background image

Podstawy kontroli i audytu 

Część 1 

 

prof. nadzw. dr hab. Kamilla Marchewka-Bartkowiak 

 

 

Studia dyplomowe 

Zalecana literatura 

1.

Kontrola, audyt, rachunkowość i finanse – praktyczne rozwiązania, red. T. 
Gabrusewicz, K. Marchewka-Bartkowiak, M. Wiśniewski, Warszawa 2015 

2.

K. Knedler, M.Stasik, Audyt wewnętrzny w praktyce, Warszawa 2014 

3.

W. Gabrusewicz, (red. naukowy) Audyt sprawozdań finansowych - teoria i 
praktyka
, PWE, Warszawa 2014 

4.

Audyt wewnętrzny i kontrola zarządcza, red. B. Gumińska, K. Marchewka-

Bartkowiak, B. Szeląg, Poznań 2011 

5.

K.  Puchacz,  Nowe  standardy  kontroli  zarządczej  w  jednostkach  sektora 

finansów publicznych, ODDK, Gdańsk 2010  

6.

G.  Gołębiowski,  K.  Marchewka-Bartkowiak,  Audyt  i  kontrola  zarządzania 

długiem publicznym, Materiały i Studia Narodowy Bank Polski, nr 181/2004 

7.

Międzynarodowe Standardy Profesjonalnej Praktyki  Audytu  Wewnętrznego, 
IIA 

8.

Komunikat  MF  nr  23  z  dnia  16  grudnia  2009  roku  w  sprawie  Standardów 
kontroli zarządczej 
 
 

  

 

background image

Plan wykładów 

 Pojęcia kontroli i audytu 

 Standardy kontroli i audytu 

 Organizacja i zasady pracy kontrolera i audytora 

 Planowanie zadań 

 Metodyka kontroli i audytu 

 Zarządzanie ryzykiem 

 Przykłady zadań kontrolnych i audytowych 

 
 

Kontrola i audyt  

w strukturze organizacji 

Planowanie  

Organizowanie 

Kierowanie 

Kontrola 

Audyt 

Zarządzanie  

organizacją 

background image

Kierowanie a kierownik 

Kierowanie

 – to forma bezpośredniego oddziaływania na 

podległego pracownika w kierunku wykonywania zadania 

wynikającego z założonych celów.  

 

Kierownik

 – osoba odpowiedzialna za kierowanie działaniami 

prowadzącymi do osiągnięcia celów organizacji. Kierownik: 

 jest odpowiedzialny za więcej zadań niż jest w stanie 

wykonać, 

 jest odpowiedzialny za przydzielanie pracy swoim 

podwładnym, 

 ocenia pracę swoich podwładnych. 
 

 
 
 

Rola audytu i kontroli w 

organizacji 

Służą kierownictwu do: 

 - sprawdzania i oceniania, czy odpowiednie  
   jednostki wykonują swoje zadania, 
 - wykrywania nieprawidłowości, 
 - zapobiegania niekorzystnym zjawiskom. 
 

Są elementem zarządzania

  

  (sprawdzanie i ocena działalności organizacji na różnych 

płaszczyznach: organizacyjnych, finansowych, 
technicznych) 
 

background image

Identyfikacja pojęć: 

„kontrola” 

 

Ogólnie  kontrolę  definiuje  się  jako  swoistą 

działalność,  na  którą  składają  się  następujące 
zasadnicze czynności

:  

 ustalenie stanu obowiązującego (

wyznaczeń

);  

 ustalenie stanu rzeczywistego (

wykonań

);  

porównanie  wykonań  z  wyznaczeniami

  w  celu 

ustalenia  ich  zgodności  lub  niezgodności  oraz 

wyjaśnienie  przyczyn  zbieżności  bądź  nie  między 
wykonaniami i wyznaczeniami.

  

Żadna z powyższych czynności dokonywana oddzielnie nie 

może być uznana za kontrolę. 

Kontrola a nadzór 

 Nadzór jest 

pojęciem szerszym niż kontrola

.  

Nadzór obejmuje zawsze kontrolę

, natomiast 

wykonywanie kontroli nie musi się łączyć z prawem 

stosowania środków nadzorczych.  

 O nadzorze mówi się wówczas, gdy w grę wchodzi 

prawo 

wydawania poleceń (uprawnienia władcze)

, wiążących 

dyrektyw co do zmiany kierunków działania.  

