POLITECHNIKA LUBELSKA

LABORATORIUM NAPĘDU

ELEKTRYCZNEGO

TEMAT: Pomiary charakterystyk mechanicznych bocznikowego silnika prądu stałego (ćw.7)

Grupa : ED 6.2 : Data wykonania:

Wołoszyn Sławomir 13.02.97

Widz Krzysztof Ocena:

Stachowicz Marek

Wojtkowski Wojciech

Cel ćwiczenia:

Celem ćwiczenia jest wyznaczenie charakterystyki naturalnej i sztucznej przy pracy silnikowej oraz wyznaczenie charakterystyk hamowania dynamicznego i hamowania przeciwprądem .

2.Badania laboratoryjne:

Badany silnik S sprzęgnięty jest z maszyną obcowzbudną H , pełniącą rolę hamownicy lub silnika napędowego.

Moment mechaniczny Mm na wale badanego silnika S określa się , poprzez wyznaczenie mocy Pm na wale tego silnika i przez pomiar prędkości obrotowej ω wału: Mm=.

Jeśli maszyna H pracuje jako prądnica , to moc na wale:

Pm=UtIt+ΔP0+ΔPobc

Jeśli natomiast maszyna H pracuje jako silnik , to moc na wale:

Pm=UtIt-ΔPo-ΔPobc

gdzie:

ΔPo-straty jałowe maszyny H

ΔPobc=It2Rt-straty obciążeniowe maszyny H

3.Wyznaczenie charakterystyki naturalnej:

Należy połączyć układ według schematu:

Użyte przyrządy:

silnik badany ( dane znamionowe : 1,1KW ; 220V ; 6,7A ; C ; ω=1450[obr/min.] )

H-maszyna obcowzbudna ( prądnica: 1,2KW ; 220V ; 5,2A ; wzb.:220V ;0,37A )

Wzbudzenie bocznikowe: 220V ; 0,45A

Charakterystykę naturalną otrzymuje się przy zasilaniu twornika napięciem znamionowym Un , przy wzbudzaniu maszyny strumieniem znamionowym Φn i przy braku w obwodzie twornika elementów regulacyjnych (Rd=0).

Pomiary charakterystyki naturalnej przeprowadza się , obciążając badany silnik w zakresie od biegu jałowego do prądu twornika 1,25 In.

Wyniki zebrane są w poniższej tabeli:

U [V]

IT [A]

UTH [V]

UH [V]

IH [A]

UT [V]

225

1,2

155

300

0

225

225

1,7

155

300

0,3

225

225

3,35

155

295

1,5

225

225

5,05

155

280

2,95

225

225

6,7

145

265

3,8

225

225

7,5

145

260

4,35

225

Do wyznaczenia ch-ki naturalnej wystarczy znać dwa punkty (liniowa charakterystyka):

Obliczenia:

IT=1,2 [A] ; IH=0 ; ω=1500 [obr/min.] ; ΔP0=105[W]

Pm=UTIT+ ΔP0+ΔP0bc=375 [W] ; Mm=2,38 [Nm]

IT=6,7 [A] ; IH=3,8 [A] ; ω=1320 [obr/min.] ; ΔP0=87 [W] ; RT=4,72 [Ω]

Pm=UTIT+ ΔP0+ΔP0bc=1806 [W] ; Mm=13,06 [Nm]

Charakterystyka naturalna ω=f(IT) przedstawiona jest na poniższym wykresie:

Charakterystyki sztuczne przy pracy z dodatkową rezystancją w obwodzie twornika :

Pomiary przeprowadza się według schematu powyżej.W szereg z uzwojeniem twornika należy włączyć rezystancją dodatkową Rd.

Wyniki zebrane są w poniższej tabeli:

U [V]

IT [A]

UT [V]

UTH [V]

UH [V]

IH [A]

Rd

225

1,1

215

150

300

0

225

1,7

210

145

285

0,4

30

225

3,7

205

128

255

2,1

225

4,3

175

125

235

2,25

U [V]

IT [A]

UT [V]

UTH [V]

UH [V]

IH [A]

Rd

225

1,0

210

145

290

0

225

1,7

200

135

270

0,4

60

225

2,5

190

130

235

1,3

225

3,0

180

120

225

1,4

Do wyznaczenia ch-ki sztucznej wystarczy znać dwa punkty (liniowa charakterystyka): Rd=30[Ω]

Obliczenia: Rd=30[Ω]

IT=1,1 [A] ; IH=0 ; ω=1500 [obr/min.] ; ΔP0=105[W]

Pm=UTIT+ ΔP0+ΔP0bc=341 [W] ; Mm=2,17 [Nm]

IT=3,7 [A] ; IH=2,1 [A] ; ω=650 [obr/min.] ; ΔP0=35 [W] ; RT=4,77 [Ω]

