„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
MINISTERSTWO EDUKACJI
NARODOWEJ
Andrzej Buczkowski
Kierowanie ruchem drogowym 315[02].Z1.07
Poradnik dla ucznia
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy
Radom 2007
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
1
Recenzenci:
mgr inŜ. Robert Łazaj
mgr inŜ. Tadeusz Ługowski
Opracowanie redakcyjne:
mgr Andrzej Buczkowski
Konsultacja:
dr Justyna Bluszcz
Poradnik stanowi obudowę dydaktyczną programu jednostki modułowej 315[02].Z1.07
„Kierowanie ruchem drogowym”, zawartego w modułowym programie nauczania dla zawodu
technik poŜarnictwa 315[02]
Wydawca
Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2007
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
2
SPIS TREŚCI
1. Wprowadzenie
3
2. Wymagania wstępne
4
3. Cele kształcenia
5
4. Materiał nauczania
6
4.1. Kompetencje osób uprawnionych do kierowania ruchem drogowym
6
4.1.1. Materiał nauczania
6
4.1.2. Pytania sprawdzające
7
4.1.3. Ćwiczenia
8
4.1.4. Sprawdzian postępów
9
4.2. Podstawowe pojęcia z zakresu ruchu drogowego
10
4.2.1. Materiał nauczania
10
4.2.2. Pytania sprawdzające
11
4.2.3. Ćwiczenia
11
4.2.4. Sprawdzian postępów
12
4.3. ZagroŜenia występujące podczas pracy na drodze
13
4.3.1. Materiał nauczania
13
4.3.2. Pytania sprawdzające
13
4.3.3. Ćwiczenia
13
4.3.4. Sprawdzian postępów
15
4.4. MoŜliwości reakcji kierującego ruchem drogowym na nieprzepisowe
zachowanie się uczestników ruchu
16
4.4.1. Materiał nauczania
16
4.4.2. Pytania sprawdzające
17
4.4.3. Ćwiczenia
17
4.4.4. Sprawdzian postępów
18
4.5. Zasady odpowiedzialności osób kierujących ruchem drogowym
19
4.5.1. Materiał nauczania
19
4.5.2. Pytania sprawdzające`
20
4.5.3. Ćwiczenia
20
4.5.4. Sprawdzian postępów
21
4.6. Elementy wyposaŜenia straŜaków PSP uprawnionych do kierowania
ruchem drogowym
22
4.6.1. Materiał nauczania
22
4.6.2. Pytania sprawdzające
22
4.6.3. Ćwiczenia
22
4.6.4. Sprawdzian postępów
23
4.7. Sposoby przekazywania sygnałów na drodze
24
4.7.1. Materiał nauczania
24
4.7.2. Pytania sprawdzające
25
4.7.3. Ćwiczenia
25
4.7.4. Sprawdzian postępów
26
4.8. Zasady zamykania i otwierania ruchu na drodze
27
4.8.1. Materiał nauczania
27
4.8.2. Pytania sprawdzające
29
4.8.3. Ćwiczenia
29
4.8.4. Sprawdzian postępów
31
5. Sprawdzian osiągnięć
32
6. Literatura
37
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
3
1.
WPROWADZENIE
Poradnik będzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy z zakresu kierowania ruchem
drogowym. Wiedzę tą będziesz wykorzystywał w szkole przy realizacji wszystkich modułów
związanych z zawodem technik poŜarnictwa.
W poradniku zamieszczono:
−
wymagania wstępne, wykaz umiejętności, jakie powinieneś mieć, aby bez problemów
korzystać z poradnika,
−
cele kształcenia, wykaz umiejętności, jakie ukształtujesz podczas pracy z poradnikiem,
−
materiał nauczania, „wiadomości teoretyczne niezbędne do opanowania treści jednostki
modułowej,
−
zestaw pytań przydatny do sprawdzenia, czy opanowałeś wiedzę z tej jednostki
modułowej,
−
ć
wiczenia, które pomogą Ci zweryfikować wiadomości teoretyczne oraz ukształtować
umiejętności praktyczne,
−
sprawdzian osiągnięć, przykładowy zestaw pytań. Pozytywny wynik sprawdzianu
potwierdzi, Ŝe dobrze opanowałeś wiedzę i umiejętności z zakresu tej jednostki
modułowej,
−
literaturę.
Bezpieczeństwo i higiena pracy
W czasie ćwiczeń z kierowania ruchem naleŜy bezwzględnie zwrócić uwagę na
przestrzeganie regulaminów, przepisów bhp i higieny pracy. Z przepisami naleŜy zapoznać
uczniów od początku trwania nauki i naleŜy je bezwzględnie stosować.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
4
2.
WYMAGANIA WSTĘPNE
Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:
−
stosować terminologię w zakresie kierowania ruchem drogowym ,
−
posługiwać się podstawowymi pojęciami z prawa o ruchu drogowym,
−
kierować ruchem,
−
korzystać z róŜnych źródeł informacji,
−
uczestniczyć w dyskusjach,
−
prezentować efekty swojej pracy,
−
współpracować w grupie,
−
wyciągać i uzasadniać wnioski z wykonanych ćwiczeń,
−
dobierać właściwe wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
5
3.
CELE KSZTAŁCENIA
W wyniku realizacji programu jednostki modułowej powinieneś umieć:
−−−−
określić kompetencje osób uprawnionych do kierowania ruchem drogowym,
−−−−
posłuŜyć się podstawowymi pojęciami z zakresu ruchu drogowego,
−−−−
rozpoznać zagroŜenia występujące podczas pracy na drodze,
−−−−
wskazać moŜliwości reakcji kierującego ruchem drogowym na nieprzepisowe
zachowanie się uczestników ruchu,
−−−−
określić zasady odpowiedzialności osób kierujących ruchem drogowym,
−−−−
obsłuŜyć sprzęt słuŜący do kierowania ruchem drogowym,
−−−−
zastosować sposoby przekazywania sygnałów,
−−−−
zamknąć i otworzyć ruch na drodze,
−−−−
zastosować przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy podczas kierowania ruchem.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
6
4.
MATERIAŁ NAUCZANIA
4.1.
Kompetencje osób uprawnionych do kierowania ruchem
drogowym
4.1.1.
Materiał nauczania
Polecenia lub sygnały moŜe dawać uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się
na drodze:
1.
policjant,
2.
Ŝ
ołnierz
ś
andarmerii
Wojskowej
lub
wojskowego
organu
porządkowego,
zabezpieczający przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej albo w razie akcji związanej
z ratowaniem Ŝycia lub mienia,
3.
funkcjonariusz StraŜy Granicznej w strefie nadgranicznej,
4.
funkcjonariusz StraŜy Granicznej,
5.
inspektor Inspekcji Transportu Drogowego,
6.
umundurowany inspektor kontroli skarbowej lub funkcjonariusz celny,
7.
straŜnik gminny (miejski),
8.
pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym,
9.
osoba działająca w imieniu zarządcy drogi lub osoba wykonująca roboty na drodze na
zlecenie lub za zgodą zarządcy drogi,
10.
osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię, w wyznaczonym miejscu,
11.
kierujący autobusem szkolnym w miejscach postoju związanych z wsiadaniem lub
wysiadaniem dzieci,
12.
straŜnik leśny lub funkcjonariusz StraŜy Parku – na terenie odpowiednio lasu lub parku
narodowego.
Do dawania poleceń i sygnałów uczestnikowi ruchu lub innej osobie znajdującej się na
drodze upowaŜnieni są ponadto:
1.
osoba odpowiedzialna za utrzymanie porządku podczas przemarszu procesji, pielgrzymki
lub konduktu pogrzebowego jeŜeli jest to niezbędne do zapewnienia ich bezpiecznego
przemarszu,
2.
straŜak Państwowej StraŜy PoŜarnej podczas wykonywania czynności związanych
z prowadzeniem akcji ratowniczej,
3.
umundurowany funkcjonariusz Biura Ochrony Rządu podczas wykonywania czynności
związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa osób ochranianych,
4.
umundurowany i odpowiednio oznakowany pracownik nadzoru ruchu komunikacji
miejskiej.
Osoby, o których mowa wyŜej, kierują ruchem, wydając polecenia lub sygnały do
zatrzymania się uczestników ruchu.
W związku z kierowaniem ruchem osoba kierująca ruchem posiada uprawnienie do
zatrzymywania uczestników ruchu drogowego oraz wydawania im wiąŜących poleceń.
Przed podjęciem kierowania ruchem drogowym przełoŜony straŜaka powiadamia
dyŜurnego Policji o podjęciu kierowania ruchem na drodze przez straŜaka PSP.
Szkolenie straŜaków Państwowej StraŜy PoŜarnej z zakresu, kierowania ruchem,
prowadzi się w szkołach i ośrodkach szkolenia Państwowej StraŜy PoŜarnej. Potwierdzeniem
ukończenia szkolenia jest zaświadczenie wydane przez organizatora takiego szkolenia. Osoba,
która otrzymała zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, podlega ponownemu przeszkoleniu
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
7
uzupełniającemu w przypadku wprowadzenia istotnych zmian w przepisach dotyczących
kierowania ruchem drogowym.
Z chwilą otrzymania ww. uprawnienia straŜak nabywa prawa i obowiązki związane
z kierowaniem ruchem drogowym.
