diety, takie jak dieta niskotłuszczowa i re im wysokobiałkowy. Przyczyny tego s  proste: dieta IG nie 

wymaga od Ciebie liczenia kalorii lub ograniczania tłuszczy do takiego poziomu,  e jedzenie staje si  

trudne do przełkni cia. Co wi cej, nie musisz eliminowa  z niej całych grup składników pokarmowych, 

co zwykle prowadzi do tego,  e bardzo pragniesz cho  spróbowa  zakazanego owocu.   

Smaczne i zdrowe po ywienie pomo e Ci kontrolowa  Twoj  wag  i w tym samym czasie w naturalny 

sposób kontrolowa  Twój głód i apetyt. Ze wzgl du na to,  e jedzenie o niskim indeksie glikemicznym 

stopniowo uwalnia energi , b dziesz bardziej energiczny/energiczna i nawet b dziesz lepiej wygl da .    

 

Czy dieta IG jest wystarczaj co zdrowa? 

background image

Nawet  bardzo. W  przeciwie stwie  do  innych  diet,  dieta  IG  nie  podwy sza  poziomu  cholesterolu  we 

krwi  i  nie  obci a  w troby.  Wła ciwie  nawet  pomaga  ona  obni a   poziom  cholesterolu  we  krwi  i 

obni a ryzyko  zapadni cia na cukrzyc   i  nadci nienie. Ze  wzgl du  na  to,  e dieta IG jest  bogata  w 

witaminy,  minerały  i  inne  substancje  od ywcze,  pomaga  zapobiega   ró nym  chorobom,  od 

przezi bienia do  lepoty starczej. 

 

Czy jedzenie zgodnie z diet  IG jest trudne? 

Niezbyt trudne. Przede wszystkim nie wydasz fortuny na drogie jedzenie, które tylko zostawi po sobie 

nie wie y oddech lub zamieni wszystkie kwestie  ywieniowe w jak  paranoiczn  nud . Wszystko, co 

potrzebujesz zrobi  to unika  w glowodanów o wysokim indeksie glikemicznym, który zawieraj  frytki, 

biały chleb i słodzone płatki  niadaniowe i zast pi  je tymi, które posiadaj  niski IG. 

 

Dlaczego ta dieta jest tak popularna? 

 

Najlepsz   rzecz   jest  to,  e  nie  jest  to  wła ciwie  „prawdziwa”  dieta.  Jest  to  ogólny  zbiór  pewnych 

zasad, którym musisz podporz dkowa  swój codzienny re im jedzeniowy. Gdy przyzwyczaisz si  do 

tych reguł, nie b dziesz  wiadomy/ wiadoma,  e stosujesz jak kolwiek diet .   

Oczywi cie, je li zjesz olbrzymi  misk  płatków  niadaniowych o niskim IG, bochenek chleba  ytniego 

i kopiast  porcj  makaronu o niskim IG zanurzonego w „dobrej” oliwie z oliwek, na pewno nie stracisz 

ani kilograma. Kalorie nadal si  licz . Ale zakładaj c,  e ka dy Twój posiłek zawiera w glowodany o 

niskim  IG,  umiarkowana  porcja  chudego  białka  (ryba,  kurczak,  chude,  czerwone  mi so  lub  tofu), 

mnóstwo  owoców  i  warzyw,  b dziesz  mógł/mogła  zrównowa y   swój  metabolizm, co  da  Ci  uczucie 

pełno ci i satysfakcj .    

 

Dieta IG nie jest diet , która ma swój koniec. Ta metoda b dzie stopniowo pozwalała Ci gubi  zb dne 

kilogramy, je li tylko  zechcesz sko czy   z  t  „mentalno ci  diety” i  efektem jojo i  zrozumiesz,  e  tu 

chodzi o długoterminow  zmian  przyzwyczaje   ywieniowych a nie po prostu o kolejny re im.   

 

Zielony: jedzenie z niskim indeksem 

glikemicznym (55 i mniej); jedz tyle, ile chcesz 

 

  chleb pełnoziarnisty 

  wi nie 

  grejpfrut 

  płatki pełnoziarniste 

  otr by 

  płatki owsiane i owsianka 

  niesłodzony d em owocowy 

  mleko odtłuszczone 

  bekon bez tłuszczu 

  białko jaja 

Pomara czowy: bardzo ograniczone ilo ci 

 

  chleb  ytni 

  szynka z indyka 

  gotowane ziemniaki 

  ry  basmati 

  naturalne masło orzechowe 

  mleko półtłuste 

  kwasy tłuszczowe omega-3 

Czerwony: powinno si  ich unika  

  croissanty 

  herbatniki 

background image

  biały chleb 

  ciastka 

  kiełbaski 

  bekon 

  chrupi ce i słodkie muesli 

  d em i marmolada 

  mleko pełnotłuszczowe 

  jaja 

ródło: Viva – magazyn zdrowego stylu  ycia