 Nadzór nie ogranicza się do obserwacji i ustaleń stanu 

faktycznego (jak kontrola), ale łączy się z 

możliwością 

stosowania środków nadzoru. 

Przykłady: nadzór korporacyjny, nadzór finansowy, nadzór administracyjny

  

background image

Kontrola a controlling 

Controlling

  można  także  zdefiniować  jako  system  sterowania 

organizacją,  zorientowany  na  wynik  finansowy  i  realizowany 
poprzez planowanie, kontrolę i kierowanie (przeprowadzanie działań 

korygujących). Jest więc instrumentem zarządzania, który powinien 

wspierać kadrę kierowniczą przy podejmowaniu decyzji i tworzeniu 

mechanizmów  skutecznego  sterowania,  pozwalających  na  osiąganie 

wysokiej efektywności zarządzania. 

System  controllingu  nie  służy  jedynie  kontrolowaniu,  lecz  w 

większym  stopniu  zapobieganiu.

  Możliwe  odchylenia  powinny  być 

wykrywane jeszcze przed ich wystąpieniem.  

Controlling  stosowany  jest  głównie  w  przedsiębiorstwach  i 

instytucjach  finansowych.  Odpowiednikiem  w  sektorze  publicznym 

może być kontrola zarządcza. 

Rodzaje kontroli  

m.in. w zależności od tego:

  

 

co  jest  kontrolowane

  (według  rodzajów  przedmiotów 

kontroli)  –  kontrola  wydatków,  gospodarki  finansowej, 

zarządzania, podatkowa itp. 
 

kto  jest  kontrolowany

  (według  rodzajów  jednostek 

podlegających  kontroli)  -  kontrola  w  bankach,  w 
jednostkach 

sektora 

finansów 

publicznych, 

przedsiębiorstwach 
 

pod jakim względem się kontroluje

 (według rodzajów 

wyznaczeń  rozumianych  jako  kryteria  kontroli)  – 
kontrola  finansowa,  kontrola  prawidłowości,  kontrola 

zarządcza, kontrola wewnętrzna  

background image

Rodzaje kontroli (1) 

Kontrola funkcjonalna 

 

Kontrola instytucjonalna 

 

Realizacja kontroli przez 

poszczególne szczeble struktury 

organizacyjnej w toku wykonywania 

działań operacyjnych. 

 

Dokonywanie kontroli przez specjalne 

w tym celu powołane komórki, 

stanowiska lub instytucje wykonujące 

wyłącznie funkcje kontrolne. 

  

 

Cechy kontroli: 
• selekcja najlepszych rozwiązań 
• indywidualny charakter kontroli 
• koncentruje się na 

kontroli 

wstępnej i bieżącej. 
 

Cechy kontroli: 
• ustalony z góry i formalnie określony 
tryb postępowania kontrolnego 
• obligatoryjny i jednolity charakter 
kontroli 
• 

koncentrowanie się na 

kontroli 

następnej. 

  

 

Rodzaje kontroli 2  

(także audytu)

  

Kontrola wstępna (ex ante)

 – stosowana zanim określone zdarzenie 

będzie miało miejsce, w celu wyeliminowania nieprawidłowości, np. 

system oceny projektów umów, zamówień, zleceń wydania materiałów i 

innych dokumentów, które powodują w przyszłości powstanie 

zobowiązań finansowych itp. Kontrola ta zapobiega powstaniu decyzji 

nieprawidłowych i jest najbardziej efektywną kontrolą. 

Kontrola bieżąca

 - przeprowadzana w czasie trwania działań będących 

przedmiotem badania, kontrolę tę prowadzą kierownicy i odpowiedni 

pracownicy w ramach swoich obowiązków zgodnie z zakresem 

czynności. 

Kontrola następna (ex post)

 przeprowadzona po zakończeniu 

określonych działań, będących jej przedmiotem  

Kontrola

 

planowana

 - zawarta w planie pracy podmiotu 

przeprowadzającego daną kontrolę 

Kontrola doraźna

 - przeprowadzana w razie potrzeby (poza planem)

 

 

 
 

background image

Rodzaje kontroli 3 

Kontrola wewnętrzna

 przeprowadzana jest 

przez kierownictwo jednostki lub w jego 
imieniu przez odpowiednią komórkę kontroli 
wewnętrznej. 

