plik

Przepisy UE ich wykładnia, procedury tworzenia prawa

Kategorie przepisów prawa UE

Źródła prawa w UE

CECHY regulacji

bezpośredniość - nadrzędność - jednolitość

Rola Parlamentu Europejskiego w procesie legislacyjnym UE została wyraźnie umocniona. W ramach

funkcji współdecydowania, wyniesionej do miana zwykłej procedury ustawodawczej UE, Parlament

Europejski pełni u boku Rady funkcję współlegislatora.

W ramach zwykłej procedury prawodawczej Parlament Europejski ma moŜliwość wprowadzania (w

kilku czytaniach) zmian do aktów prawodawczych oraz w pewnych granicach wyegzekwowania

swojego zdania równieŜ wobec Rady UE. śaden akt prawa unijnego nie moŜe dojść do skutku bez

zgody pomiędzy Radą i Parlamentem Europejskim.

Rada Europejska

Skład

Rada Europejska składa się z głów państw lub szefów rządów

państw członkowskich oraz jej przewodniczącego (wybieranego

przez Radę Europejską na 2,5-letnią kadencję) i

przewodniczącego Komisji Europejskiej. W jej pracach bierze teŜ

udział wysoki przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i

polityki bezpieczeństwa. Jeśli wymaga tego porządek obrad,

członkowie Rady Europejskiej mogą podjąć decyzję, by kaŜdemu

z nich towarzyszył minister, a w przypadku przewodniczącego

Komisji – jeden z członków Komisji. Rada Europejska moŜe

zaprosić na swe posiedzenie przewodniczącego Parlamentu

Europejskiego.

Tryb działania

Rada Europejska zbiera się dwa razy w ciągu półrocza. Gdy wymaga tego sytuacja, przewodniczący

Rady Europejskiej moŜe podjąć decyzję o zwołaniu nadzwyczajnego posiedzenia. Rada Europejska

podejmuje decyzje zazwyczaj w drodze konsensusu, jednak traktaty przewidują kilka sytuacji, kiedy

podejmuje decyzje w drodze głosowania. Przewodniczący Rady Europejskiej i przewodniczący Komisji

nie biorą udziału w głosowaniu. W razie głosowania kaŜdy z członków Rady Europejskiej moŜe

otrzymać pełnomocnictwo od co najwyŜej jednego pozostałego członka. Rada Europejska podejmuje

większością zwykłą decyzje w sprawach proceduralnych i uchwala regulamin wewnętrzny.

1 listopada 2014 r. wchodzi w Ŝycie nowy

system podwójnej większości, zgodnie z

którym większość kwalifikowana będzie

osiągnięta, jeŜeli przynajmniej 55% głosów

państw członkowskich, które reprezentują

przynajmniej 65% populacji UE, poprze

wniosek ustawodawczy.

Aby zapobiec sytuacji, w której kilka krajów o

większej liczbie ludności uniemoŜliwia

podjęcie decyzji, przewidziano stworzenie

mniejszości blokującej, składającej się z

przynajmniej czterech państw członkowskich.

JeŜeli nie zbierze się ich wystarczająca liczba,

uwaŜa się, Ŝe większość kwaliikowana została

osiągnięta, nawet gdy kryterium liczby ludności nie zostało spełnione. W razie nieosiągnięcia

mniejszości blokującej proces decyzyjny moŜe zostać zawieszony. W danym przypadku Rada nie

przechodzi do głosowania, lecz kontynuuje negocjacje „przez rozsądny okres”, jeŜeli Ŝądają tego

członkowie Rady reprezentujący przynajmniej 75% populacji lub przynajmniej 75% liczby państw

członkowskich, które są niezbędne do utworzenia mniejszości blokującej.

Komisja Europejska

Komisja jest przede wszystkim motorem polityki UE. Inicjuje wszelkie działania unijne, poniewaŜ

to jej przypada w udziale przedstawianie Radzie wniosków i projektów regulacji unijnych (prawo

inicjatywy Komisji). Komisja musi działać w interesie unijnym, a Rada, tak jak Parlament Europejski, i

jak równieŜ grupa obywateli UE w ramach inicjatywy obywatelskiej moŜe poprosić Komisję o

opracowanie wniosków. W określonych przypadkach (przewidzianych w traktatach) od czasu wejścia

w Ŝycie Traktatu z Lizbony akty prawodawcze mogą być przyjmowane równieŜ z inicjatywy grupy

państw członkowskich lub Parlamentu Europejskiego, na zalecenie Europejskiego Banku Centralnego

czy na wniosek Trybunału Sprawiedliwości lub Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

WAśNE

Traktaty przyznają Komisji prawo inicjatywy legislacyjnej jedynie w pewnych

dziedzinach (na przykład w kwestii budŜetu unijnego, funduszy strukturalnych, walki z

dyskryminacją iskalną, udzielania pomocy oraz specjalnych zabezpieczeń). O wiele szersze

są uprawnienia przekazane Komisji przez Radę oraz Parlament Europejski w celu wykonania

podjętych przez nie działań.

