Warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać
drogi publiczne i ich usytuowanie
Dr inż. Andrzej Zalewski
Wydział Budownictwa, Architektury i Inżynierii Środowiska
Politechnika Łódzka
Wykład IV
Budownictwo komunikacyjne sem. V, r.ak. 2007/08
Wydział Budownictwa, Architekury i Inżynierii Środowiska
Politechnika Łódzka
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca
1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi
publiczne i ich usytuowanie /Dz.Ustaw RP nr 43 z 5 marca 1999r. poz. 430/
Mówiąc o zagadnieniach dróg i układu drogowo - ulicznego
oraz zagospodarowania przestrzennego należy zdać sobie
sprawę, co do
roli dróg i ulic w zagospodarowaniu
przestrzennym
.
Droga i ulica bez względu na jej przebieg
jest jednym
najważniejszych elementów zagospodarowania
przestrzennego obszaru i jest jego najtrwalszym elementem.
Zdecydowanie łatwiej jest wyburzyć budynek lub budynki,
które zestarzały się fizycznie lub są nieprzydatne ze względu
na zmieniające się potrzeby w zakresie funkcji i
intensywności zagospodarowania terenu,
aniżeli
zlikwidować istniejącą drogę.
Zbudowanie nowej drogi czy ulicy wymaga często zastosowania
wywłaszczeń i wyburzeń
, co zawsze powoduje wystąpienie
zaburzeń w funkcjonowaniu obszaru, o ile nie przewidziano
rezerwy pod daną trasę komunikacyjną.
Określenia podstawowe
Droga
Ulica
Korona drogi
Skrajnia drogowa
Linia rozgraniczająca
Linia zabudowy
Teren zabudowy
Obszar poza terenem zabudowy
Prędkość projektowa
Prędkość miarodajna
Pas awaryjny
Pas środkowy
Opaska wewnętrzna i opaska zewnętrzna
Droga i ulica
w zależności od swej klasy funkcjonalnej jest
elementem struktury przestrzennej oraz elementem ją
kształtującym.
Funkcją dróg i ulic klas wyższych
jest przede wszystkim funkcja
komunikacyjna - prowadzenie ruchu tranzytowego
niezwiązanego z danym obszarem, natomiast
funkcją ulic i dróg
głównych i niższych klas
jest również obsługa otoczenia, które
dzięki istnieniu danej drogi może właściwie funkcjonować.
Ponadto nie należy zapominać, że
zagospodarowanie przestrzenne
ma charakter ciągły
, a prowadzone drogi i ulice z obszarów
zurbanizowanych przechodzą w tereny zamiejskie
(niezurbanizowane) i na odwrót, co powoduje konieczność
zachowania ich ciągłości, uwzględniając formy
zagospodarowania, przez które przebiegają. Pełnione funkcje
dróg i ulic wg poszczególnych klas i stopnia zurbanizowania
terenu wymagają więc zastosowania odpowiednich rozwiązań
funkcjonalnych, przestrzennych i technicznych zgodnych z
obowiązującymi w danym kraju regulacjami prawnymi.
ZAKRES REGULACJI DOTYCZĄCY DRÓG I ULIC W
ZAGOSPODAROWANIU PRZESTRZENNYM ZAWARTY
W ROZPORZĄDZENIU NR 43
Wprowadzenie Rozporządzenia spowodowało, ze
dotychczasowe regulacje prawne dotyczące projektowania
dróg w obszarach zabudowy i poza terenem zabudowy,
czyli Wytyczne projektowania dróg i ulic /WPD I, WPD II,
WPD III (1995) oraz WPU (1992)/ straciły swoją rangę
dokumentów zalecanych do projektowania i stanowią
jedynie obecnie materiał uzupełniający.