Kontrola zewnętrzna

 przeprowadzana jest 

przez organy administracji publicznej lub 
jednostkę nadrzędną (organ zewnętrzny).  

Pojęcie audytu 

Audyt

  jest  pojęciem  stosunkowo  młodym  zarówno  w  polskim, 

jak  i  światowym  piśmiennictwie.  Często  utożsamiany  z 

kontrolą jako taką lub kontrolą ksiąg finansowych. 

Słowo  „audyt”  pochodzi  od  łacińskiego  „auditor”,  tj.  słuchacz, 

słuchający.  

 

Audyt to badanie działań i czynności podmiotu w celu uzyskania 

zapewnienia, że były one wykonywane lub funkcjonowały 

zgodnie z przyjętymi celami, budżetem, przepisami i 

standardami.  

Celem tego badania jest sprawdzanie w regularnych odstępach 

czasu występowania odstępstw, które mogłyby wymagać 

działań naprawczych.  

 

background image

Od audytu tradycyjnego  

do audytu nowoczesnego 

Cechy audytu tradycyjnego 

skupiony na testowaniu kontroli 

    finansowych 

przeglądy oparte na sprawdzaniu 

    poprawności z istniejącymi  

regulacjami 

transakcyjne podejście  

do wykonywanych przeglądów 

 

Cechy audytu nowoczesnego 

 skupiony na doradztwie biznesowym 

 wspiera proces zarządzania ryzykiem 

 uczestniczy w procesie konsultowania  

wewnętrznych regulacji 

 przeglądy wykonywane  

przez pryzmat procesów 

 wykonuje przeglądy systemów IT 

 uczestniczy i wspiera proces  

samooceny jednostek 

     organizacyjnych 

 prowadzi specjalne 

czynności doradcze z własnej inicjatywy 

Audyt zewnętrzny i 

wewnętrzny 

Audyt  zewnętrzny  (external  audit)

  -  audyt  wykonywany  przez 

podmiot  zewnętrzny  (osobę,  firmę)  i  niezależny  od  podmiotu 
audytowanego,  mający  na  celu  wydanie  opinii  i  przedstawienie 
sprawozdania  dotyczącego  rachunków  i  sprawozdań  finansowych, 

prawidłowości i legalności działań i/lub zarządzania finansowego.  

AZ 

służy  najczęściej  instytucjom  zewnętrznym  które  są 

zainteresowane 

sprawdzeniem 

wiarygodności  i  sprawozdań 

finansowych. 

AZ koncentruje się na finansowym aspekcie działania organizacji, ale 

może dotyczyć także innych obszarów zadaniowych.  

AZ realizowany jest zazwyczaj raz w roku.  

Audytorami zewnętrznymi mogą być biegli rewidenci. 

background image

Audyt wewnętrzny 

Audyt wewnętrzny

 

(internal audit)

 jest działalnością niezależną i 

obiektywną, której celem jest przysporzenie wartości i usprawnienie 
działalności operacyjnej organizacji. Polega na systematycznej i 
dokonywanej w uporządkowany sposób ocenie procesów: zarządzania 
ryzykiem, kontroli i ładu organizacyjnego i przyczynia się do poprawy ich 
działania. Pomaga organizacji osiągnąć cele, dostarczając zapewnienie o 
skuteczności tych procesów, jak również poprzez doradztwo. 
(

Stowarzyszenie Audytorów Wewnętrznych, IIA

 

Audyt wewnętrzny

 jest działaniem oceniającym, ustanowionym wewnątrz 

podmiotu na zasadzie usługi. Jego funkcje obejmują m.in. badanie, 
ocenianie i monitorowanie adekwatności i skuteczności systemów 
rachunkowości i systemów kontroli wewnętrznej. (

Stowarzyszenie 

Księgowych, IFAC

)  

Cechy audytu wewnętrznego 

Audytorzy wewnętrzni są pracownikami organizacji

choć możliwy jest w tym przypadku także outsourcing 
zadań 

Audytor wewnętrzny służy interesom całej organizacji

pracuje cały rok, bada wszystkie aspekty działalności 
zarówno finansowe, jak i niefinansowe 

