2012-05-05 

1 

ZABURZENIA CZYNNOŚCI 
TARCZYCY W CIĄŻY 
 

Magdalena Cichocka 

analityka medyczna III 

 

Tarczyca a ciąża 



U kobiet ciężarnych dochodzi do wielu ważnych 
zmian w czynności tarczycy.  Istniejący w 
okresie ciąży hiperestrogenizm jest 
odpowiedzialny za zwiększenie stężenia w 
osoczu globuliny wiążącej tyroksynę – TBG.  
 



Podwyższone stężenie TBG pociąga za sobą 
zwiększenie stężenia w osoczu całkowitej 
tyroksyny (T4) i trijodotyroniny (T3). 

 

Tarczyca a ciąża 



Ludzka gonadotropina kosmówkowa  (hCG) 

wykazuje podobieństwo w budowie do hormonu 

przysadki – TSH. 
 



Konsekwencją stymulacji receptora dla TSH przez 

nadmiernie wysokie stężenie hCG  jest przejściowe 

zwiększenie stężenia wolnych T3 i T4, oraz 

kompensacyjne obniżenie stężenia TSH.  
 



W okresie ciąży istotnym zmianom podlega 

również gospodarka jodem- może nastąpić jego 

zmniejszenie w osoczu (jako następstwo 

zwiększonego klirensu nerkowego). 

 

Tarczyca a ciąża 



U ciężarnych kobiet mogą wystąpić wszystkie 
znane z ogólnej populacji schorzenia tarczycy. 
Ciąża może jednak modyfikować przebieg 
niektórych z nich. 
 



Na występowanie i przebieg chorób tarczycy w 
ciąży mają również wpływ takie czynniki, jak 
spadek aktywności układu immunologicznego w 
II i III trymestrze ciąży. 

 

 Nadczynność tarczycy 



Tyreotoksykoza ciążowa 



Ciążowa choroba trofoblastyczna 



Choroba Gravesa- Basedowa 



Wole guzkowe toksyczne 



Poporodowe zapalenie tarczycy 



Płodowa postać nadczynności tarczycy 



Inne postacie 
 

Tyreotoksykoza ciążowa 



Schorzenie jest wynikiem pobudzenia receptora 
dla TSH przez hCG. 



Przebieg jest zróżnicowany klinicznie: od 
przypadków bezobjawowych do umiarkowanie 
ciężkiej nadczynności tarczycy.  



Charakterystycznym objawem są 
niepowściągliwe wymioty. 



Przeważnie nie stwierdza się istnienia chorób 
tarczycy przed ciążą, nie występuje wole ani 
przeciwciała antytarczycowe.  

 

2012-05-05 

2 

Ciążowa choroba trofoblastyczna 



Przebieg podobny to tyreotoksykozy 
ciążowej. 



Przyczyną zwiększonego wytwarzania 
hCG jest zaśniad groniasty lub nabłonek 
kosmówkowy. 



W badaniach laboratoryjnych obserwuje 
się zwiększone stężenie FT4 i FT3 , oraz 
obniżone stężenie TSH (również w 
tyreotoksykozie). 
 

Choroba Gravesa- Basedowa 



Jest to bez wątpienia najczęstsza przyczyna 
nadczynności tarczycy w ciąży, stanowiąca ok. 
85% wszystkich przypadków. 



W ciąży choroba typowo przebiega w trzech 
etapach: 

1. Pierwszy trymestr – przejściowe nasilenie 

dolegliwości. 

2. Poprawa stanu chorych w późniejszym okresie. 
3. Zaostrzenie przebiegu choroby po porodzie. 

 
 

Objawy: 



tachykardia 



wzmożone pocenie 



duszność 



nadpobudliwość 



uczucie gorąca 



powiększenie tarczyny 



wytrzeszcz gałek ocznych 



drżenie mięśniowe 



utrata masy ciała mimo wzmożonego łaknienia 

 

Badania 



W badaniach laboratoryjnych obserwuje 
się podwyższone stężenie FT3 i FT4 oraz 
bardzo niskie stężenie TSH. 
 
 

Powikłania 



Nadczynność tarczycy w okresie ciąży stanowi 
zagrożenie zarówno dla matki jaki i dla dziecka. 
 



Najczęstsze powikłania ciążowej nadczynności tarczycy: 
 

- ryzyko rozwoju nadciśnienia 
- wystąpienie stanu przedrzucawkowego 
- rzucawka porodowa 
- obrzęk płuc 
- przełom tyreotoksyczny 

 

Powikłania 



Choroba może być również niebezpieczna dla 
płodu i być przyczyną: 
 

- niskiej masy urodzeniowej 
- wewnątrzmacicznego zahamowania wzrostu 

płodu 

- przedwczesnych porodów 
- przedwczesnego odklejania się łożyska 
- poronień 

 

2012-05-05 

3 

Powikłania 



Płodowa postać choroby G-B jest konsekwencją 
przenikania przeciwciał przeciwko receptorowi 
dla  TSH przez łożysko z organizmu matki do 
płodu w okresie, w którym tarczyca 
charakteryzuje się już wykształconą funkcją 
hormonalną. 

 

Niedoczynność tarczycy 



Pełnoobjawowa czyli jawna niedoczynność 
tarczycy rozpoznawana jest u około 0,5% kobiet 
ciężarnych. 
 



U kobiet, które już chorują na chorobę 
autoimmunologiczną (np.: cukrzyca typu 1, 
niedokrwistość Addisona-Biermera, bielactwo) 
ryzyko zachorowania na chorobę Hashimoto 
jest większe niż w ogólnej populacji. 

Objawy niedoczynności tarczycy w ciąży 



W czasie ciąży przebieg niedoczynności tarczycy może 
nie być już tak typowy i prosty do rozpoznania. U części 
kobiet może mieć charakter asymptomatyczny (brak 
typowych objawów) lub objawy mogą być nieznaczne. 
Do najczęściej zgłaszanych należą: nadmierny dla danego 
tygodnia ciąży wzrost masy ciała, uczucie zimna, sucha 
skóra, zaparcia, senność. 

 
 

Wpływ na matkę 



Nieleczona lub nieprawidłowo leczona 
niedoczynność tarczycy wiąże się ze zwiększoną 
częstością niepłodności u kobiet.  
 



Niedoczynność tarczycy w okresie ciąży 
zwiększa ryzyko poronienia, odklejenia łożyska, 
krwawienia poporodowego niedokrwistości, 
nadciśnienia ciążowego. 

 

Wpływ na płód i dziecko 



Do powikłań ze strony płodu i noworodka należą: 
przedwczesny poród, niska masa urodzeniowa, 
noworodkowy zespół zaburzeń oddechowych, 
zwiększone ryzyko zgonu płodu i noworodka.  
 



W przypadku dzieci matek z niedoczynnością 
tarczycy w ciąży częściej stwierdza się zaburzenia 
rozwoju neuropsychologicznego, obniżenie ilorazu 
inteligencji oraz przyszłych możliwości 
edukacyjnych dziecka. 

 

Bibliografia 



Patofizjologia kliniczna - Barbara Zahorska-
Markiewicz, Ewa Małecka-Tendera, Wrocław 
2009 
 



Nadczynność tarczycy w ciąży – Robert Krysiak,  
Bogusław Okopień,  Zbigniew Stanisław 
Herman; Śląska Akademia Medyczna w 
Katowicach