Przykłady rachunkowe do wykładu
z „RACHUNKU PRAWDOPODOBIEŃSTWA I STATYSTYKI MATEMATYCZNEJ”
część II
Przykład 36
Obliczyć wartość średnią i wariancję ciągłej zmiennej losowej X posiadającej równomierną gęstość prawdopodobieństwa w przedziale ![]()
.
Rozwiązanie


Przykład 37
Zmienna losowa posiada quasinormalną gęstość prawdopodobieństwa

Należy obliczyć: dystrybuantę ![]()
, wartość oczekiwaną ![]()
, wariancję ![]()
oraz współczynnik asymetrii A i spłaszczenia S.
Rozwiązanie



(po wprowadzeniu zmiennej pomocniczej t związanej z x zależnością ![]()
).

.
Dalej obliczamy wartości momentów centralnych:
![]()
,
![]()
,

,

.


Przykład 38
Funkcja charakterystyczna zmiennej losowej X typu ciągłego jest następująca

Znaleźć gęstość prawdopodobieństwa ![]()
i obliczyć odchylenie standardowe ![]()
zmiennej X.
Rozwiązanie

Wariancja zmiennej losowej X wynosi:
![]()

;
![]()

![]()
![]()
;
![]()
.
Przykład 39
Zmienna losowa ciągła X posiada normalny rozkład prawdopodobieństwa. Wartość średnia ![]()
a odchylenie standardowe ![]()
. Znaleźć prawdopodobieństwo tego, że X przyjmie wartość z przedziału (10, 50).
Rozwiązanie
![]()
; ![]()
; ![]()


Z tablic otrzymuje się:
![]()
![]()
Przykład 40
Dla doświadczenia z rzutem dwoma monetami, podać w tablicy wartości zmiennych i prawdopodobieństwa łączne oraz obliczyć dystrybuantę dwuwymiarową.
Rozwiązanie:
Dla rzutu dwoma monetami mamy następujące wartości zmiennych i prawdopodobieństwa:
Zmienna X (moneta 1) |
Zmienna Y (moneta 2) |
||||
Wartości |
Orzeł, |
Reszka, |
Wartości |
Orzeł, |
Reszka, |
Prawdopodobieństwa |
|
|
Prawdopodobieństwa |
|
|
Dla zmiennych losowych niezależnych zestawimy w tablicy wartości prawdopodobieństwa łącznego.

Obliczyć wartość dystrybuanty łącznej:
Dla
![]()

Dla

Dla

Dla

Dla


Przykład 41
Dana jest dwuwymiarowa gęstość prawdopodobieństwa

Należy obliczyć: gęstości jednowymiarowe ![]()
i ![]()
, wartości średnie ![]()
i ![]()
, wariancje ![]()
i ![]()
, oraz kowariancję ![]()
i współczynnik korelacji ![]()
.
Rozwiązanie


Wartości średnie:


Wariancje:


Kowariancja:
![]()

,

Współczynnik korelacji:

Przykład 42
Określić rozkład prawdopodobieństwa częstotliwości rezonansowej ![]()
obwodu LC w generatorze sygnału sinusoidalnego (rys.), jeśli jego pojemność C zmienia się według normalnego rozkładu prawdopodobieństwa

gdzie: C0 - wartość znamionowa pojemności, przy czym zakłada się, że indukcyjność obwodu L jest stała.

Rys. Schemat obwodu LC
Rozwiązanie:
Częstotliwość rezonansowa obwodu zmienia się w zależności od pojemności zgodnie z zależnością:

Funkcja odwrotna ma postać

Pochodna tej funkcji

i ostatecznie otrzymujemy

.
Przykład 43
Dany jest rozkład łączny współrzędnych kartezjańskich x i y punktu losowego na
płaszczyźnie (dla ![]()
)

Należy znaleźć rozkład prawdopodobieństwa dla położenia punktu we współrzędnych biegunowych ![]()
.
Rozwiązanie
![]()
![]()
![]()
, ![]()
![]()
, ![]()
.
Obliczamy jakobian przekształcenia:

.
Gęstość ![]()
na podstawie wzoru wynosi:

Zmienne losowe ![]()
są niezależne i:
![]()

(rozkład Rayleigha),

(rozkład równomierny).
Przykład 44
Zmienna losowa X ma rozkład normalny ![]()
. Znaleźć gęstość prawdopodobieństwa ![]()
zmiennej losowej ![]()
. Wyznaczyć wartość oczekiwaną ![]()
oraz wariancję ![]()
.
Rozwiązanie

Otrzymana gęstość jest normalna i:
![]()
,
![]()
.
Na podstawie metody linearyzacji funkcji mamy:
![]()
![]()
.
Przykład 45
W obwodzie przedstawionym na rysunku ![]()
jest stałym źródłem napięciowym

i ![]()
jest zm. l. o rozkładzie jednostajnym między 900 i 1100 ၗ. Należy wyznaczyć, stosując aproksymację, wartość średnią i wariancję prądu 
.
Rozwiązanie

, 
Dla 
otrzymujemy

,

,

i 
,

.
Przykład 46
Promień kuli r wyznaczony eksperymentalnie jest zmienną losową normalną o wartości oczekiwanej ![]()
i wariancji ![]()
. Wyznaczyć wartość oczekiwaną i wariancję objętości kuli V korzystając ze wzorów dokładnych i metody linearyzacji funkcji.
Rozwiązanie

;

;

,
![]()
,

,

,
W oparciu o wzory dokładne mamy:

,

.
Na podstawie metody linearyzacji:

,
![]()
.