background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

Przegląd wybranych metod cyfrowego przetwarzania zdjęć satelitarnych. 

… 

 

I  Istota przetwarzania cyfrowego zdjęć.  

 

Przetwarzanie  cyfrowe  zdjęć  można  określić  jako  techniki  analizy  komputerowej  zdjęć  w 

postaci cyfrowej. Znajduje ono zastosowanie w wielu dziedzinach często dość odległych, jak na 

przykład medycyna czy astronomia. Teledetekcja obejmuje szczególny rodzaj zastosowań, które 

dotyczą  przetwarzania  zdjęć  powierzchni  Ziemi  wykonanych  z  pułapu  satelitarnego  a  także 

lotniczego. Zdjęcie takie jako obraz rzeczywistej powierzchni Ziemi jest dyskretną reprezentacją 

zmienności (w sensie przestrzennym,  fizykochemicznym,  itp.) danej powierzchni wyrażonej  w 

wielkości odbitej lub emitowanej energii.  

Rejestrację zdjęcia (najczęściej skanerem) cechują:  

 

przyjęty model geometryczny,  

 

określone przedziały spektralne,  

  czas rejestracji,  

 

skończona  liczba  poziomów,  w  które  skwantowana  jest  energia  dochodząca  do 

detektora (odbita lub wypromieniowana). 

Wielkość  skwantowanej  energii  odbitej  lub  emitowanej  przez  dany  rodzaj  powierzchni 

rozpatrywana  w  poszczególnych  zakresach  (kanałach)  rejestracji  nawiązuje  w  sposób 

bezpośredni do charakterystyk spektralnych obiektów współtworzących daną powierzchnię.  

Należy dodać, iż zdjęcie w postaci cyfrowej (jako przedmiot analizy)  może być także wynikiem 

zwykłego  skanowania  już  istniejącego  zdjęcia  jako  produktu  fotograficznego.  Stąd    wynika 

bardziej uniwersalne zastosowanie istniejących algorytmów przetwarzania cyfrowego. 

Podstawowym  celem  przetwarzania  cyfrowego  zdjęć  jest  ułatwienie  pozyskania  bądź 

bezpośrednie pozyskanie określonej kategorii informacji.  

W  sensie  numerycznym  główna  idea  przetwarzania  cyfrowego  sprowadza  się  do 

sekwencyjnego ‘przeliczania’ wartości radiometrycznych elementów składowych obrazu tj. 

pikseli z wykorzystaniem zadanego algorytmu.

  

 

Rezultaty  tak  wykonanych  obliczeń  są  zachowywane  w  pamięci  komputera,  formując 

zarazem nowy obraz cyfrowy, który może być:  

 

finalnym produktem zawierającym przydatną informację 

 

wyświetlony na ekranie i poddany analizie wizualnej,  

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

  utrwalony w postaci wydruku,  

  poddany dodatkowym etapom przetwarzania. 

Niezależnie od możliwości jakie daje analiza cyfrowa, w większości aplikacji wykorzystuje się 

także elementy  interpretacji wizualnej w poszczególnych etapach przetwarzania. Potwierdza to 

komplementarność omawianych metod analizy. 

 

Przetwarzanie cyfrowe danych teledetekcyjnych obejmuje całą gamę różnorodnych technik, 

które  stanowią  różne  (co  do  celu  i  przeznaczenia)  metody  analizy  obrazu.  Obok 

wzmacniania  obrazu  głównie  dla  celów  późniejszej  interpretacji  dominuje  pozyskiwanie 

informacji  tematycznej  o  pokryciu  terenu  poprzez  różne  odmiany  klasyfikacji  zdjęć 

wielospektralnych.  Istotne  znaczenie  przypisuje  się  również  pozyskiwaniu  charakterystyk 

biofizycznych jak na przykład wskaźniki zawartości biomasy, wilgotność, temperatura itp.

  

… 

II  Metody przetwarzania cyfrowego. 

1. Przetwarzanie wstępne. 

Nazwa  przetwarzanie  wstępne  wskazuje  na  fakt,  iż  mieszczą  się  tu  procedury,  które    z  reguły 

(choć  nie  zawsze)  są  wykorzystywane  na  etapie  poprzedzającym  właściwe  przetwarzanie 

obrazów. 