 Audytorzy dobrze znają swoją organizację dlatego 

mogą także koncertować się na 

analizie przyszłych 

zdarzeń poprzez ocenę kontroli wewnętrznej, analizę 
ryzyko i zapobieganie i wykrywanie nieprawidłowości

background image

10 

Rodzaje audytu (najczęstsze) 

 Audyt finansowy 
 Audyt operacyjny 
 Audyt efektywnościowy 
 Audyt IT (bezpieczeństwa informatycznego) 
 Audyt zamówień publicznych 
 Audyt funduszy unijnych 
 Audyt systemu kontroli wewnętrznej (lub 

zarządczej) 
 

Zadanie – czego dotyczą poniższe 

definicje? 

 uprawnienie organu nadrzędnego do wywierania wpływu na działalność 

organu podporządkowanego  

 środki funkcjonalne, za pośrednictwem których kierownictwo jednostki 

zdobywa pewność ze źródeł wewnętrznych, że procesy, za które ono 

odpowiada, przebiegają w sposób minimalizujący prawdopodobieństwo 

wystąpienia oszustwa, błędu czy nieekonomicznych lub nieskutecznych 
praktyk. 

 ponadfunkcyjny proces zarządzania organizacją, dla którego przeszłość 

jest istotna o tyle o ile ma wpływ na przyszłość 

 szczegółowa analiza działalności organizacji, przeprowadzana przez 

niezależnych, certyfikowanych specjalistów, celem tej analizy jest ocena 

danego podmiotu zarówno pod kątem stabilności finansowej, jak i 

wdrożonymi standardami, statutem czy procedurami w ramach 

weryfikacji i wykrycia potencjalnych nieprawidłowości. 
 
 
 

background image

11 

Standardy kontroli  

i audytu wewnętrznego 

Co to jest Standard? 

 

Według słownika jezyka polskiego PWN: 

STANDARD to: 
1) Poziom towarów i usług, zwłaszcza spełniający podstawowe wymagania; 
2) Typowy i przeciętny model czegoś; 
3) Temat pochodzący z muzyki popularnej, służący w jazzie jako podstawa 
     improwizacji. 
STANDARDY to: normy określające podstawowe wymagania stawiane czemuś lub 

komuś 

 

Według słownika Webster’s Dictionary: 

STANDARD: 
1) Oznacza pewien miernik, kryterium, wzorcową miarę; 
2) Jest synonimem jakości i wartości. 
 

 

Standardy w praktyce 

finansowej – przykłady 

 Międzynarodowe Standardy Rachunkowości (MSR)  
 Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej 

(MSSF)  

 Międzynarodowe Standardy Rewizji Finansowej 
 Zalecenia Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego 
 Międzynarodowe Standardy Praktyki Bankowej 
 Międzynarodowy Przewodnik Zarządzania Długiem 

Publicznym, opracowany przez MFW i Bank Światowy 

Międzynarodowe Standardy Zarządzania Zobowiązaniami 

Potencjalnymi, opracowany przez MFW, Bank Światowy, 
OECD 

 

 

 

background image

12 

Międzynarodowe standardy 

kontroli (1) 

COSO – The Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway 

Commission (1985) - amerykańska organizacja zajmująca się 

tworzeniem dobrych praktyk oraz edukacją w zakresie przejrzystości 
organizacji.

  

COSO ustanowiła wspólny wewnętrzny model kontroli na podstawie 

którego firmy i organizacje mogą ocenić ich systemy kontroli. 

COSO dotyczy podniesienia jakości raportowania finansowego, 

mechanizmów kontrolnych i standardów etycznych  

COSO jest organizacją, która służy poprawie jakości sprawozdawczości 

finansowej, poprzez etykę biznesu, efektywne kontrole wewnętrzne i 

ład korporacyjny. Odnosi się do sektora prywatnego i publicznego. 

 

Podstawowym założeniem COSO jest twierdzenie, że im większa 

organizacja, tym istnieje potrzeba większej kontroli wewnętrznej

Międzynarodowe standardy 

kontroli (2) 

Standardy INTOSAI

 

(The International 

Organisation of Supreme Audit Institutions) 

 

Międzynarodowa Organizacja Najwyższych 

Organów Kontroli – 

standardy kontroli 

zewnętrznej  

w Polsce stosowane przez Najwyższą Izbę 
Kontroli 

Określają standardy ogólne, sprawozdawczości i 
warsztatowe. 
 
