background image

 

1

 

Organizacja imprezy turystycznej  

 
   Rodzaje imprez turystycznych  

 

   Potrzeby turystów zwi

ą

zane z realizacj

ą

 podró

ż

y zostaj

ą

 zaspokojone poprzez uczestnictwo w 

imprezie turystycznej.  
   Według ustawy o usługach turystycznych z 1997 r. przez imprez

ę

 turystyczn

ą

 rozumie si

ę

 co 

najmniej dwie usługi turystyczne tworz

ą

ce jednolity program i obj

ę

te wspóln

ą

 cen

ą

 je

ż

eli 

usługi te obejmuj

ą

 nocleg lub trwaj

ą

 ponad 24 godziny albo je

ż

eli program przewiduje 

zmian

ę

 miejsca pobytu.  

   Impreza turystyczna to zestawienie turystycznych 

ś

wiadcze

ń

 cz

ą

stkowych, które zostaj

ą

 przez 

organizatora podró

ż

y powi

ą

zane w jeden pakiet i zaoferowane pod jedn

ą

 cen

ą

. Pakiet taki musi 

zawiera

ć

 co najmniej transport i zakwaterowanie, cho

ć

 z reguły zawiera te

ż

 inne usługi, takie jak: 

transfer, opiek

ę

 pilota, wynaj

ę

cie samochodu, usługi zwi

ą

zane z wycieczkami i zwiedzaniem.  

  
  W literaturze spotyka si

ę

 wiele klasyfikacji imprez turystycznych.  

W zale

ż

no

ś

ci od przyj

ę

tego kryterium mo

ż

na wyró

ż

ni

ć

:  

     • imprezy krajowe lub zagraniczne (kryterium: miejsce docelowe imprezy),  
     • imprezy wyjazdowe lub imprezy przyjazdowe (kryterium: kierunek w stosunku do siedziby 
organizatora
),  
     • imprezy własne, gdy o rodzaju, liczbie i jako

ś

ci elementów buduj

ą

cych imprez

ę

 decyduj

ą

 

własne preferencje biura, lub imprezy zlecone, gdy kontrahent zewn

ę

trzny, zlecaj

ą

cy organizacj

ę

decyduje o jej elementach składowych (kryterium: odbiorca imprezy),  
     • imprezy grupowe, organizowane dla standardowej liczby osób (najcz

ęś

ciej okre

ś

lanej przez 

liczb

ę

 miejsc w wykorzystywanym 

ś

rodku transportu), lub imprezy indywidualne, w których liczba 

osób jest ró

ż

na od standardowej, gdy

ż

 najcz

ęś

ciej transport nie jest elementem imprezy i 

pozostaje w gestii turysty (kryterium: wielko

ść

 grupy),  

     • imprezy pobytowe, gdy kilka dni imprezy przeznaczonych jest na odpoczynek w jednym 
miejscu, imprezy objazdowe, gdy program przewiduje zwiedzanie atrakcji  
turystycznych w kilku miejscowo

ś

ciach oraz imprezy pobytowo-objazdowe, ł

ą

cz

ą

ce elementy 

imprezy pobytowej i objazdowej (kryterium: charakter imprezy).  
 
Do specyficznych typów imprez turystycznych zalicza si

ę

:  

     • imprezy fakultatywne, b

ę

d

ą

ce uzupełnieniem oraz urozmaiceniem podstawowego programu 

imprezy, z których turysta mo

ż

e skorzysta

ć

 za dodatkow

ą

 opłat

ą

;  

     • imprezy lokalne (cykliczne), które s

ą

 imprezami własnymi biura, maj

ą

cymi stały termin i 

program, najcz

ęś

ciej zwi

ą

zany z okre

ś

lon

ą

 atrakcj

ą

 turystyczn

ą

 (targi, wydarzenia historyczne, 

imprezy regionalne);  
     • imprezy typu study tour, maj

ą

ce charakter imprez promocyjnych, organizowanych dla 

ż

nych grup: dziennikarzy, agentów prowadz

ą

cych sprzeda

ż

 imprez, gestorów bazy noclegowej i 

ż

ywieniowej, przewo

ź

ników; ich celem jest zapoznanie z jako

ś

ci

ą

, charakterem, sposobem 

organizacji imprezy, standardem oferowanych 

ś

wiadcze

ń

 oraz promowanie okre

ś

lonych atrakcji 

turystycznych, jak równie

ż

 utrwalenie wi

ę

zi z odbiorcami; w zale

ż

no

ś

ci od przyj

ę

tej koncepcji 

impreza finansowana jest przez organizatora w cało

ś

ci lub w cz

ęś

ci.  

   Okre

ś

lenie typu imprezy, która ma zosta

ć

 zorganizowana, jest niezb

ę

dne w procesie 

organizacji imprez turystycznych, albowiem ich cechy implikuj

ą

 działania zwi

ą

zane z całym 

procesem kreowania i realizacji imprezy turystycznej.  
 

 
 
      
 

background image

 

2

Etapy organizacji imprezy turystycznej 
 

   Organizacja imprezy turystycznej jest to ogół czynno

ś

ci niezb

ę

dnych do przygotowania i 

zrealizowania podró

ż

y turystycznej.  

   Mo

ż

e by

ć

 ona dokonana przez turyst

ę

 samodzielnie b

ą

d

ź

 przez wyspecjalizowany podmiot, 

jakim jest organizator turystyczny. 
 