ZAŚWIADCZENIE
Nr /
o ukończeniu 18 godzinnego szkolenia straŜaków
Państwowej StraŜy PoŜarnej
w zakresie kierowania ruchem drogowym podczas wykonywania czynności związanych z
prowadzeniem akcji ratowniczych
syn , urodzony dnia r.
w
ukończył w okresie od do
szkolenie w zakresie kierowania ruchem drogowym podczas prowadzenia akcji ratowniczej zgodnie z art. 9 ust. 1
Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 września 2003 r. w sprawie kierowania ruchem
drogowym /Dz. U. z 2003 r. nr 182 poz. 1784, zmiana: Dz. U. z 2004 r. nr 27 poz. 243/ oraz programem szkolenia
straŜaków PSP w zakresie kierowania ruchem drogowym podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem
akcji ratowniczych stanowiący załącznik do Decyzji nr 65 Komendanta Głównego Policji z dnia 21 lutego 2005 r.
m.p.
Kraków, dnia
Rys. 1. Wzór zaświadczenia uprawniającego straŜaka do kierowania ruchem drogowym
4.1.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jakie znasz osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym?
2.
W jaki sposób następuje zatrzymanie ruchu drogowego?
3.
W jakiej sytuacji straŜak uprawniony jest do kierowania ruchem drogowym?
4.
Jakie straŜak posiada uprawnienia podczas kierowania ruchem?
5.
Jakie znasz sytuacje, których następstwem moŜe być kierowanie ruchem przez
uprawnione osoby?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
8
4.1.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
WskaŜ osoby uprawnione do kierowania ruchem drogowym
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
przygotować materiały piśmiennicze,
3)
przygotować tekst Ustawy Prawo o ruchu drogowym,
4)
wykorzystując wiedzę i doświadczenie Ŝyciowe wskazać osoby uprawnione do
kierowania ruchem drogowym,
5)
odszukać artykuł 6 dotyczący osób uprawnionych do kierowania ruchem,
6)
zapoznać się z treścią,
7)
porównać definicję wypracowaną na podstawie wiedzy i doświadczenia z definicją
z Ustawy Prawo o ruchu drogowym.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
Ustawa Prawo o ruchu drogowym,
−
zeszyt,
−
materiały piśmiennicze.
Ćwiczenie 2
Przedstaw sytuacje w jakich straŜak jest uprawniony do kierowania ruchem drogowym.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
przygotować materiały piśmiennicze,
3)
przygotować tekst Ustawy Prawo o ruchu drogowym i rozporządzenia w sprawie
kierowania ruchem drogowym,
4)
wykorzystując wiedzę i doświadczenie Ŝyciowe wskazać uprawnienia i sytuacje w jakich
straŜak moŜe kierować ruchem,
5)
odszukać w rozporządzeniu w sprawie kierowania ruchem niezbędne informacje,
6)
zapoznać się z ich treścią,
7)
porównać definicję wypracowaną na podstawie wiedzy i doświadczenia z definicją
z wskazanym aktem prawnym.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
Ustawa Prawo o ruchu drogowym,
−
Rozporządzenie w sprawie kierowania ruchem drogowym,
−
zeszyt,
−
materiały piśmiennicze.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
9
4.1.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
wymienić osoby uprawnione do kierowania ruchem?
2)
wskazać uprawnienia straŜaka kierującego ruchem ?
3)
podać w jaki sposób straŜak nabywa uprawnienia do kierowania
ruchem?
4)
określić jaki akt prawny nadaje straŜakowi uprawnienie do
kierowania ruchem?
5)
wskazać jakie straŜak powinien posiadać uprawnienie w czasie
kierowania ruchem?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
10
4.2.
Podstawowe pojęcia z zakresu ruchu drogowego
4.2.1.
Materiał nauczania
Podstawowe definicje, których znajomość jest niezbędna do wykonywania w sposób
prawidłowy i bezpieczny czynności określonych w obowiązujących przepisach dotyczących
kierowania ruchem drogowym.
Ustawa prawo o ruchu drogowym reguluje zasady ruchu na drogach publicznych oraz
w strefach zamieszkania, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania
w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli
ruchu drogowego. Przepisy tejŜe ustawy stosuje się równieŜ do ruchu odbywającego się poza
drogami publicznymi, jeŜeli jest to konieczne dla uniknięcia zagroŜenia bezpieczeństwa
uczestników tego ruchu
−
droga – wydzielony pas terenu składający się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla
pieszych lub drogi dla rowerów, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych
znajdującym się w obrębie tego pasa, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów,
ruchu pieszych, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt,
−
skrzyŜowanie – przecięcie się w jednym poziomie dróg mających jezdnię, ich połączenie
lub rozwidlenie, łącznie z powierzchniami utworzonymi przez takie przecięcia,
połączenia lub rozwidlenia, określenie to nie dotyczy przecięcia, połączenia lub
rozwidlenia drogi twardej z drogą gruntową lub stanowiącą dojazd do obiektu
znajdującego się przy drodze,
−
uczestnik ruchu – pieszy, kierujący, a takŜe inne osoby przebywające w pojeździe lub na
pojeździe znajdującym się na drodze,
−
pieszy – osoba znajdująca się poza pojazdem na drodze i nie wykonująca na niej robót
lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami, za pieszego uwaŜa się równieŜ
osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, wózek dziecięcy,
podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a takŜe osobę
w wieku do 10 lat kierującą rowerem pod opieką osoby dorosłej,
−
kolumna pieszych – zorganizowana grupa pieszych prowadzona przez kierownika lub
dowódcę,
−
kierujący – osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a takŜe osoba, która
prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub
w stadzie,
−
kierowca – osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym,
−
szczególna ostroŜność – ostroŜność polegającą na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu
zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze,
w stopniu umoŜliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie,
−
ustąpienie pierwszeństwa – powstrzymanie się od ruchu, jeŜeli ruch mógłby zmusić
innego kierującego do zmiany kierunku lub pasa ruchu albo istotnej zmiany prędkości,
a pieszego – do zatrzymania się, zwolnienia lub przyspieszenia kroku,
−
ruch kierowany – ruch otwierany i zamykany za pomocą sygnalizacji świetlnej albo przez
uprawnioną osobę,
−
pojazd uprzywilejowany – pojazd wysyłający sygnały świetlne w postaci niebieskich
ś
wiateł błyskowych i jednocześnie sygnały dźwiękowe o zmiennym tonie, jadący
z włączonymi światłami mijania lub drogowymi, określenie to obejmuje równieŜ pojazdy
jadące w kolumnie, na której początku i na końcu znajdują się pojazdy uprzywilejowane
wysyłające dodatkowo sygnały świetlne w postaci czerwonego światła błyskowego,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
11
4.2.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jakie znasz zasady regulowane przez Ustawę o ruchu drogowym?
2.
Na czym polega ruch kierowany?
3.
Jak brzmi definicja pojazdu uprzywilejowanego?
4.
Na czym polega zachowanie szczególnej ostroŜności?
5.
Czy osoba przebywająca w zaparkowanym pojeździe jest uczestnikiem ruchu?
4.2.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przedstaw podstawowe pojęcia z zakresu ruchu drogowego.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
przygotować materiały piśmiennicze,
3)
przygotować tekst Ustawy Prawo o ruchu drogowym,
4)
wykorzystując wiedzę i doświadczenie Ŝyciowe wypracować definicję, ruchu
kierowanego, pojazdu uprzywilejowanego, uczestników ruchu drogowego,
5)
odszukać artykuł 2 dotyczący podstawowych pojęć,
6)
zapoznać się z treścią,
7)
porównać definicję wypracowaną na podstawie wiedzy i doświadczenia z definicją
z Ustawy Prawo o ruchu drogowym.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
Ustawa Prawo o ruchu drogowym,
−
zeszyt,
−
materiały piśmiennicze.
Ćwiczenie 2
Przedstaw podstawowe pojęcia z zakresu ruchu drogowego.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
przygotować materiały piśmiennicze,
3)
przygotować tekst Ustawy Prawo o ruchu drogowym,
4)
wykorzystując wiedzę i doświadczenie Ŝyciowe wypracować definicję, ustąpienie
pierwszeństwa, kierującego oraz skrzyŜowania,
5)
odszukać artykuł 2 dotyczący podstawowych pojęć,
6)
zapoznać się z treścią,
7)
porównać definicję wypracowaną na podstawie wiedzy i doświadczenia z definicją
z Ustawy Prawo o ruchu drogowym.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
12
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
poradnik dla ucznia, literatura uzupełniająca,
−
Ustawa Prawo o ruchu drogowym,
−
zeszyt,
−
materiały piśmiennicze.
4.2.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
wskazać jakie światła dodatkowe powinien mieć włączone pojazd
uprzywilejowany?
2)
podać jakie pojazdy mogą być pojazdami uprzywilejowanymi ?
3)
wymienić uczestników ruchu?
4)
podać definicję skrzyŜowania?
5)
podać definicję pieszego?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
13
4.3.
ZagroŜenia występujące podczas pracy na drodze
4.3.1.
Materiał nauczania
StraŜak w czasie akcji ratowniczej jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania
przepisów bhp, zachowania szczególnej ostroŜności, zdyscyplinowania. Jest zobowiązany do
prawidłowej oceny sytuacji w miejscu przeprowadzania akcji ratowniczej jak i na terenie
przyległym do miejsca gdzie jest prowadzona akcja ratownicza. Akcja powinna być
przeprowadzona sprawnie z zachowaniem ostroŜności i bezpieczeństwa dla wszystkich
uczestników. Teren wokół miejsca prowadzenia akcji powinien być prawidłowo
zabezpieczony, poprzez uŜycie środków technicznych takich jak zagrody, taśmy
zabezpieczające, pachołki itp. StraŜak w czasie akcji ratowniczej jest naraŜony na
niebezpieczeństwo wynikające z tejŜe akcji np. z moŜliwością zawalenia się budynku,
obsunięcia się drogi, niesprzyjające warunki atmosferyczne( burza, grad, deszcz, śnieg, mgła
itp.)