 

background image

13 

Przykład krajowych 

Standardów kontroli zarządczej  

w SFP 

Kontrola finansowa

 – obligatoryjny rodzaj kontroli 

obowiązującej w SFP do 2009 roku 

 

Art. 47. 1 Ustawy z 2005 roku  

o finansach publicznych

  

 

Kontrola finansowa

 w jednostkach sektora 

finansów publicznych dotyczy procesów związanych 

z gromadzeniem i rozdysponowaniem środków 
publicznych oraz gospodarowaniem mieniem.

  

Kontrola zarządcza w SFP 

Art. 68.1. ustawy z 2009 roku o finansach publicznych 

Kontrolę zarządczą

 

w jednostkach sektora finansów 

publicznych stanowi ogół działań podejmowanych dla 
zapewnienia realizacji celów i zadań w sposób zgodny z 
prawem, efektywny, oszczędny i terminowy.

  

 

Kontrola finansowa stanowi obecnie element kontroli zarządczej. 
Kontrola zarządcza to nie tylko kontrolowanie przez upoważnionych 

pracowników.  

Kontrola zarządcza to inaczej kontrola systemu zarządzania 

jednostką.

  

 

background image

14 

Cele kontroli zarządczej 

Zgodność

 działalności z przepisami prawa oraz 

procedurami wewnętrznymi. 

Skuteczność i efektywność

 działania. 

Wiarygodność

 sprawozdań i ochrona zasobów 

 Przestrzeganie i promowanie zasad 

etycznego 

postępowania 

 Efektywność i skuteczność 

przepływu informacji 

 Zarządzanie 

ryzykiem 

Ocena skuteczności i efektywności  

działania organizacji (3E) 

Skuteczność

 – dotyczy osiągnięcia celów i jest zależnością 

pomiędzy wyznaczonymi celami a osiągniętymi rezultatami 

Efektywność (wydajność)

 – odzwierciedla związek 

pomiędzy wykorzystaniem posiadanym zasobów 
(finansowych, ludzkich i materiałowych) a osiągniętymi 
rezultatami, czyli jak dysponując określonymi zasobami  
uzyskiwać maksymalne wyniki?  

Oszczędność 

– minimalizacja kosztów wykorzystywanych 

zasobów (finansowych, ludzkich i materiałowych) przez 
organizację, przy jednoczesnym utrzymaniu ich jakości. 

background image

15 

Międzynarodowe standardy COSO  

a Standardy krajowe MF 

Standardy COSO - 5 wzajemnie połączonych elementów:  
A. środowisko wewnętrzne;  

B. ocena ryzyka;  

C. czynności kontrolne;  

D. informacja i komunikacja;  

E. monitorowanie.  
 

Standardy kontroli zarządczej bazują na Standardach COSO, opracowane 

zostały przez Ministerstwo Finansów

  

 

Komunikatu Nr 23 Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2009 roku w 

sprawie standardów kontroli zarządczej dla sektora finansów 

publicznych (Dz.Urz. MF Nr 15, poz. 84) 

 

 

Jak spełnić Standardy? 

 - możliwe działania do zastosowania 

 Zastosowanie się obowiązków nałożonych 

prawem 

 Przygotowanie odpowiednich dokumentów 

strategicznych i operacyjnych 

 Zastosowanie uzgodnionych procedur 
 Dostosowanie programów informatycznych 
 Weryfikacja zewnętrzna 

background image

16 

Standardy kontroli 

zarządczej w SFP (1) 

Standard A. Środowisko wewnętrzne 

1. Przestrzeganie wartości etycznych (postawa kierownictwa, 

postawa pracowników).  

2. Kompetencje zawodowe (właściwy dobór kadry, jasno 

sformułowane kryteria naboru, polityka szkoleń).  

3. Struktura organizacyjna (dostosowana do realizacji celów i 

zadań jednostki).  

4. Delegowanie uprawnień (precyzyjnie określone, zapisane w 

dokumentach, powierzenie odpowiedzialności). 

  

Standard A.1.  