Komisja czuwa nad przestrzeganiem i stosowaniem prawa pierwotnego i wtórnego przez państwa

członkowskie. W razie naruszenia reguły unijnej wszczyna postępowanie w sprawie naruszenia, a w

razie potrzeby zwraca się do Trybunału Sprawiedliwości. Komisja interweniuje równieŜ, jeśli osoby

Fizyczne i prawne działają sprzecznie z prawem unijnym, i moŜe nakładać na nie powaŜne sank-

cje. W ciągu ostatnich lat akcje skierowane przeciw uchybieniom dotyczącym reguł unijnych stały się

jednym z głównych działań Komisji.

STRUKTURA ADMINISTRACYJNA KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Komisja (27 członków)

[Gabinety]

Sekretariat Generalny

SłuŜba Prawna

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji Społecznej

Biuro Doradców ds. Polityki Europejskiej

DYREKCJE GENERALNE

Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowych
Dyrekcja Generalna ds. Przedsiębiorstw i Przemysłu

Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji
Dyrekcja Generalna ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans

Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich
Dyrekcja Generalna ds. Energii
Dyrekcja Generalna ds. Mobilności i Transportu

Dyrekcja Generalna ds. Środowiska
Dyrekcja Generalna ds. Działań w dziedzinie Klimatu

Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych
Wspólne Centrum Badawcze

Dyrekcja Generalna ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów
Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa
Dyrekcja Generalna ds. Rynku Wewnętrznego i Usług

Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej
Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej

Dyrekcja Generalna ds. Edukacji i Kultury
Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Konsumentów

SANCO*

Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości

Dyrekcja Generalna ds. Stosunków Zewnętrznych
Dyrekcja Generalna ds. Handlu

Dyrekcja Generalna ds. Rozwoju
Dyrekcja Generalna ds. Rozszerzenia

Biuro Współpracy EuropeAid
Dyrekcja Generalna ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności (ECHO)
Eurostat

Dyrekcja Generalna ds. Zasobów Ludzkich i Bezpieczeństwa
Dyrekcja Generalna ds. Informatyki

Dyrekcja Generalna ds. BudŜetu
SłuŜba Audytu Wewnętrznego
Europejski Urząd ds. Zwalczania NaduŜyć Finansowych

Dyrekcja Generalna ds. Tłumaczeń Ustnych
Dyrekcja Generalna ds. Tłumaczeń Pisemnych

Biuro ds. Infrastruktury i Logistyki (Bruksela)
Biuro ds. Infrastruktury i Logistyki (Luksemburg)

Urząd Administrowania i Wypłacania NaleŜności Indywidualnych
Europejski Urząd Doboru Kadr

* SANCO

Pragnie uczynić z Europy miejsce bezpieczne, sprzyjające zdrowemu trybowi Ŝycia, gdzie
konsumenci mogą być pewni, Ŝe ich interesy są chronione.

Nie twierdzimy, Ŝe ryzyko moŜna wyeliminować całkowicie, ale robimy, co w naszej mocy, by chronić
Europejczyków przed wszelkimi zagroŜeniami.
Cele:
przyznanie większych praw konsumentom
chronienie zdrowia publicznego
czuwanie nad tym, by Ŝywność w Europie była bezpieczna i zdrowa
dbanie o zdrowie i warunki hodowli zwierząt
dbanie o zdrowie roślin uprawnych i lasów.

Obszar zainteresowań

Cele realizujemy poprzez monitorowanie, wysłuchiwanie opinii róŜnych stron i podejmowanie działań.

