terminy: „wynagrodzenie” i „płaca”, traktowane dziś jako synonimy. Nie ma przeszkód, aby w potocznym języku stosować takie określenia wynagrodzenia, jak pensja lub zarobek. Jednak w Kodeksie pracy i aktualnie wydanych aktach prawnych stosuje się wyłącznie określenie „wynagrodzenie”.
Wynagrodzenie interpretowane w sposób niejednolity wzbudza do dnia dzisiejszego wiele kontrowersji. Jakkolwiek mówimy o płacy, wątpliwości zaczynają się już przy próbie odpowiedzi na pytanie, czym jest płaca1 2 3.
Wacław Jannolowicz stwierdza, iż „ (. ..) od czasów powstania teorii płac uważa się ją za cenę " . Podobnie Paul A. Samuelson uważa, że płaca jest ceną pracy, że Jest najważniejsza ze wszystkich cen”3 między innymi dlatego, że wiąże się z pracą ludzi. Z kolei Katolicka nauka społeczna przeciwstawia się uznaruu płacy za cenę pracy i uważa, że „ pracy nie można traktować jak towar, gdyż jest ona bezpośrednim działaniem osoby ludzkiej”4 Należy podkreślić, że po stronie społecznej nauki Kościoła opowiada się zarówno. Międzynarodowa Organizacja Pracy (ONZ), jak też Rada Europy. Organizacje te uważają , że płaca powinna być płacą godziwą, uwzględniającą nie tylko potrzeby pracownika, ale i jego rodziny. Różnice poglądów co do istoty płacy są i pewnie być powinny. Jednak w działalności praktycznej przy planowaniu plac, rokowaniach zbiorowych, płaceniu podatków itd. - konieczna jest bardzo ścisła i jednoznaczna definicja czym jest płaca (wynagrodzenie), czym zaś nie jest5. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi wynagrodzenie obejmuje wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub innej formie niż pieniężna (Art 183c § 2.)6. Podobną definicję wynagrodzenia podaje Zofia Jacukowicz. Według Autorki „Wynagrodzenie oznacza wszelkie wypłaty należne pracownikowi za pracę wykonywaną w ramach stosunku pracy”7 Analizując tę defimcję wynagrodzenia rozważmy za co przysługuje pracowiiikowi wynagrodzenie.
W Art. 78. Kodeksu Pracy związek wynagrodzenia z pracą został sformułowany następująco8:
§ 1 Wynagrodzenie powirmo być tak ustalone, aby odpowiadało w szczególności rodzajowi
2
ł Zob. T. Oleksyn. Praca.., op. cit.. s. 159.
Zob. W. Jannolowicz. Rynek a place. Problemy i dylematy teorii i polityki płac, IPiSS. Studia i Materiały, 1994, z.8.
Zob. P. A. Samuelson. W. D. Nordhaus. Ekonomia. PWN. Warszawa 1996. s. 85.
Zob. Z. Dyczewski. Słuszjta i sprawiedliwa płaca ir ujęciu katolickiej nauki społecznej, w: Prawo do płacy
godziwej, praca zbiorowa), IPiSS, Studia i Materiały, 1994, z.8.
Zob. T. Oleksyn. Praca.., op. cit.,s. 160-161.
Kodeks Pi acy. Ustawa z dnia 26 czerwca 1974r., (Tekst ujednolicony po zmianie z 14 listopada 2003r. (Dz. U. Nr 213 z 15 grudnia 2003r., poz 2081 ), strona internetowa: http: //kodekspracy. republika.pl /dzia%B301.htmz dnia 20.ll.20Mr.
Zob. Z. Jacukowicz. Skuteczny’system wynagradzami w jirmie, ODDK Gdańsk 1997.., op. cit.. s. 9.
Kodeks Pracy, op. cit.. strona internetowa: http://kodekspracy. republika.pl/dzia%B303.htm z dnia 20.11.2004r.