background image

Przykładowy zestaw na pierwsze kolokwium z Badań Operacyjnych 

 

1.   J. Carpenter jest właścicielem sklepu z materiałami budowlanymi. Pewnego dnia, bierze on udział w aukcji uŜywanych 

materiałów  budowlanych.  Interesują  go  bloczki  betonowe  oraz  deski  podłogowe.  Po  obserwacji  pierwszej  sprzedaŜy 
doszedł do wniosku, Ŝe oferując 0,25 $ za kaŜdy bloczek będzie mógł kupić tyle bloczków ile zechce. Później mógłby je 
sprzedać w swoim sklepie po 0,5 $ za jeden. Natomiast oferta 4 $ za kaŜdą deskę (deski później moŜe sprzedać po 5 $ 
za  jedną)  zapewni  mu  zakup  ich  w  takiej  ilości  jakiej  zapragnie.  Jednym  ograniczeniem  kupna  wspomnianych 
materiałów  jest  pojemność  samochodu  dostawczego.  Nie  moŜe  on  załadować  więcej  niŜ  2  tony  towaru  oraz  60  cubic 
feet  (cubic  feet  jest  to  miara  objętości  odpowiadająca  wymiarom  kostki  o  krawędziach  0,30  cm*0,30cm*0,30cm). 
KaŜdy bloczek waŜy 36,32 kg i ma 0,5 cubic foot. KaŜda deska waŜy 18,16 kg i ma 1 cubic foot objętości. Jaką ilość 
bloczków i desek powinien nabyć na aukcji Joe Carpenter, aby osiągnął maksymalny zysk ze sprzedaŜy? Zakładamy, Ŝe 
Joe moŜe wykonać tylko jeden przejazd swoim samochodem. 
a) RozwiąŜ problem stosując metodę graficzną.  
b) Określ optymalny zakres dla jednostkowego zysku z bloczków betonowych.  
c) Wyznacz cenę dualną związaną z limitem objętości załadunku i jej zakres stosowalności. 

 
 

Rozwiązanie. 

a)  

.

60

,

60

,

0

max

2

1

=

=

=

z

x

x

  

b) 

].

5

,

0

;

(

1

−∞

c

 

c)  Cena dualna wynosi 1, a jej zakres stosowalności 

].

1322

,

110

;

0

(

2

RHS

 

 
2.
  Racjonalna  hodowla  drobiu  wymaga  dostarczenia 

kaŜdej  sztuce  dwóch  składników  odŜywczych  S

1

  i  S

2

 

w  ilościach  nie  mniejszych  niŜ  odpowiednio  1200  i 
600  jednostek.  Składniki  te  zawarte  są  w  czterech 
paszach:  P

1

,  P

2

,  P

3

,  P

4

.  W  tablicy  podano  zawartości 

tych składników w poszczególnych paszach oraz ceny 
zakupu 

pasz. 

jakich 

ilościach 

zakupić 

poszczególne  pasze,  aby  dostarczyć  niezbędne  składniki  odŜywcze  przy  moŜliwie  najniŜszych  kosztach  zakupu 
pasz? 
a) Napisz model matematyczny rozpatrywanego problemu. 
b Napisz model matematyczny zagadnienia dualnego. 

 

c) RozwiąŜ graficznie zagadnienie dualne. 

d) Znając rozwiązanie zagadnienia dualnego znajdź rozwiązanie zagadnienia pierwotnego. 

 
 

Rozwiązanie. 

ZD 

1080

,

1200

,

300

max

2

1

=

=

=

z

y

y

 

ZP 

max

min

4

3

2

1

1080

,

0

,

0

,

250

,

750

z

z

x

x

x

x

=

=

=

=

=

=

 

 
3.  
Pewne  przedsiębiorstwo  produkuje  4  wyroby  (W

1

,  W

2

,  W

3

,  W

4

).  Kierownictwo  tej 

firmy zastanawia się nad takim planem produkcji, który by maksymalizował zysk, a limity 
trzech  surowców  nie  zostały  przekroczone.  RozwiąŜ  dany  model  matematyczny  za 
pomocą algorytmu simpleks (dokończ tabelkę drugiej iteracji i utwórz trzecią − ostatnią), 
a następnie uzupełnij tabelkę – wydruk komputerowy. 
 

baza 

wartość 

bazy 

 

 

 

 

 

 

 

RHS 

Ilorazy 

s1 

 

-3 

 

-2/3 

 

x1 

 

 

1/3 

 

s3 

 

-14 

-7 

 

-2⅓ 

14 

 

Z=120 

-24 

-6 

 

-5 

 

 

 
 
 

baza 

wartość 

bazy 

 

 

 

 

 

 

 

RHS 

Ilorazy 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Z= 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
 

Rozwiązanie.

