Układ 
wydechowy 

BUDOWA SAMOCHODU OSOBOWEGO  

Podstawowe zespoły 

 
KaŜdy samochód jest zbudowany z wielu części, zgrupowanych w zespołach. Najogólniej w 
samochodzie osobowym moŜna wydzielić: 
Nadwozie – umoŜliwia nie tylko przewóz pasaŜerów i ładunku, ale takŜe spełnia rolę ramy, do 
której montuje się pozostałe zespoły. 
Silnik – dostarcza energię mechaniczną potrzebną do poruszania się pojazdu. 
Układ przeniesienia napędu – przenosi napęd od silnika do kół. W skład układu wchodzą 
takie zasadnicze zespoły, jak sprzęgło, skrzynia biegów, przekładnia główna z mechanizmem 
róŜnicowym, półosie, wał napędowy (jeŜeli napęd jest przenoszony na koła tylne).  
Zawieszenie – zmniejsza wstrząsy wynikające z jazdy po nierównościach. 
Układ kierowniczy – pozwala kontrolować kierunek jazdy. 
Układ hamulcowy – pozwala zatrzymać pojazd  
WyposaŜenie elektryczne – zapewnia oświetlenie pojazdu i drogi, uruchomienie silnika, 
pozwala na wprowadzenie wielu udogodnień, w tym podnoszących komfort jazdy. 
 

Nadwozie 

Silnik 

Zawieszenie   
przednie 

Hamulec 

Skrzynia 
biegów  

Kierownica

 

 

Zawieszenie 
tylne 

Koło 
zapasowe 

Zbiornik 
paliwa 

 

 

Wymiary zewnętrzne pojazdu 

Podstawowy zbiór informacji umoŜliwiający porównanie właściwości technicznych róŜnych 
typów pojazdów nazywa się charakterystyką techniczno-eksploatacyjną samochodu. Definicje 
najwaŜniejszych parametrów charakteryzujących kaŜdy pojazd samochodowy są następujące. 
Długość pojazdu – odległość między skrajnymi (przednim i tylnym) punktami pojazdu 
mierzona równolegle do jego osi podłuŜnej. 

Szerokość pojazdu – odległość między skrajnymi punktami poprzecznego obrysu pojazdu (z 
uwzględnieniem lusterek i kierunkowskazów bocznych). 

Wysokość pojazdu – odległość między płaszczyzną jezdni a równoległą do niej płaszczyzną 
przechodzącą przez najwyŜej połoŜony punkt pojazdu nie obciąŜonego. 

Rozstaw osi – odległość między prostymi łączącymi środki kół poszczególnych osi. 

Rozstaw kół - odległość między punktami styku z powierzchnią środków opon tej samej osi.  

 

 

 

 
 

Masa własna pojazdu – masa kompletnego pojazdu łącznie z masą paliwa, olejów i innych 
cieczy w ilości nominalnej oraz z masą normalnego wyposaŜenia, bez masy kierowcy. 

Maksymalna masa całkowita pojazdu – masa ustalona przez producenta dla określonych 
warunków pracy. 

Dopuszczalna masa całkowita pojazdu – masa pojazdu ustalona przez władze 
administracyjne dopuszczające pojazd do ruchu. 

Ładowność – róŜnica maksymalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu. 

Ładowność dopuszczalna –róŜnica dopuszczalnej masy całkowitej i masy własnej pojazdu. 

Prędkość maksymalna – największa średnia prędkość, którą moŜe osiągnąć pojazd nie 
obciąŜony na odcinku 1 km ze startu lotnego, w warunkach pomiaru określonych normami 
szczegółowymi.