background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 

 

 
 

MINISTERSTWO EDUKACJI 
             NARODOWEJ 

 
 

 
 

Teresa Walaszek 
 
 
 
 
 
 

Promowanie zdrowia 
513 [01].O1.04 

 
 
 
 
 

Poradnik dla nauczyciela  

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji - Państwowy Instytut Badawczy 
Radom 2006

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Recenzenci: 
dr Elżbieta Jaszczyszyn 
mgr Elżbieta Hałaburda 
 
 
 
Opracowanie redakcyjne: 
Mgr Teresa Walaszek 
 
 
 
Konsultacja: 
mgr Zenon W. Pietkiewicz 
 
 
 
 
 

 

 
 

Poradnik  stanowi  obudowę  dydaktyczną  programu  jednostki  modułowej  513[01].O1.04 

Promowanie  zdrowia,  zawartego  w  modułowym  programie  nauczania  dla  zawodu  opiekunka 
dziecięca. 
 
 

 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
 

Wydawca 

Instytut Technologii Eksploatacji – Państwowy Instytut Badawczy, Radom 2006 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

SPIS TREŚCI  

 

 

 

1.  Wprowadzenie    

 

 

 

 

 

 

                                                                       

2.  Wymagania wstępne  

 

 

 

 

 

 

                                                                 

3.  Cele kształcenia    

 

 

 

 

 

 

                                                                       

4.  Przykładowe scenariusze zajęć                                                                                  
5.  Ćwiczenia  

 

 

 

 

 

 

                                                                                

12 

  5.1 Zdrowie, choroba, profilaktyka i kierunki działań  

    5.1.1.Ćwiczenia                                                                                                                      

  5.2. Uwarunkowania stanu zdrowia ludności  i czynniki wpływające na 

zdrowie 

   5.2.1.Ćwiczenia                                                                                                                      

  5.3. Promowanie zdrowia i edukacja zdrowotna 

    5.3.1.Ćwiczenia                                                                                                                        

  5.4. Kierunki organizacji opieki zdrowotnej  

    5.4.1.Ćwiczenia  

6. Karty ćwiczeń                                                                                                                     
7. Ewaluacja osiągnięć                                                                                                           
8. Literatura                                                                                                                             
 

12 
12 

 

14 
14 
17 
17 
19 
19 
21 
22 
39 

 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

1.  WPROWADZENIE  

 

Przekazujemy  Państwu  Poradnik  dla  nauczyciela  który  będzie  pomocny  w  prowadzeniu 

zajęć dydaktycznych w szkole kształcącej w zawodzie opiekunka dziecięca 513[01]. 

W poradniku zamieszczono: 

− 

wykaz  umiejętności,  jakie  uczeń  powinien  posiadać  przed  przystąpieniem  do  pracy 
z poradnikiem, 

− 

wykaz umiejętności, jakie uczeń ukształtuje podczas zajęć i w ramach samokształcenia, 

− 

przykładowe scenariusze zajęć, 

− 

propozycje  ćwiczeń,  które  mają  na  celu  ukształtowanie  u  uczniów  umiejętności 
praktycznych, 

− 

ewaluację osiągnięć ucznia, 

− 

wykaz literatury. 
Wskazane  jest,  aby  zajęcia  dydaktyczne  były  prowadzone  różnymi  metodami  ze 

szczególnym uwzględnieniem: 

− 

dyskusji dydaktycznej, 

− 

burzy mózgów, 

− 

pokazu, 

− 

projekcji,  

− 

metody sytuacyjnej. 
Formy organizacyjne pracy uczniów mogą być zróżnicowane, począwszy od samodzielnej 

pracy uczniów do pracy zespołowej (sprawdzić, jakie są zalecane w programie nauczania). 

W celu przeprowadzenia sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia, można posłużyć 

się zamieszczonymi w rozdziale 6 zestawami zadań testowych, zawierającymi różnego rodzaju 
zadania. 

W tym rozdziale podano również: 

− 

propozycje norm wymagań, 

− 

plany testów w formie tabelarycznej z kluczem odpowiedzi, 

− 

instrukcje dla nauczyciela, 

− 

instrukcje dla ucznia, 

− 

zestawy zadań testowych, 

− 

karty odpowiedzi. 

 
 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
 

 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Schemat układu jednostek modułowych 

 
 
 
 
 
 
 

513[01].O1.01 

Charakteryzowanie 

psychofizycznych 

i społecznych aspektów 

rozwoju człowieka 

 

513[01].O1.02 

Nawiązywanie  

i utrzymywanie kontaktów 

społecznych 

513 [01].O1.04 

Promowanie zdrowia 

 

513[01].O1.05 

Stosowanie przepisów 

bezpieczeństwa  

i higieny pracy 

 

513[01].O1.06 

Stosowanie przepisów 

prawa w działalności 

społecznej 

 

513[01].O1.03 

Kształtowanie umiejętności 

 rozwiązywania problemów i 

radzenia sobie ze stresem 

 

513[01].O1 

Podstawy funkcjonowania 

człowieka w środowisku 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

2.

 

WYMAGANIA WSTĘPNE

 

 

Przystępując do realizacji programu jednostki modułowej uczeń powinien umieć: 

− 

używać definicji zdrowia i choroby w znaczeniu potocznym, 

− 

określać uwarunkowania zdrowia i choroby, 

− 

nazywać różne czynniki wpływające na stan zdrowia, 

− 

nazywać różne kategorie zdrowia, 

− 

określać różne style życia, 

− 

wymieniać choroby cywilizacyjne, 

− 

pojęcia: opieka, niepełnosprawność, 

− 

identyfikować organizacje i placówki odpowiedzialne za propagowanie zdrowia, 

− 

wymieniać nauki pomocnicze w propagowaniu zdrowia, 

− 

stosować różne metody pracy, 

− 

korzystać z różnych form oddziaływań, 

− 

korzystać z różnych pomocy dydaktycznych, 

− 

integrować wiedzę z różnych źródeł, 

− 

określać znaczenie zdrowia w różnych etapach rozwoju, 

− 

charakteryzować system opieki zdrowotnej w Polsce, 

− 

umiejscawiać promocję zdrowia w strukturach opieki zdrowotnej, 

− 

określać potrzeby człowieka, 

− 

scharakteryzować różne środowiska wychowawcze, 

− 

określać własne predyspozycje osobowościowe do pracy z grupą, 

− 

nawiązywać kontakt werbalny i niewerbalny z dzieckiem i rodzicami, 

− 

rozpoznawać i wyrażać emocje i uczucia, 

− 

planować zadania i rozwiązywać problemy, 

− 

opracować programy zajęć z dziećmi, 

− 

rozwiązywać określone zadania i problemy teoretyczne i praktyczne,  

− 

korzystać z różnych źródeł informacji. 