.

128

,

4

,

0

,

0

,

8

max

4

3

2

1

=

=

=

=

=

z

x

x

x

x

 

 

Zawartość składnika w 1 kg paszy 

Cena 1 kg 

PASZE 

S

1

 

S

2

 

paszy 

P

1

 

P

2

 

P

3

 

P

4

 

0,8 
2,4 
0,9 
0,4 

0,6 
0,6 
0,3 
0,3 

960 

1440 
1080 

720 




+

+

+

+

+

+

+

+

+

0

,

,

,

70

 

7

24

 

3

6

3

20

5

2

max

2

9

6

15

4

3

2

1

4

1

3

2

1

4

3

2

1

4

3

2

1

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

x

background image

Przykładowy zestaw na pierwsze kolokwium z Badań Operacyjnych 

 

4. Znając rozwiązanie problemu z zadania nr 3 uzupełnij poniŜszą tabelkę i odpowiedz na pytania. 

 

 

Decision 

Variable 

Solution 

Value 

Unit Cost or 

Profit c(j) 

Total 

Contribution 

Reduced 

Cost 

Basis 

Status 

Allowable 

Min. c(j) 

Allowable 

Max. c(j) 




X1 
X2 
X3 
X4 

 

 

 

-18 
-12 

 

-M 
-M 

24 
21 

7,5 

 

Objective 

Function 

(Max.) 

 

 

 

 

 

 

 

Constraint 

Left Hand 

Side 

 

Direction 

Right Hand 

Side 

Slack or 

Surplus 

Shadow 

Price 

Allowable 
Min. RHS 

Allowable 
Min. RHS 



C1 
C2 
C3 

 

 

 

 

 

 

3,6667 

16 

60 

30 
30 

+M 

 

 

Pytanie 

Odpowiedź 

a) Które z wyrobów nie są produkowane? Jeśli tak, to 
co naleŜałoby zrobić aby znalazły się w optymalnym 
planie produkcji? 

 
 
 

b) W jakich ilościach wykorzystane są surowce, przy 
optymalnym planie produkcji? 

 
 

c) O ile naleŜy zwiększyć zasób surowca nr 1 aby zysk 
wyniósł 140 ? 

 
 
 

d) Ile wynosi minimalna ilość surowca nr 3 potrzebna 
do wyznaczonego planu produkcji? 

 
 
 

e) Podaj optymalne zakresy w jakich mogą zmieniać się 
wielkości surowców aby zysk firmy zmieniał się 
zgodnie z wyznaczonymi cenami dualnymi. 

 

 
 

 

Rozwiązanie. 

a) Wskazówka: patrz kolumna „Reduced Cost”. 

b) Odpowiednio 20, 24 i 60. 

c) o 6.    

d) 60 

e) Wskazówka: patrz kolumny „Allowable Min i Max RHS”. 

 
 
5.

*

  Papiernia  ma  dostarczyć  co  najmniej  1000  rolek  papieru  1,5  calowego,  2000  rolek  2,5  calowego  i  4000  3,5 

calowego. Ma do dyspozycji bele 10 calowe. Zbuduj model matematyczny problemu realizacji zamówienia przy 
a) kryterium minimalizacji zuŜytych belek, 
b) kryterium minimalizacji odpadu. 
 

 
Wskazówka do rozwiązania. 

Jest 10 sposobów wykroju rolek papieru 1,5, 2,5 i 3,5 calowych z bel 10 calowych. 

a) 

min

10

1

=

=

i

i

x

z

 

b) 

min

5

,

0

5

,

0

5

,

0

10

7

5

4

3

1

+

+

+

+

+

=

x

x

x

x

x

x

z

 

 

                                                           

*

  Jeśli  na  laboratoriach  zdąŜymy  przerobić  zagadnienie  całkowitoliczbowe,  to  kolokwium  obejmie  równieŜ  to 

zagadnienie i wtedy naleŜy spodziewać się zadań tego typu.