Osoby uprawnione w czasie kierowania ruchem są naraŜone ponadto na zagroŜenia takie
jak:
1.
potrącenie przez nadjeŜdŜający pojazd, którego kierujący nie zastosuje się do polecenia
osoby uprawnionej,
2.
potrącenie przez pojazd którego kierujący ze względu na złe warunki atmosferyczne nie
zauwaŜy osoby uprawnionej na drodze,
3.
potrącenie przez pojazd w sytuacji kiedy osoba uprawniona nieprawidłowo podejmie
próbę zatrzymania tego pojazdu,
4.
doprowadzenie do kolizji drogowej przez osobę uprawniona poprzez nieprawidłowe
wydawanie sygnałów i poleceń do zatrzymania się,
5.
doprowadzenie do wypadku drogowego przez osobę uprawniona poprzez nieprawidłowe
wydawanie sygnałów i poleceń do zatrzymania się,
6.
stworzenie katastrofy drogowej przez uczestnika ruchu drogowego niestosującego się do
wskazań kierującego ruchem
7.
stworzenie katastrofy drogowej przez kierującego ruchem poprzez nieprawidłowe
wydawanie sygnałów i poleceń do zatrzymania się,
4.3.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jakie znasz potencjalne zagroŜenia występujące podczas pracy na drodze?
2.
W jakiej sytuacji straŜak moŜe doprowadzić do zagroŜenia w czasie kierowania ruchem?
3.
W jaki sposób kierujący pojazdem moŜe doprowadzić do zagroŜenia na drodze?
4.
W jaki sposób pieszy uczestnik ruchu moŜe doprowadzić do zagroŜenia na drodze?
5.
Jakie znasz przyczyny powstawania zagroŜenia na drodze?
4.3.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przedstaw sytuację, podczas której dochodzi do potrącenia straŜaka kierującego ruchem
przez nadjeŜdŜający pojazd.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
14
2)
przygotować stanowisko poza drogą imitujące skrzyŜowanie dróg,
3)
przygotować makietę pojazdu,
4)
pobrać wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem,
5)
zainscenizować jazdę pojazdu,
6)
zainscenizować kierowanie ruchem na skrzyŜowaniu,
7)
zainscenizować niezastosowanie się kierującego pojazdem do wskazań kierującego
ruchem,
8)
zainscenizować potrącenie pojazdem kierującego ruchem,
9)
ocenić sytuację,
10)
określić do jakiego zdarzenia doszło, kolizji czy wypadku drogowego,
11)
odnaleźć w przepisach, jaką poniesie odpowiedzialność kierujący pojazdem za to
zdarzenie.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
poradnik dla ucznia, literatura,
−
kodeks karny,
−
kodeks wykroczeń,
−
materiały piśmiennicze.
Ćwiczenie 2
Przedstaw sytuację podczas której dochodzi do potrącenia pieszego przez kierującego
pojazdem w czasie kierowania ruchem.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
przygotować stanowisko poza drogą imitujące skrzyŜowanie dróg,
3)
przygotować makietę pojazdu,
4)
pobrać wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem,
5)
zainscenizować jazdę pojazdu,
6)
zainscenizować kierowanie ruchem na skrzyŜowaniu,
7)
zainscenizować niezastosowanie się kierującego pojazdem do wskazań kierującego
ruchem,
8)
zainscenizować potrącenie pojazdem pieszego przekraczającego jezdnię,
9)
ocenić sytuację,
10)
określić do jakiego zdarzenia doszło, kolizji czy wypadku drogowego,
11)
odnaleźć w przepisach, jaką poniesie odpowiedzialność kierujący pojazdem za to
zdarzenie.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura,
−
kodeks karny,
−
kodeks wykroczeń,
−
materiały piśmiennicze.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
15
4.3.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
wymienić, jakie mogą wystąpić zagroŜenia podczas kierowania
ruchem?
2)
ocenić do jakiego zdarzenia doszło, kolizja czy wypadek?
3)
ocenić z czyjej winy doszło do zdarzenia.?
4)
wymienić jak powinno być zabezpieczone miejsce zdarzenia ?
5)
wskazać jak naleŜy się ustrzec aby nie doszło do zagroŜenia w czasie
kierowania ruchem?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
16
4.4.
MoŜliwości reakcji kierującego ruchem drogowym na
nieprzepisowe zachowanie się uczestników ruchu
4.4.1.
Materiał nauczania
Kary i środki karne oraz zasady ich wymiaru reguluje kodeks wykroczeń oraz kodeks
karny.
Kierujący ruchem drogowym posiada uprawnienia mające na celu zdyscyplinować
uczestników
ruchu
popełniających
wykroczenia
przeciwko
bezpieczeństwu
i porządkowi w komunikacji. NaleŜy tutaj podzielić kierujących ruchem na tych, którzy
posiadają uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu karnego (np. Policja, StraŜ
Miejska) oraz na tych którzy takiego prawa nie posiadają.
StraŜak Państwowej StraŜy PoŜarnej nie posiada uprawnień do nakładania grzywien
w drodze mandatu karnego jak i uprawnienia do stosowania pouczeń w tym zakresie.
W sytuacji kiedy kierujący pojazdem lub pieszy nie zastosują się do wskazań straŜaka
kierującego ruchem wówczas moŜe on na tego uczestnika złoŜyć wniosek o ukaranie do sądu
grodzkiego na terenie działania którego zostało popełnione wykroczenie, bądź moŜe złoŜyć
zawiadomienie o popełnieniu wykroczenia do Policji.
ZłoŜenie przez straŜaka PSP wniosku o ukaranie do sądu grodzkiego
JeŜeli straŜak sam składa wniosek o ukaranie to musi pamiętać, Ŝe we wniosku muszą
być zawarte następujące dane:
−
imię i nazwisko osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia,
−
imię ojca i matki oraz nazwisko panieńskie matki,
−
PESEL,
−
adres zamieszkania,
−
miejsce pracy oraz osiągane zarobki,
−
ilość osób pozostających na utrzymaniu,
−
naleŜy podać równieŜ, jaki zarzucono czyn, oraz jego kwalifikację prawną,
−
dzień zaistnienia zdarzenia, godzinę i miejsce popełnionego czynu,
−
informację, czy stosowano wobec ww. postępowanie mandatowe,
−
podać świadków zdarzenia,
−
osoba sporządzająca wpisuje miejsce i datę sporządzenia takiego wniosku oraz podpisuje
się pod tym wnioskiem.
Tak sporządzony wniosek naleŜy złoŜyć na dzienniku podawczym w sądzie grodzkim na
terenie którego działania nastąpiło wykroczenie. Wniosek naleŜy złoŜyć bez zbędnej zwłoki.
Karalność wykroczenia ustaje z upływem jednego roku od momentu jego popełnienia.
ZłoŜenie wniosku za pośrednictwem Policji
StraŜak sporządza notatkę urzędową z zaistniałego wykroczenia
−
dokładnie opisuje całe zajście z podaniem daty, godziny, miejsca i czynu popełnionego,
−
wskazuje uczestnika/ów zdarzenia,
−
wpisuje dane personalne uczestnika,
−
podpisuje taką notatkę i przekazuje ją swojemu przełoŜonemu.
PrzełoŜony po odnotowaniu w stosownej ksiąŜce wydarzeń niezwłocznie przekazuje tą
notatkę Policji.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
17
W sytuacji kiedy uczestnik ruchu który nie zastosuje się do polecenia straŜaka
kierującego ruchem i zbiegnie z miejsca zdarzenia wówczas straŜak nie opuszczając miejsca
pełnienia słuŜby powiadamia swojego bezpośredniego przełoŜonego za pośrednictwem
radiotelefonu o zaistniałym zdarzeniu a ten telefonicznie powiadamia dyŜurnego Policji.
W sytuacji przedstawionej w punkcie 4.4.1.1. i 4.4.1.2 są znane dane personalne
uczestnika niestosującego się do wskazań kierującego ruchem.
4.4.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Czy StraŜak Państwowej StraŜy PoŜarnej posiada uprawnia do nakładania grzywien
w drodze mandatu karnego?
2.
W jaki sposób StraŜak Państwowej StraŜy PoŜarnej moŜe zdyscyplinować uczestników
ruchu popełniających wykroczenia ?
3.
Jakie dane musi zawierać wniosek o ukaranie kierowany do sądu grodzkiego
sporządzony przez straŜaka PSP?
4.
Co powinna zawierać notatka składana za pośrednictwem Policji) sporządzona przez
straŜaka wobec osoby popełniającej wykroczenie?
5.
Wymień osoby posiadające uprawnienia do nakładania grzywien w drodze mandatu
karnego.