 
 

 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

3. CELE KSZTAŁCENIA 

 

 

W wyniku procesu kształcenia uczeń powinien umieć:  

− 

wyjaśnić rolę medycyny zapobiegawczej w ochronie i promocji zdrowia, 

− 

określić czynniki wpływające na stan zdrowia jednostki i społeczeństwa, 

− 

określić pozytywne i negatywne skutki działalności człowieka w środowisku, 

− 

określić 

wpływ 

negatywnych 

czynników 

środowiskowych  na  powstawanie 

i rozprzestrzenianie się chorób, 

− 

określić podstawowe wymagania higieniczno – zdrowotne wobec środowiska, 

− 

dobrać kierunki i metody działań profilaktycznych, 

− 

określić zachowania zdrowotne i ich podmiotowe uwarunkowania, 

− 

podjąć działania promujące zdrowie, 

− 

wskazać pozytywne postawy wobec zdrowia i choroby, 

− 

propagować zachowania służące zdrowiu psychicznemu, 

− 

przedstawić aktualne kierunki organizacji opieki zdrowotnej. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

4. PRZYKŁADOWE SCENARIUSZE ZAJĘĆ  

 
Scenariusz zajęć 1 
 

Osoba prowadząca: ………………………………………………… 
Modułowy program nauczania: Opiekunka dziecięca 513[01] 
Moduł: Podstawy funkcjonowania człowieka w środowisku 513[01].O1 
Jednostka modułowa: Promowanie zdrowia 513[01].O1.04 

Temat: Narodowy Program Zdrowia 

 
Cel ogólny: 
kształtowanie umiejętności czytania i interpretacji tekstów źródłowych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:  

− 

opisać strukturę NPZ, 

− 

wymienić cele operacyjne NPZ, 

− 

wymienić resorty współpracujące przy realizacji zadań NPZ,  

− 

odnieść cele operacyjne do realiów życia, 

− 

uzasadnić potrzebę funkcjonowania NPZ, 

− 

wymienić sposoby realizacji NPZ. 

 
Metody nauczania–uczenia się: 

− 

przewodniego tekstu.  

 
Formy organizacyjne pracy uczniów
:  

− 

praca w małych zespołach.  

 
Czas:
 135 minut. 
 
Środki dydaktyczne: 
 

− 

dyskietka z Narodowym Programem Zdrowia , 

− 

kartki, długopisy, 

− 

zeszyty, 

− 

komputer z dostępem do Internetu. 

 
Zadanie dla ucznia 

Przedmiotem  zadania  jest  opanowanie  umiejętności  czytania,  interpretacji  i  rozumienia 

tekstu Narodowego Programu Zdrowia. 

  

FAZA WSTĘPNA 
1.  Sprawy organizacyjne.  
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.  
3.  Omówienie zasady pracy metodą przewodniego tekstu i rozdanie załączników (A, B, C, D) 
4.  Zorganizowanie stanowisk pracy do wykonania ćwiczenia. 
5.  Przygotowanie środków dydaktycznych. 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

FAZA WŁAŚCIWA 
 
INFORMACJE 
1.  Co to jest Narodowy Program Zdrowia? 
2.  Ile celów operacyjnych znajduje się w NPZ? 
3.  Jakie cele operacyjne zawiera NPZ? 
4.  Jakich dziedzin życia dotyczą cele operacyjne? 
5.  Jaki zakres działań zawarty jest w NPZ? 
 
PLANOWANIE 
1.  Ustal,  czy  tekst  Narodowego  Programu  Zdrowia    uczniowie  będą  czytać  w  formie 

papierowej, czy elektronicznej. 

2.  W zespołach daj uczniom możliwość wyboru celów operacyjnych do opracowania. 
3.  Uzgodnij z uczniami formę podsumowania zajęć. 
 
UZGADNIANIE 
1.  Uczniowie ustalają z nauczycielem kolejność czynności. 
2.  Uczniowie uwzględniają uwagi i propozycje nauczyciela. 
 
WYKONANIE 
1.  Uczniowie przystępują do czytania NPZ. 
2.  Uczniowie  robią  notatki  przygotowując  się  do  odpowiedzi  na  pytania  prowadzące, 

(załącznik C) i przygotowują uzasadnienie odpowiedzi. 

3.  Uczniowie  konsultują  z  nauczycielem  niezrozumiałe  słowa  i  stwierdzenia  zawarte  

w tekście. 

4.  Zespoły uczniowskie prezentują ustalenia. 
 
SPRAWDZANIE 
1.  Czy poprawnie udzielono odpowiedzi na pytania? 
2.  Czy zachodzi potrzeba udzielenia dodatkowych wyjaśnień? 
 
ANALIZA 
1.  Uczniowie  z  nauczycielem  wskazują  elementy  ćwiczenia,  które  sprawiły  największą 

trudność.  Nauczyciel  podsumowuje  ćwiczenie  wskazując,  że  uczniowie  opanowali 
umiejętność czytania tekstu źródłowego ze zrozumieniem. 

 
FAZA KOŃCOWA 
1.  Dyskusja  podsumowująca  z  powtórzeniem  celów  operacyjnych  Narodowego  Programu  

Zdrowia. Zapisanie wniosków.  

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 
1.  Anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,  zdobytych 

umiejętności, trudności materiału  oraz treści, które szczególnie zainteresowały ucznia. 

 
Uzupełniające źródła informacji dla ucznia: 
1.  Załączniki A, B, C, D, ułatwiające pracę. 
 
Uzupełniające źródła informacji dla nauczyciela: 

− 

Dostęp do Internetu. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

Załącznik A

 

Otrzymaliście  do  wykonania  zadanie  problemowe:  przeczytanie  ze  zrozumienie  tekstu 

Narodowego Programu zdrowia (załącznik B). 

Będziecie pracować metodą przewodniego tekstu składającą się z sześciu faz. 
W  pierwszej fazie: Informacje wstępne i drugiej fazie: Planowanie, pomogą Wam pytania 

prowadzące:  załącznik  C  i  D.  Kierując się odpowiedziami  na postawione pytania przystąpicie 
do  fazy:  Ustalanie,  w  której  wspólnie  z  nauczycielem  ustalicie  czy  jesteście  gotowi  do 
przystąpienia  do  wykonywania  zadania.  Rozpoczniecie  wtedy  czytanie  i  robienie  notatek, 
będzie  to  faza    czwarta:  Wykonanie.  W  fazie:  Sprawdzanie  ocenicie,  czy  rozumiecie  czytany 
tekst  i  czy  potraficie  go  interpretować  i  umiejscawiać  w  realiach  życia.  Po  akceptacji 
nauczyciela  przystąpicie  do  fazy  szóstej:  Analiza,  w  której  zastanowicie  się  i  wskażecie  te 
elementy pracy, które sprawiły Wam największą trudność i jakie były tego przyczyny. 

 

Załącznik B 

Przeczytajcie  ze  zrozumieniem  tekst  Narodowego  Programu  zdrowia.  Zróbcie  notatki 

w trakcie  czytania.  Zastanówcie  się,  które rozdziały są dla Was niezrozumiałe. Postarajcie się 
umiejscowić znane elementy Programu w realiach życia. 

Macie do dyspozycji: 

− 

tekst Narodowego Programu Zdrowia, 

− 

notatki z wykładów, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

komputer z dostępem do Internetu, 

− 

pomoc nauczyciela. 

 

Załącznik C 

Pytania prowadzące: 

− 

Jaka jest struktura NPZ? 

− 

Ile jest celów operacyjnych? 

− 

Jakie to są cele? 

