musi być zbudowany inaczej niż w przypadku wywiadu osobistego, gdzie respondent nie ma kwestionariusza w ręku. W przypadku kwestionariusza ankietowego większego znaczenia nabierają zatem następujące jego elementy:
• instrukcje dla respondenta,
• konieczność dokładnego skalowania odpowiedzi w ramach pytań zamkniętych,
• bardzo dobra jakość papieru i druku,
• układ i kolejność pytań,
• jednoznaczność i prostota pytań,
• liczba pytań.
W kwestionariuszu wywiadu większość tych elementów nie ma tak dużego znaczenia ze względu na obecność ankietera i fakt, żc respondent nie musi dawać pisemnych odpowiedzi. Jeszcze inne elementy bierze się pod uwagę przy projektowaniu kwestionariusza do wywiadu telefonicznego. Różnice między kwestionariuszem ankietowym a kwestionariuszem wywiadu są widoczne w załączniku F na końcu książki.
Na początkowym etapie budowy kwestionariusza należy zatem dokładnie ustalić strukturę obiektu pomiaru oraz lbrmę pomiaru. Struktura obiektu pomiaru jest zwykle dokładnie określona przez dobraną próbę. Za pomocą kwestionariusza powinno się mierzyć możliwie jednorodną próbę. Im próba jest bardziej zróżnicowana, tym trudniej jest zbudować dobry kwestionariusz. Jeżeli np. w skład próby wchodzą osoby w wieku powyżej 15 lat, to należy zaprojektować co najmniej dwa kwestionariusze: dla dorosłych i dla młodzieży; przy czym trzeba również ustalić granicę wieku między tymi dwiema grupami respondentów. Ustalenia te są podstawą do sformułowania —już na drugim etapie budowy kwestionariusza — wstępnej listy pytań.
Pytania w kwestionariuszu spełniają dwa zadania: po pierwsze, są tak formułowane, aby odpowiedzi na nie dostarczały potrzebnych danych; po drugie stwarzają warunki, w których poddany pomiarowi respondent wypowie się swobodnie i wyczerpująco.
W związku z tym osoba projektująca pytania kwestionariuszowe podejmuje wiele decyzji dotyczących treści pytań, sposobu ich formułowania, kolejności pytań oraz skalowania odpowiedzi.
Treść pytań. Układając pytanie, należy się zastanowić m.in. nad tym, czy jest ono niezbędne i co daje oraz czy respondent będzie zdolny i skłonny dokładnie na nie odpowiedzieć.
100