4.4.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Sporządź wniosek o ukaranie kierującego, do sądu grodzkiego
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
ocenić sytuację, czy wniosek będzie kierowany bezpośrednio, czy za pośrednictwem
Policji,
3)
przygotować papier formatu A4 i przybory do pisania,
4)
na kartce w prawym górnym rogu napisać miejscowość oraz datę sporządzenia wniosku,
5)
wpisać dane personalne osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia,
6)
wpisać dane dotyczące zatrudnienia, zarobków oraz osób będących na utrzymaniu wyŜej
wymienionego,
7)
napisać zarzucany czyn, uwzględniając miejsce, dzień i godzinę,
8)
wpisać kwalifikację prawną czynu,
9)
napisać, czy było stosowane postępowanie mandatowe wobec sprawcy wykroczenia,
10)
sprawdzić
poprawność
sporządzonego
wniosku
pod
względem
edytorsko
merytorycznym,
11)
podpisać własnoręcznie sporządzony wniosek,
12)
przedstawić wniosek nauczycielowi do zaakceptowania.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
stanowisko biurowe,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
18
−
arkusze papieru formatu A4,
−
materiały piśmiennicze.
Ćwiczenie 2
Sporządź notatkę urzędową dot. popełnionego wykroczenia, w celu przekazania jej
Policji.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
ocenić sytuację, czy wniosek będzie kierowany bezpośrednio, czy za pośrednictwem
Policji,
3)
przygotować papier formatu A4 i przybory do pisania,
4)
na kartce w prawym górnym rogu napisać miejscowość oraz datę sporządzenia wniosku,
5)
wpisać dane personalne osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia,
6)
napisać zarzucany czyn, uwzględniając miejsce, dzień i godzinę,
7)
napisać czy było zastosowane postępowanie mandatowe wobec sprawcy wykroczenia,
8)
sprawdzić
poprawność
sporządzonego
wniosku
pod
względem
edytorsko-
merytorycznym,
9)
podpisać własnoręcznie sporządzony wniosek ,
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
stanowisko biurowe,
−
materiały piśmiennicze
4.4.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
ocenić, czy w zaistniałej sytuacji naleŜy sporządzić wniosek?
2)
sprawdzić czy potrafisz sam sporządzić notatkę urzędową?
3)
sprawdzić czy potrafisz sam sporządzić wniosek o ukaranie?
4)
ocenić, jak się zachowasz gdy sprawca zbiegnie z miejsca zdarzenia?
5)
sprawdzić czy potrafisz samodzielnie napisać zarzut?
6)
sprawdzić czy potrafisz wskazać prawidłową kwalifikację prawną?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
19
4.5.
Zasady odpowiedzialności osób kierujących ruchem
drogowym
4.5.1.
Materiał nauczania
Osoby kierujące ruchem w czasie wykonywania czynności związanych z jego
kierowaniem posiadają pewne uprawnienia, ale równieŜ ponoszą pełną odpowiedzialność za
swoje działania. W sytuacji, kiedy kierujący ruchem swoim nieprzepisowym zachowaniem
się na drodze spowoduje zagroŜenie bezpieczeństwa w tym ruchu to wówczas poniesie
odpowiedzialność karno–sądową. Przykładem moŜe być sytuacja, kiedy kierujący ruchem
poprzez swoje działanie bądź zaniechanie doprowadzi do zagroŜenia zdrowia lub Ŝycia
ludzkiego albo mienia. Mogą wystąpić tutaj dwie sytuacje pierwsza to taka, kiedy straŜak
kierujący ruchem spowoduje kolizje drogową natomiast druga, jeŜeli kierujący ruchem
spowoduje wypadek drogowy. Pierwszy przypadek moŜe nastąpić wówczas, jeŜeli np.
kierujący ruchem nie upewniwszy się o moŜliwości bezpiecznego wejścia na drogę, nagle
z pobocza lub chodnika, wejdzie na jezdnię wprost pod nadjeŜdŜający pojazd i kierujący tym
pojazdem ratując się wykona nagły skręt w prawo bądź w lewo doprowadzając do zderzenia
z innym pojazdem bądź jakąś przeszkodą. Po ustaleniu okoliczności zdarzenia okaŜe się Ŝe
nie ma ofiar w ludziach, wówczas kierujący ruchem poniesie odpowiedzialność z art. 86§1
kodeksu wykroczeń, który stanowi Ŝe kto nie zachowując naleŜytej ostroŜności, powoduje
zagroŜenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym podlega karze grzywny. JeŜeli do takiej
sytuacji doszłoby w chwili, kiedy kierujący ruchem znajdowałby się w stanie po uŜyciu
alkoholu lub podobnie działającego środka do alkoholu wówczas odpowiadałby z art. 86§2
kodeksu wykroczeń, ale wówczas sankcją mogłaby być kara aresztu, ograniczenia wolności
albo grzywny. W drugim przypadku kierujący ruchem nie upewniwszy się o moŜliwości
bezpiecznego wejścia na drogę, nagle z pobocza lub chodnika, wejdzie na jezdnię wprost pod
nadjeŜdŜający pojazd i kierujący tym pojazdem ratując się wykona nagły skręt w prawo bądź
w lewo doprowadzając do zderzenia z innym pojazdem bądź jakąś przeszkodą. Po ustaleniu
okoliczności zdarzenia okaŜe się, Ŝe jest osoba bądź osoby ranne, wówczas kierujący ruchem
poniesie odpowiedzialność z art. 177§1 kodeksu karnego, który stanowi, Ŝe kto nie
zachowując naleŜytej ostroŜności, powoduje zagroŜenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym
podlega karze pozbawienia wolności do 3 lat, jeŜeli następstwem wypadku będzie śmierć
człowieka to grozi kara do 8 lat pozbawienia wolności. JeŜeli do takiej sytuacji doszłoby
w chwili, kiedy kierujący ruchem znajdowałby się w stanie nietrzeźwości lub podobnie
działającego środka wówczas odpowiadałby z art. 178 kodeksu karnego, ale wówczas kara za
to zdarzenie mogłaby być o połowę wyŜsza.
Kierujący ruchem odpowie równieŜ wówczas za to, Ŝe będąc juŜ na drodze, poprzez
niewłaściwe kierowanie ruchem doprowadzi do zagroŜenia bezpieczeństwa. W zaleŜności czy
skutkiem będzie wypadek czy tylko kolizja będzie odpowiadał z art. 177§1kk bądź 86§1 kw.
Kierujący ruchem odpowie równieŜ w sytuacji, kiedy nie spowoduje zagroŜenia
bezpieczeństwa w ruchu tj. wówczas, jeŜeli podejmie czynności kierowania ruchem w stanie
po uŜyciu alkoholu lub po uŜyciu środka podobnie działającego do alkoholu( stan po uŜyciu
alkoholu zachodzi wówczas, jeŜeli stęŜenie alkoholu we krwi wynosi, co najmniej
0.2 Promille). Wówczas to kierujący ruchem będzie odpowiadał z art. 70§2 kodeksu
wykroczeń, który stanowi, Ŝe karze aresztu bądź grzywny podlega ten, kto wbrew
obowiązkowi zachowania trzeźwości znajduje się w stanie po uŜyciu alkoholu lub podobnie
działającego środka i podejmie w tym stanie czynności zawodowe.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
20
4.5.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Czy osoby kierujące ruchem podlegają odpowiedzialności karnej?
2.
W jakiej sytuacji kierujący ruchem odpowie za wykroczenie w komunikacji?
3.
W jakiej sytuacji kierujący ruchem odpowie za przestępstwo w komunikacji?
4.
Z jakiego artykułu odpowie kierujący ruchem kiedy podejmie czynności w stanie po
uŜyciu alkoholu lub podobnie działającego środka?
5.
Jaka jest niedopuszczalna ilość alkoholu we krwi osoby kierującej ruchem?
4.5.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Określ, jaką odpowiedzialność ponosi straŜak kierujący ruchem drogowym za
nieprawidłowe wejście na drogę.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
przygotować stanowisko poza drogą imitujące skrzyŜowanie dróg,
3)
przygotować pojazd,
4)
pobrać wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem,
5)
zainscenizować jazdę pojazdu,
6)
zainscenizować wejście kierującego ruchem na skrzyŜowanie tuŜ przed nadjeŜdŜający
pojazd,
7)
zainscenizować nagłe ominięcie przez pojazd osoby kierującej ruchem,
8)
zainscenizować potrącenie pojazdem przygotowanej wcześniej makiety tekturowej
imitującej pieszego,
9)
ocenić sytuację,
10)
określić do jakiego zdarzenia doszło, kolizji czy wypadku drogowego,
11)
odnaleźć w przepisach, jaką poniesie odpowiedzialność kierujący ruchem za to zdarzenie.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura,
−
kodeks karny,
−
kodeks wykroczeń,
−
materiały piśmiennicze.
Ćwiczenie 2
Określ, jaką odpowiedzialność ponosi straŜak kierujący ruchem drogowym za
nieprawidłowe kierowanie ruchem drogowym.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
zapoznać się z zasadami bhp obowiązującymi na stanowisku pracy,
3)
przygotować stanowisko poza drogą imitujące skrzyŜowanie dróg,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
21
4)
przygotować dwie makiety imitujące pojazdy,
5)
pobrać wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem,
6)
ustawić pojazdy względem siebie prostopadle,
7)
zainscenizować jazdę pojazdów,
8)
zainscenizować kierowanie ruchem na skrzyŜowaniu przez straŜaka,
9)
zainscenizować nieprawidłowe przekazanie sygnałów kierującemu pojazdem,
10)
zainscenizować zderzenie obu pojazdów,
11)
ocenić sytuację,
12)
określić do jakiego zdarzenia doszło, kolizji czy wypadku drogowego,
13)
odnaleźć w przepisach, jaką poniesie odpowiedzialność kierujący ruchem za to zdarzenie.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura,
−
kodeks karny,
−
kodeks wykroczeń,
−
materiały piśmiennicze.