Warunki jakim powinny odpowiadać drogi i ulice użytku
publicznego zawarte są w następujących rozdziałach:
dział I
- przepisy ogólne,
dział II
- usytuowanie drogi,
dział III
- droga i połączenia dróg,
dział IV
- wyposażenie techniczne dróg,
dział V
– nośność i stateczność budowli ziemnych oraz
konstrukcji nawierzchni dróg,
dział VI
- warunki techniczne dotyczące bezpieczeństwa z
uwagi na możliwość wystąpienia pożaru lub innego
miejscowego zagrożenia,
dział VII
- warunki techniczne dotyczące bezpiecznego
użytkowania,
dział VIII
- ochrona środowiska, oraz
6. załącznikach
Warunki jakim powinny odpowiadać drogi i ulice użytku publicznego
dotyczące zagospodarowania przestrzennego zawarte są w
następujących załącznikach:
załącznik 1
- schematy skrajni drogowych,
załącznik 2
- warunki widoczności na skrzyżowaniach i zjazdach,
załącznik 3
- warunki widoczności na wjazdach z pasem włączania,
załącznik 4
- sposób przeprowadzenia badań geotechnicznych i
określenia warunków gruntowo – wodnych podłoża nawierzchni,
załącznik 5
- projektowanie konstrukcji nawierzchni,
załącznik 6
- warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać
nawierzchnie jezdni.
W przepisach ogólnych, w miejscu gdzie definiowane są
podstawowe wymagania techniczne jakim powinny
odpowiadać drogi i ulice użytku publicznego wymienić
należy:
bezpieczeństwo użytkowania,
bezpieczeństwo z uwagi na możliwość wystąpienia pożaru
lub innego miejscowego zagrożenia,
ochrony środowiska ze szczególnym uwzględnieniem
ochrony przed nadmiernym hałasem, wibracjami,
zanieczyszczeniem powietrza, wody i gleb,
odpowiednie warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem
drogi publicznej,
niezbędne warunki do korzystania z drogi publicznej przez
osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na
wózkach.
Dział II
- usytuowanie drogi jest najważniejszą częścią
Rozporządzenia w zakresie regulacji dotyczących dróg i ulic
w aspekcie zagospodarowania przestrzennego.
Dotyczy to:
szerokości w liniach rozgraniczających dróg i ulic w
terenach zabudowy i poza terenem zabudowy. Pod
pojęciem usytuowania drogi rozumie się w Rozporządzeniu
bowiem umieszczenie jej elementów w pasie terenu
wyznaczonym liniami rozgraniczającymi w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o
warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w trybie
określonym w przepisach o zagospodarowaniu
przestrzennym; szerokość drogi w liniach rozgraniczających
na odcinkach miedzy skrzyżowaniami, jak i na
skrzyżowaniach powinna zapewnić możliwość umieszczenia
elementów drogi i urządzeń z nią związanych wynikających
z ustalonych docelowych transportowych i innych funkcji
drogi oraz uwarunkowań terenowych.
form kształtowania linii rozgraniczających na skrzyżowaniach
i węzłach poprzez wykonywanie narożnych ścięć linii
rozgraniczających wg klas dróg i ulic,
kształtowania linii rozgraniczających placów i parkingów,
dostępności dróg i ulic, czyli wymaganych minimalnych
odległości między skrzyżowaniami i węzłami z
uwzględnieniem form systemu osadniczego /duże miasto,
zespół miast, miasta średnie/ oraz bezpieczeństwo
użytkowania dróg poszczególnych klas,
obsługi otoczenia dróg i ulic,
zasad kształtowania układów drogowo - ulicznych w terenach
zabudowy jak i poza nimi z uwzględnieniem form
osadniczych, oraz form powiązania ze sobą dróg i ulic
poszczególnych klas.
Rozporządzenie wprowadza po raz pierwszy wspólne
regulacje dla dróg i ulic, w tym jednolitą klasyfikację i
nazewnictwo dla dróg w terenach zabudowy i poza
terenami zabudowy.
