Podstawowe prawa chemiczne 

 

Prawo zachowania masy 

Podczas  reakcji  chemicznych  zachodzących  w  układach  zamkniętych  (takich, 
które nie wymieniają substancji z otoczeniem) łączna  masa substancji użytych 
do  reakcji  (substratów)  jest  równa  łącznej  masie  substancji  otrzymanych  
w wyniku reakcji chemicznej (produktów). Masa układu zamkniętego, w którym 
przebiegają reakcje chemiczne jest stała.  

Prawo  zachowania  masy  dowodzi  niezniszczalności  materii.  Po  odkryciu  tego 
prawa  powstało  powszechnie  używane  w  życiu  codziennym  powiedzenie:  
„w przyrodzie nic nie ginie”.  

 

Prawo stałości składu Prousta (stałych stosunków wagowych) 

W  procesie  tworzenia  się  związków  chemicznych  pierwiastki  łączą  się  między 
sobą zawsze w ściśle określonych stosunkach masowych. 

Stosunek  masowy  pierwiastków  w  każdym  związku  chemicznym  jest  stały, 
charakterystyczny  dla  danego  związku  chemicznego  i  nie  zależy  od  sposobu 
powstania związku (pochodzenia albo metody otrzymywania).  

Istnieje  duża  grupa  związków  chemicznych  (są  to  wyłącznie  stałe  związki 
nieorganiczne),  które  nie  spełniają  dokładnie  prawa  stałości  składu.  Związki  
te  nazywamy  bertolidami,  w  odróżnieniu  od  znanych  nam  związków,  które 
spełniają  prawo  stałości  składu,  nazywanych  czasem  daltonidami.  Pospolitym 
bertolidem  jest  tlenek  żelaza(II).  W  zależności  od  metody  jego  otrzymywania 
lub  pochodzenia  w  związku  występują  defekty  stechiometryczne.  Najczęściej 
jest to niedomiar tlenu, co zapisuje się jako    

   

, gdzie   może mied wartośd 

nawet  do  0,15,  co  odpowiada  wzorowi  sumarycznemu     

    

.  

Ten  absurdalny,  wydawałoby  się,  wzór  wynika  z  faktu,  że  nie  istnieją 
pojedyncze  cząsteczki  tlenku  żelaza(II),  ale  duże  kryształy,  zawierające  wiele 
atomów. Możliwy jest też nadmiar tlenu :    

   

. 

Prawo stosunków wielokrotnych 

Jeżeli  dwa  pierwiastki  są  zdolne  tworzyd  ze  sobą  więcej  niż  jeden  związek 
chemiczny, to na stałą ilośd jednego pierwiastka przypada różna ilośd drugiego 
pierwiastka.  Ilości  te  pozostają  do  siebie  w  stosunku  niewielkich  liczb 
całkowitych. 

 

Prawo zachowania materii (masy i energii) 

Podczas  przemian  zachodzących  w  układach  izolowanych  (takich,  które  
nie wymieniają z otoczeniem ani substancji, ani energii) suma mas i masowych 
równoważników  wszystkich  form  energii  jest  stała  i  nie  zależy  od  zmian 
zachodzących wewnątrz układu (w tym reakcji chemicznych).  

 

      

 

 

 

          

 

E – energetyczny równoważnik masy *J+ 

m – masa przemieniona na energię *kg+ 

c – prędkośd światła *m/s+ 

 

      

 

 

 

Oznacza  to,  że  1  kilogram  jakiejkolwiek  substancji  przemieniony  całkowicie  
w równoważną ilośd energii, wydziela około       

  

 dżuli energii.