4.5.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
ocenić z czyjej przyczyny doszło do zdarzenia?
2)
właściwie podać naruszony przez prawny przez kierującego ruchem?
3)
podać artykuł z jakiego będzie odpowiadał kierujący ruchem będący
po uŜyciu alkoholu?
4)
podać jakiej karze podlega kierujący ruchem który spowodował
wypadek drogowy?
5)
wymienić sytuacje w których straŜak ponosi odpowiedzialność za
nieprawidłowe kierowanie ruchem?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
22
4.6.
Elementy wyposaŜenia straŜaków PSP uprawnionych do
kierowania ruchem drogowym
4.6.1.
Materiał nauczania
StraŜak podczas kierowania ruchem drogowym powinien:
−
być umundurowany
−
mieć załoŜoną kamizelkę koloru pomarańczowego z elementami odblaskowymi oraz
wyróŜnikiem określającym formację, do której przynaleŜy
−
posiadać tarczę do zatrzymywania pojazdów, która posługuje się w ciągu dnia przy
dobrej przejrzystości powietrza (tarcza do zatrzymywania pojazdów ma kształt
czerwonego koła z białym obrzeŜem)
−
posiadać latarkę wyposaŜoną w światło czerwone i zielone, którą będzie uŜywał w nocy
oraz w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza spowodowanej mgłą, deszczem,
ś
niegiem itp.
WyposaŜenie specjalistyczne dotyczące kierowania ruchem znajduje się na wyposaŜeniu
pojazdu bojowego straŜy poŜarnej. W sytuacji, kiedy dochodzi do zatamowania ruchu lub
naleŜy skierować ruch w inne miejsce, co jest spowodowane prowadzeniem akcji ratowniczej
straŜak podejmuje czynności związane z kierowaniem ruchem drogowym do momentu
przyjazdu na miejsce zdarzenia policji drogowej. W tym celu udaje się do pojazdu bojowego
i ze schowka wyciąga kamizelkę koloru pomarańczowego i zakłada ją na mundur, następnie
pobiera tarczę do zatrzymywania pojazdów oraz w razie potrzeby latarkę ze światłem
czerwonym i zielonym. Następnie udaje się w miejsce podjęcia regulacji ruchu. JeŜeli
sytuacja tego wymaga i trzeba zastosować wahadłowe kierowanie ruchem wówczas dwóch
straŜaków musi wyposaŜyć się w powyŜszy sprzęt niezbędny do kierowania ruchem
drogowym.
4.6.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jak powinien być umundurowany straŜak podczas kierowania ruchem?
2.
Jak wygląda tarcza do zatrzymywania pojazdów?
3.
W jakich warunkach podczas kierowania ruchem straŜak uŜywa latarki?
4.
Opisz kamizelkę uŜywaną przez straŜaka PSP uŜywana podczas kierowania ruchem.
5.
W jakiego koloru światło wyposaŜona jest latarka słuŜąca do regulacji ruchem?
4.6.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Opisz elementy wyposaŜenia straŜaka podczas kierowania ruchem drogowym w porze
dziennej, przy dobrej przejrzystości powietrza.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
pobrać wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem drogowym,
3)
załoŜyć kamizelkę koloru pomarańczowego,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
23
4)
wziąć do prawej dłoni tarczę do zatrzymywania pojazdów,
5)
unieść dłoń wraz z tarczą na odpowiednią wysokość,
6)
wykonać gesty imitujące kierowanie ruchem za pomocą tarczy.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
wyposaŜenie specjalistyczne,
−
materiały piśmiennicze.
Ćwiczenie 2
Opisz elementy wyposaŜenia straŜaka podczas kierowania ruchem drogowym w porze
dziennej, przy ograniczonej przejrzystości powietrza lub w porze nocnej.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
pobrać wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem drogowym,
3)
załoŜyć kamizelkę koloru pomarańczowego,
4)
wziąć do prawej dłoni latarkę ze światłem czerwonym i zielonym do zatrzymywania
pojazdów,
5)
unieść dłoń wraz z latarką na odpowiednią wysokość,
6)
wykonać gesty imitujące kierowanie ruchem za pomocą latarki.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
wyposaŜenie specjalistyczne,
−
materiały piśmiennicze.
4.6.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
ocenić jakie wyposaŜenie jest niezbędne do kierowania ruchem?
2)
prawidłowo wykonać gesty imitujące kierowanie ruchem przy uŜyciu
tarczy do zatrzymywania pojazdów?
3)
prawidłowo wykonać gesty imitujące kierowanie ruchem przy uŜyciu
tarczy do zatrzymywania pojazdów?
4)
zabezpieczyć prawidłowo miejsce, w którym nastąpi kierowanie
ruchem?
5)
ocenić jakie wyposaŜenie jest niezbędne do kierowania ruchem
wahadłowo?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
24
4.7.
Sposoby przekazywania sygnałów na drodze
4.7.1.
Materiał nauczania
1.
Kierujący ruchem daje sygnały za pomocą postawy i ruchu rąk:
a)
Postawa, w której kierujący ruchem jest zwrócony bokiem do nadjeŜdŜających
pojazdów, oznacza zezwolenie na wjazd na skrzyŜowanie lub odcinek drogi za osobą
kierującą ruchem, a dla pieszych – zezwolenie na wejście na jezdnię.
b)
Postawa, w której kierujący ruchem jest zwrócony przodem lub tyłem do
nadjeŜdŜających pojazdów, oznacza zakaz wjazdu na skrzyŜowanie lub odcinek
drogi za osobą kierującą ruchem, a dla pieszych – zakaz wejścia na jezdnię.
c)
Podniesienie ręki do góry przez osobę kierującą ruchem oznacza mającą nastąpić
zmianę dotychczas dawanego sygnału. Dla uczestników ruchu, dla których ruch był
zamknięty, oznacza, Ŝe za chwilę będzie dawany sygnał oznaczający zezwolenie na
wjazd lub wejście, a dla uczestników ruchu, dla których ruch był otwarty, oznacza,
Ŝ
e za chwilę będzie dawany sygnał zakazujący wjazdu lub wejścia.
d)
Ręka osoby kierującej ruchem wyciągnięta poziomo, poprzecznie do kierunku jazdy
zbliŜających się pojazdów, oznacza zakaz wjazdu na skrzyŜowanie lub odcinek drogi
za osobą kierującą ruchem.
2.
Sygnał oznaczający nakaz zatrzymania pojazdu jest dawany:
a)
w warunkach dostatecznej widoczności – tarczą do zatrzymywania pojazdów,
b)
w warunkach niedostatecznej widoczności – tarczą do zatrzymywania pojazdów ze
ś
wiatłem odblaskowym lub światłem czerwonym albo latarką ze światłem
czerwonym.
c)
umundurowany policjant, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego, Ŝołnierz
ś
andarmerii Wojskowej i Ŝołnierz wojskowych organów porządkowych mogą
w warunkach dostatecznej widoczności dawać sygnał do zatrzymania pojazdu samą
ręką.
d)
osoby nadzorujące bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię dają sygnał do
zatrzymania pojazdu przez uniesienie w górę kwadratowej tarczy barwy Ŝółtej ze
znakiem B–20 z Ŝółtym napisem i obrzeŜem.
e)
tablica barwy Ŝółtej ze znakiem B–20 z Ŝółtym napisem i obrzeŜem, widoczna na
autobusie szkolnym, oznacza nakaz zatrzymania pojazdów poruszających się po
jezdni, na której albo przy której zatrzymał się autobus.
3.
Sygnał dźwiękowy dawany przez osobę kierującą ruchem lub uprawnioną do jego
kontroli jest sygnałem ostrzegającym uczestników ruchu lub zwracającym uwagę na inne
sygnały albo polecenia.
4.
Jadący pojazdem samochodowym Policjant, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego
lub Ŝołnierz śandarmerii Wojskowej moŜe, w zakresie swoich ustawowych uprawnień,
dawać kierującemu pojazdem polecenia do:
a)
określonego zachowania – za pomocą urządzeń nagłaśniających, sygnalizacyjnych
lub świetlnych (stosuje się odpowiednio do policjanta lub Ŝołnierza śandarmerii
Wojskowej poruszającego się statkiem powietrznym),
b)
zatrzymania – w przypadku jazdy za kierującym, do którego jest skierowane
polecenie – przez krótkotrwałe włączenie niebieskiego światła błyskowego i sygnału
dźwiękowego o zmiennym tonie.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
25
4.7.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jakie znasz sygnały nakazujące zatrzymanie pojazdu?
1.
Co oznacza postawa, w której kierujący ruchem jest zwrócony bokiem do
nadjeŜdŜających pojazdów?
2.
Co oznacza podniesienie ręki do góry przez osobę kierującą ruchem?
3.
Co oznacza wyciągnięta poziomo ręka osoby kierującej ruchem, skierowana poprzecznie
do kierunku jazdy zbliŜających się pojazdów?
4.
W jakich warunkach uŜywania jest tarcza do zatrzymywania pojazdów?
5.
W jakich okolicznościach osoba kierująca ruchem moŜe uŜywać sygnałów
dźwiękowych?