Zawarcie we wspólnym dokumencie regulacji dotyczących
dróg i ulic w tych dwóch typach obszarów
w znaczący
sposób ułatwia planowanie i projektowanie dróg i ulic.
W rozdziałach działu III.
(droga i połączenia dróg)
dotyczących: jezdni, dodatkowych pasów ruchu, pasów
postojowych, pasów dzielących, poboczy, chodników,
ścieżek rowerowych, torowisk tramwajowych, pasów
zieleni, skrzyżowań i zjazdów, węzłów drogowych zawarte
są podstawowe regulacje dotyczące:
parametrów geometrycznych dróg i ulic,
elementów ich wyposażenia podstawowego i
dodatkowego, które są funkcją gabarytów przestrzennych
różnych kategorii użytkowników, bezpieczeństwa ruchu i
warunków użytkowych dróg i ulic /prędkości projektowej
oraz prędkości miarodajnej/ i decydują obok gabarytów
urządzeń infrastruktury podziemnej o szerokości linii
rozgraniczających oraz o ukształtowaniu dróg i ulic w
planie i w profilu.
W dotychczas obowiązujących wytycznych projektowania dróg i ulic
/WPD I, WPD II, WPD III (1995) oraz WPU (1992)/ cennym
materiałem do projektowania były zestawienia zbiorcze
uwzględniające:
klasyfikację układu drogowo - ulicznego, w tym klasyfikację
administracyjną i funkcjonalno - techniczną oraz wzajemne
zależności miedzy nimi,
szerokości linii rozgraniczających dróg i ulic,
liczby jezdni i szerokości pasów ruchu,
poziom dostępności dróg i ulic w funkcji ich klas funkcjonalno -
technicznych,
prędkość projektowa i prędkość miarodajna, wyznaczające
podstawowe parametry geometryczne dróg i ulic,
a także formy powiązania dróg i ulic różnych typów ze sobą,
których brakuje w omawianym Rozporządzeniu.
W dziale IV
Rozporządzenia w aspekcie wyposażenia ulic i
zagospodarowania przestrzennego najistotniejsze regulacje
dotyczą:
form i metod odwodnienia dróg na terenach poza zabudową,
obiektów i urządzeń obsługi uczestników ruchu, w tym:
sytuowania i typów miejsc obsługi podróżnych,
parametrów miejsc parkingowych dla pojazdów różnych typów,
szerokości: pasów do parkowania, zatok autobusowych,
szerokości peronów na przystankach tramwajowych,
wymiarów placów do zawracania pojazdów,
lokalizacji i szerokości przejść dla pieszych.
Ponadto rozdział IV
- urządzenia techniczne drogi określa się
warunki stosowania takich elementów wyposażenia jak:
ogrodzenie, bariery przeciwolśnieniowe i osłony
przeciwwietrzna, a
rozdział V
- omawia zakres prowadzenia w
pasie drogowym infrastruktury nie związanej z drogą.
Dział VII
dotyczący warunków technicznych dotyczących
bezpieczeństwa użytkowania aspekty zagospodarowania
przestrzennego ujmuje w wymaganiach ogólnych. Stwierdza
się, że obiekty i urządzenia w pasie drogowym przeznaczone
dla uczestników ruchu powinny zapewniać bezpieczeństwo
ich użytkowania w tym również przez osoby niepełnosprawne.
Ponadto w wypadku przecięcia szlaków migracji zwierząt w
wyniku budowy lub eksploatacji przez drogi klasy A i S
powinny być one odtworzone przez budowę nadziemnych lub
podziemnych przejść dla zwierząt.
Bardzo ważnym kryterium z punktu widzenia bezpieczeństwa
użytkowania dróg, które uwzględnia się w projektowaniu
dróg i ulic w zagospodarowaniu przestrzennym jest
zagadnienie warunków widoczności, w tym przede wszystkim
w zakresie kształtowania widoczności na skrzyżowaniach, co
zawarte jest w omawianym Rozporządzeniu.