− 

Jakie resorty zaangażowane są w realizację NPZ/ 

− 

jakich dziedzin życia dotyczy NPZ? 

− 

W jaki sposób realizowany jest NPZ? 

 

Załącznik D 

1.  W jakiej formie będziecie czytać tekst: papierowej, czy źródłowej? 
2.  Jak rozdzieliliście cele operacyjne NPZ, do opracowania? 
3.  Jaką uzgodniliście formę sporządzenia notatek? 

 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

10 

Scenariusz zajęć 2  

 
Osoba prowadząca: ………………………………………………… 
Modułowy program nauczania: Opiekunka dziecięca 513[01] 
Moduł: Podstawy funkcjonowania człowieka w środowisku 513[01].01 
Jednostka modułowa: Promowanie zdrowia 513[01].O1.04 

Temat: Związek między stanem zdrowia a warunkami życia, pracy i odpoczynku 

 
Cel ogólny: 
kształtowanie umiejętności szukania związków przyczynowo – skutkowych. 
 
Po zakończeniu zajęć edukacyjnych uczeń potrafi:  

− 

określić wpływ różnych środowisk na zdrowie 

− 

określić jakie czynniki wpływają na kształtowanie osobowości i zdrowie człowieka, 

− 

wymienić determinanty zdrowia, 

− 

określić wpływ odżywiania na stan zdrowia, 

− 

skontrolować masę ciała, 

− 

znaleźć związek między aktywnością fizyczną a zdrowiem, 

− 

zastosować metody propagowania zdrowego stylu życia, 

− 

wytłumaczyć kiedy środowisko wspiera zdrowie a kiedy mu szkodzi. 

 
Metody nauczania–uczenia się
:  

− 

wykład konwersatoryjny,  

− 

dyskusja dydaktyczna. 

 
Formy organizacyjne pracy uczniów
:  

− 

indywidualna, grupowa. 

 
Czas:
 45 minut 
 
Środki dydaktyczne:  

− 

zeszyt przedmiotowy, 

− 

karta ćwiczen nr 1, 

− 

kartki i długopis. 

 
Przebieg zajęć:  
1.  Sprawy organizacyjne.  
2.  Nawiązanie do tematu, omówienie celów zajęć.  
3.  Realizacja tematu: 

− 

uczniowie  uczestniczą  w  dyskusji  na  temat:  Związek  między  stanem  zdrowia  
a warunkami życia, pracy i odpoczynku, 

− 

uczniowie analizują materiał przedstawiony na planszy, 

− 

uczniowie  przypominają  sobie  wiadomości  i  przenoszą  je  na  grunt  dyskusji 
związanej  z  tematem:  związek  między  stanem  zdrowia,  warunkami  życia,  pracy 
i odpoczynku, 

− 

uczniowie, pracując w 2 – 3 osobowych zespołach ustalają związki między stanem 
zdrowia a warunkami życia i odpoczynku, 

− 

przedstawiciele zespołów referują swoje opracowania, 

− 

w trakcie dyskusji zostaje wybrana jedna najlepsza praca, 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

11 

− 

posumowaniem  dyskusji  jest  ocena  czy  istnieje  związek  między  stanem  zdrowia, 
warunkami życia, pracy i odpoczynku, 

− 

uczniowie zapisują swoje wnioski w zeszycie. 

 
Zakończenie zajęć: 
1. Dyskusja podsumowująca na temat formy prowadzonych zajęć i opanowywania umiejętność 

szukania związków przyczynowo – skutkowych. 

 
Sposób uzyskania informacji zwrotnej od ucznia po zakończonych zajęciach: 

− 

anonimowe  ankiety  ewaluacyjne  dotyczące  sposobu  prowadzenia  zajęć,  zdobytych 
wiadomości  i  umiejętności,  trudności  w  zrozumieniu  materiału,  oraz  treści,  które 
szczególnie zainteresowały ucznia. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

12 

5. ĆWICZENIA 

 

 
5.1.

 

Zdrowie, choroba, profilaktyka i kierunki działań 

 

5.1.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Poznaj  różne  definicje  zdrowia  i  jego  aspekty.  W  dyskusji  zastanów  się,  czy  definicja 

Światowej  Organizacji  Zdrowia  jest  rzeczywiście  odzwierciedleniem  obecnego  stanu  
wiedzy i dlaczego? 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z wykładem na temat zdrowia, 
2)  przypomnieć sobie wiadomości na temat zdrowia i choroby, 
3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  wykorzystując „burzę mózgów”, na dużych kartkach A3 zapisać podawane definicje, 
5)  korzystając z notatek, na odrębnych kartkach zapisać aspekty (wymiary) zdrowia, 
6)  zauważyć podobieństwo w nazewnictwie do sfer życia, 
7)  dokonać prezentacji, zawieszając kartki na tablicy, 
8)  w czasie dyskusji wymienić się poglądami z kolegami i zapisać wspólne ustalenia. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

burza mózgów, dyskusja. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyt, 

− 

grafoskop, 

− 

foliogramy, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

kartki A3

,

 

− 

markery. 

 

Ćwiczenie 2 

Przeprowadź  dyskusję  na  temat;  „Chory,  który  nie  chce  uwierzyć  w  swoją  chorobę.” 

Zastanów się czy z Twoich doświadczeń wynika, że każdy chory przechodzi wszystkie etapy. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 

 
Sposób wykonania ćwiczenia 

 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

13 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem  wykładów, temat: Zdrowie, choroba,  
2)  przygotować stanowisko pracy. 
3)  zinterpretować definicję choroby, 
4)  przedyskutować w zespole, jak zachowują się ludzie chorzy na różne choroby, 
5)  przedstawić rolę rodziny w chorobie, 
6)  udzielić odpowiedzi na pytanie: Jak zachowuje się chory przechodząc  przez kolejne etapy 

choroby? 

7)  zapisać w zeszycie wnioski. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

pokaz, 

− 

dyskusja. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

kartki papieru, długopis, 

− 

zeszyt, 

− 

grafoskop, 

− 

foliogramy. 

 

Ćwiczenie 3 

Zaplanuj  zorganizowanie  stanowiska  badania  skrzywień  kręgosłupa,  w  ramach  akcji: 

Profilaktyka chorób narządu ruchu – badania skryningowe. Zastanów się, czy tego typu akcje 
są potrzebne. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z materiałem  na temat: Zdrowie, choroba, profilaktyka, 
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przypomnieć sobie czym jest profilaktyka, 
4)  przypomnieć sobie na czym polegają badania skryningowe, 
5)  zaplanować z pracownikiem medycznym miejsce ustawienia stanowiska, 
6)  wykonać  hasło  reklamowe:  PROFILAKTYKA  NARZĄDU  RUCHU  –  badania 

skryningowe, 

7)  zastanowić się nad udzieleniem odpowiedzi na pytanie: Czy tego typu akcje są potrzebne, 
8)  zapisać w zeszycie wnioski. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczenia praktyczne 
 

Środki dydaktyczne: 

− 

kartki papieru, długopis, 

− 

zeszyt,  

− 

miara wzrostu, 

− 

arkusze papieru i mazaki, 

− 

tablica miękka do przypinania, 

− 

sprzęt komputerowy do prezentacji 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

14 

5.2.  Uwarunkowania  stanu  zdrowia  ludności  i  czynniki  

wpływające na zdrowie 

 

5.2.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Scharakteryzuj  wpływ  różnych  czynników  na  stan  zdrowia.  Narysuj  pola  Lalonda. 