4.7.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przeprowadź czynności związane ze sposobami przekazywania sygnałów na drodze przy
wykorzystaniu tarczy.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
zapoznać się z zasadami bhp obowiązującymi w czasie akcji ratowniczej,
3)
wybrać mało ruchliwe miejsce poza drogą imitujące skrzyŜowanie,
4)
pobrać i załoŜyć kamizelkę pomarańczową oraz tarczę do zatrzymywania pojazdów,
5)
udać się na wybrane miejsce do kierowania ruchem,
6)
wejść na przygotowane miejsce mając na uwadze aby nie utrudnić ruchu uczestnikom,
7)
zająć miejsce na środku miejsca przygotowanego,
8)
unieść prawą rękę do góry, trzymając w niej tarczę,
9)
poczekać około 15 sekund,
10)
obrócić się o 90 stopni,
11)
opuścić rękę,
12)
kilkakrotnie ( aŜ do uzyskania poŜądanego efektu) powtórzyć czynności wymienione
w pkt od 6 do 11.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem.
Ćwiczenie 2
Przeprowadź czynności związane ze sposobami przekazywania sygnałów na drodze przy
wykorzystaniu latarki ze światłem czerwonym i zielonym.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
zapoznać się z zasadami bhp obowiązującymi w czasie akcji ratowniczej,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
26
3)
wybrać mało ruchliwe miejsce poza drogą imitujące skrzyŜowanie,
4)
pobrać i załoŜyć kamizelkę pomarańczową oraz latarkę do zatrzymywania pojazdów,
5)
udać się na wybrane miejsce do kierowania ruchem,
6)
wejść na przygotowane miejsce mając na uwadze aby nie utrudnić ruchu uczestnikom,
7)
zająć miejsce na środku miejsca przygotowanego,
8)
unieść prawą rękę do góry, trzymając w niej latarkę z włączonym światłem czerwonym,
9)
poczekać około 15 sekund,
10)
obrócić się o 90 stopni,
11)
opuścić rękę i wyłącz światło czerwone,
12)
kilkakrotnie ( aŜ do uzyskania poŜądanego efektu) powtórzyć czynności wymienione
w pkt od 6 do 11.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem.
4.7.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
załoŜyć prawidłowo kamizelkę odblaskową na mundur?
2)
na właściwą wysokość unieść dłoń z tarczą?
3)
na właściwą wysokość unieść dłoń z latarką?
4)
przyjąć właściwą postawę podczas kierowania ruchem?
5)
ocenić sytuację na drodze?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
27
4.8.
Zasady zamykania i otwierania ruchu na drodze
4.8.1.
Materiał nauczania
Sygnały podawane przez kierującego ruchem powinny być zrozumiałe i jednoznaczne,
tak aby uczestnicy ruchu drogowego mogli je w porę zauwaŜyć i do nich się zastosować.
1.
Kierujący ruchem powinien wejść na skrzyŜowanie w taki sposób, aby był widoczny dla
wszystkich uczestników ruchu, nie zakłócając ruchu pojazdów i pieszych.
2.
Po wejściu na skrzyŜowanie kierujący ruchem przyjmuje pozycję zgodną z odbywającym
się ruchem, czyniąc to w następujący sposób:
a)
pozycja podstawowa: linia barków wskazuje otwarty kierunek ruchu, ręce
opuszczone wzdłuŜ tułowia, głowa wykonuje zwroty w lewo i prawo, nogi w lekkim
rozkroku,
b)
gesty upewniające uczestników ruchu o utrzymaniu kierunku i przyspieszające
przejazd pojazdów wykonuje:
−
prawą ręką od wyprostowanego ramienia w kierunku nadjeŜdŜających pojazdów
do lewego barku na wysokości twarzy, zginając rękę w łokciu i utrzymując dłoń
pionowo, stroną zewnętrzną do nadjeŜdŜających pojazdów,
−
lewą ręką od wyprostowanego ramienia w kierunku nadjeŜdŜających pojazdów,
zginając ją za siebie tak, aby dłoń znalazła się na wysokości lewego ucha.
c)
w celu wykonania zmiany kierunku ruchu kierujący ruchem wybiera
najdogodniejszy moment, a następnie:
−
podnosi prawą rękę przodem do góry tak, aby dłoń znalazła się powyŜej głowy,
a ręka była lekko zgięta w łokciu, podczas podnoszenia ręki i po zakończeniu tej
czynności policjant (Ŝołnierz) upewnia się, czy wszyscy uczestnicy ruchu
zastosowali się do sygnału zabraniającego wjazdu i wejścia na skrzyŜowanie,
−
wykonuje zwrot o 90° w lewo lub prawo z podniesioną prawą ręką do góry i po
upewnieniu się, Ŝe wszyscy opuścili skrzyŜowanie,
−
wyciąga poziomo obie ręce w bok na wysokość barków,
−
prawą ręką zgiętą w łokciu wykonuje ruch łukiem przed sobą (dłoń na
wysokości twarzy) do lewego barku, jednocześnie lewą rękę zgina w łokciu
i kieruje w górę za siebie na wysokość lewego ucha, po czym obie ręce opuszcza
w dół wzdłuŜ tułowia.
d)
Otwarcia wjazdów lub wejść na skrzyŜowanie moŜna dokonać równieŜ w cyklu
niesymetrycznym, jeŜeli wynika to z sytuacji ruchowej, np. na jednym przejściu piesi
nie zdąŜyli opuścić jezdni.
e)
Kierujący ruchem w celu zwrócenia uwagi kierujących i pieszych na podawane
sygnały moŜe uŜywać gwizdka słuŜbowego.
3.
Częstotliwość zmian kierunku ruchu powinna być dostosowana do natęŜenia ruchu na
drodze oraz rodzaju i liczby nadjeŜdŜających pojazdów tak, aby nie dopuścić do
blokowania skrzyŜowania.
4.
Kierujący ruchem w miarę moŜliwości powinien umoŜliwić w pierwszej kolejności
przejazd pojazdom komunikacji zbiorowej (tramwaje, autobusy, trolejbusy) oraz
pojazdom długim, cięŜkim i powolnym.
5.
W celu zatrzymania pojazdu nadjeŜdŜającego z lewej strony kierujący ruchem wyciąga
w bok lewą rękę zgiętą w łokciu, przedramię i dłoń skierowane w górę, dłoń zwrócona
wewnętrzną stroną w kierunku zatrzymywanych pojazdów.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
28
6.
Zatrzymanie pojazdu nadjeŜdŜającego z prawej strony następuje przez podniesienie
prawej ręki, tak aby ramię i przedramię tworzyły kąt zbliŜony do prostego, a wewnętrzna
strona dłoni była zwrócona w kierunku zatrzymywanych pojazdów, dłoń powinna
znajdować się na wysokości głowy lub nieco wyŜej.
7.
W przypadku sprowadzania pojazdu do kierującego ruchem na linię osi skrzyŜowania (na
kierunku otwartym) kierujący ruchem powinien wykonać ręką ruch po łuku
w płaszczyźnie pionowej, zginając rękę harmonijnie w łokciu, nadgarstku i samej dłoni,
innym sygnałem wyraŜonym tą samą ręką (całą dłonią) moŜe on wskazać miejsce na
skrzyŜowaniu do chwilowego zatrzymania pojazdu.
8.
Chcąc otworzyć ruch w kierunku w prawo przy ruchu zamkniętym, kierujący ruchem
czyni to ruchem ręki po łuku (od prawej do lewej strony) w płaszczyźnie poziomej.
9.
W celu przepuszczenia pojazdów jadących z lewej strony i skręcających w lewo bez
objeŜdŜania kierującego ruchem wykonuje on następujące czynności:
a)
ustala odpowiedni moment do zatrzymania pojazdów, przyspiesza ruch tych, którzy
znajdują się blisko skrzyŜowania
b)
wydaje polecenie zatrzymania się zgodnie z zasadami
c)
po upewnieniu się, Ŝe kierujący pojazdami zauwaŜyli sygnał i stosują się do niego
(np. zatrzymali się), wyciąga prawą rękę lekko zgiętą w łokciu przed siebie (dłoń
w płaszczyźnie pionowej, palce złączone) i wysuwa lewą nogę do przodu,
d)
po uzyskaniu pewności, Ŝe pojazdy zatrzymały się, odwraca głowę w kierunku
pojazdów skręcających w lewo, wyciąga lewą rękę w bok, wskazując pojazd
skręcający, i łukiem w płaszczyźnie poziomej, poruszając ją w kierunku nadgarstka
prawej ręki, daje polecenie opuszczenia skrzyŜowania w lewo,
e)
ruchy wykonywane lewą ręką powinny być powtarzane, aby kaŜdy skręcający
w lewo widział je i przyspieszał jazdę, w miarę jak stają się one szybkie i energiczne,
f)
po skręceniu pojazdów w lewo powinno się zmienić kierunek ruchu na poprzeczny.
10.
W celu przepuszczenia pojazdów jadących z prawej strony i skręcających w lewo bez
objeŜdŜania kierującego ruchem wykonuje on następujące czynności:
a)
zatrzymuje pojazdy nadjeŜdŜające z lewej strony przez podniesienie pionowo w bok
lewej ręki, zgiętej w łokciu pod kątem prostym, tak aby wewnętrzna strona dłoni
(palce złączone) była zwrócona do nadjeŜdŜających pojazdów,
b)
prawą ręką wskazuje pierwszy pojazd skręcający w lewo z prawej strony
i przenosząc ją górą za siebie na wysokości prawej części karku – zezwala na
skręcenie w lewo za sobą,
c)
ruchy wykonywane prawą ręką powinny być powtarzane, aby kaŜdy skręcający
w lewo widział je i przyspieszał jazdę, w miarę jak stają się one szybkie i energiczne.