Monitorowanie – po przyjęciu przez UE przepisów dotyczących bezpieczeństwa Ŝywności i produktów,
praw konsumentów lub zdrowia publicznego, ich wdraŜaniem zajmują się władze krajowe, regionalne
i lokalne. To one czuwają nad tym, by producenci i sprzedawcy Ŝywności oraz innych towarów
przestrzegali odpowiednich norm.
Do naszych zadań naleŜy równieŜ kontrolowanie, jak taki nadzór przebiega w praktyce.
Wysłuchiwanie opinii – nasze działania nie byłyby skuteczne, gdybyśmy nie brali pod uwagę
głosów zainteresowanych stron ani działalności UE w innych powiązanych obszarach, takich jak
handel, konkurencyjność czy ochrona środowiska. Aby poznać opinie wszystkich zainteresowanych
stron, prowadzimy szeroko zakrojone konsultacje.
Podejmowanie działań – gdy interwencja UE jest potrzebna, proponujemy odpowiednie
rozwiązania, które mogą obejmować zarówno regulacje prawne, wsparcie finansowe dla projektów,
jak i inne skuteczne środki. Równocześnie wspieramy władze krajowe i regionalne, gdy sytuacja
wymaga podjęcia konkretnych kroków na ich szczeblu.

Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Konsumentów zatrudnia ok. 960 osób.

TRAKTATY ZAŁOśYCIELSKIE UE – PRAWO PIERWOTNE UE

Pierwsze źródło prawne to traktaty powołujące do Ŝycia UE wraz z załącznikami, aneksami i

dołączonymi protokołami oraz późniejszymi uzupełnieniami i zmianami. Traktaty załoŜycielskie oraz

ich zmiany i uzupełnienia, zwłaszcza w formie traktatów z Maastricht, Amsterdamu, Nicei i Lizbony,

jak równieŜ róŜne traktaty akcesyjne, zawierają podstawowe reguły prawne odnoszące się do celów,

organizacji i funkcjonowania UE, jak równieŜ pewne elementy prawa gospodarczego. Tworzą one

ramy konstytucyjne UE, które w interesie unijnym muszą być wdraŜane przez instytucje unijne,

wyposaŜone w tym celu w uprawnienia ustawodawcze i administracyjne. Reguły te, jako prawo

bezpośrednio stworzone przez państwa członkowskie, zwane są w terminologii prawniczej unijnym

prawem pierwotnym.

AKTY PRAWNE UE – PRAWO WTÓRNE UE

Wynika ono z aktów prawodawczych, delegowanych aktów prawnych, aktów wykonawczych oraz

innych działań prawnych.

„Akty prawodawcze” stanowią akty przyjmowane w drodze zwykłej lub specjalnej procedury

prawodawczej.

„Akty delegowane” to akty prawne o charakterze nieprawodawczym o zasięgu ogólnym, które

uzupełniają lub zmieniają niektóre, inne niŜ istotne, elementy aktu ustawodawczego. Akty

takie moŜe przyjmować Komisja, wyraźnie upowaŜniona do tego w akcie ustawodawczym.

W odnośnym akcie prawodawczym ustalane są szczegółowo cele, treść, zakres obowiązywania, jak

równieŜ czas trwania danego upowaŜnienia. UpowaŜnienie to moŜe zostać w kaŜdej chwili

odwołane przez Radę lub Parlament Europejski. Ponadto akt delegowany moŜe wejść w Ŝycie

tylko wtedy, gdy Parlament Europejski lub Rada nie wyraŜą sprzeciwu w terminie

przewidzianym przez akt prawodawczy.

„Akty wykonawcze” stanowią wyjątek od reguły, zgodnie z którą wszystkie środki, niezbędne do

wykonania wiąŜących aktów prawnych UE, są podejmowane przez państwa członkowskie

zgodnie z ustawodawstwem krajowym. W razie gdy konieczne są jednolite warunki

wykonywania prawnie wiąŜących aktów Unii, akty te wykonuje Komisja lub w drodze wyjątku

– Rada, przyjmując odpowiednie akty wykonawcze. Parlament Europejski i Rada ustalają z

wyprzedzeniem przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontrolowania przez państwa

członkowskie realizacji uprawnień wykonawczych przez Komisję. Wreszcie istnieje cały szereg

pozostałych aktów prawnych, które umoŜliwiają instytucjom UE wypowiadanie się w sposób

niezobowiązujący lub które regulują wewnętrzne funkcjonowanie UE i jej instytucji, takie jak

porozumienia czy konwencje między instytucjami lub ich wewnętrzne regulaminy. Te akty

prawne mogą przybierać najróŜniejsze postacie.

