Tkanka nabłonkowa

Nabłonki cechują się zróżnicowaną budową ze względu na swoje odmienne funkcje i położenie.

Natomiast ich wspólną cechą jest zwarty układ komórek. Nabłonki nie są unaczynione, a komórki nabłonkowe są zdolne do podziałów.

Funkcje nabłonków :

• Oddzielenie naszego organizmu od otaczającego środowiska

• Zabezpieczenie przed utratą wody

• Umożliwienie wymiany gazowej

• Ułatwienie odbioru bodźców ze świata zewnętrznego

• Wyściełanie narządów i jamy ustnej

Ze względu na ilość warstw i kształt komórek nabłonki dzielimy na:

• Nabłonek jednowarstwowy płaski - zbudowany ze spłaszczonych komórek, jądra umieszczone są centralnie. U człowieka nabłonek ten występuje tam gdzie warstwa oddzielająca nie powinna utrudnić transportu substancji, np.: w pęcherzykach płucnych. Wyścieła też naczynia krwionośne , a w nerce współtworzy ciałka torebek nerkowych.

• Nabłonek jednowarstwowy sześcienny - budują go komórki równościenne, jądra umieszczone są centralnie. Występuje tam gdzie zachodzi intensywne wydzielanie lub wchłanianie, np.: w końcowych odcinkach gruczołów.

• Nabłonek jednowarstwowy walcowaty - tworzą wysokie komórki o kształcie nieregularnych graniastosłupów. Ten rodzaj nabłonka znajdziemy głównie w przewodzie pokarmowym. Komórki tego nabłonka w jelicie cienkim mają wypustki, które zwiększają powierzchnię wchłaniania. Natomiast w przypadku jajowodów, w komórkach nabłonka, występują rzęski ułatwiające przesuwanie komórki jajowej.

• Nabłonek jednowarstwowy wielorzędowy - tworzą go wysokie komórki wyglądające jak powyginane graniastosłupy oraz niższe klinowate komórki. Jądra znajdują się na różnej wysokości. Nabłonek taki znajdziemy w drogach oddechowych. Na wolnej powierzchni jego komórek umiejscowione są rzęski pomagające usuwać zanieczyszczenia.

• Nabłonek wielowarstwowy płaski - zbudowany jest z kilku warstw komórek. Dzięki intensywnym podziałom w głębszych warstwach nabłonka istnieje możliwość jego całkowitego odnowienia i złuszczenia warstw wierzchnich. Występuje w jamie ustnej, pochwie i na przedniej powierzchni rogówki oka. Nabłonkiem wielowarstwowym płaskim jest też naskórek. Jego wierzchnie warstwy rogowacieją i obumierają, tworząc powłokę ochronną.

Podział nabłonków ze względu na funkcje:

• Pokrywające np.: naskórek

• Gruczołowe - zawierają liczne komórki zdolne produkcji specyficznych substancji. Współtworzą one gruczoły np.: ślinianki czy wątrobę.

• Zmysłowe - współtworzą narządy zmysłów np.: kubki smakowe czy siatkówkę oka.

Często zdarza się tak, że dany nabłonek pełni kilka funkcji.