11.
Przepisy pkt. 9 i 10 stosuje się odpowiednio przy podawaniu sygnałów innym
kierującym:
a)
JeŜeli do skrzyŜowania zbliŜają się pojazdy z dwóch przeciwnych kierunków
i zamierzają skręcić w lewo, kierujący ruchem powinien ocenić, z którego kierunku
nadjeŜdŜające pojazdy będą potrzebowały więcej czasu na opuszczenie
skrzyŜowania, i tym pojazdom umoŜliwić przejazd w pierwszej kolejności.
b)
Pojazdy nadjeŜdŜające z drugiego kierunku mogą w tym czasie samodzielnie opuścić
skrzyŜowanie bądź opuścić je w momencie, gdy kierujący ruchem stoi z podniesioną
ręką do góry (co oznacza mającą nastąpić zmianę dotychczas podawanych
sygnałów).
c)
JeŜeli warunki bezpieczeństwa i szerokość jezdni (skrzyŜowania) na to pozwalają, to
kierujący ruchem moŜe przepuścić pojazdy skręcające w lewo w dwóch lub więcej
rzędach.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
29
12.
a)
Ruch pojazdów skręcających w lewo naleŜy ubezpieczać przed ewentualną kolizją
z pojazdami jadącymi prosto. Ubezpieczenie takie kierujący ruchem moŜe wykonać
na przemian, raz dla skręcających w lewo z jego lewej strony, drugi raz dla
skręcających w lewo z jego prawej strony. Ubezpieczenie takie kierujący ruchem
wykonuje tylko dla pojazdów skręcających w lewo z jednego kierunku.
b)
Po rozpoczęciu ruchu pojazdów skręcających w lewo kierujący ruchem moŜe w tym
czasie podawać takŜe inne znaki dodatkowe, np. przyspieszenie ruchu pojazdów,
zezwolenie na skręcenie w prawo przy ruchu zamkniętym itp.
c)
Po wykonaniu czynności, o których mowa w ust. 1 i 2, kierujący ruchem powinien
zmienić kierunek ruchu.
13.
a)
JeŜeli do skrzyŜowania zbliŜa się pojazd uprzywilejowany, kierujący ruchem
powinien zapewnić mu bezpieczny przejazd poprzez zatrzymanie całego ruchu
pojazdów i pieszych. W tym celu daje kilka sygnałów gwizdkiem, z jednoczesnym
podniesieniem prawej ręki do góry, dając sygnał "uwaga".
b)
Kierujący ruchem moŜe przy tym zatrzymywać pomocniczo lewą ręką pieszych lub
pojazdy zbliŜające się z określonego kierunku.
14.
Podczas kierowania ruchem kierujący ruchem moŜe poruszać się po skrzyŜowaniu, nie
zmieniając jednak pozycji ciała w stosunku do obowiązującego w danym czasie kierunku
ruchu.
4.8.2.
Pytania sprawdzające
Odpowiadając na pytania, sprawdzisz, czy jesteś przygotowany do wykonania ćwiczeń.
1.
Jakie powinny być sygnały podawane przez kierującego ruchem?
2.
W jaki sposób powinien wejść kierujący ruchem na skrzyŜowanie (miejsce kierowania
ruchem)?
3.
W jakim momencie naleŜy dokonać zmiany kierunku ruchu?
4.
Jak naleŜy się zachować, jeŜeli z dwóch kierunków ruchu nadjeŜdŜają pojazdy?
5.
Jak naleŜy zachować się, kiedy do skrzyŜowania zbliŜa się pojazd uprzywilejowany
w ruchu?
6.
W jaki sposób dokonuje się zatrzymanie ruchu?
4.8.3.
Ćwiczenia
Ćwiczenie 1
Przeprowadź czynności związane z kierowaniem ruchem na skrzyŜowaniu
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
zapoznać się z zasadami bhp obowiązującymi w czasie akcji ratowniczej,
3)
wybrać mało ruchliwe skrzyŜowanie,
4)
po wejściu na skrzyŜowanie zająć pozycję zgodną z odbywającym się ruchem,
5)
przyjąć pozycję podstawową: linia barków wskazuje otwarty kierunek ruchu, ręce
opuszczone wzdłuŜ tułowia, głowa wykonuje zwroty w lewo i prawo, nogi w lekkim
rozkroku,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
30
6)
wykonać gesty upewniające uczestników ruchu o utrzymaniu kierunku i przyspieszające
przejazd pojazdów:
−
prawą ręką od wyprostowanego ramienia w kierunku nadjeŜdŜających pojazdów do
lewego barku na wysokości twarzy, zginając rękę w łokciu i utrzymując dłoń
pionowo, stroną zewnętrzną do nadjeŜdŜających pojazdów,
−
lewą ręką od wyprostowanego ramienia w kierunku nadjeŜdŜających pojazdów,
zginając ją za siebie tak, aby dłoń znalazła się na wysokości lewego ucha.
7)
w celu wykonania zmiany kierunku ruchu wybrać najdogodniejszy moment, a następnie:
−
podnieść prawą rękę przodem do góry tak, aby dłoń znalazła się powyŜej głowy,
a ręka była lekko zgięta w łokciu, podczas podnoszenia ręki i po zakończeniu tej
czynności upewnić się, czy wszyscy uczestnicy ruchu zastosowali się do sygnału
zabraniającego wjazdu i wejścia na skrzyŜowanie,
−
wykonać zwrot o 90° w lewo lub prawo z podniesioną prawą ręką do góry i po
upewnieniu się, Ŝe wszyscy opuścili skrzyŜowanie,
−
wyciągnąć poziomo obie ręce w bok na wysokość barków,
−
prawą ręką zgiętą w łokciu wykonać ruch łukiem przed sobą (dłoń na wysokości
twarzy) do lewego barku, jednocześnie lewą rękę zgiąć w łokciu i skierować w górę
za siebie na wysokość lewego ucha, po czym obie ręce opuścić w dół wzdłuŜ
tułowia.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem.
Ćwiczenie 2
Przeprowadź czynności związane z zatrzymaniem pojazdu nadjeŜdŜającego z lewej
strony.
Sposób wykonania ćwiczenia
Aby wykonać ćwiczenie, powinieneś:
1)
przeczytać materiał nauczania z poradnika dla ucznia oraz poszerzyć wiadomości
z literatury uzupełniającej,
2)
zapoznać się z zasadami bhp obowiązującymi w czasie akcji ratowniczej,
3)
wybrać mało ruchliwe miejsce na drodze,
4)
zatrzymać się przy krawędzi jezdni,
5)
dobrać najdogodniejszy moment wejścia na jezdnię, uwzględniając odległość
nadjeŜdŜającego pojazdu, jego prędkość oraz warunki atmosferyczne i drogowe
6)
podnieść prawa rękę do góry, trzymając w prawej dłoni tarczę do zatrzymywania
pojazdów,
7)
wejść na jezdnię, ustawiając się przodem do nadjeŜdŜającego pojazdu, trzymając przed
sobą na wysokości głowy tarczę do zatrzymywania pojazdów.
WyposaŜenie stanowiska pracy:
−
literatura uzupełniająca,
−
wyposaŜenie specjalistyczne do kierowania ruchem,
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
31
4.8.4.
Sprawdzian postępów
Czy potrafisz:
Tak
Nie
1)
ocenić prawidłowo sytuację na drodze?
2)
prawidłowo wykonywać gesty przy regulacji ruchu?
3)
zatrzymać pojazd jadący z lewej strony?
4)
przyjąć właściwą postawę podczas kierowania ruchem?
5)
wykonać gesty nakazujące zmianę kierunku ruchu?
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
32
5.
SPRAWDZIAN OSIĄGNIĘĆ
INSTRUKCJA DLA UCZNIA
1.
Przeczytaj uwaŜnie instrukcję.
2.
Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi.
3.
Zapoznaj się z zestawem zadań testowych.
4.
Udzielaj odpowiedzi na załączonej karcie odpowiedzi.
5.
Test zawiera 20 zadań dotyczących „Kierowanie ruchem drogowym”. Wszystkie zadania
są wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa.
6.
Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: w zadaniach wielokrotnego
wyboru zaznacz prawidłową odpowiedź X (w przypadku pomyłki naleŜy błędną
odpowiedź zaznaczyć kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową).
7.
Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania.
8.
Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóŜ jego
rozwiązanie na później i wróć do niego, gdy zostanie Ci wolny czas.
9.
Na rozwiązanie testu masz 40 min.
Powodzenia
ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH
1.
Aktem prawnym określającym sposób podawania sygnałów i poleceń do kierowania
ruchem na skrzyŜowaniu jest
a)
Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 17 września
2003 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym.
b)
Rozporządzenie ministra obrony narodowej z dnia 17 września 2003 r. w sprawie
kierowania ruchem drogowym.
c)
Rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 17 września 2003 r. w sprawie
kierowania ruchem drogowym.
d)
Ustawa o StraŜy PoŜarnej z dnia 20 czerwca 1997 r.
2.
Aktem prawnym, w którym określone zostało znaczenie sygnałów świetlnych oraz
sygnałów podawanych przez kierującego ruchem to
a)
Rozporządzenie ministrów infrastruktury oraz spraw wewnętrznych i administracji
z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.
b)
Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z dnia 17 września
2003 r. w sprawie kierowania ruchem drogowym.
c)
Rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków
i sygnałów drogowych.
d)
Ustawa Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r.