Jako obowiązujące akty prawne zawierają zarazem ogólne i abstrakcyjne normy prawne oraz

konkretne i indywidualne środki. Pozwalają instytucjom unijnym na wypowiadanie się w

sposób niezobowiązujący. Lista wymienionych kategorii aktów prawnych nie jest

wyczerpująca. Prawo wtórne zawiera inne jeszcze akty prawne, które nie mieszczą się w tych

kategoriach. NaleŜą do nich na przykład rezolucje, deklaracje, programy działania lub

teŜ białe i zielone księgi.

Między aktami prawnymi prawa unijnego moŜna zaobserwować znaczne róŜnice w zakresie procedury

przyjmowania, mocy prawnej i adresata. Dlatego róŜnice te będą omawiane bardziej

szczegółowo w części poświęconej instrumentom, jakimi dysponuje UE. Tworzenie wtórnego

prawa unijnego jest zjawiskiem stopniowym. Nadaje ono Ŝywotność konstytucji unijnej,

wywodzącej się z pierwotnego prawa unijnego, i powoli buduje i uzupełnia europejski

porządek prawny.

UMOWY MIĘDZYNARODOWE UE

To trzecie źródło prawne w UE

Na uwagę zasługują trzy formy stosunków umownych UE z państwami trzecimi:

Układy o stowarzyszeniu

Układy podtrzymujące szczególne więzi niektórych państw członkowskich UE z państwami trzecimi

Porozumienia zmierzające do przygotowania ewentualnego przystąpienia i utworzenia unii celnej

Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG)

Układy o współpracy

Układy handlowe

ŹRÓDŁA NIEPISANE

Wspólna cecha źródeł prawa unijnego:

prawo pisane

istniejące muszą być uzupełniane przez prawo niepisane

Ogólne zasady prawa

Źródła niepisanego prawa unijnego to są głównie ogólne zasady prawa:

normy dotyczące najistotniejszych koncepcji prawa i sprawiedliwości, jakim podlega cały porządek

prawny.

Zasady prawa są stosowane za pośrednictwem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, który w

ramach powierzonych mu zadań „zapewnia przestrzeganie prawa przy wykładni i stosowaniu

traktatu”.

Prawo zwyczajowe

Prawo zwyczajowe naleŜy do źródeł niepisanych prawa unijnego.

Praktykę, która po stosowaniu i akceptacji zostaje prawnie ustalona i uzupełnia lub zmienia legislację

pierwotną lub wtórną.

Układy i umowy między państwami członkowskimi UE

Ostatnie źródło prawa UE to układy i umowy między państwami członkowskimi.

- układy i umowy zawarte dla rozwiązania kwestii mających ścisłe związki z działalnością UE,

ale dla których instytucjom unijnym nie powierzono Ŝadnych kompetencji,

- prawdziwe układy międzynarodowe między państwami członkowskimi zmierzające do

rozszerzenia terytorialnego zasięgu przepisów krajowych i utworzenia jednolitego

prawa na szczeblu Unii

umowy te mogą być przekształcona we wtórne prawo unijne

INSTRUMENTY, JAKIMI DYSPONUJE UE

Podczas tworzenia UE powstała koncepcja systemu unijnych aktów prawnych.

zdefiniowanie natury i skutków aktów unijnych

instytucje musiały mieć moŜliwość skutecznego – czyli niezaleŜnego od woli państw członkowskich –

wyrównywania róŜnic w warunkach gospodarczych, społecznych, a nawet ekologicznych w państwach

członkowskich, aby stworzyć moŜliwie najlepsze warunki wszystkim obywatelom Unii

poszanowanie dla porządku krajowego

Całość systemu normatywnego UE podlega następującej zasadzie:

przepisy krajowe muszą być zastąpione aktem unijnym, kiedy konieczny jest szczegółowy tekst,

wspólny dla wszystkich państw członkowskich

Akty prawne UE

Akt prawny

ADRESACI

SKUTKI

ROZPORZĄDZENIE wszystkie państwa członkowskie,

osoby fizyczne i prawne

Stosowane bezpośrednio i wiąŜące w

całości

DYREKTYWA

wszystkie lub wybrane państwa

członkowskie

wiąŜąca w zakresie wskazanych

rezultatów, bezpośrednio skuteczna tylko

w szczególnych warunkach

DECYZJA

nieokreślony krąg osób,

wszystkie lub wybrane państwa

członkowskie, określone osoby

fizyczne lub prawne

Stosowana bezpośrednio i wiąŜąca w

całości

ZALECENIE

wszystkie lub określone państwa

członkowskie, inne instytucje UE,

pojedyncze osoby

NiewiąŜące

OPINIA

wszystkie lub określone państwa

członkowskie, inne instytucje UE,

nieokreślony krąg adresatów

niewiąŜąca

ROZPORZĄDZENIA

Akty prawne - instytucje unijne ingerują najbardziej w krajowe porządki prawne

dwie niezwykłe cechy:

charakter unijny - szczególna cecha tego samego prawa w całej Unii - bez względu na

granice, jednolite i integralnie waŜne we wszystkich państwach członkowskich.