Istotne z punktu widzenia zagospodarowania przestrzennego
w odniesieniu do dróg i ulic są regulacje zawarte w dziale
VIII Rozporządzenia - ochrona środowiska.
Potwierdzają one fakt podlegania projektów drogowych
ocenom oddziaływania na środowisko zgodnie z odrębnymi
przepisami dotyczącymi inwestycji szczególnie szkodliwych
dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć
stan środowiska.
Stwierdza się, że przy projektowaniu i wykonywaniu drogi
powinno się dążyć do zachowania istniejącego stanu
środowiska oraz w zależności od potrzeb do stosowania
środków służących jego ochronie, odpowiedni do wskazań
ocen oddziaływania na środowisko.
W dziale VIII
określa się formy ochrony obiektów i obszarów
przed uciążliwościami komunikacyjnymi, w tym:
ochrony przed hałasem i wibracjami,
ochrony powietrza,
ochrony wód i powierzchniowych utworów geologicznych,
ochrony przyrody, krajobrazu, gruntów rolnych i leśnych,
ochrony środowiska kulturowego,
i zaleca się ich zminimalizowanie w trakcie eksploatacji
przez zastosowanie odpowiednich rozwiązań technicznych
i funkcjonalnych.
Dopełnieniem ustaleń zawartych w dziale VIII
są regulacje
dotyczące zagospodarowania terenów zieleni, przy czym ustala
się, że na terenach przeznaczonych w planach
zagospodarowania przestrzennego pod budowę drogi, jeżeli
warunki miejscowe na to pozwalają przeznaczenie najmniej 10%
powierzchni pod zieleń, jeżeli decyzja o warunkach zabudowy i
zagospodarowania terenu nie stanowi inaczej.
W Rozporządzeniu, wydaje się brakować m.in.:
powiązania ustaleń co do warunków technicznych zawartych
w Rozporządzeniu z minimalnymi odległościami linii
zabudowy od krawędzi jezdni wg kategorii
administracyjnych dróg i ulic w obszarach zabudowy i poza
obszarami zabudowy, które zawarte są w "Ustawie o
drogach publicznych" /z dnia 21 marca 1985r./ z
późniejszymi zmianami,
braku zdefiniowania funkcji dróg i ulic wg klas,
możliwością projektowania skrzyżowania typu rondo tylko
na końcach drogi ekspresowej zamiejskiej, co jest możliwe
do ominięcia przez zastosowanie odpowiedniego
oznakowania,
braku zdefiniowania użytych pojęć "uspokojenie ruchu" i
"strefa zamieszkania" i praktycznego pominięcia
problematyki ruchu uspokojonego.
Z ustaleń dotyczących szczegółowych rozwiązań elementów
wyposażenia ulic i dróg w aspekcie zagospodarowania
przestrzennego
wydają się być dyskusyjne
m.in.
następujące ustalenia:
zbyt duże minimalne odległości dróg rowerowych i
chodników /10,0m - w wypadku ulicy klasy S, 5,0m w
wypadku ulicy klasy GP i 3,5m - w wypadku ulicy klasy G/
od prawej krawędzi jezdni, co świadczy o nie liczeniu się
autorów opracowujących Rozporządzenie z realiami, w tym
rozciąganiem szerokości linii rozgraniczających; Prowadzi
to tym samym do wzrostu kosztów i nieefektywnej
gospodarki przestrzenią, a także praktycznie uniemożliwi
powstanie ścieżek rowerowych wzdłuż wielu ulic głównych
ruchu przyśpieszonego i ulic głównych;
nadmierne minimalne szerokości ścieżek rowerowych
jednokierunkowych (1,5m) oraz jednokierunkowych pasów
wydzielonych dla rowerów wzdłuż prawego krawężnika
jezdni podobnej szerokości, które zdaniem autora referatu
powinny być ograniczone do 1m;
zaniżone odległości między przejściami dla pieszych dla klas
GP i G, które ustalono na 100 m, co w szczególnych
sytuacjach może uniemożliwiać prawidłowe funkcjonowanie
trasy komunikacyjnej, ze względu na zbyt blisko
usytuowane przejścia;
konieczności stosowania wyspy dzielącej ograniczonej
krawężnikami na przejściu dla pieszych na odcinku drogi
dwupasowej z uspokojeniem ruchu, co wydaje się być
absurdalne jeśli szerokość drogi nie przekracza 6 m;
brak regulacji co do minimalnych odległości między
przejazdami dla rowerów przez drogi i ulice różnych klas.