3.
Sygnał czerwony na sygnalizatorze świetlnym oznacza
a)
zezwolenie na wjazd za sygnalizator.
b)
zakaz wjazdu za sygnalizator.
c)
zezwala wjazd za sygnalizator pod warunkiem nie utrudnienia ruchu innym
uczestnikom.
d)
Ŝ
e za chwilę zapali się sygnał zielony.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
33
4.
Akt prawny na podstawie, którego straŜak ma prawo do kierowania ruchem drogowym
w czasie akcji ratowniczej to
a)
Ustawa Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r.
b)
Ustawa o StraŜy PoŜarnej z dnia 20 czerwca 1997 r.
c)
Ustawa o Policji z dnia 20 czerwca 1997 r.
d)
Rozporządzenie ministra infrastruktury z dnia 17 września 2003 r. w sprawie
kierowania ruchem drogowym.
5.
Sygnał czerwony migający lub dwa na przemian migające sygnały czerwone oznaczają
a)
zakaz wjazdu za sygnalizator lub inne urządzenie nadające te sygnały.
b)
zezwolenie na wjazd za sygnalizator pod warunkiem, Ŝe nie utrudnimy ruchu innym
uczestnikom.
c)
ostrzega o utrudnieniu ruchu.
d)
informuje o uszkodzonej rogatce na przejeździe kolejowym.
6.
Postawa, w której kierujący ruchem jest zwrócony przodem lub tyłem do
nadjeŜdŜających pojazdów, oznacza
a)
zakaz wjazdu na skrzyŜowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem, a dla
pieszych zakaz wejścia na jezdnię.
b)
zezwolenie na wjazd na skrzyŜowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem,
a dla pieszych zezwolenie na wejście na jezdnię.
c)
zezwolenie na wjazd na skrzyŜowanie pod warunkiem nie utrudnienia ruchu innym
uczestnikom.
d)
zakaz wjazdu na skrzyŜowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem, a dla
pieszych zezwolenie na wejście na jezdnię.
7.
Sygnał zielony na sygnalizatorze świetlnym oznacza
a)
zezwolenie na wjazd za sygnalizator.
b)
zezwolenie na wjazd na skrzyŜowanie.
c)
zabrania wjazdu za sygnalizator.
d)
Ŝ
e ruch jest kierowany i tym samym nie naleŜy zachowywać szczególnej ostroŜności
na skrzyŜowaniu.
8.
StraŜak sygnał do zatrzymania pojazdu podaje
a)
tarczą do zatrzymywania pojazdów.
b)
w czasie dobrej przejrzystości powietrza, ręką.
c)
chorągiewką.
d)
pałką świetlną.
9.
StraŜak sygnał do zatrzymania pojazdu podaje z odległości
a)
uwzględniającej jego prędkości i w szczególności warunki drogowe, ruchu oraz
atmosferyczne.
b)
z odległości 150 metrów od nadjeŜdŜającego pojazdu.
c)
z odległości 20 metrów od nadjeŜdŜającego pojazdu.
d)
z odległości 70 metrów od nadjeŜdŜającego pojazdu.
10.
W sytuacji kiedy kierujący pojazdem nie zatrzyma się na wyraźny sygnał straŜaka
kierującego ruchem, kierujący ruchem moŜe
a)
sporządzić wniosek o ukaranie na kierującego tym pojazdem.
b)
nałoŜyć na kierującego mandat karny.
c)
zatrzymać kierującemu prawo jazdy.
d)
zatrzymać pojazd tego kierującego.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
34
11.
StraŜak moŜe podawać polecenia i sygnały w zakresie kierowania ruchem na drodze
jeŜeli
a)
ukończył z wynikiem pozytywnym stosowne szkolenie.
b)
nie musi odbywać Ŝadnego szkolenia, jeŜeli jest oficerem PSP.
c)
posiada prawo jazdy kat ABCDE.
d)
nie musi odbywać Ŝadnego szkolenia, jeŜeli jest komendantem głównym PSP.
12.
JeŜeli straŜak podczas podawania poleceń i sygnałów w zakresie kierowania ruchem na
drodze spowoduje chociaŜby nieumyślnie wypadek drogowy to będzie odpowiadał z art.
a)
177 par. 1 kk.
b)
233 par. 1 kk.
c)
156 par 1 kk.
d)
nie podlega odpowiedzialności (tzw. Kontratyp) .
13.
StraŜak w podczas podawania poleceń i sygnałów w zakresie kierowania ruchem na
drodze powinien być ubrany w
a)
kamizelkę barwy pomarańczowej z elementami odblaskowymi oraz wyróŜnikiem
określającym przedsiębiorcę, którego jest pracownikiem.
b)
kamizelkę barwy Ŝółtej z elementami odblaskowymi oraz wyróŜnikiem określającym
przedsiębiorcę, którego jest pracownikiem.
c)
jeŜeli jest ubrany w mundur straŜacki to nie musi być ubrany w kamizelkę barwy
pomarańczowej.
d)
kamizelkę barwy Ŝółtej z elementami odblaskowymi oraz wyróŜnikiem określającym
przedsiębiorcę, którego jest pracownikiem.
14.
JeŜeli straŜak podczas podawania poleceń i sygnałów w zakresie kierowania ruchem na
drodze stworzy zagroŜenie w ruchu lądowym to poniesie odpowiedzialność z art.
a)
146 par. 1 kk.
b)
86 par. 1 kw.
c)
145 par. 1 kk.
d)
156 par 1 kk.
15.
Kierujący pojazdem, który nie zastosuje się do wskazań straŜaka kierującego ruchem
odpowie z art.
a)
92 par. 1 kw.
b)
94 par. 1 kw.
c)
96 par. 1 kw.
d)
88 par 1 kw.
16.
Kierujący pojazdem uprzywilejowanym musi stosować się do
a)
znaków i sygnałów drogowych.
b)
wskazań kierującego ruchem.
c)
zasad dot. pierwszeństwa przejazdu zawartych w Ustawie Prawo o ruchu drogowym.
d)
Ŝ
adna z ww. odpowiedzi nie jest prawidłowa.
17.
StraŜak po zatrzymaniu pojazdu w czasie akcji ratowniczej
a)
sprawdza kierującemu czy posiada waŜne prawo jazdy.
b)
sprawdza kierującemu czy posiada apteczkę.
c)
nie posiada uprawnień do kontroli ruchu drogowego.
d)
Ŝ
adna z ww. odpowiedzi nie jest prawidłowa.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
35
18.
Tarcza do zatrzymywania pojazdów ma kształt
a)
czerwonego prostokąta z białym obrzeŜem.
b)
czerwonego koła z białym obrzeŜem.
c)
białego koła z czerwonym obrzeŜem.
d)
czerwonego trójkąta z białym obrzeŜem.
19.
Ręka straŜaka kierującego ruchem wyciągnięta poziomo, poprzecznie do kierunku jazdy
zbliŜających się pojazdów, oznacza
a)
zezwolenie na wjazd na skrzyŜowanie.
b)
zakaz wjazdu na skrzyŜowanie lub odcinek drogi za osobą kierującą ruchem.
c)
zezwolenie na wjazd na skrzyŜowanie tylko pod warunkiem, Ŝe nie utrudni ruchu
innym uczestnikom.
d)
Ŝ
adna z ww. odpowiedzi nie jest prawidłowa.
20.
StraŜak podczas podawania poleceń i sygnałów w zakresie kierowania ruchem na drodze
powinien mieć przy sobie
a)
zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w zakresie kierowania ruchem drogowym
podczas prowadzenia akcji ratowniczej.
b)
tarczę do zatrzymywania pojazdów.
c)
chorągiewkę barwy czerwonej.
d)
pałkę świetlną.
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
36
KARTA ODPOWIEDZI
Imię i nazwisko..........................................................................................
Kierowanie ruchem drogowym
Zakreśl poprawną odpowiedź
.
Nr
zadania
Odpowiedź
Punkty
1.
a
b
c
d
2.
a
b
c
d
3.
a
b
c
d
4.
a
b
c
d
5.
a
b
c
d
6.
a
b
c
d
7.
a
b
c
d
8.
a
b
c
d
9.
a
b
c
d
10.
a
b
c
d
11.
a
b
c
d
12.
a
b
c
d
13.
a
b
c
d
14.
a
b
c
d
15.
a
b
c
d
16.
a
b
c
d
17.
a
b
c
d
18.
a
b
c
d
19.
a
b
c
d
20.
a
b
c
d
Razem:
„Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego”
37
6.
LITERATURA
1.
Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. nr 58, poz.
515 z póź. zm.).
2.
Rozporządzenie MSWiA z dnia 17 września 2003 r. w sprawie kierowania ruchem
drogowym ( Dz.U. z 2003 r.. nr 183, poz. 1784 z póź. zm.).
3.
Rozporządzenie MI oraz MSWiA z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów
drogowych (Dz.U. z 2002 r. nr 170, poz. 1393).
4.
Rozporządzenie MSWiA z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
(Dz.U. z 2002 r. Nr 14, poz. 144 z póź. zm).
5.
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r.
Nr 204, poz. 2086)
6.
Kodeks Wykroczeń (Dz.U. z 1971 r. Nr 12, poz. 114 z póź. zm).
7.
Kodeks Karny (Dz.U. z 1997 r. nr 88, poz. 553 z póź. zm).
8.
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2001 r. nr 106, poz. 1148
z póź. zm).