istnieje moŜliwość ich bezpośredniego stosowania, czyli rozporządzenia tworzą to samo

prawo, chociaŜ państwo nie wydało szczegółowych poleceń, bezpośrednio przyznając prawa
obywatelom Unii lub narzucając im bezpośrednio obowiązki. Państwa członkowskie, ich
instytucje i władze są bezpośrednio związane prawem unijnym i muszą go przestrzegać tak jak
prawa krajowego.

DYREKTYWY
Próbują pogodzić poszukiwanie niezbędnej jedności prawa unijnego z zachowaniem róŜnorodności
i odrębności państwowych.
Cel: nie harmonizacja prawna, ale zbliŜenie legislacji.
Dyrektywa jest jednym z podstawowych instrumentów tworzenia rynku wewnętrznego.

Dyrektywa jest wiąŜąca dla państw członkowskich jedynie w zakresie wyników, jakie trzeba
osiągnąć.
Przepisy dyrektywy nie zastępują automatycznie krajowych reguł prawnych, ale nakładają na państwa
członkowskie obowiązek przystosowania swego prawa państwowego do przepisów unijnych.
Zazwyczaj wymaga to dwuetapowej procedury legislacyjnej.

♦

pierwszy etap na szczeblu UE - wynik, do którego zmierza dyrektywa, ustalony jest jako

obowiązujący dla wskazanego adresata, czyli jednego, kilku lub wszystkich państw
członkowskich.
Rezultat musi zostać osiągnięty w określonym terminie. Instytucje unijne mogą definiować
ten wynik w sposób tak precyzyjny, Ŝe państwom członkowskim nie pozostaje Ŝaden
margines swobody, by wnieść jakieś zmiany. Ta moŜliwość jest stosowana głównie dla norm
technicznych i ochrony środowiska.

♦

Podczas drugiego etapu na szczeblu krajowym rezultat, ustalony na szczeblu UE, zostaje

osiągnięty w ustawodawstwie państw członkowskich.
Trybunał Sprawiedliwości postanowił, Ŝe w pewnych okolicznościach obywatel unijny moŜe
powołać się bezpośrednio na przepisy dyrektywy, czyli skorzystać z prawa, które ta mu daje, a
w razie potrzeby spowodować uznanie jej przez sąd krajowy. Trybunał ustalił warunki tego
skutku bezpośredniego, mianowicie:

przepisy dyrektywy muszą określać prawa przedsiębiorstw lub oby- wateli unijnych w sposób

wystarczająco jasny i precyzyjny;

powołanie się na to prawo nie musi być związane z Ŝadnym warun- kiem lub obowiązkiem;
ustawodawcy krajowemu nie moŜe zostać udzielony Ŝaden zakres swobodnego uznania

w określaniu treści danego prawa;

termin wyznaczony na transpozycję dyrektywy musi juŜ upłynąć.

DECYZJE
typowy akt prawny, przez który instytucje unijne regulują pojedyncze przypadki w wiąŜący sposób
Decyzja ma następujące cechy strukturalne:

ma znaczenie indywidualne, które odróŜnia ją od rozporządzenia. Adresaci decyzji są konkretnie

wskazani i zobowiązani w sposób indywidualny.

decyzja jest obowiązująca we wszystkich swoich elementach, co odróŜnia ją od dyrektyw, które są

obowiązkowe tylko co do rezultatu, jaki mają przynieść;

decyzje są dla adresatów bezpośrednio wiąŜące.