Procedury  te  korygują  cyfrowe  zdjęcie  satelitarne  z  uwagi  na  zniekształcenia  

(degradacje)  w  zakresie    zarówno  radiometrii  jak  i  geometrii  obrazu  powstałe  w  trakcie 

rejestracji 

W rezultacie uzyskuje się (odtwarza) możliwie poprawną postać zdjęcia w granicach 

określonych norm dokładności. Występujące zniekształcenia mogą mieć charakter przypadkowy 

lub systematyczny.  

Do głównych źródeł zniekształceń należy zaliczyć: 

 

odchylenia  od  nominalnych  parametrów  pracy  skanera  (jak  niestabilność 

charakterystyk detektorów) i urządzeń towarzyszących, 

 

niestabilność parametrów trajektorii satelity, 

 

wpływ atmosfery, 

 

wpływ rzeźby terenu (znaczące deniwelacje). 

  krzywizna i ruch obrotowy Ziemi 

Stacje  odbioru  i  przetwarzania  danych  wykonują  standardowo  korekcje  w  podstawowym 

zakresie, który obejmuje zasadniczo eliminację błędów o charakterze systematycznym zarówno 

w odniesieniu do geometrii (w szczególności z tytułu parametrów lotu satelity oraz zakrzywienia 

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

i  ruchu  obrotowego  Ziemi)  jak  i  radiometrii  (korekcja  wartości  pikseli  w  oparciu  o  dane  z 

kalibracji detektorów). 

 

Rodzaj  i  zakres  korekcji  przeprowadzanych  w  dalszej  kolejności  przez  użytkownika 

danych jest ściśle uzależniony od rodzaju i wymogów danej aplikacji, w której dane mają 

zastosowanie  oraz  od  dostępności  danych  pomocniczych  (pomiarowych)  wymaganych  w 

możliwej do zastosowania metodzie korekcji. Istotna jest przy tym znajomość określonych 

uwarunkowań,  które  nabierając  znaczenia  w  przypadku  danej  aplikacji  decydują  o 

potrzebie przeprowadzenia stosownych korekcji. Korekcje te dotyczą zarówno radiometrii, 

jak i geometrii obrazu. 

… 

 
Korekcja zniekształceń geometrii zdjęcia możliwa do przeprowadzenia przez użytkownika 

sprowadza się do wykorzystania zasadniczo jednego z dwóch podejść: 

 

opracowanie  i  wykorzystanie  w  procedurze  korekcyjnej  modelu  ujmującego 

poszczególne źródła zniekształceń, ich naturę oraz wielkość, 

 

stworzenie matematycznych  relacji  (w postaci  wielomianu określonego  stopnia) 

między  położeniem  pikseli  zdjęcia  a  położeniem  odpowiadających  im 

odpowiedników  terenowych. Tak uzyskana relacja posłuży do korekcji danych 

bez konieczności wnikania w źródła i naturę  obecnych zniekształceń. 

 

Wadą  pierwszej  propozycji  jest  konieczność  znajomości  źródeł  zniekształceń  oraz  wymóg 

korzystania z modelu, który często jest dość złożony. 

Drugi  sposób  jest  powszechnie  znanym  i  stosowanym  podejściem.  Określany  jest  mianem  

geometryzacji  zdjęcia  w  postaci  cyfrowej,  którą  przeprowadza  się    w  oparciu  o  tzw.  punkty 

kontrolne    (czyli  odpowiedniki  w  terenie  wybranych  punktów  ze  zdjęcia),  dla  których 

współrzędne  najczęściej  pozyskuje  się  z  mapy  bądź  mierzy  w  terenie  z  wykorzystaniem  np. 

odbiornika  GPS.  Operacja  ta  pozwala    nie  tylko  na  eliminację  zniekształceń  geometrii  danego 

zdjęcia, ale co ważne, jest równocześnie operacją  geokodowania obrazu cyfrowego. Często ten 

drugi  aspekt  jest  decydujący  z  uwagi  na  potrzebę  włączenia  przetwarzanego  zdjęcia,  bądź 

finalnego  produktu  przetwarzania  do  bazy  danych  GIS.  Chociaż  geometryzacja  jako  procedura 

jest częścią  przetwarzania wstępnego to jednak nie zawsze musi być wykonywana zgodnie z tą 

kolejnością.  