Zastanów się i odpowiedz jak środowisko może wpływać na stan zdrowia. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania, zapoznać z kartą ćwiczeń nr 1. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć sobie wiadomości na temat czynników wpływających na zdrowie, 
2)  zorganizować stanowisko pracy, 
3)  wypisać na kartkach rodzaje środowisk, 
4)  korzystając  z  notatek,  na  odrębnych  kartkach  wypisać  czynniki  wpływające  na  stan 

zdrowia, 

5)  z wypisanych czynników narysować pola Lalonda, 
6)  dokonać prezentacji, zawieszając kartki na tablicy, 
7)  w  dyskusji  zastanowić  się,  jak  elementy  pola  wpływają  na  stan  zdrowia  i  w  jaki  sposób 

połączone są z różnymi środowiskami, 

8)  zastanowić się kiedy środowisko wpływa korzystnie na stan zdrowia, 
9)   zapisać wspólne ustalenia. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczenia praktyczne. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyt, 

− 

kartki, długopisy, 

− 

mazaki i markery, 

− 

grafoskop, 

− 

foliogramy, 

− 

komputer z dostępem do Internetu 

 
Ćwiczenie 2 

Oblicz swój wskaźnik BMI i oceń wynik. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania, zapoznać z kartą ćwiczeń nr 2. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

15 

Sposób wykonania ćwiczenia 
 
Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z wykładem na temat uwarunkowań stanu zdrowia, 
2)  zapoznać się z kartą ćwiczeń nr 1, 
3)  zorganizować stanowisko pracy, 
4)  przypomnieć sobie co to jest wskaźnik BMI, 
5)  zważyć się i zmierzyć swój wzrost, 
6)  dokonać obliczeń według wzoru, 
7)  ocenić prawidłowość wyniku, 
8)  zastanowić się czy jego waga wymaga kontroli. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

ćwiczenia praktyczne 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

waga lekarska, 

− 

kalkulator, 

− 

kartki i długopisy. 

 
Ćwiczenie 3 

Przygotujcie w grupach referaty na tematy: 

− 

Zaburzenia związane z odżywianiem. 

− 

Ćwiczenia fizyczne i zdrowie. 

− 

Wpływ stylu życia na zdrowie. 

− 

Medycyna środowiskowa – biomarkery. 
Zastanówcie  się  czy  zauważacie  w  swoim  otoczeniu  nieprawidłowości  związane 

z tematem referatu. 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania, zapoznać z kartą ćwiczeń nr 1. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przyłączyć się do jednej z 4 grup ćwiczeniowych, 
2)  wybrać temat do opracowania, 
3)  zapoznać  się  z  wykładem  na  temat  uwarunkowań  stanu  zdrowia  i  czynników 

wpływających na zdrowie, 

4)  zorganizować stanowisko pracy, 
5)  przypomnieć  sobie  wiadomości  na  temat  odżywiania,  ćwiczeń  fizycznych,  stylu  życia 

i szkodliwych czynników środowiskowych, 

6)  odszukać w Internecie informacje uzupełniające do tematu, 
7)  napisać krótki referat na wybrany temat, 
8)  zaprezentować referat, 
9)  przedstawcie  swoje  uwagi  na  temat  spostrzeżeń  związanych  z  nieprawidłowościami 

związanymi ze stylem życia. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

16 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

praca w zespołach. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

kartki i długopisy, 

− 

broszurki, 

− 

komputer z dostępem do Internetu. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

17 

5.3. Promowanie zdrowia i edukacja zdrowotna

 

 

5.3.1. Ćwiczenia 

 
Ćwiczenie 1 

Wybierz  1  cel  operacyjny  z  NPZ  i  krótko  scharakteryzuj  go.  Odpowiedz  na  pytanie  do 

czego potrzebny jest Narodowy Program Zdrowia? 

 
Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  zapoznać się z wykładem na temat promowania zdrowia, 
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przypomnieć sobie co to jest Narodowy Program Zdrowia, 
4)  wymienić ile celów operacyjnych znajduje się w NPZ, 
5)  zastanowić się i odpowiedzieć dlaczego taki program jest potrzebny. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda problemowa. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyty, 

− 

długopisy, 

− 

dyskietka z Narodowym Programem Zdrowia, 

− 

komputer z dostępem do Internetu. 

 
Ćwiczenie 2 

Przeprowadźcie  dyskusję  o  pojęciach  używanych    w  wychowaniu  zdrowotnym 

(osobowość, zdrowie, wychowanie, kształcenie, kultura, czas wolny). Zastanówcie się co łączy 
wszystkie terminy? 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć  sobie  materiał  nauczania  na  temat  promowania  zdrowia  i  edukacji 

zdrowotnej, 

2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przypomnieć  sobie  znaczenie  terminów:  osobowość,  zdrowie,  wychowanie,  kształcenie, 

kultura, czas wolny, 

4)  uczestniczyć aktywnie w dyskusji, 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

18 

5)  zastanowić się nad pytaniem: Co łączy wszystkie te terminy? 
6)  zapisać wniosek w zeszycie. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda problemowa, dyskusja. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyty przedmiotowe, 

− 

długopisy, 

 
Ćwiczenie 3 

Przygotuj propozycję spotkania z uczniami na temat: Zachowania zdrowotne.  

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania, zapoznać ucznia z kartą ćwiczeń nr 3 
 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć  sobie  materiał  nauczania  na  temat  promowania  zdrowia  i  edukacji 

zdrowotnej, 

2)  zapoznać się z przykładowym scenariuszem zajęć, 
3)  przygotować stanowisko pracy, 
4)  przypomnieć sobie czym są zachowania prozdrowotne. 
5)  przypomnieć sobie metody i formy pracy, 
6)  przystąpić do pisania scenariusza korzystając ze wzoru 
7)  sprawdzić z nauczycielem poprawność wykonywanej pracy, 
8)  zaprezentować napisany scenariusz, 
9)  zastanowić się , które elementy pracy sprawiały mu trudność? 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda praktyczna. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

zeszyty, 

− 

długopisy, 

− 

przykładowy  scenariusz  zajęć  z  literatury:  :  Zajączkowski  K.:  Program  edukacji 
zdrowotnej  w  klasach  4  –  6.  Scenariusze  zajęć,  Oficyna  Wydawnicza  „Impuls”,  Kraków 
2005, s. 24. 

