AstroJaWil_Horyzont

AstroJaWil

– „Budujemy nowy dom”.

HORYZNONT - podstawy

KaŜdy, kto zainstalował sobie

AstroJaWil

a, ma szansę poświęcając troszkę czasu,

tak  ustawić  program,  aby  czuł  się  w  nim  jak  u  siebie  w  domu.  I  to  prawie
dosłownie.  Tę  niespotykaną  moŜliwość  w  innych  programach  tego  typu,  posiada
funkcja HORYZONT. Ta funkcja przedstawia niebo widoczne z wybranego miejsca,
tak jak widać, czyli widnokrąg jest linią poziomą.
Gdziekolwiek  stoimy  na  lądzie,  tam  prawie  zawsze  jest  coś,  co  przesłania  nam
widok  nieba.  Jedynie  na  morzu  mamy  dostęp  do  całego  widnokręgu.  Jednak  na
lądzie niebo przesłaniają nam domy, góry, drzewa i inne przeszkody terenowe.

Kiedy  staniemy  na  pustkowiu  i  spojrzymy  przed  siebie,  to  pole  naszego  widzenia
obejmuje  prawie  180  stopni  i  właśnie  w  Horyzoncie  zakres  widocznego  nieba
obejmuje teŜ ok. 180 stopni. Tak jak w rzeczywistości, takŜe w programie moŜemy
się obracać, aby zobaczyć co się dzieje za nami. Do obracania słuŜą m.in. przyciski
[>]    i    [<]  i    „róŜa  wiatrów”  :  N  S  W  E.  W  Horyzoncie  moŜemy  powiększać  niebo
widoczne przy samym widnokręgu, ale nie mamy moŜliwości podnosić głowy.

W  Horyzoncie  mamy  zdefiniowanych  20  krajobrazów.  Jeśli  obserwujemy  niebo
z  konkretnego  miejsca,  np.  z  okna  budynku,  to  wszystkie  elementy  krajobrazu,
czyli  domy,  góry  i  drzewa  są  nieruchome  względem  nas.  I  tę  właściwość
wykorzystuje  program.  Te  przeszkody  dla  obserwatora  posiadają  zawsze  te  same
współrzędne  horyzontalne  :  azymut  i  wysokość.  Gwiazdy  poruszają  się  po
nieboskłonie,  a  przeszkoda  stoi  i  zasłania  nam  widok  cały  czas  będąc  w  tym
samym miejscu. Jeśli w programie zdefiniujemy nasze przeszkody, to stwierdzimy
jak łatwo wtedy rozpoznać na niebie, co gdzie świeci.

Co zrobić, aby mieć swój krajobraz w

AstroJaWil

u. Wbrew pozorom, nie jest to

wcale  takie  trudne.  MoŜna  do  tego  zaprząc  sam  program,  ale  na  początku  trzeba
wykonać  robotę  obserwacyjną.  Powinno  to  sprawić  kaŜdemu  frajdę  wykonać  tę
obserwację.
Zabieramy się do roboty.

Wykonujemy  szkic  wszystkich  przeszkód  terenowych  w  miarę  moŜliwości
w skali, ale nie jest to konieczne. MoŜna zamiast szkicu wykonać serię zdjęć
obejmującą  obszar  widoczności  z  danego  miejsca.  Na  przykładzie  widoku
z  mojego  okna  pokaŜę  jak  to  wykonać.  PoniŜej  szkic  budynku,  który  mi
zasłania widok.

Moje okno domowe w Warszawie

Po  narysowaniu  oznaczamy  charakterystyczne  punkty  widoczne  na  tym
szkicu  –  są  to  krawędzie  pionowe  i  poziome  budynków,  krawędź  pionowa
pnia  drzewa,  latarni  itp.  –  oznaczamy  azymuty  domów  np.  A1,  A2,  A3  …,
a  azymuty  drzew  AD1,  AD2,  …  itd.  Analogicznie  zaznaczamy  wysokości
domów i drzew W1, W2, WD1, WD2 ….

Następnie  czekamy  na  pogodny  dzień  lub  noc.  Na  kartce  w  zeszycie,
(najlepiej  w  dzienniku  obserwacyjnym)  zapisujemy  kiedy  Słońce,  KsięŜyc,
planeta,  czy  znana  gwiazda  znajdzie  się  dokładnie,  nad  którąś  pionową
krawędzią,  czy  drzewem,  bądź  znajdzie  się  dokładnie  na  wysokości  drzewa
czy budynku. Zapisujemy dokładnie czas i datę. Co do czasu podajemy czy
był to czas letni, czy zimowy, aby po wielu latach mieć frajdę i zobaczyć jak
to  kiedyś  był  widoczny  KsięŜyc  czy  Słońce.  Ok.  30  lat  temu  prowadziłem
swój  dziennik  obserwacyjny  bardzo  starannie  przez  kilkanaście  lat  i  nie
przypuszczałem,  Ŝe  tamte  moje  pierwsze  obserwacje  będą  mi  słuŜyły  do
testowania  programu.  W  1979  roku  jeszcze  nie  miałem  pojęcia  co  to
komputer  ☺.  PoniŜej  kilka  cytatów  z  mojej  „

Księgi Gwiazd Janusza

”

i odtworzone SCREENy z programu AstroJaWil.