Podstawowe klasy, funkcje i wybrane parametry dróg i
ulic
/wg "Warunków technicznych jakim powinny
odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie/
Objaśnienia:
*/ odległości w granicach lub w sąsiedztwie dużego miasta lub zespołu miast;
1/ dopuszcza się przy usytuowaniu drogi na obszarze intensywnie zurbanizowanym;
2/ można stosować na dwujezdniowej drodze;
3/ odległości dopuszczalne wyjątkowo;
4/ ppw - parkowanie na wydzielonym pasie oddzielonym od jezdni pasem manewrowym; dla
ulic klasy GP pas postojowy dopuszczalny przy przebudowie lub remoncie ulicy;
5/ stosuje się w szczególności na drodze o dwóch pasach ruchu na każdej jezdni i prędkości
projektowej 120km/h;
6/ stosuje się na jednojezdniowej drodze o prędkości projektowej 100km/h;
7/ dopuszcza się stosowanie e wypadku przebudowy albo remontu drogi;
8/ stosuje się przy uspokajaniu ruchu;
9/ stosuje się na drodze dwupasowej;
10/ stosuje się na drodze jednopasowej, jeżeli szerokość utwardzonej części korony jest nie
mniejsza niż 5,00m a mijanki umożliwiają wymijanie pojazdów;
11/ stosuje się w zabudowie jednorodzinnej lub przy uspakajaniu ruchu;
12/ stosuje się na ulicy jednopasowej na odcinkach z zachowaną wzajemną widocznością, a
mijanki umożliwiają wymijanie pojazdów;
X -
rozwiązanie nie występuje;
(-
) bez ograniczeń.
szerokość
w liniach
rozgranicza-
jących [m]
Przekrój
nazwa
i symbol
klasy
drogi
usytuowanie
drogi
prze-
zna-
czenie
podstawowe funkcje
Prędkość
projekto-
wa [km/h]
odstęp
między
skrzyż.
lub
węzłami
zjaz-
dy
parko-
wa-
nie
1/2 2/2 2/3
Typowy przekrój
poprzeczny
szerokość pasa
ruchu [m]
Kategoria
wg ustawy
o drogach
publicznych
poza terenem
zabudowy
≥15000
(
≥5000)
3/
3,75
5/
Autostrada
A
na terenie
zabudowy
połączenie najważniejszych strategicznych i
gospodarczych ośrodków w kraju, stanowi element
europejskiej sieci autostrad;
w obrębie dużego miasta
lub zespołu miast; łączy odległe rejony, stanowi istotny
element układu dróg zewnętrznych, prowadzi ruch
tranzytowy poza miastem
120
100
80
1/
≥5000*
/
(
≥3000)
3*/
Z
a
b
ro
n
io
n
e
ty
lk
o
w
M
O
P
–
a
c
h
X
60
70
dwujezdniowy
3,50
poza terenem
zabudowy
połączenie głównych ośrodków gospodarczych,
administracyjnych i turystycznych kraju, obsługa
tranzytowego i docelowego ruchu międzynarodowego
120
2/
100
80
≥5000
(
≥3000)
3/
30
40
50
dwujezdniowy
lub wyjątkowo
jednojezdniowy
3,50
3,75
6/
Ekspre-
sowa
S
na terenie
zabudowy
ty
lk
o
d
la
p
o
ja
z
d
ó
w
s
a
m
o
c
h
o
d
o
w
y
c
h
połączenie odległych rejonów dużego miasta lub