W procesie geometryzacji wyróżnić można dwa etapy: 

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

1.  uzyskanie  równań transformujących  w postaci wielomianu w oparciu o punkty 

kontrolne, 

2.  redystrybucja 

pikseli  według  zależności  wynikających  z  wielomianu 

transformującego  z  określeniem  nowych  wartości  pikseli  wybraną  metodą 

interpolacji  w  nowo  tworzonym  obrazie,  (inaczej  przepróbkowanie;  resampling

ang.) 

 Poprzez  stosowanie  resamplingu    jako  swoistej  odmiany  transformacji  w  odniesieniu  do 

atrybutu,  geometryzacja  powoduje  często  pewne  zmiany  w  wewnętrznej  spójności 

radiometrycznej  pikseli  co  dla  pewnych  kategorii  przetwarzania  stosowanych  w  dalszej 

kolejności  nie  zawsze  jest  korzystne.  Zatem  jeśli  przetwarzana  jest  tylko  jedna  scena  bez 

włączania danych z innych źródeł, to geometryzacji poddawany jest z reguły produkt finalny. 

Pewnym  wariantem  geometryzacji  jest  przyjęcie  jako  odniesienia  innego  obrazu  satelitarnego 

zamiast mapy. 

Osobnym  zagadnieniem  są  zniekształcenia  w  postaci  przesunięć  pikseli  z  tytułu  rzeźby 

terenu.  Nie  są  one  usuwane  w  trakcie  geometryzacji  zdjęcia  i  jeśli  są  istotne  z  punktu 

widzenia  stawianych  kryteriów  dokładności,  ich  wyeliminowanie  wymaga  odrębnych 

procedur  wykorzystujących  numeryczny  model  rzeźby  terenu.  Na  przykład  dla  zdjęcia 

Landsat TM potencjalne przesunięcie dla piksela na skraju sceny może wynieść 10m na każde 

100m  przewyższenia  terenu  względem  średniej  wysokości  sceny,  a  dla  sceny  SPOT  w 

zobrazowaniu  nadirowym  -  4m  (PCI  Geomatics,  1999).  Liczby  te  przekonują,  iż  dla  scen 

poza obszarami górskimi najczęściej nie ma potrzeby wykonywania korekcji zniekształceń 

z tytułu rzeźby terenu. 

… 

 

2. Zwiększanie wartości informacyjnej zdjęcia. 

 

Techniki zwiększania wartości informacyjnej zdjęcia w postaci cyfrowej mają na celu takie jego 

przetworzenie aby podnieść walory interpretacyjne istotne w analizie wizualnej, a tym samym w 

maksymalnym  stopniu  wspomóc  wydobycie  określonych  informacji.  Obejmują  one  zarówno 

przetworzenia  wykonywane  na  pojedynczych  zakresach  spektralnych  jak  również  na  zbiorach 

wielospektralnych.  Konkretne  techniki  mogą  generować  finalny  rezultat  bądź  też  pośrednie 

wyniki wykorzystywane w dalszych etapach przetwarzania.  

 

 

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

 

… 

 

Wzmacnianie kontrastu.  