Przestrzeganie wartości etycznych

  

 Wprowadzenie 

kodeksu etyki 

 
 Wprowadzenie zasad/kodeksu ubioru (dress 

code)  

 Przeprowadzenie badań opinii obywateli 

 

background image

17 

Kodeks etyki

  

– 

co powinien zawierać ? - przykłady 

 Przestrzeganie norm społecznych 
 Ochrona interesów i wizerunek jednostki 
 Unikanie konfliktu interesów 
 Dbałość o jakość własnej pracy 
 Współpraca, pomoc wzajemna 
 Poufność informacji 
 Szacunek do pracowników, przełożonych, klientów 
 Wykaz zachowań niedozwolonych (np. molestowanie, mobbing) 
 Rozdział spraw prywatnych od zawodowych 
 Dbałość o mienie jednostki 
 Przyjmowanie upominków i udział w przyjęciach 
 Ujawnianie przypadków nieprzestrzegania etyki 
 Odpowiedzialność za nieprzestrzeganie zasad etyki 

 

Standard A.2.  

Kompetencje zawodowe 

 Planowanie i realizacja 

planu szkoleń 

 Programy dofinansowania studiów/dodatkowego kształcenia 

się: studia podyplomowe, szkolenia językowe 

 Motywacyjne 

systemy wynagradzania 

 Klarowne zasady 

naboru pracowników 

 Systemy 

weryfikacji wiedzy i umiejętności (okresowe oceny 

pracowników) 

System dopasowywania umiejętności osób do opisu 
stanowiska 

 System 

awansu zawodowego 

 

 

background image

18 

Standard A.3. 

Struktura organizacyjna

  

Statut podmiotu/jednostki

  

 Regulaminy organizacyjne, struktura organizacyjna 

dopasowana do aktualnych celów i zadań  

 Opis stanowisk, dokładne zakresy zadań wykonywane przez 

komórki i pracowników (ustawa o odpowiedzialności za 
naruszenie dyscypliny finansów publicznych)

 

 Procedury zgłaszania zmian w regulaminach komórek 
 Doprecyzowanie zapisów: „wypełnianie innych poleceń 

przełożonego” 

 

Standard A.4.  

Delegowanie uprawnień 

Delegowanie uprawnień

 – podmioty mające prawo do 

delegowania uprawnień, procedury, rejestr delegowania 
uprawnień, wzoru dokumentów, kompetencje osób 
przejmujących uprawnienia, cykliczne informowanie o 
wykorzystaniu uprawnień, 

Jednolitość zasad

 sporządzania i udzielania upoważnień 

 Prowadzenie rejestru (księgi) upoważnień 

 Zasady formalne i nieformalne dot. hierarchii składania 

podpisów 

 

 

background image

19 

Standardy kontroli 

zarządczej w SFP (2) 

Standard B – Cele i zarządzanie ryzykiem 

5. 

Misja (wskazanie celu istnienia jednostki).  

6. Określanie celów i zadań, monitorowanie i ocena ich realizacji 

(jasno określone, co najmniej w rocznej perspektywie, 

monitorowanie za pomocą określonych mierników).  

7. Identyfikacja ryzyka (nie rzadziej niż raz w roku w odniesieniu 

do celów i zadań).  

8. Analiza ryzyka (określenie prawdopodobieństwa i możliwych 

jego skutków/wpływu).  

9. Reakcja na ryzyko (tolerowanie, przeniesienie, wycofanie się, 

działanie) oraz ustanowienie mechanizmów zaradczych 
(kontrolnych).  

Standard B.5 

Misja 

 Misja to wskazanie podstawy istnienia podmiotu/jednostki w postaci 

krótkiego i syntetycznego opisu nadrzędnego celu oraz sposobu jaki 
zamierza go osiągnąć.  

Przykłady:  

 Misja Powiatowego Urzędu Pracy: Prowadzenie Polityki Rynku Pracy 

Zmierzającej Do Pełnego i Produktywnego Zatrudnienia Przy Zachowaniu 
Wysokiej Jakości Pracy 

 Uczynić firmę pierwszym producentem lekarstw na świecie. 
 Misja korporacji taksówkarskiej „Zawozimy cię wygodnie, szybko i bezpiecznie 

tam, gdzie tylko da się dojechać.” 

 Misja firmy telekomunikacyjnej: “Zapewnienie najwyższej satysfakcji klientom i 

atrakcyjnego zysku akcjonariuszom poprzez osiągnięcie pozycji najchętniej 
wybieranego dostawcy usług telekomunikacyjnych, multimedialnych i 
rozrywkowych, korzystającego z nowoczesnych technologii.” 