zespołu miast; powiązanie z drogami klasy A lub S
usytuowanymi poza obszarem zabudowy
80
70
60
1/
≥3000
(
≥1500)
3/
z
a
b
ro
n
io
n
e
ty
lk
o
w
M
O
P
–
a
c
h
X
40
50
dwujezdniowy
3,5
Krajowa
poza terenem
zabudowy
połączenie ponadregionalnych ośrodków
gospodarczych, administracyjnych i turystycznych,
obsługa tranzytowego i docelowego ruchu
międzynarodowego
100
80
70
60
≥2000
(
≥1000)
3/
25
35
45
jednojezdniowy
lub
dwujezdniowy
3,5
Główna
ruchu
przyśpiesz
onego
GP
na terenie
zabudowy
połączenie odległych rejonów dużego i średniego
miasta lub zespołu miast, powiązanie z drogami klasy A,
S i GP usytuowanymi poza obszarem zabudowy
70
60
≥1000
(
≥600)
3/
d
o
p
u
s
z
c
z
a
ln
e
w
y
ją
tk
o
w
o
ppw
4/
30
40
50
dwujezdniowy
3,5
3,50 -3,25
7/
Krajowa,
(wojewódzka)
poza terenem
zabudowy
połączenie regionalnych ośrodków gospodarczych,
administracyjnych i turystycznych, obsługa regionalnego
ruchu międzynarodowego
70
60
50
≥800
(
≥600)
3/
25
35
X
jednojezdniowy
lub wyjątkowo
dwujezdniowy
3,0 - 3,5
Główna
G
na terenie
zabudowy
połączenie rejonów miasta, powiązanie z drogami klasy
S, GP i G usytuowanymi poza obszarem zabudowy;
60
50
≥500
(
≥400)
3/
o
g
ra
n
ic
z
e
-
n
ie
l
ic
z
b
y
ppw
25
35
45
dwu - lub
jednojezdniowy
3,5; 3,5 - 3,25
7/
3,25 - 3,5
8/
(krajowa),
wojewódzka
poza terenem
zabudowy
połączenia regionalnych ośrodków z gminnymi
ośrodkami i ośrodków gminnych między sobą; obsługa
przygranicznego ruchu międzynarodowego;
60
50
40
≥500
(
≥250)
3/
20
30
X
jednojezdniowy
3,5
u
k
ła
d
p
o
d
s
ta
w
o
w
y
u
k
ła
d
p
o
d
s
ta
w
o
w
y
Zbiorcza
Z
na terenie
zabudowy
połączenia zespołu osiedli, dzielnicy przemysłowej,
powiązanie z drogami klasy Z i L usytuowanymi poza
obszarem zabudowy
60
50
40
≥300
(
≥150)
3/
o
g
ra
n
ic
z
e
-
n
ie
l
ic
z
b
y
dozwo
lone
20
30
X
jednojezdniowy
lub wyjątkowo
dwujezdniowy
3,5 - 3,25
7/
3,25 - 2,75
8/
wojewódzka,
powiatowa,
(gminna)
na terenie
zabudowy
połączenia zewnętrzne i wewnętrzne gmin
50
40
-
15
X
X
2,5 - 2,75
3,0 - 3,5
Lokalna
L
na terenie
zabudowy
połączenia zewnętrzne i wewnętrzne osiedla,
powiązanie z drogami klasy L usytuowanymi poza
obszarem zabudowy
40
30
-
dozwo
lone
12
X
X
3,0
3,0 - 2,5
11/
(powiatowa)
gminna
u
k
ła
d
o
b
s
łu
g
u
ją
c
y
Dojazdowa
D
poza terenem
zabudowy
w
s
z
y
s
c
y
u
ż
y
tk
o
w
n
ic
y
połączenia zewnętrzne i wewnętrzne wsi i obiektów
gospodarczych
40
30
-
d
o
z
w
o
lo
n
e
b
e
z
o
g
ra
n
ic
z
e
ń
15
X
X
jednojezdniowy
2,50 - 2,75
9/
3,5 - 3,00
10/
gminna
