1
1
Ratownictwo techniczne
Ratownictwo techniczne
Pojazdy hybrydowe
Pojazdy hybrydowe
Z. Budziński
Schemat układu hybrydowego
(Toyota PRIUS)
1.
Akumulator kwasowy silnika
spalinowego i instalacji auta 12V
2.
Zestaw ogniw hybrydowych
(łącznie 210 VDC)
3.
Przewody wysokiego napięcia
w izolacji koloru pomarańczowego
4.
Przetwornica
5.
Silnik spalinowy
6.
Silnik elektryczny
7. Prądnica ładująca akumulator
hybrydowy
Widok akumulatora hybrydowego
(Toyota PRIUS)
Akumulator typu niklowo-
wodorkowego (NiMH) o
napięciu 201,6V, składający się
z 28 połączonych szeregowo
ogniw, każde o napięciu 7,2V.
Jako
elektrolit
zastosowano
wodorotlenki potasu i sodu.
Elektrolit jest w postaci żelu i
jest absorbowany przez płytki
elektrod, co eliminuje groźbę
wycieku w razie wypadku.
Akumulator hybrydowy –
położenie montażowe
(Porsche)
1 - akumulator wysokowoltowy
2 - kana
ł
y doprowadzania powietrza (z wn
ę
trza samochodu)
3 - wtyczka serwisowa
4 - przy
łą
cze wysokowoltowe
5 - przy
łą
cza niskowoltowe
6 - obudowa dla 2 elektrycznych wentylatorów
7 - skrzynka zabezpieczaj
ą
ca
2
1
3
4
7
2
5
5
6
2
2
Akumulator wysokowoltowy
(Porsche)
Dane techniczne akumulatora
•
Liczba pojedynczych ogniw: 240 x 1,2 V
•
Napięcie znamionowe: 288V
•
Napięcie robocze od 216 V do 384 V
•
Pojemność: ok. 6 Ah, z czego
wykorzystywane jest około 40%.
•
Wartość energetyczna ok. 1,7 kWh
•
Masa: ok. 80 kg
•
Maks. prądy +120/-180 A
Chłodzenie akumulatora
•
Bierne chłodzenie powietrzem
z wnętrza samochodu
•
2 elektrycznie sterowane
silniki wentylatorów (poprzez BMS)
Elementy bezpiecze
ństwa instalacji hybrydowej
1.
1.Przewody wysokiego napięcia są oznakowane kolorem
pomarańczowym
2.
2. Osłonięte są ochronną izolacją wykonaną z
wytrzymałego na uszkodzenia mechaniczne materiału
3.
3. Poprowadzone są w konstrukcji auta, w potencjalnie
najmniej narażonej na odkształcenia, środkowej części
płyty podłogowej w specjalnym przetłoczeniu
4.
4. Przewody wysokiego napięcia posiadają w swoim
układzie przekaźniki zlokalizowane przy falowniku silnika
elektrycznego wyłączające napięcie przy wyłączonym
zapłonie
5.
5. Układ wysokiego napięcia posiada czujnik przebicia
prądu na masę
6.
6. Czujnik wyłączający zasilanie wysokiego napięcia na
skutek zderzenia auta
7.
7. Układ wyłączający wysokie napięcie, gdy zadziałała
poduszka powietrzna kierowcy
Lokalizacja elementów bezpiecze
ństwa
wtyczka serwisowa i wtyczka bezpieczeństwa
Jak rozpozna
ć pojazd hybrydowy?
A - wskaźnik E-Power
C - wskazanie READY
B - wskaźnik temperatury oleju silnikowego
D - wskazanie przepływu energii na
wyświetlaczu wielofunkcyjnym
3
3
Jak rozpozna
ć pojazd hybrydowy?
Widok deski rozdzielczej
Jak rozpozna
ć pojazd hybrydowy?
komory silnikowe
Porsche
Toyota
Zagro
żenia dla ratowników/postępowanie
Pojazdy hybrydowe mog
ą spowodować liczne zagrożenia podczas
prowadzenia akcji ratowniczo-ga
śniczej, dlatego należy zdać sobie z
nich spraw
ę. Najważniejsze z nich to:
1.