ZALECENIA I OPINIE
Pozwala ona instytucjom UE na wypowiadanie się w sposób niezobowiązujący – czyli bez obowiązku
prawnego dla adresatów – na temat państw członkowskich i w pewnych wypadkach równieŜ
obywateli Unii.
Zalecenia sugerują adresatowi odpowiednie zachowanie, nie nakładając na niego obowiązku
prawnego

REZOLUCJE, DEKLARACJE I PROGRAMY DZIAŁAŃ
Rezolucje: Mogą być przyjmowane przez Radę Europejską, Radę lub Parlament Europejski. Rezolucje
zawierają wspólne zamiary i opinie na temat ogólnego procesu integracji i specyficznych zadań na
płaszczyźnie unijnej i pozaunijnej.

odnoszą się do spraw wewnętrznych UE, mogą dotyczyć podstawowych aspektów unii politycznej,
polityki regionalnej, polityki energii oraz unii gospodarczej i walutowej, szczególnie wprowadzania
europejskiego systemu walutowego.

Deklaracje

PROCEDURA LEGISLACYJNA UE

UE nie zrodziła się z woli „ludu europejskiego”, lecz zawdzięcza swe istnienie i strukturę

państwom członkowskim. Te przekazały część swej suwerenności nie bez trudności

i zdecydowały się na to dopiero w zamian za silną pozycję w procedurze legislacyjnej
UE.

Obecnie system decyzyjny jest bardziej zrównowaŜony, dzięki wzmacnianiu pozycji Parlamentu

Europejskiego.

- od zwykłych konsultacji z Parlamentem Europejskim doszło do współpracy między

Parlamentem a Radą, potem do współdecydowania Parlamentu w procesie
prawodawczym UE.

Procedura współdecydowania polega na wspólnym przyjęciu na wniosek Komisji

rozporządzenia, dyrektywy lub decyzji przez Parlament Europejski oraz Radę.

Przebieg procedury
Faza opracowywania wniosków
Procedurę otwiera Komisja - opracowuje wniosek planowanej normy unijnej (prawo inicjatywy).
Inicjatywa ta podejmowana jest przez kompetentną słuŜbę Komisji w konkretnej dziedzinie
ekonomicznej, przy czym Komisja odwołuje się często do rad ekspertów krajowych.

Nad projektem przygotowanym przez Komisję, szczegółowo ustalającym treść i formę
przewidywanej normy, dyskutują członkowie Komisji i ostatecznie zatwierdzają go zwykłą
większością głosów. Jest on wtedy przekazywany jako wniosek Komisji do Rady oraz do Parlamentu
Europejskiego, jak równieŜ do Komitetu Ekonomiczno-Społecznego lub do Komitetu Regionów, wraz
ze szczegółowym uzasadnieniem.

Europejska Inicjatywa Obywatelska (EIO)
to nowe narzędzie wprowadzone przez Traktat z Lizbony.
Cel: zwiększenie demokracji w Unii
Europejska Inicjatywa Obywatelska wejdzie w Ŝycie 1 kwietnia 2012.
Organizatorami akcji petycyjnej muszą być mieszkańcy co najmniej siedmiu krajów Unii, trzeba zebrać
minimum milion podpisów z minimum siedmiu krajów Unii Europejskiej.

Minimalna ilość podpisów jaką naleŜy zebrać w poszczególnych krajach jest określona i zaleŜy od
liczby członków Parlamentu Europejskiego wybieranych w danym państwie członkowskim,
pomnoŜonej przez 750; np. dla Polski wynosi 37 500 podpisów, dla Anglii 54 000, a dla Portugalii 16
500.

Derogacja (europeistyka)

Derogacja (łac. derogatio 'jw.' z derogare 'zabrać; uchylić; zob. derogare)
jest to:
- wyłączenie (bezterminowe) państwa członkowskiego UE z obowiązku wypełniania części (specjalnie

wynegocjowanej) zobowiązań płynących ze stosowania prawa wspólnotowego

- pozbawienie przepisu prawnego mocy obowiązującej przez zastąpienie go innym przepisem

prawnym

Zasada subsydiarności - występująca w prawie UE:

poszczególne organy administracji wspólnotowej są zobowiązane współpracować w celu
osiągnięcia danych celów,

kompetencje instytucji wspólnotowych są wykonywane przez moŜliwie najniŜszy w hierarchii
organ administracji, ale odpowiedni do wykonywania danej kompetencji i podejmowania
określonych działań,

wspólnota podejmuje działania niepodlegające wyłącznej kompetencji wspólnoty, tylko wtedy,
gdy nie istnieje moŜliwość osiągnięcia danych celów w wystarczającym stopniu na szczeblu
państw członkowskich, a okoliczności, cele, skutki i skala tych przedsięwzięć wskazują, Ŝe
zostaną one lepiej zrealizowane przez wspólnotę, niŜ przez kaŜde z państw członkowskich z
osobna (np. ochrona środowiska).