Techniki  tej  grupy  stosuje  się  do  zbioru  pikseli  dla  pojedynczego  kanału.  Potrzeba  ich 

stosowania  wynika  z  faktu,  iż  rozkład  poziomów  szarości  pikseli  zarejestrowany  w 

danym  przedziale  spektrum  ma  tendencję  do  zajmowania  stosunkowo  wąskiego 

przedziału  na  skali  szarości  [0  do  255],  co  po  wyświetlaniu  takiego  zbioru  daje  nisko 

kontrastowy  obraz.  Pełnię  informacji  o  statystycznym  rozkładzie  wartości 

radiometrycznych  pikseli  tworzących  dany  obraz  przedstawia  histogram  tj.  wykres  (lub 

tabela)  ilustrujący  liczbę  pikseli  w  poszczególnych  przedziałach  wartości  (jaskrawości) 

pikseli.  Analiza  histogramu  jest  podstawą  do  oceny  jakości  obrazu  i  jest  pomocna  w 

doborze  parametrów  wzmacniania  kontrastu.  W  obrębie  omawianej  grupy  technik 

wzmacniania  (rozciągania)  kontrastu  znajdują  się  funkcje:  liniowe,  nieliniowe,  funkcja 

oparta  na  wyrównaniu  histogramu  (uwzględniająca  częstość  występowania  pikseli), 

kombinacje  wymienionych  procedur,  itp.  Rozciąganie  kontrastu  ma  cechy  operacji 

punktowej  tj.  odniesionej  tylko  do  jednostkowego  piksela  bez  uwzględniania  jego 

otoczenia.  

Nieodłącznym pojęciem i zarazem elementem technicznym towarzyszącym omawianym 

tu procedurom jest tablica przeglądowa (ang.  LUT –  look up table).  Wyraża ona relację 

między poziomami wartości pikseli obrazu przed przetworzeniem a odpowiadającymi im 

wartościami  pikseli  obrazu  powstałego  w  wyniku  zastosowania  określonej  funkcji 

wzmacniania.  Istotną  zaletą  jest  możliwość  zapisu  w  postaci  LUT  efektu  zastosowania 

danej  funkcji  wzmacniania dla określonego obrazu bez konieczności tworzenia  nowego 

zbioru  (obrazu).  Upraszcza  to  i  wyraźnie    przyspiesza,  zwłaszcza  w  trybie 

interaktywnym, poszukiwanie optymalnej funkcji wzmacniania kontrastu. LUT ma także 

inne, szersze zastosowanie wykraczające poza omawiane tu procedury. 

Nieco  odmienny  typ  procedur,  ale  często  jeszcze  umieszczany  w  omawianej  kategorii 

dotyczy  operacji  progowania  oraz  grupowania  zadanych  poziomów  szarości  pikseli  w 

przedziały  (ang.  density  slicing),  którym  w  trakcie  wyświetlania  (bądź  wydruku)  dla 

celów interpretacyjnych nadaje się określone kolory. 

W części eksperymentalnej niniejszej pracy zastosowano typowe procedury wzmacniania 

kontrastu dostępne w oprogramowaniu PCI. Najlepsze wyniki w tworzeniu kompozycji 

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

barwnych  uzyskano  stosując  wyrównanie  histogramu  oraz  funkcje  logarytmiczną  i 

pierwiastka kwadratowego  

... 

 

Kompozycje barwne.  

Kompozycja  barwna  jest  obrazem  barwnym  powstałym  w  wyniku    złożenia  i 

równoczesnego  wyświetlenia  na  ekranie  trzech  różnych  kanałów  ze  zbioru  danych 

wielospektralnych.  Programowo  wykorzystywane  są  odpowiednie  funkcje  sterujące 

grafiką, które pozwalają na przypisanie każdego z łączonych kanałów do jednej z  barw 

podstawowych  w  systemie  graficznym  RGB.  Barwę  dla  danego  piksela  kompozycji 

determinują  jego  wartości  radiometryczne  z  poszczególnych  łączonych  kanałów,  jako 

współrzędne  w  systemie  RGB.  Kompozycja  w  ujęciu  cyfrowym  jest  pełną  analogią  do 

tworzonej  w  ujęciu  analogowym  kompozycji  barwnej  z  wykorzystaniem  przeglądarki 

addytywnej  gdzie  obraz  barwny  kompozycji  jest  wynikiem  łączenia  (w  tym  przypadku 

rzutowania na wspólny ekran) pojedynczych obrazów z trzech czarno-białych wyciągów 

spektralnych  w  formie  diapozytywów  rejestrowanych  w  różnych  zakresach,  przy  czym 

każdy z wyciągów jest oświetlony inną barwą światła z zestawu barw RGB.  