Klasa drogi
A
S
GP
G
Z
L
D
A
WA
WA
WA, WB
P (WB)
P
P
P
S
WA
WA, WB
WB, WC,
(Sc)
WB, WC,
Sc
P, (Sp)
P
P
GP
WA, WB
WB, WC,
(Sc)
WB, WC,
Sc,
Sc,
(WB, WC)
Sc, (Sp)
Sc, Sp
Sz, Sp
G
P (WB)
(WB, WC)
Sc
Sc,
(WB, WC)
Sc, Sz
Sc, Sz
Sc, Sz
Sz
Z
P
P, (Sp)
Sc, (Sp)
Sc, Sz
Sc, Sz
Sc, Sz
Sc, Sz
L
P
P
Sc, Sp
Sc, Sz
Sc, Sz
Sz
Sz
D
P
P
Sz, Sp
Sz
Sc, Sz
Sz
Sz
Objaśnienia: WA - węzeł drogowy bezkolizyjny, na którym nie występuje przecinanie się torów jazdy, a relacje skrętne są
realizowane tylko jako wyłączenia, włączenia, przeplatania się potoków ruchu; WB - węzeł drogowy częściowo kolizyjny, na
którym występuje przecinanie się torów jazdy niektórych relacjach i na jednej z dróg; w ramach węzła funkcjonuje wówczas na
tej drodze skrzyżowanie lub zespół skrzyżowań, jednak relacje o dominujących natężeniach są prowadzone bezkolizyjnie; WC
-
węzeł drogowy kolizyjny, na którym tylko jezdnie dróg krzyżują się w różnych poziomach, natomiast relacje skrętne na obu
drogach odbywają się na skrzyżowaniach; Sc - skrzyżowanie skanalizowane - zawiera co najmniej na jednym wlocie wyspę
dzielącą lub środkowy pas dzielący; do skrzyżowań skanalizowanych zalicza się też ronda; Sz - skrzyżowanie zwykłe - nie
zawiera na żadnym wlocie wyspy dzielącej kierunki ruchu lub środkowego pasa dzielącego; Sp - skrzyżowanie tylko na prawe
skręty; P - przejazd drogowy (różnopoziomowy); (....) - rozwiązanie dopuszczalne wyjątkowo w uzasadnionych wypadkach;
Oprac. A. Zalewski /wg "Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi ................."/
Zakres stosowania węzłów drogowych i skrzyżowań wg klas
dróg i ulic
/wg "Warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi
publiczne i ich usytuowanie"/
typ ronda
średnica wyspy
środkowej [m]
średnica
zewnętrzna ronda
[m]
zakres stosowania
Mini
1/
3 - 5
< 22m
Osiedla
Małe
10(5) - 28(33,5)
26(22) - 40(45)
drogi klasy GP
2/
, G, Z i L: wloty do
miast, strefy podmiejskie, osiedla
miejskie, poza terenem zabudowy
Średnie
28 - 50
41 - 65
drogi klasy GP
2/
, G: poza terenem
zabudowy, strefy podmiejskie, wloty
do miast
Duże
> 50
> 65
drogi klasy S
3/
, GP i G: poza terenem
zabudowy
Wymiary i zakres stosowania rond
/wg "Warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i
ich usytuowanie"/
1/ wyspa środkowa przejezdna lub częściowo przejezdna; 2/ w uzasadnionych wypadkach na drogach
jednojezdniowych; 3/ w uzasadnionych wypadkach na początku lub końcu drogi klasy S; (....) oznacza
wartości dopuszczalne w uzasadnionych wypadkach.