 

 

background image

20 

Standard B.6 

Cele i zadania 

Cele i zadania należy: 
 Określać w co najmniej rocznej perspektywie  
 Wskazywać jednostki/komórki lub osoby odpowiedzialne za 
ich realizację 
 Wskazywać zasoby przeznaczone do ich realizacji 
 Posiadać przypisane 

mierniki realizacji celów i zadań 

 

Zarządzanie przez cele i rezultaty 

 

Przykłady- Strategia UMCS 

background image

21 

 

Przykład  

podmiotu  

komercyjnego 

Standardy kontroli 

zarządczej w SFP (3) 

Standard C – Mechanizmy kontroli 

10. Dokumentowanie systemu kontroli zarządczej (procedury 

wewnętrzne, instrukcje, wytyczne, zakresy obowiązków i inne).  

11. Nadzór (nad pracownikami – kadra średniego szczebla, nad kadrą 

średniego szczebla - kierownictwo jednostki) .  

12. Ciągłość działalności (system zastępstw, skuteczne motywowanie 

kluczowej kadry).  

13. Ochrona zasobów (odpowiedzialność materialna, ochrona fizyczna i 

systemowa majątku, inwentaryzacja).  

14. Szczegółowe mechanizmy kontrolne dotyczące operacji finansowych 

i gospodarczych (dokumentowanie i rejestrowanie operacji, 

autoryzacja, podział obowiązków, weryfikacje).  

15. Mechanizmy kontroli dotyczące systemów informatycznych (login, 

hasła dostępu, obowiązkowe procedury, itp.).  

background image

22 

Jak spełnić Standard C? 

 - przykłady dokumentacji 

 Polityka zarządzania ryzykiem 
 Plany awaryjne 

Polityka rachunkowości 

 Zasady gospodarki magazynowej 
 Instrukcja kasowa – rozliczanie gotówki 
 Regulamin zamówień publicznych 
 System zastępstw, system zmian pokoleniowych 
 Systemy ochrony przeciwpożarowej 
 Plany ewakuacji 

Polityka bezpieczeństwa informacji 

 Zasady zmiany haseł dostępu 
 System upoważnień administratorów 

Standardy kontroli 

zarządczej w SFP (5) 

Standard D

 - 

Informacja i komunikacja

 

16. Bieżąca informacja (terminowość przepływu, brak 

„wąskich gardeł”, itp.).  

17. Komunikacja wewnętrzna (ustalenie niezbędnych 

dokumentów w każdej komórce organizacyjnej, sposobu ich 
przekazywania).  

18. Komunikacja zewnętrzna (ustalenie stałych źródeł 

informacji zewnętrznych niezbędnych do funkcjonowania 
jednostki, stałych miejsc docelowych, do których powinny 
trafiać informacje, punkty wejścia i wyjścia informacji).

  

background image

23 

Jak spełnić Standard D? 

 - możliwe działania do zastosowania 

 Przykład 

Instrukcji Kancelaryjnej 

Celem instrukcji jest 

zapewnienie właściwego obiegu informacji 

wewnątrz jednostki, informacji wysyłanej do odbiorców 

zewnętrznych

, a także właściwa ewidencja, przechowywanie i 

ochrona przed uszkodzeniem, zniszczeniem bądź utratą 
dokumentacji. 

 
W instrukcji należy zdefiniować typowe czynności kancelaryjne, 

takie jak przyjmowanie korespondencji, rejestrowanie, 

przekazywanie i wysyłanie oraz przechowywanie i 
archiwizowanie. 

Rozwiązania zawarte w instrukcji stanowią także 

mechanizm kontrolny.

  

Standardy kontroli 

zarządczej w SFP (4) 

Standard E – Monitorowanie i ocena 

19. Monitorowanie systemu kontroli zarządczej (skargi, 

wyniki kontroli wewnętrznych i zewnętrznych, informacje o 
problemach).  

20

Samoocena 

(przeprowadzanie co najmniej raz w roku, 

opracowanie planu, listy kontrolne, kwestionariusze, itp.).  

21. 

Audyt wewnętrzny.

  

22. Uzyskanie zapewnienia o stanie kontroli zarządczej 

(wyniki monitorowania, wyniki samooceny, wyniki audytu i 
kontroli).  

Zadanie 

background image

24 

Jak spełnić Standard E? 

 - przykład Samooceny