Pomimo, iż kompozycja barwna została tu wyróżniona jako technika wzmacniania należy 

podkreślić,  że  w  literaturze  przedmiotu  często  jest  również  widziana  jako  sposób 

prezentacji (wizualizacji) zbioru wielospektralnego

W  klasycznym  podejściu  kompozycję  tworzy  się  w  oparciu  o  standardowy  zestaw 

kanałów  w  danym  systemie  np.  Landsat  TM.  Etapem  poprzedzającym  bezpośrednie 

połączenie  wybranych  trzech  kanałów  w  kompozycję  barwną  jest  poprawa  jakości  ich 

obrazów poprzez zastosowanie procedury wzmacniania kontrastu. Połączenie  surowych 

(nieprzetworzonych)  kanałów  daje  bowiem  w  rezultacie  obraz  rzadko  przydatny  do 

jakiejkolwiek dalszej pracy. 

Bogactwo  kolorystyki  obrazu  kompozycji  odzwierciedla  różnorodność  spektralną 

współtworzących  go  obiektów.  Interpretacji  obrazu  kompozycji  barwnej  wykonanej 

cyfrowo  można  dokonać  bezpośrednio  na  ekranie  monitora  lub  wykorzystując  postać 

analogową  (papierową)  po  uprzednim  wydrukowaniu  na  dobrej  klasy  drukarce  bądź 

ploterze. 

 

Zróżnicowany  charakter  odbicia  spektralnego  ma  swój  wyraz  w  różnorodnej  gamie 

kolorów  tychże  obiektów  ujawniającej  się  na  kompozycji.  Wychodząc  ze  znajomości 

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

charakterystyk  spektralnych  obiektów,  które  są  przedmiotem  analizy  na  określonej 

kompozycji,  można  dostrzec  istniejący  logiczny  związek  między  doborem  kanałów  do 

kompozycji,    kolejnością  przyporządkowania  im  barw  RGB  a  wynikową  kolorystyką 

danych  obiektów  na  utworzonej    kompozycji.  Informacja  o  tym  z  jakich  kanałów 

utworzono daną kompozycję, jakie przypisano im barwy w systemie RGB, w zestawieniu 

ze  znajomością  charakterystyk  spektralnych  obiektów  jest  podstawą  do  rozpoznawania 

rodzaju  pokrycia  terenu  na  podstawie  zróżnicowania  barw  widocznych  na  kompozycji

Omawiane  zależności  są  w  prosty  sposób  czytelne  jeśli  zastosowana  procedura 

wzmacniania jakości kanałów składających się na kompozycję zachowuje w podobnym 

stopniu w odniesieniu do wszystkich trzech kanałów względne różnice między obiektami 

wynikające  ze  zróżnicowania  odbicia  promieniowania.  Wybór  funkcji  poprawiającej 

jakość  kanałów,  a  zwłaszcza  sposób  potraktowania  kanałów  (wszystkie  kanały 

przetwarzane  jednym  rodzajem  funkcji  lub  różnymi)  decyduje  zatem  o  kluczu  do 

rozpoznawania  obiektów  na  podstawie  ich  kolorów.  Dlatego  też  do  poprawnej 

interpretacji  kompozycji  barwnej  należy  znać  również  funkcje  zastosowane  przy 

przetwarzaniu poszczególnych zakresów (kanałów). 

 

Wyróżnia się ogólnie kompozycje w barwach naturalnych i nienaturalnych. Kompozycje 

w  barwach  naturalnych  uzyskujemy  przez  połączenie  trzech  kanałów  zarejestrowanych 

odpowiednio  w  paśmie  niebieskim,  zielonym  i  czerwonym,  przypisując  im  składowe 

barwne odpowiednio: B, G, R. Inny sposób  przypisania barw RGB jak również wybór  

innego  zestawu  kanałów  daje  w  efekcie  kompozycję  w  barwach  nierzeczywistych.  W 

praktyce  wykorzystującej  kompozycje  barwne  utrwaliły  się  jako  stosunkowo  często 

wykorzystywane pewne kombinacje zakresów spektralnych. I tak dla zdjęć Landsat TM 

są to: 

  kompozycja w barwach naturalnych  (tm1-b, tm2-g, tm3-r), 

  kompozycja  w  barwach  nierzeczywistych    (tm2-b, tm3-g,  tm4-r),  znana  jako 

kompozycja standardowa dla TM, 

  kompozycja w barwach pseudonaturalnych  (tm2-b, tm4-g, tm3-r). 