Do  określenia  azymutu  krawędzi  pionowej  trzeba  poczekać,  aŜ  jakieś  ciało
niebieskie znajdzie się dokładnie nad tą krawędzią. Koniecznie trzeba zapisać datę
i  czas.  Wówczas  po  ustawieniu  tej  sytuacji  w  komputerze,  jak  klikniemy  myszką
w  to  ciało  (tutaj  Procjon),  to  program  wyliczy  jego  wysokość  i  azymut.  Nas
interesuje tylko azymut, który tutaj wynosi -79 stopni.

Analogicznie postępujemy z azymutami i wysokościami drzew, latarń, itp.

Teraz krótkie omówienie azymutów w

AstroJaWil

Azymuty  w  programie  liczymy  od  południa  i  tak  kierunek  południowy  S  ma
azymut  =  0  (zero).  Kierunek  na  wschód  E  ma  azymut  =  -90  stopni,  azymut
zachodu W = +90 stopni no i północ N = 180 = -180 stopni.

Na prośbę innych uŜytkowników programu wprowadziłem moŜliwość wyświetlania
azymutów  w  geograficznej  odmianie  (azymut  liczony  od  północy  przez  wschód
południe i zachód od 0 do 360 stopni). Jednak do ustawiania połoŜenia przeszkód
terenowych  uŜywajcie  wyłącznie  azymutów  liczonych  od  południa,  czyli  musi
być odznaczony kwadracik na dole ekranu:

Tak ma być.

Zabieramy się za wprowadzanie naszych przeszkód terenowych do
programu. W Horyzoncie wybieramy dla siebie krajobraz nr 4. Akurat tylko
ten jest pusty i wolny ☺

Klikamy teraz na przycisk „Edycja krajobrazu nr 4”.

W  prawym  górnym  rogu  zamiast  „okno  w  pracy”  wpisujemy  własną  nazwę
krajobrazu.
Wprowadzamy pierwszy dom. Z obliczeń wyszło, Ŝe lewy azymut domu wynosi
Azy = -105 stopni, a prawy Azy = -79 stopni. Wysokość domu Wys = +17 stopni.

Po wyjściu z edycji, od razu zobaczymy nasz pierwszy dom, kiedy obrócimy się
w kierunku wschodnim.

Wprowadzamy  teraz  drzewo,  którego  azymut  wynosi  -62  stopnie.  Pień  ma
wysokość  5  stopni,  całkowita  wysokość  drzewa  =  28  stopni,  a  szerokość  korony
drzewa 12 stopni. Jak to wszystko wyznaczyć? Tak samo według gwiazd.

I juŜ widać nasze drzewo.

Tak postępujemy ze wszystkimi elementami krajobrazu, a te następne moŜemy
zobaczyć zaznaczając kwadracik :

Jeśli kwadracik ten będzie zaznaczony to pojawi się wybór nowych przeszkód
terenowych. Klikając na

INFORMACJA

przeczytacie jak dobrać kolory domów

wiejskich, latarń i okien.

Na tej drugiej stronie elementów krajobrazu moŜna zamontować okna w naszym
budynku. Oto jak naleŜy je wstawić.

Wskazujemy  myszą  lewy  górny  naroŜnik  okna,  gdzie  chcemy  je  wstawić.  Klikamy
lewym  przyciskiem  myszy  i  w  lewym  dolnym  rogu  obrazka  czytamy  azymut  i
wysokość tego punktu. Azy = -103, a Wys = 14 stopni. Zapisujemy wynik.
Następnie ustawiamy mysz w prawym dolnym rogu okna, klikamy i  odczytujemy
nowy wynik.   Azy = -98, a Wys = 10.

Przyjmujemy,  ze  nasze  okno  ma  wielkość  5  stopni  (103-98),  zatem  wpisujemy
w  edycji  krajobrazu  azymut  i  wysokość  lewego-górnego  wierzchołka  okna,
czyli  Azy=-103  i  Wys  =  +13  stopni.    Rozmiar  okna  ustawiamy  na  5  stopni.  Kolor
okna  przyjmujemy  zgodnie  z  wykazem  kolorów  w  INFORMACJI  na  1  czyli  światło
Ŝarowe.

