29.    Protekcjonizm  handlu 
międzynarodowego (definicja, motywy, 
instrumenty) 

 

 
Międzynarodowy handel jest od. dawna ważnym czynnikiem rozwoju cywilizacyjnego, 
postępu gospodarczego, źródłem dobrobytu ludzi i środkiem zbliżenia narodów.

 

Międzynarodowa  wymiana  handlowa  pozwala,  na  korzystny  dla  sytuacji 

surowcowej, ekonomiczno-społecznej, dla wartości kapitału, dla poziomu wiedzy naukowo-
technicznej,  oraz  specyficznych  warunków  przyrodniczych  danego  kraju  kierunek 
działalności gospodarczej.

 

Na  handel  międzynarodowy,  jego  wielkość,  kierunki  i  strukturę  towarową  wpływają 

obecnie  następujące  czynniki:  polityka  państwa,,  potrzeby  gospodarcze,  popyt  mi  pewne 
towary ł usługi, wymienialność walut krajowej na zagraniczną, upodobania i gusty ludzi.

 

Polityka  Państwa-  polega  na  ustaleniu  cła,  wprowadzeniu  opodatkowania  na  import, 
przyznawaniu  ulg  eksportowych,  udzielaniu  kredytów  na  produkcje  towaru  znajdujących 
nabywców  za  granicą  i  ustalaniu  kursu  własnej  waluty.  Niektóre  kraje,  np.  Polska,  ustalają 
kontyngenty  na  import  samochodów  w  ciągu  rok.  Polityka  państwa  może  spowodować,  że 
zagraniczne  towary  zostaną,  na  przykład,  obciążone  większymi  opłatami  celnymi,  a 
cudzoziemcy  zajmujący  się  działalnością  gospodarczą  traktowani  będą  gorzej  niż  swoi 
obywatele.  Działania  takie  składają  się  na  politykę  protekcjonistyczną,  mającą  na  cele 
ochronę niektórych branż własnego przemysłu i rolnictwa oraz zachowanie miejsc pracy.

 

Protekcjonizm  —  teoria  głosząca  konieczność  kontroli  przez  państwo  mechanizmów 
rynkowych.  Polega  ona  na  ograniczeniu  dostępu  do  własnego  rynku  i  (lub)  rozszerzaniu 
ś

rodków  popierania  eksportu.  W  grę  może  wchodzić  stosowanie  np.  ceł  przywozowych 

(ochronnych)  na  towary  czy  nawet  surowce,  których  produkcja  krajowa  ma  stymulować 
rozwój  przemysłu  rodzimego.  Innym  instrumentem  polityki  protekcjonizmu  są  subsydia 
rządowe.  Pobudzaniu  eksportu  służą  dotacje  dla  przedsiębiorstw  podejmujących  produkcję 
eksportową

 

Skrajną  formą  protekcjonizmu  pozostaje  tzw.  prohibicjonizm,  czyli  zakaz  wwozu  lub 
wywozu towarów.  
Polityka  protekcjonizmu  powoduje  wzrost  cen,  ograniczenie  dostępności  towarów, 
zmniejszenie  realnych  dochodów  gospodarki.  Zapewnia  jednak  przy  tym  dochody  budzeni 
państwa.  Argumentami  wysuwanymi  na  jej  rzecz  są  zapewnianie  obronności  państwa 
poprzez  ochronę  celną  lub  administracyjne  zakazy  importu  towarów  uznanych  za 
strategiczne  (produkcja  zbrojeniowa,  także  żywności,  leków  i  in.),  ochrona  nowych, 
rozwijających  się  dziedzin  wytwarzania  przed  konkurencjom  towarów  zagranicznych, 
przeciwdziałanie  bezrobociu,  zapobieganie  odpływowi  pieniędzy  z  kraju.  Pozytywne  efekty 
protekcjonizmu  występują  tylko  w  krótkich  okresach,  w  długich  natomiast  ujawniają  się 
efekty negatywne (postulowane cele można osiągnąć innymi sposobami.