1

Radosław Gruska

dr inż. Radosław Gruska

PROJEKTOWANIE LINII BIOTECHNOLOGICZNYCH

Pokój nr: 

144

(Zespół Pomiarów i Automatyki)

Telefon: 

/48/ 042 631 34 57

e-mail: 

radoslaw.gruska@p.lodz.pl

2

Radosław Gruska

Program zajęć

1. Wprowadzenie.
2. Podstawowe definicje.

3. Modelowanie procesów (bio)technologicznych.

4. Zasady tworzenia schematów blokowych ideowych 

i szczegółowych.

5. Wybrane elementy schematów (diagramów) 

technologicznych i technologiczno-pomiarowych:

• aparaty,
• sensory,
• urządzenia wykonawcze,
• elementy przesyłowe.

6. Przykłady budowy schematów (bio)technologicznych

instalacji (aparatów).

7. Wykonanie zadania projektowego.

3

Radosław Gruska

Schemat ideowy

W 

schemacie 

ideowym

są

wymienione 

najważniejsze  procesy,  ich  kolejność,  surowce, 

produkty i media pomocnicze.

Nie  są

tam  zaznaczone  warunki  realizacji 

poszczególnych procesów.

Najczęściej  do  konstrukcji  schematu  ideowego 

wykorzystuje się

schemat blokowy

.

4

Radosław Gruska

Schemat ideowy

Najważniejsze elementy schematu blokowego.

strzałka – wskazuje jednoznacznie 
powiązania i ich kierunek

prostokąt, do którego wpisywane są wszystkie 
operacje/procesy jednostkowe

trójkąt (najczęściej) lub romb –
surowce/media uczestniczące w 
procesie

okrąg (najczęściej) lub owal – produkty. 
Często też oznacza surowiec na wejściu 
(wówczas ten element rozpoczyna i 
kończy schemat).

5

Radosław Gruska

Schemat ideowy

Przykład 

schematu blokowego

(analiza glikoprotein - http://darwin.iz.uj.edu.pl/iz/physiology/biostr/pracpol.html)

Radosław Gruska

Przykład 

schematu blokowego

Klasyczny schemat produkcji bioetanolu z melasu lub soków 

cukrowych

Odwadnianie

PRODUKT: bezwodny 

alkohol etylowy na cele 

paliwowe

Zatężanie do 70% 

i na cele paszowe

Fermentacja 

metanowa

Melasa lub soki 

cukrowe, np. sok 

surowy, sok 

rzadki, sok gęsty 

Wywar

Destylacja

Rektyfikacja

SUROWIEC

Fermentacja alkoholowa

Biogaz

CO

2

Schemat ideowy

7

Radosław Gruska

Schemat szczegółowy

Schemat szczegółowy 

ma podobną konstrukcję do 

schematu ideowego blokowego. Różnica polega na 

umieszczeniu  na  nim  szczegółowych  danych  o 

surowcach  i  produktach  oraz  parametrów 

realizacji poszczególnych procesów.

8

Radosław Gruska

Schemat szczegółowy

Szczegółowy schemat blokowy pasteryzacji i dearomatyzacji soku 

jabłkowego (cz. 1)

9

Radosław Gruska

Schemat szczegółowy

Szczegółowy schemat blokowy pasteryzacji i dearomatyzacji soku 

jabłkowego (cz. 2)