 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

19 

5.4. Kierunki organizacji opieki zdrowotnej

 

 

5.4.1. Ćwiczenie 

 

Ćwiczenie 1 

Wykaż  się  znajomością  systemu  opieki  zdrowotnej  w  dyskusji  na  temat:  „Zapobieganie 

chorobom,  leczenie  –  prawa  świadczeniobiorców  ”.  Zastanów  się  czy  jesteś  w  stanie 
odpowiedzieć  na  pytanie:  Na  ile  system  opieki  zdrowotnej  zabezpiecza  potrzeby 
świadczeniobiorców? 
 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

Uczeń powinien: 

1)  przypomnieć sobie materiał nauczania na temat kierunków organizacji opieki zdrowotnej, 
2)  przygotować stanowisko pracy, 
3)  przypomnieć sobie jakie ustawy kształtują system opieki zdrowotnej, 
4)  przypomieć sobie kategorie uczestników systemu opieki zdrowotnej, 
5)  przypomnieć sobie, z tekstem źródłowym, zadania jednostek samorządu terytorialnego, 
6)  czynnie uczestniczyć w dyskusji, 
7)  udzielić  odpowiedzi  na  pytanie:  Na  ile  system  opieki  zdrowotnej  zabezpiecza  potrzeby 

świadczeniobiorców. 

 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda problemowa, dyskusji. 

 

Środki dydaktyczne: 

− 

Dzienniki Ustaw: Nr 91, poz.408 z 1991r., Nr 210, poz.2135 z 2004 r 

− 

zeszyty, 

− 

długopisy. 

 

Ćwiczenie 2 

Przygotuj  szkic  planu  zabezpieczenia  świadczeń  w  podstawowej  opiece  zdrowotnej,  

w  województwie  swego  zamieszkania,  w  zakresie  opieki  stomatologicznej  wypisując  
w punktach,  co  należy  w  nim  uwzględnić. Zastanów  się  czy  uwzględniłeś wszystkie potrzeby  
w regionie swego zamieszkania. 

 

Wskazówki do realizacji 
Przed  przystąpieniem  do  realizacji  ćwiczenia  nauczyciel  powinien  omówić  jego  zakres  

i techniki wykonania. 

 

Sposób wykonania ćwiczenia 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

20 

Uczeń powinien: 

1.  zapoznać się z materiałem nauczania na temat kierunków organizacji opieki zdrowotnej, 
2.  zapoznać się z literaturą z działu 6 [2, punkt 11, podpunkt 3], 
3.  przygotować stanowisko pracy, 
4.  przygotować szkic planu uwzględniając: 

− 

liczbę świadczeniobiorców, 

− 

liczbę świadczeniodawców. 

5)  uzgodnić z nauczycielem poprawność wykonanej pracy, 
6)  zaprezentować swój projekt, 
7)  ocenić czy uwzględnił on wszystkie potrzeby. 
 

Zalecane metody nauczania–uczenia się: 

− 

metoda projektu. 
 
Środki dydaktyczne: 

− 

Dziennik Ustaw Nr 115 z 2003 r., 

− 

zeszyty przedmiotowe, 

− 

kartki, 

− 

długopisy. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

21 

6. Karty ćwiczeń

 

 

Karta ćwiczeń nr 1 
 
Schemat obliczania wskaźnika BMI 
 
TABELA  BMI 
 
 

kobiety 

mężczyźni 

Norma 

21 - 23 

22 - 24 

Otyłość 

27,5 

28,5 

Poważna otyłość 

31,5 

33 

 
 
Wzór do obliczenia wskaźnika BMI 
 

     

WAGA (

kilogramy) 

---------------------------------  = BMI 
    WZROST

(

w metry) 

 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

22 

7. EWALUACJA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA

 

 

 

Przykłady narzędzi pomiaru dydaktycznego 

 
Test dwustopniowy do jednostki modułowej

 

„Promowanie zdrowia” 

Test składa się z 20 zadań, z których: 

− 

zadania 1 – 13 są z poziomu podstawowego, 

− 

zadania 14 –20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 
Punktacja zadań: 0 lub 1  punkt
  
 

Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt.  Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 

oceny szkolne: 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 7 zadań z poziomu podstawowego,  

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego, 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  16  zadań,  w  tym  co  najmniej  6  z  poziomu 

ponadpodstawowego, 

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Plan testu   

 

 

 

      

                                                                                       Klucz odpowiedzi 

 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna odpowiedź 

1. 

Wymienić kierunki działań 
profilaktyki. 

2. 

Określić, charakter zadaniowy  
Sanepidu. 

3. 

Opisać elementy pola Lalonda. 

4. 

Określić determinanty zdrowia. 

5. 

Wymienić zaburzenia związane z 
odżywianiem. 

6. 

Wymienić wskaźnik otyłości u kobiet. 

7. 

Wskazać model zdrowia traktuje 
jednostkę jako uczestnika działań? 

8. 

Nazwać dokument określający 
zadania z zakresu promocji zdrowia. 

9. 

Nazwać dokument określający 
działania z zakresu promocji zdrowia 
obowiązujący w Polsce.  

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

23 

10.  Wymienić liczbę celów zawartych w 

Narodowym Programie Zdrowia. 

11.  Określić, na jaki okres czasu 

sporządza się wojewódzki plan 
zabezpieczenia świadczeń 
zdrowotnych.  

12.  Wymienić usługi dofinansowane 

przez samorząd gminy. 

13.  Omówić, w czyjej gestii jest 

tworzenie samodzielnych Publicznych 
Zespołów Opieki Zdrowotnej.  

14  Podać powody wykonywania badań 

skryningowych. 

PP 

15.  Wymienić aspekty zdrowia. 

PP 

- zdrowie fizyczne, 
- zdrowie psychiczne, 
- zdrowie społeczne, 
- zdrowie w aspekcie 
moralnym, 
- zdrowie w aspekcie 
estetyczny. 

16.  Nazwać 

projekty 

zdrowia 

realizowane w Polsce. 

PP 

- Zdrowe Miasta, 
- Zdrowe miejsca pracy, 
- Szkoła promująca 
zdrowie(Zdrowa 
Szkoła), 
- Szpital Promujący 
Zdrowie, 
- Samorządowy 
Ośrodek Ekologii    
  i  Zdrowia, 
- Zdrowy Dom, 
- Promocja Zdrowia w  
Podstawowej Opiece 
Zdrowotnej. 

17.  Scharakteryzować  modele  promocji 

zdrowia. 

PP 

- zorientowany na 
chorobę,  
- zorientowany na 
czynniki ryzyka, 
- zorientowany na 
zdrowie w rozumieniu 
holistycznym  
(całościowym). 

18.  Sformułować 

różne 

definicje 

zdrowia. 

PP 

Zdrowie to nie tylko 
nieobecność choroby i 
niedołęstwa ale stan 
dobrego fizycznego, 
psychicznego i 
społecznego 
samopoczucia. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

24 

Zdrowie jest 
określonym stopniem 
przystosowania 
organizmu, który może 
osiągnąć jednostka w 
najkorzystniejszych dla 
siebie warunkach.  
Zdrowie to określony 
poziom sprawności 
ustroju i sztuka 
panowania nad 
własnym ciałem  
i psychiką.  

19.  Wymienić uwarunkowania choroby. 

PP 

- ubóstwo lub niski 
status ekonomiczny, 
- samotność,  
- migracja. 

20.  Opisać elementy stylu życia. 

PP 

- aktywność fizyczna, 
- sposób odżywiania 
się, 
- umiejętność radzenia 
sobie ze    
  stresem, 
- stosowanie używek 
(nikotyna, alkohol, 
środki psychoaktywne), 
- zachowanie seksualne. 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

25 

Przebieg testowania  
 

Instrukcja dla nauczyciela  

 

 

Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym 
wyprzedzeniem. 

Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 

Zapoznaj uczniów z rodzajem zadań podanych w zestawie oraz z kryteriami punktowania 
i oceniania. 

Przeprowadź z uczniami próbę udzielania odpowiedzi na takie typy zadań testowych, jakie 
będą w teście. 

Omów z uczniami  zasady wypełniania karty odpowiedzi. 

Podaj i zapisz na tablicy czas zakończenia pracy ucznia z zestawem zadań. 

Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 

Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań.  

Sprawdź prace. Nanieś punkty na kartę odpowiedzi. 

10  Wykonaj  analizę  statystyczną  i  opisową  wyników  sprawdzianu  oraz  analizę  logiczną 

i statystyczną zestawu zadań.  

11  Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 
12  Opracuj wnioski do dalszej pracy. 

 

Instrukcja dla ucznia  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem pytań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  pytań  dotyczących  problemów  związanych organizacją i organizowaniem 

opieki nad dzieckiem w placówkach opiekuńczo – wychowawczych.  

− 

Zadania  od 1 do 14  są  zadaniami wielokrotnego wyboru i tylko jedna odpowiedź 
jest  prawidłowa;  zadania  od  15 do 20    to zadania otwarte i należy udzielić krótkiej 
odpowiedzi. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

– 

w  zadaniach  wielokrotnego  wyboru  tylko  jedna  odpowiedź  jest  prawidłowa 
i zaznacz  ją  znakiem  X  (w  przypadku pomyłki  należy  błędną  odpowiedź zaznaczyć 
kółkiem, a następnie ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową), 

– 

w zadaniach z krótką odpowiedzią wpisz odpowiedź w wyznaczone pole. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy  udzielenie  odpowiedzi  będzie  Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie  

na  później  i  wróć  do  niego,  gdy zostanie Ci wolny czas. Trudności mogą przysporzyć Ci 
zadania od 14 do 20, gdyż one są  na poziomie trudniejszym niż pozostałe. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 90 minut.  

 

 

 

 

 

                                                                                                                                 

Powodzenia ! 

 
Materiały dla ucznia:

  

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

26 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 
 

1. Kierunki działań profilaktyki to: 

a) edukacja zdrowotna , zapobieganie, 
b) promocja zdrowia, wychowanie zdrowotne, styl życia, 
c) wychowanie, ćwiczenie fizyczne, 
d) styl życia, odżywianie, promocja zdrowia. 

 
2. Stacja sanitarnoepiolemiologiczna jest: 

a)  świadczeniobiorcą, 
b)  świadczeniodawcą, 
c)  organem kontroli i nadzoru, 
d) organem nadzoru merytorycznego 

 
3. Elementy pola Lalonda, to: 

a) styl życia, opieka zdrowotna, 
b) styl życia, opieka zdrowotna, profilaktyka, aktywność fizyczna, 
c) środowisko fizyczne, styl życia, opieka zdrowotna, 
d) styl życia, opieka zdrowotna, środowisko fizyczne, czynniki genetyczne. 

 
4. Determinanty zdrowia, to: 

a) styl życia, odżywianie, 
b) odżywianie, kontrola wagi ciała, ćwiczenia fizyczne, 
c) ćwiczenia fizyczne, odżywianie, 
d) zdrowy styl życia, odżywianie. 

 
5. Zaburzeniami związanymi z odżywianiem, są: 

a)  biegunka, nieżyt żołądka, 
b)  otyłość, wychudzenie,  
c)  anoreksja, bulimia, 
d)  otyłość, wychudzenie, bulimia. 

 
6. Otyłość u kobiet zaczyna się przy wskaźniku BMI: 

a)  29, 
b)  28,5 
c)  27, 
d) 27,5. 

 
7. Jaki model zdrowia traktuje jednostkę jako uczestnika działań? 

a)  mechanistyczny, 
b)  biomedyczny, 
c)  holistyczny, 
d)  medyczny 

 
8. Jaki dokument określa działania z zakresu promocji zdrowia? 

a) karta Genewska, 
b) karta Ottawska, 
c) karta Londyńska, 
d) karta Waszyngtońska. 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

27 

9.  Jaki oficjalny dokument w zakresie promocji zdrowia obowiązuje w Polsce? 

a) Narodowy Program Zdrowia, 
b) Uchwała Rady Ministrów, 
c) Projekt Zdrowego Stylu Życia, 
d) Program Wspomagania Zdrowia. 

 
10. Ile celów operacyjnych zawiera Narodowy Program Zdrowia? 

a) 20, 
b) 17, 
c) 18, 
d) 15. 

 
11. Na  jaki  okres  czasu  sporządzane  są  wojewódzkie  plany  zabezpieczenia  świadczeń 

zdrowotnych? 

a) 2 lata, 
b) 1 rok, 
c) 5 lat,  
d) 4 lata. 

 
12. Samorząd gminy dofinansowuje: 

a) pobyt w sanatorium, 
b) leki osobom przewlekle chorym, 
c) usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi, 
d) uczestnictwo osób niepełnosprawnych w turnusach rehabilitacyjnych. 

 
13. Samodzielne Publiczne Zespoły Opieki Zdrowotnej tworzy: 

a) województwo, 
b) powiat, 
c) gmina, 
d) gmina, powiat, województwo. 

 
14. Badaniami skryningowymi nazywamy: 

a) wczesne wykrywanie za pomocą testów chorób lub stanów patologicznych, 
b) wczesne wykrywanie za pomocą badań chorób, 
c) wczesne wykrywanie za pomocą badań stanów patologicznych, 
d) wczesne wykrywanie za pomocą testów i badań chorób lub stanów patologicznych, 

 
15. Wymień aspekty zdrowia. 
 
16. Nazwij 4 z 7 projektów zdrowia realizowanych w Polsce. 
 
17. Scharakteryzuj modele promocji zdrowia 
 
18. Wymień 2 definicje zdrowia. 
 
19. Wymień uwarunkowania choroby. 
 
20. Opisz elementy składające się na styl życia. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

28 

KARTA  ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko.......................................................................................... 

 

Promowanie zdrowia

  

 
Zakreśl poprawna odpowiedź 
 

 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punktacja 

1. 

 
 

2. 

 
 

3. 

 
 

4. 

 
 

5. 

 
 

6. 

 
 

7. 

 
 

8. 

 
 

9. 

 
 

10. 

 
 

11. 

 
 

12. 

 
 

13. 

 

 

14. 

 

 

15. 

 
 
 
 
 

 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

29 

 

 

 
 

16. 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

17. 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

18. 

 
 
  
 
 
 
 
 

 

19. 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

20. 

 
 
 
 
 
 
 

 

 

                                                                                                 Razem: 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

30 

TEST 2 

 

Test dwustopniowy do jednostki modułowej „ Promowanie zdrowia”  

Test składa się z 20 zadań, z których: 

− 

zadania 1 – 14 są z poziomu podstawowego, 

– 

zadania 15 – 20 są z poziomu ponadpodstawowego. 

 
Punktacja zadań: 0 lub 1  punkt
  

 
Za każdą prawidłową odpowiedź uczeń otrzymuje 1 punkt.  Za złą odpowiedź lub jej brak 

uczeń otrzymuje 0 punktów. 