Jak tak ustawimy, to nasz budynek wygląda następująco :

A teraz dodamy jeszcze tą samą metodą kolejne dwa okna na piętrze, oraz dwa na
parterze.

Musiałem zwęzić budynek o jeden stopień, aby ładniej wyglądał i teraz z oknami
prezentuje się tak:

Teraz dorabiamy gzyms na dachu. Czyli dodajemy na budynku prostokąt
o wysokości 1 stopnia i wystający po dwa stopnie z obu stron.

Tworzymy ten gzyms z „Domu” tak jak widać powyŜej. Azymuty mają wielkości
róŜniące się o 2 stopnie, a wysokość tego szarego prostokąta zaczyna się na 17
stopniu od horyzontu do 18 stopni, czyli ma „grubość” 1 stopień. Tak to widać :

Na pierwszy rzut oka widać, Ŝe dom nie ma drzwi. PoniewaŜ drzwi są drewniane,
wiec do ich wykonania wykorzystujemy jedno drzewo liściaste.

PowyŜej zaznaczone jest drzewo przerobione na drzwi. Azymut oznacza środek
pnia (drzwi). Do tego szerokość drzwi robimy na 5 stopni i zaznaczamy szerokość
pnia na 5 stopni. Robimy je na wysokość 7 stopni. Zeszło nam się z tymi robotami
i w międzyczasie spadł śnieg ☺ i tak to teraz wygląda :

Sąsiad z góry zasadził choinkę pod domem, aby mieć Ŝywą, ładną na święta

BoŜego Narodzenia. Tylko powiesi się bombki i będą święta.

Po wstawieniu tej choinki przeszło takie ocieplenie, Ŝe znowu śnieg zniknął.

Zapanowała „odwilŜ” w Horyzoncie.

Kiedy juŜ moŜna było się cieszyć ładnym domem i pięknym niebem, to drogowcy

postawili akurat w pobliŜu domu latarnię, która zaświetla niebo na wiele stopni.

Rozmiar zaświetlenia trzeba sobie samemu dobrać. Kolor 2 to rtęciówka, a azymut
i wysokość to juŜ mam nadzieję, Ŝe jest opanowane.

Latarnia ciągle świeci, więc sąsiad chcąc obserwować niebo z domu, wybudował
sobie obok chałupę z dachem dwuspadowym. Aby było taniej zrobił ją z drewna

z dachem pokrytym strzechą - kod 12 koloru. Podaje się azymut lewej krawędzi
domu, szerokość domu i całkowitą wysokość z dachem włącznie – w stopniach.
Kolor jest opisany w

INFORMACJACH

Z drzwiami i oknem sąsiad szybko się uwinął.

Ale właściciel kortów tenisowych po sąsiedzku przykrył je na zimę balonem.
Wykorzystujemy do tego GÓRĘ.

I tak to wygląda teraz :

Kiedy sąsiad był juŜ tak załamany, Ŝe coraz gorzej widzi niebo, to przechodzący
obok Stefan śeromski pomyślał chwilkę i podrzucił mu pomysł, aby zrobić zwarcie,
aby wystąpiła „awaria trafo”.

Od razu lepiej było widać, bo zgasły światła w oknach i latarnia przestała świecić.

Kiedy tak śeromski rozmawiał z sąsiadem, ten zadzwonił do KRZYŚKA o poradę co
moŜna jeszcze zrobić, a by lepiej było widać. A wtedy KRZYSIEK mu powiedział :
„

A moŜe zrobimy SZKLANE DOMY?”

„

Super pomysł !!

” - odrzekł śeromski, po czym wpadł na pomysł napisania pewnej

powieści, a sąsiadowi poradził, aby zaznaczył w AstroJaWilu „zarysy”.

Wtedy domy i balon (góry) prześwitywały i gwiazdy były przez nie widoczne.

Kiedy tak myśleli jeszcze, co tu moŜna poprawić, to sąsiad wpadł na świetny
pomysł. Pobiegł do domu po piłę i ściął wszystkie drzewa. Trochę mu to zajęło, aŜ
Słońce wzeszło.

Kiedy sąsiad wrócił do S. śeromskiego to ten spytał go:
„

Czemu prócz drzew wyrąbałeś drzwi do domu?”

A on mu na to:
„

Bo drzwi były z pnia drzewa

”

W tym momencie sąsiad rozpłakał się, Ŝe tyle wykonał działań, a tu zaczął się
dzień i gwiazd nie moŜe oglądać, bo jest za widno.
Na to śeromski obdarzony wielką fantazją spytał:
„

A gdyby tak wyssać całą atmosferę ziemską, to co by było?

”.

Sąsiad na to
„

Super, tylko jak to zrobić?”.

Wtem dobiegł ich głos zewsząd :
„

Włączcie

CZARNE

NIEBO” i … stała się ciemność w dzień.