ROZWÓJ

PSYCHOSPOŁECZNY

CZŁOWIEKA

W CIĄGU śYCIA –

KONCEPCJA ERIKA

ERIKSONA

Wykład opracowany przez zespół psychologów CEN UWr.

ZAŁOśENIA:

Rozwój człowieka jest rezultatem interakcji między

czynnikami:

• biologicznymi (właściwości anatomiczno-fizjologiczne)

• psychologicznymi (potrzeby i zdolności , czego chcemy i co umiemy)

• społeczno-kulturowymi (oczekiwania i wymagania społeczne kierowane do osób będących w danej fazie

rozwojowej)

Charakterystyka 8 stadiów rozwoju

toŜsamości:

• Stadium 1: podstawowa ufność lub

nieufność (pierwszy rok Ŝycia)

• Stadium 2: autonomia lub wstyd i zwątpienie (2-3 rok Ŝycia)

• Stadium 3: inicjatywa lub poczucie winy (4-6

rok Ŝycia)

• Stadium 4: przedsiębiorczość lub poczucie niŜszości (7-11 rok Ŝycia)

1

Charakterystyka 8 stadiów rozwoju

toŜsamości:

• Stadium 5: toŜsamość lub zagubienie toŜsamości (12-20 rok Ŝycia, dorastanie)

Rozwój toŜsamości (Marcia):

• rozproszenie (dyfuzja) toŜsamości - brak zaangaŜowania w jakakolwiek ideologię, aktywność, związek interpersonalny

• moratorium - poszukiwanie, wypróbowywanie, bez ostatecznych decyzji)

• toŜsamość tymczasowa (lustrzana) wybór toŜsamości uznanego autorytetu

• osiągnięcie toŜsamości - dokonanie samodzielnych wyborów po uprzednim rozpatrzeniu róŜnych moŜliwości

Charakterystyka 8 stadiów rozwoju

toŜsamości:

• Stadium 6: intymność lub izolacja (wczesna dorosłość, 20-30/40 roku Ŝycia)

• Stadium 7: produktywność lub stagnacja (dorosłość, 30/40 do 65 roku Ŝycia)

Po okresie stabilizacji następuje kryzys środka Ŝycia, czyli konfrontacja wypracowanej w adolescencji koncepcji własnego Ŝycia z realiami, ocena jest zawsze negatywna.

• Stadium 8: Integralność ego lub rozpacz (starzenie się, okres po 65 roku Ŝycia)

Literatura:

Brzeziń ska A.I. (2006) Psychologiczne portrety człowieka; GWP

Campbell J., Gardner L, Hall C. (2006) Teorie osobowoś ci, Wydawnictwo Naukowe PWN

Erikson E. (2004). ToŜ samość a cykl Ŝ ycia,Zysk i S-ka Zimbardo P.G., Gerrig J.R. (2006) Psychologia i Ŝ ycie; PWN

Prezentacja przygotowana na podstawie powyŜ szej literatury oraz materiałów własnych przez zespół psychologów CEN UWr.

2