 

Proponuje  się  następujące  normy  wymagań  –  uczeń  otrzyma  następujące 

oceny szkolne: 

dopuszczający – za rozwiązanie co najmniej 7 zadań z poziomu podstawowego,  

dostateczny – za rozwiązanie co najmniej 10 zadań z poziomu podstawowego, 

dobry – za rozwiązanie 14 zadań, w tym co najmniej 4 z poziomu ponadpodstawowego, 

bardzo  dobry  –  za  rozwiązanie  16  zadań,  w  tym  co  najmniej  6  z  poziomu 

ponadpodstawowego, 

 
Plan testu 
                                                                                   Klucz odpowiedzi 

 

Nr 

zad 

Cel operacyjny 

(mierzone osiągnięcia ucznia) 

Kategoria 

celu 

Poziom 

wymagań 

Poprawna odpowiedź 

1. 

 

Wymienić metodę  badania 
szkodliwości czynników.  

2. 

Wymienić wskaźnik, od 
którego liczy się otyłość 
mężczyzn.  

3..  Wyjaśnić, czym jest edukacja 

zdrowotna. 

4. 

Wskazać uzależnienia. 
 

5. 

Podać objawy choroby. 

6. 

Wymienić uwarunkowania 
chorób. 

- ubóstwo lub niski status  
  ekonomiczny, 
- samotność, 
- bezrobocie, 
- migracja. 

7. 

Wymienić fazy profilaktyki. 

- wczesna, 
-  pierwotna ( I fazy), 
- wtórna ( II fazy), 
- III fazy. 

8. 

Opisać etapy zachorowania 
chorego.  

- zaprzeczenie, 
- pomniejszenie, 
- akceptacja diagnozy, 
- wyolbrzymienie. 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

31 

9. 

Scharakteryzować  środowiska 
wspierające zdrowie. 

- środowisko fizyczne, 
- środowisko społeczne, 
- polityka sektorowa, 
- zasoby, 
- ogólne środowisko 
polityczne. 

10.  Określić  czynniki  zagrażające 

zdrowiu. 

Dym tytoniowy, 
formaldehydy, hałas, 
korodujące budynki, 
promieniowanie. 

11.  Wskazać rodzaje środowisk. 

- naturalne,  
- społeczne, 
- kulturowe. 

12.  Obliczyć wskaźnik BMI. 

Własna waga podzielona 
przez kwadrat wzrostu. 

13.  Wypisać  podstawowe  pojęcia 

występujące  w  wychowaniu 
zdrowotnym. 

Osobowość, zdrowie, 
środowisko, wychowanie, 
kształcenie, kultura, czas 
wolny,... 

14  Zdefiniować 

pojęcie 

,,profilaktyka”. 

Jest to szereg działań 
mających na celu 
zapobieganie chorobie 
bądź innemu 
niekorzystnemu zjawisku 
zdrowotnemu przed jej 
rozwinięciem się. 

15.  Sklasyfikować 

rodzaje  

biomarkerów. 

PP 

Biomarkery: 
- dawki wewnętrznej 
(narażenia    
  wewnętrznego) 
- dawki efektywnej 
biologicznie, 
- skutku biologicznego, 
- wrażliwości  osobniczej. 

16.  Scharakteryzować 

sposoby 

właściwego odżywiania. 

PP 

- spożywaj zróżnicowane 
produkty, 
- utrzymuj pożądaną wagę 
ciała, 
- unikaj dużej ilości 
tłuszczu i cholesterolu, 
- jedz produkty 
zawierające odpowiednią 
ilość skrobi i błonnika, 
- unikaj dużej ilości cukru, 
- unikaj dużej ilości sodu, 

jeżeli pijesz napoje 
alkoholowe, zachowaj 
umiar. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

32 

17.  Scharakteryzować 

metody 

wychowania zdrowotnego. 

PP 

a)organizowania 
materialnego środowiska 
wychowującego, 
b) organizowania 
społecznego środowiska 
wychowującego, 
c) oddziaływania poprzez    
    świadomość,  
d) organizowanie 
doświadczeń wychowanka 
i wywoływanie antycypacji 
następstw zachowań  
zdrowotnych, 
e) pobudzania zachowań  
    korzystnych dla 
zdrowia, 
f) utrwalania pożądanych 
zachowań  zdrowotnych.  

18.  Zinterpretować 

cele 

wychowania zdrowotnego. 

PP 

- zdrowie jednostkowe i 
publiczne,    
- kształtowanie i 
modyfikacja zachowań 
zdrowotnych, 
- samodzielne 
kształtowanie postaw  
   i samodzielny wysiłek w    
   zdobywaniu wiedzy o 
zdrowiu.  

19.  Wskazać  formy  oddziaływania 

w wychowaniu zdrowotnym. 

PP 

a) żywe słowo (gawęda, 
rozmowa  indywidualna, 
pogadanka, odczyt, 
opowiadanie, dyskusja,  
wykład,  opis, wieczory 
pytań i odpowiedzi), 
b) słowo drukowane, 
c) formy wizualne i 
audiowizualne, 
d) kształcenie 
systematyczne,  
e) formy artystyczno-
rozrywkowe, 
f) formy bezpośredniego 
kontaktu z 
rzeczywistością, 
g) formy 
współzawodnictwa. 

20. 

Scharakteryzować  kategorie 
uczestników systemu opieki 
zdrowotnej. 

PP 

a) świadczeniobiorcy 
(pacjenci), 
b) instytucje ubezpieczenia  

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

33 

    zdrowotnego pełniące 
funkcje płatnika ( NFZ), 
c) świadczeniodawcy  
  -  publiczne i niepubliczne 
zakłady  
     opieki zdrowotnej,  
  - praktyki lekarskie, 
lekarsko- 
    dentystyczne, 
pielęgniarskie oraz  
    położne,  
  - apteki,  
  - inni świadczeniodawcy, 
d) organy kontroli i 
nadzoru,  
e) Ministerstwo Zdrowia, 
które wytycza kierunki 
polityki   zdrowotnej, 
kontroluje, 
f) konsultanci krajowi 
działający przy  
Ministerstwie Zdrowia. 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

34 

Przebieg testowania  

 
Instrukcja dla nauczyciela  

 

 

1.  Ustal  z  uczniami  termin  przeprowadzenia  sprawdzianu  z  co  najmniej  jednotygodniowym       

wyprzedzeniem. 

2.  Omów z uczniami cel stosowania pomiaru dydaktycznego. 
3.  Zapoznaj  uczniów  z  rodzajem  zadań podanych w zestawie oraz z kryteriami punktowania      

i oceniania. 

4.  Przeprowadź  z  uczniami  próbę  udzielania  odpowiedzi  na  takie  typy  zadań  testowych,         

jakie  będą w teście. 

5.  Omów z uczniami  zasady wypełniania karty odpowiedzi. 
6.  Podaj i zapisz na tablicy czas zakończenia pracy ucznia z zestawem zadań. 
7.  Zapewnij uczniom możliwość samodzielnej pracy. 
8.  Zbierz karty odpowiedzi oraz zestawy zadań.  
9.  Sprawdź prace. Nanieś punkty na kartę odpowiedzi. 
10. Wykonaj  analizę  statystyczną  i  opisową  wyników  sprawdzianu  oraz  analizę  logiczną 

i statystyczną zestawu zadań.  