Prędkość projektowa –
parametr techniczno
– ekonomiczny, któremu przyporządkowane
są graniczne wartości elementów drogi , proporcje między nimi
oraz zakres wyposażenia drogi; prędkość projektowa nie jest
związana z prędkością dopuszczalną, o której mowa w
przepisach o ruchu drogowym
.
Znaczenie drogi w sieci -
im większe są wymagania względem
drogi, tym wyższa powinna być jej prędkość projektowa
Natężenie ruchu i jego struktura rodzajowa – im wyższe
natężenie ruchu i udział pojazdów ciężkich (ciężarowych i
autobusów), tym większy należy przyjąć przekrój poprzeczny a
także wyższą prędkość projektową drogi
Charakterystyka terenu
– im wyższą prędkość wybrano, tym
większe są graniczne wartości elementów geometrycznych
drogi i trudniej dopasować drogę do terenu
Koszty budowy
– im wyższa jest prędkość projektowa, tym
większe są koszty budowy i najczęściej zajęcie terenu,
Oddziaływanie na środowisko – im wyższa prędkość projektowa,
tym większa może być ingerencja w środowisko i krajobraz.
Prędkość projektowa
służy do ustalania granicznych wartości
elementów geometrycznych drogi oraz zakresu jej wyposażenia w
dodatkowe urządzenia, a w szczególności do ustalania:
najmniejszego promienia łuku kołowego w planie (§21 ust. 3 pkt. 1);
parametr krzywej przejściowej (§22);
parametr serpentyn (
§23);
największego pochylenia niwelety jezdni (§24 ust.2);
najmniejszego promienia krzywej wypukłej i wklęsłej (§24 ust.7);
udziału odcinków z możliwością wyprzedzania (§169 ust.1);
niektórych parametrów pasów wyłączania i włączania (§94 ust. 8 i 9,
§96 ust.5 – 7).
Prędkość miarodajna –
parametr odwzorowujący prędkość samochodów w ruchu
swobodnym na drodze, służący do ustalania wartości elementów
drogi, które ze względu na bezpieczeństwo ruchu powinny być
dostosowane do tej prędkości.
Na podstawie prędkości miarodajnej ustala się:
najmniejszą odległość widoczności na zatrzymanie (§168)
najmniejszą odległość widoczności na wyprzedzanie (§169)
pochylenie poprzeczne jezdni na łuku w planie (§21)
najmniejszy promień łuku w planie, przy którym można stosować
pochylenie poprzeczne jezdni na zewnątrz łuku (§21)
długość pasów wyłączania i włączania (§66 i 67)
długości dodatkowych pasów na skrzyżowaniu (§66 i 67)
wymagane
pola widoczności na skrzyżowaniu (pkt. 9.7 zał. Nr 2).
Prędkość projektowa
Prędkość miarodajna
Parametr krzywej przejściowej (§22)
Parametr serpentyn (§23)
Największego pochylenia niwelety
jezdni (§24 ust.2)
Najmniejszego promienia krzywej
wypukłej i wklęsłej (§24 ust.7)
Udziału odcinków z możliwością
wyprzedzania (§169 ust.1)
Najmniejszego promienia łuku
kołowego w planie (§21 ust. 3 pkt. 1)
Niektórych parametrów pasów
wyłączania i włączania (§94 ust. 8 i 9,
§96 ust.5 – 7).
Najmniejszą odległość widoczności
na wyprzedzanie (§169)
Pochylenie poprzeczne jezdni na
łuku w planie (§21)
Najmniejszy promień łuku w
planie, przy którym można
stosować pochylenie poprzeczne
jezdni na zewnątrz łuku (§21)
Długość pasów wyłączania i
włączania (§66 i 67)
Długości dodatkowych pasów na
skrzyżowaniu (§66 i 67)
Najmniejszą odległość widoczności
na zatrzymanie (§168)
Wymagane pola widoczności na
skrzyżowaniu (pkt. 9.7 zał. Nr 2).