Pm=UTIT+ ΔP0+ΔP0bc=858,8 [W] ; Mm=12,61 [Nm]

Obliczenia: Rd=60[Ω]

IT=1,1 [A] ; IH=0 ; ω=1500 [obr/min.] ; ΔP0=105[W]

Pm=UTIT+ ΔP0+ΔP0bc=315 [W] ; Mm=2,01 [Nm]

IT=2,5 [A] ; IH=1,3 [A] ; ω=450 [obr/min.] ; ΔP0=23 [W] ; RT=4,85 [Ω]

Pm=UTIT+ ΔP0+ΔP0bc=528,3 [W] ; Mm=11,21 [Nm]

Charakterystyki sztuczne ω=f(IT) przedstawione są na poniższym wykresie:

5.Charakterystyki hamowania dynamicznego:

Układ należy połączyć według schematu:

Maszyna H pełni tu rolę silnika napędowego , a badany silnik S - maszyny obcowzbudnej , obciążonej rezystancją Rd

Pomiary charakterystyki ω=f(It) należy wykonać zaczynając od wartości ω=0 i utrzymując stałą wartość rezystancji Rd.

Wyniki pomiarów i obliczeń zebrane są w poniższej tabeli:

U [V]

IT [A]

UT [V]

UTH [V]

UH [V]

IH [A]

Rd

225

1,0

35

25

60

1,1

225

2,0

60

45

105

1,85

30

225

3,4

105

70

165

2,9

225

3,9

120

105

205

3,3

U [V]

IT [A]

UT [V]

UTH [V]

UH [V]

IH [A]

Rd

225

1,0

45

35

80

1,2

225

1,5

70

50

115

1,55

60

225

2,1

110

75

180

1,9

225

2,7

130

95

210

2,45

Do wyznaczenia ch-ki hamowania dynamicznego wystarczy znać dwa punkty (liniowa charakterystyka): Rd=30[Ω]

Obliczenia: Rd=30[Ω] np.

punkt (0,0)- prosta przechodzi przez początek układu współrzędnych.

b) IT=3,4 [A] ; IH=3,4 [A] ; ω=750 [obr/min.]

Obliczenia: Rd=60[Ω] np.

a) punkt (0,0)- prosta przechodzi przez początek układu współrzędnych.

b) IT=2,1 [A] ; IH=2,3 [A] ; ω=900 [obr/min.]

Charakterystyki hamowania przeciwwłączeniem.

Pomiary wykonuje się według układu poniżej:

Maszyna H pełni tu rolę silnika wymuszającego kierunek wirowania przeciwny do tego , jaki miałby miejsce przy pracy silnikowej maszyny S.

Po włączeniu badanej maszyny S należy włączyć wzbudzenie maszyny H. Spowoduje to zmniejszanie się prędkości kątowej maszyny S , pracującej jako silnik. Przy dalszym zmniejszaniu rezystancji opornika wodnego Rdh nastąpi zmniejszanie prędkości aż do zatrzymania , po czym nastąpi zmiana kierunku wirowania .

Wyniki pomiarów i obliczeń zebrane są w poniższej tabeli:

U [V]

IT [A]

UT [V]

UH [V]

IH [A]

ω [obr/m.]

Rd

220

3,5

-10

-15

3,1

-

220

5,5

-113

-190

4,9

-770

60

220

6,4

20

20

4,0

-

220

6,7

20

45

6,7

-100

30

Do wyznaczenia ch-ki hamowania przeciwwłączeniem wystarczy znać dwa punkty (liniowa charakterystyka): Rd=30[Ω]

Obliczenia: Rd=30[Ω] np.

a) IT=6,4 [A] ; IH=4,0 [A] ; ω=0

IT=6,7[A] ; IH=6,7 [A] ; ω=-100 [obr/m.]

Obliczenia: Rd=60 [Ω] np.

IT=3,5 [A] ; IH=3,1 [A] ; ω=0

IT=5,5[A] ; IH=4,9 [A] ; ω=-770 [obr/m.]

Wnioski:

Przy rozpatrywaniu charakterystyk mechanicznych silnika rozróżnia się charakterystykę naturalną i charakterystykę sztuczną . Charakterystyka naturalna występuje przy znamionowych parametrach źródła zasilania ,przy normalnym włączaniu i bez dodatkowych elementów w obwodach elektrycznych . Wszystkie inne charakterystyki mechaniczne określa się jako charakterystyki sztuczne . Tworzenie charakterystyk sztucznych jest nazywane formowaniem charakterystyki naturalnej. Charakterystykę sztuczną można uzyskać zmieniając rezystancję obwodu twornika R, przy stałym strumieniu i napięciu zasilania .Charakterystyki te różnią się od charakterystyk idealnych ze względu na błędy wynikające z pomiarów oraz niedokładności przyrządów pomiarowych , lecz kształt krzywych jest zachowany. Podobnie jest z charakterystykami hamowania.