11. Ustal przyczyny trudności uczniów w opanowaniu wiadomości i umiejętności. 

 
Instrukcja dla ucznia  

1.  Przeczytaj uważnie instrukcję. 
2.  Podpisz imieniem i nazwiskiem kartę odpowiedzi. 
3.  Zapoznaj się z zestawem zadań testowych. 
4.  Test  zawiera  20  zadań  dotyczących  problemów  omawianych  podczas  realizacji  całego     

modułu.  

− 

Zadania  1,  2,  3,  4,  5  są  zadaniami  wielokrotnego wyboru  i tylko jedna  odpowiedź 
jest prawidłowa;  

− 

Zadania od 6 do 20  są zadaniami  otwartymi i należy udzielić krótkiej odpowiedzi. 

5.  Udzielaj odpowiedzi tylko na załączonej karcie odpowiedzi: 

− 

w  zadaniach  wielokrotnego  wyboru  zaznacz  prawidłową  odpowiedź  znakiem  X 
(w przypadku  pomyłki  należy  błędną  odpowiedź  zaznaczyć  kółkiem,  a  następnie      
ponownie zakreślić odpowiedź prawidłową), 

− 

w zadaniach z krótką odpowiedzią wpisz odpowiedź w wyznaczone pole. 

6.  Pracuj samodzielnie, bo tylko wtedy będziesz miał satysfakcję z wykonanego zadania. 
7.  Kiedy udzielenie odpowiedzi będzie Ci sprawiało trudność, wtedy odłóż jego rozwiązanie  

na  później  i  wróć  do  niego,  gdy zostanie Ci wolny czas. Trudności mogą przysporzyć Ci     
pytania 15 - 20, gdyż są one na poziomie trudniejszym niż pozostałe. 

8.  Na rozwiązanie testu masz 90 minut. 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                        Powodzenia ! 

 
Materiały dla ucznia:

  

–  instrukcja, 
–  zestaw zadań testowych, 
–  karta odpowiedzi. 

 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

35 

ZESTAW ZADAŃ TESTOWYCH 

 

1. Czym medycyna środowiskowa bada szkodliwość czynników? 
    a) testami, 
    b) markerami, 
    c) badaniem fizykalnym, 
    d) badaniem laboratoryjnym. 
 
2.Otyłość u mężczyzn zaczyna się przy wskaźniku BMI 
   a) 27, 
   b) 28, 
   c) 28,5, 
   d) 29,53. 
 
3. Edukacja zdrowotna: 
   a) jest procesem opartym na naukowych zasadach, 
   b) jest procesem wychowywania, 
   c) jest zdobywaniem wiadomości, 
   d) zapobieganiem chorobom. 
 
4. Do uzależnień zaliczamy: 
    a) narkotyki, nikotyna, alkohol, 
    b) praca, nauka, wypoczynek, 
    c) spacer, pływanie, 
    d) obżarstwo, bieganie. 
 
5. Choroba jest: 
    a) zakłóceniem wewnętrznym organizmu, 
    b) zmianą w życiu jednostki i społeczeństwa, 
    c) uszkodzeniem organizmu, 
    d) zakłóceniem wewnętrznym organizmu i zakłóceniem w życiu społecznym jednostki, 
 
6. Wymień uwarunkowania choroby. 
 
7. Wymień fazy profilaktyki. 
 
8. Opisz etapy zachowania chorego. 
 
9. Scharakteryzuj środowiska wspierające zdrowie. 
 
10. Określ czynniki zagrażające zdrowiu 
 
11. Wskaż rodzaje środowisk. 
 
12. Wskaz sposób obliczania wskaźnika  BMI. 
 
13. Wymień podstawowe pojęcia w wychowaniu zdrowotnym. 
 
14. Zdefiniuj pojęcie  profilaktyki.  

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

36 

 
15. Sklasyfikuj rodzaje biomarkerów. 
 
16. Sharakteryzuj zalecenia do właściwego sposobu odżywiania.  
 
17. Scharakteryzuj metody wychowania zdrowotnego 
 
18. Zinterpretuj cele wychowania zdrowotnego 
 
19. Wymień formy oddziaływania w wychowaniu zdrowotnym. 
 
20. Schakteryzuj uczestników systemu opieki zdrowotnej. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

37 

KARTA  ODPOWIEDZI 

 
Imię i nazwisko.......................................................................................... 

 

Promowanie zdrowia

 

 
Zakreśl lub wpisz  poprawną odpowiedź. 
 

 
 
 

Nr 

zadania 

Odpowiedź 

Punktacja 

1. 

 
 

2. 

 
 

3. 

 
 

4. 

 
 

5. 

 
 

6. 

 
 
 

 

7. 

 
 
 

 

8. 

 
 
 

 

9. 

 
 
 

 

10. 

 
 

 

 

11. 

 
 

 
 
 
 
 

 

12. 

 
 
 
 

 

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

38 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

13. 

 
 
 
 

 

14. 

 
 

 
 
 

 

 

 

15. 

 
 
 

 
 
 

16. 

 
 

 
 
 
 

 

17. 

 
 
 
 

 
 
 

18. 

 

 
 
 

 
 
 

19. 

 
 
 
 

 
 
 

20. 

 
 
 
 

 
 
 

Razem:   

background image

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego” 

 

39 

8. LITERATURA 

 

1.  Jaczewski  A.  red.:  Biomedyczne  podstawy  rozwoju  i  wychowania  cz.  II,  WSiP,  Warszawa 

1998 

2.  Karski B.J.: Praktyka i teoria promocji zdrowia. Wybrane zagadnienia, Cedetu, Warszawa 2003 
3.  Lwow  L.,  Milewicz  A.  red.:  Promocja  Zdrowia  Podręcznik  dla  studentów  i  lekarzy 

rodzinnych, wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2004 

4.  Remedium, 5, 2002 
5.  Sheridan  Ch,  L.:  Psychologia  Zdrowia.  Wyzwanie  dla  biomedycznego  modelu  zdrowia, 

Instytut Psychologii Zdrowia, Warszawa 1998 

6.  Śliwa  M.  M.:  Wychowanie  zdrowotne  zarys  teorii  i  metodyki,  Polskie  Towarzystwo 

Oświaty Zdrowotnej, Katowice 2001 

7.  Tobiasz  -  Adamczyk  B.:  Wybrane  elementy  socjologii  zdrowia  choroby,    Wydawnictwo 

UJ, Kraków 1998 

8.  Ustawa z dnia 30. sierpnia 1991 o zakładach opieki zdrowotnej  
9.  Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków 

publicznych,  

10. Wojnarowska B. red.: Zdrowie i szkoła, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2000 
11. Zajączkowski K.: Program edukacji zdrowotnej w klasach 4-6. Scenariusze zajęć, Oficyna 

Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2005 

 
Adresy internetowe aktualne na dzień 30 maja 2006 

− 

www.lodzkie.pl/zdrowie/profilaktyka

− 

http://medycy.net

− 

www.mz.gov.pl