Nieniszczące badania konstrukcji betonowych 

opr. Jarosław Błyszko 

 

Młotek Schmidta 

 

Młotek Schmidta to urządzenie umoŜliwiające pomiar powierzchniowej twardości betonu, na 

podstawie pomiaru odskoku masy trzpienia uderzającej o betonową powierzchnię z określoną 

siłą. Głównymi elementami młotka Schmidta są: trzpień, spręŜyna oraz bezwładna masa, któ-

ra po przyciśnięciu młotka zostaje uwolniona i odbija się z pewną siłą odwzorowując na skali 

tzw. liczbę odbicia (L).  

 

WyróŜniamy cztery podstawowe typy młotków: 

 

- typ N (normalny) energia uderzenia wynosi 2,21 Nm – słuŜy do badania betonów zwykłych 

konstrukcjach monolitycznych prefabrykowanych 

- typ L (lekki) energia uderzenia 0,74 Nm – słuŜy do badania betonów lekkich, gazobetonów i 

zapraw 

-  typ  M  (cięŜki)  energia  uderzenia  29,5  Nm  –  słuŜy  do  badania  nawierzchni  dróg,  lotnisk, 

konstrukcji mostowych i fundamentów 

- typ P (wahadłowy) energia uderzenia 0,88 Nm – słuŜy do badania materiałów o małej twar-

dości (gazobetony, tynki) 

Ponadto  produkuje  się  młotki  do  pracy  w  specjalnych  warunkach,  np.  pod  wodą,  czy  teŜ  w 

warunkach silnego zapylenia. 

 

Wartość  liczby  odbicia  zaleŜy  od  ustawienia  młotka.  Staramy  się,  aby  badana  powierzchnia 

była pionowa, a młotek znajdował się w pozycji poziomej. Jeśli te warunki nie są spełnione, 

to naleŜy wprowadzić poprawki zgodnie wytycznymi producenta. 

 

KaŜdorazowo przed i po badaniu naleŜy skontrolować prawidłowość działania młotka. Doko-

nuje się tego na specjalnym kowadle wykonanym ze stali o twardości HB = 500. Odczyt nor-

mowy powinien wynosić L

norm

 = 80 +\- 2 

Jeśli  odczyt  kontrolny  róŜni  się  o  mniej  niŜ  10%  od  L

norm

  to  obliczając  wartość  L  naleŜy 

uwzględnić współczynnik poprawkowy L

ś

r,skor

 = L

ś

r

*(L

norm 

/L

rzeczywiste

) 

Warunki techniczne przeprowadzenia badań: 

Wymaga  się,  aby  badania  były  przeprowadzone  w  co  najmniej  12  miejscach  pomiarowych, 

usytuowanych moŜliwie równomiernie na powierzchni badanego elementu. W kaŜdym miej-

scu  wykonujemy  minimum  5  miarodajnych  odczytów.  KaŜdy  odczyt  w  innym  punkcie  po-

miarowym. Punkty powinny być oddalone od siebie o około 2 cm.  

Jeśli odczyt w danym punkcie róŜni się o więcej niŜ 5 jednostek nie uwzględnia się go. 

Miejsca, oraz punkty pomiarowe powinny być oznaczone, a szkic elementu z opisanymi miej-

scami pomiarowymi dołączone do dokumentacji badania.  

Miejsce pomiarowe powinno być odsunięte od krawędzi elementu o minimum 2 cm. 

Przed badaniem miejsca pomiarowe naleŜy przeszlifować kamienie ściernym. 

1.  Nie  przeprowadza  się  badań  w  miejscach  skorodowanych.  Takie  miejsca  naleŜy  od-

powiednio przeszlifować 

2.  Unikać naleŜy badania elementów o małej grubości < 10 – 12 cm 

3.  Nie bada się betonu zamarzniętego w czasie dojrzewania 

4.  NaleŜy omijać ziarna kruszywa 

5.  Beton nie powinien być wilgotny (otrzymujemy zaniŜone wyniki) 

6.  Nie badamy elementu, jeŜeli występujące w nim zbrojenie jest na głębokości < 3 cm 

7.  Nie wykonujemy badań w miejscach rakowatych i porowatych 

8.  Nie  wykonujemy  badań  na  powierzchni  gdzie  znajduje  się  stwardniałe  mleczko  ce-

mentowe 

Badając  próbkę  kostkową  umieszczamy  ją  w  prasie  i  obciąŜamy  siłą  około  45  kN  (2  MPa), 

aby wyeliminować przesunięcia. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dobór hipotetycznych związków empirycznych 

Ogólna zaleŜność fc – L moŜe być dopuszczona do stosowania, jeŜeli spełnione są określone 

warunki: 

a)  paraboliczny współczynnik regresji jest większy niŜ 0,75 

b)  średnie kwadratowe odchylenie względne vk jest mniejsze niŜ 12% 

%

12

%

100

*

1

2

≤

−













−

=

∑

n

f

f

f

k

coi

niszcz

ci

coi

ν

 

fcoi – wytrzymałość i-tej próbki obliczana z zaleŜności fc – L waŜnej dla danego betonu 

f

ci

niszcz

 – wytrzymałość z maszyny wytrzymałościowej  

n – liczba próbek 

Stosując  hipotetyczną  krzywą  regresji  wg  ITB  naleŜy  zdawać  sobie  sprawę  z  waŜności  jej 

zakresu  (beton  typowy,  zagęszczony  mechanicznie,  stan  powietrzno-suchy,  wiek  od  100  do 

200  dni).  W  przypadku,  gdy  nie  wyznacza  się  empirycznej  zaleŜności  fc  –  L  naleŜy  odpo-

wiednio skorygować krzywą hipotetyczną przeprowadzając badania kontrolne. 

Minimum 3 próbki pobrane z konstrukcji (lub 9 jeśli beton wykonywany jest w laboratorium 

zgodnie z recepturą) naleŜy badać w 6 miejscach pomiarowych.  

Próbkę umieszczamy w prasie i obciąŜamy wywołując napręŜenia 2 MPa.  

Wówczas  

f

co

 = c

k

*f

c

hipot.

  

Korygujący współczynnik otrzymujemy ze wzoru: 

 

 

C

k

 = f

cm

niszcz

 / f

cm

hipot. 

 

Po obliczeniu współczynnika korygującego naleŜy sprawdzić warunek, czy średnie odchyle-

nie kwadratowe wytrzymałości jest mniejsze niŜ 12%.