Porażenie prądem z przewodów wysokiego napięcia
2. Skażenie okrytych części ciała elektrolitem z akumulatora
hybrydowego
3. Trujące opary wydobywające się z akumulatora
4. Zatrucie elektrolitem drogą pokarmową
Zagro
żenia dla ratowników/postępowanie
W celu rozłączenia wysokiego napięcia systemu hybrydowego lub elektrycznego należy:
Wyłączyć zapłon przyciskiem POWER w desce rozdzielczej sygnalizowane zgaśnięciem
piktogramu READY na tablicy zegarów.
Wyciągnąć elektroniczny klucz i przenieść go na odległość min. 5m od pojazdu.
Po wykonaniu tych czynności przez 5 min. podtrzymywane jest wysokie napięcie układu
elektrycznego i przez 90s zasilanie układu poduszek powietrznych.
Nie wolno przecinać przewodów zasilających silnik elektryczny. Są to przewody o
dużym przekroju w izolacji koloru pomarańczowego.
Rozłączyć akumulator 12V samochodu silnika spalinowego.
Wyciągnąć
bezpiecznik HEV 20A (kolor żółty) w skrzynce bezpieczników
umiejscowionej nad silnikiem elektrycznym.
Uważać na pracę narzędziami w komorze silnikowej z uwagi na przewody wysokiego
napięcia (kolor pomarańczowy)
Uwaga: Je
żeli nie udało nam się wyłączyć zasilania przyciskiem (potwierdzone
zga
śnięciem kontrolki READY) lub wyjąć kluczyka elektronicznego to musimy
zachowa
ć szczególną ostrożność przy działaniach ratowniczych.
Nie wolno zdejmowa
ć pokrywy i próbować odcinać przewodów akumulatora wysokiego
napi
ęcia.
4
4
Zagro
żenia dla ratowników/postępowanie
W przypadku wystąpienia zagrożenia pożarem należy niezwłocznie
przystąpić do gaszenia.
1.
Pamiętając o ustawieniu pojazdu gaśniczego w bezpiecznej odległości od
strony zawietrznej.
2.
2. Zawsze działać w sprzęcie ochrony dróg oddechowych z powodu
zagrożenia toksycznymi produktami spalania.
3.
Działać z bezpiecznej odległości pamiętając o kierowaniu dymu w bezpieczną
stronę.
4.
Schładzać miejsce, w którym znajduje się akumulator NiMH, by zapobiec
zapaleniu ogniw.
5.
Pamiętać o możliwości wystąpienia wysokiego napięcia na karoserii auta.
Ogniwa akumulatora spalaj
Ogniwa akumulatora spalaj
ą
ą
si
si
ę
ę
intensywnie, gdy
intensywnie, gdy
ż
ż
g
g
ł
ł
ó
ó
wnym
wnym
sk
sk
ł
ł
adnikiem elektrolitu jest s
adnikiem elektrolitu jest s
ó
ó
d i potas.
d i potas.
Zagro
żenia dla ratowników/postępowanie
Podczas rozszczelnienia się baterii wysokiego napięcia wystąpić może bezpośrednie
zagrożenie dla zdrowia ratowników. W akumulatorze znajdują się ogniwa
elektryczne z elektrolitem NiMH w postaci żelowej o pH równym 13.5 dlatego jest
niebezpieczny dla skóry człowieka. Przy skażeniu powierzchniowym należy zdjąć
ubranie do utylizacji, a ciało zmyć wodą przez ok.20 min. lub zneutralizować za
pomocą substancji o odczynie kwaśnym takimi jak rozwór octu lub kwasu bornego
w proporcjach 800g kwasu na 20 l wody.
Uwaga:
1. W czasie usuwania skutków rozszczelnienia akumulatora hybrydowego używać
okulary ochronne, rękawice ochronne i buty gumowe.
2. Podczas stabilizacji auta hybrydowego lub elektrycznego nie podkładać sprzętu pod
pomarańczowe przewody wysokiego napięcia.
3. Mimo odłączenia zasilania silnika spalinowego napęd elektryczny systemu
hybrydowego może być pod napięciem.