Kompozycja  barwna  ma  istotne  zalety  w  analizie  wizualnej.  Zawiera    znacznie  więcej 

informacji  jako  ilustracja  trójwymiarowej  przestrzeni  spektralnej  (którą  tworzą 

zarejestrowane  kanały)  w  odróżnieniu  od  przetworzenia  jednokanałowego.  Prezentacja 

barwna daje przy tym większe możliwości na etapie  analizy wizualnej z uwagi na lepszą 

percepcję barwy niż odcieni szarości. 

background image

Oprac. na podst. tekstu źródł.: Zastosowanie teledetekcji i GIS do zwiększenia dokładności opisu struktury  przestrzennej obszaru zlewni ; rozprawa doktorska - Chmiel J., ... 

 
 

 

Transformacje wielokanałowe.  

… 

 

wskaźniki biofizyczne (jak roślinności, wilgotności), 

… 

Wskaźniki  biofizyczne.  Zarówno  postać  określonego  wzoru  jak  i  wiedza  niezbędna  do 

interpretacji danego wskaźnika (w postaci obrazu) nawiązują do podstaw teoretycznych z 

zakresu  właściwości  fizycznych  obiektów  jak  również  do  charakterystyk  spektralnych. 

Do szeroko znanych i stosowanych należą  wskaźniki roślinności, które stanowią obrazy 

szczególnie  podkreślające  obecność  i  kondycję  roślinności.  W  większości  znanych 

wzorów  określających  wskaźnik  roślinności  występują  jako  zmienne  wartości 

radiometryczne  w  kanale  podczerwonym  i  czerwonym.  Ta  prawidłowość  ma  swoje 

uzasadnienie  w  charakterystykach  spektralnych.    Właściwie  dobrana  postać  wzoru  dla 

tych  dwóch  rozważanych  kanałów  wzmacnia  istniejące  między  nimi  różnice  przy 

jednoczesnym  wygaszaniu  podobieństw.  W  szczególności  zwiększa  to  zróżnicowanie 

między roślinnością i powierzchniami bez roślinności. Najprostszy wskaźnik roślinności 

ma postać ilorazu:  kanał podczerwony /  kanał  czerwony. Jest to zarazem przykład tzw. 

wagowania  zdjęć.  W  szerszym  znaczeniu  powstałe  w  ten  sposób  obrazy  jako  stosunki 

ilościowe  zarejestrowanej  odpowiedzi  spektralnej  dla  różnych  kanałów  (pasm)  danej 

sceny  lub  tych  samych  kanałów  z  różnych  scen  mają  dwie  istotne  zalety.  Pierwsza    to 

wydobycie  tych  informacji,  które  są  niewidoczne  w  pojedynczych  kanałach.  Druga  nie 

mniej  ważna  niekiedy  zaleta  to  istotna  redukcja  wpływu  zmienności  tzw.  warunków 

środowiska (z tytułu: rzeźby, sezonowych zmian w oświetleniu) na poprawność wartości 

radiometrycznej  pikseli  tych  samych  obiektów.  W  praktyce  spośród  różnych  formuł 

najczęściej stosowany jest wskaźnik  roślinności w postaci znormalizowanej:  (IR  – R) / 

(IR + R), gdzie: IR - kanał podczerwony, R – czerwony.  

… 

Do bardziej złożonych należą wskaźniki oparte na więcej niż dwu kanałach (zakresach) 

spektralnych. Przykładem jest transformacja znana w literaturze jako Tasselled Cap Index  

dająca  w  wyniku  składowe  (wskaźniki),  które  są  przydatne  zarówno  w  charakterystyce 

szaty roślinnej jak i pokrywy glebowej.  

…