     Samodzielna organizacja imprezy turystycznej wymaga od potencjalnych turystów nie tylko 
zaanga

ż

owania czasu w przygotowanie wyjazdu turystycznego, ale równie

ż

 wiedzy i umiej

ę

tno

ś

ci 

jej zdobycia dotycz

ą

cej ró

ż

nych aspektów planowanego wyjazdu, w tym przede wszystkim miejsca 

docelowego, gdzie istotne informacje obejmuj

ą

 min.: dost

ę

pno

ść

 bazy noclegowej i 

gastronomicznej (oraz mo

ż

liwo

ść

 i sposób rezerwacji), mo

ż

liwo

ść

 dojazdu, sposób komunikacji na 

danym obszarze, atrakcje turystyczne, ceny, zasady prawne, panuj

ą

ce obyczaje, sposoby 

płatno

ś

ci.  

   Wymaga to zarówno umiej

ę

tno

ś

ci organizacyjnych, znajomo

ś

ci j

ę

zyka obcego (w przypadku 

podró

ż

y zagranicznych), jak i zwi

ę

kszenia dodatkowych kosztów zwi

ą

zanych z przygotowaniem 

do wyjazdu, poszukiwaniem informacji, rezerwacj

ą

 

ś

wiadcze

ń

.  

   Samodzielna organizacja wyjazdu pozwala na dowolne kształtowanie jego elementów 
składowych (czas wyjazdu, pobytu, sposób sp

ę

dzenia czasu), ich zmian

ę

 w zale

ż

no

ś

ci od 

uwarunkowa

ń

 (np. pogodowych) oraz sp

ę

dzenie czasu w grupie osób wybranych przez turyst

ę

Jednak zło

ż

ono

ść

 wymaga

ń

, jakie stawia samodzielna organizacja imprezy turystycznej, 

powoduje, 

ż

e coraz wi

ę

ksza liczba turystów decyduje si

ę

 na wybór imprezy oferowanej przez biuro 

podró

ż

y. Wi

ąż

e si

ę

 to nie tylko z oszcz

ę

dno

ś

ci

ą

 czasu i wygod

ą

, ale równie

ż

 z ograniczeniem 

ryzyka nieudanego urlopu, zmniejszeniem obowi

ą

zków formalnych oraz faktem podejmowania 

decyzji o wyje

ź

dzie w ostatniej chwili. Jednocze

ś

nie dla wielu turystów mo

ż

liwo

ść

 nawi

ą

zania 

nowych kontaktów towarzyskich jest du

ż

ym atutem wyjazdu.  

 

Organizacja imprezy przez organizatora turystyki obejmuje cztery etapy:  
 
1. Przygotowanie  
     • planowanie:  
— pomysł, 
— badanie rynku, 
     • programowanie,  
     • kalkulacja,  
     • zamawianie 

ś

wiadcze

ń

 

 
2. Sprzeda

ż

  

     • opracowanie strategii marketingowej,  
     • przygotowanie komunikatów wprowadzaj

ą

cych imprez

ę

 do sprzeda

ż

y,  

     • prowadzenie sprzeda

ż

y.  

 
3. Realizacja  
     • odprawa i wyjazd uczestników,  
     •  realizacja 

ś

wiadcze

ń

 zgodnie z programem,  

     • powrót uczestników.  
 
4. Rozliczenie 
 

 

Ka

ż

dy z tych etapów jest wa

ż

ny i wymaga okre

ś

lonej wiedzy i do

ś

wiadczenia.  

 

ą

d popełniony na którym

ś

 etapie mo

ż

e mie

ć

 wymierne skutki finansowe, przejawiaj

ą

ce si

ę

 

b

ą

d

ź

 niesprzedaniem imprezy lub, mimo sprzedania, poniesieniem straty finansowej np. z powodu 

ę

dnej kalkulacji lub złej decyzji dotycz

ą

cej upustów przy sprzeda

ż

y. 

background image

 

3

Prostsze jest tworzenie produktu na zlecenie kontrahenta, czyli tworzenie imprezy zleconej

Zlecaj

ą

cy najcz

ęś

ciej okre

ś

la swoje cele, standard, program. Zadaniem biura jest zweryfikowanie 

zło

ż

onego zlecenia, sporz

ą

dzenie kalkulacji oraz zamówienie 

ś

wiadcze

ń

. Biuro praktycznie 

odpowiada za prawidłowe wyliczenie ceny oraz zgodne z programem zamówienie 

ś

wiadcze

ń

Trudniejsze zadanie stoi przed biurem, je

ż

eli tworzony produkt jest imprez

ą

 własn

ą

. Biuro w 

takim przypadku tworzy program, okre

ś

la tras

ę

, planuje ilo

ść

 i standard 

ś

wiadcze

ń

, okre

ś

la rodzaj 

transportu. Po stworzeniu programu dokonuje kalkulacji imprezy i w dalszej kolejno

ś

ci zamawia 

ś

wiadczenia. 

 
   Głównym i najwa

ż

niejszym etapem organizacji imprezy turystycznej jest faza przygotowania.  

   Wła

ś

ciwa realizacja tego etapu decyduje bowiem o tym, czy impreza turystyczna znajdzie 

zainteresowanie na rynku turystycznym, a przede wszystkim w

ś

ród docelowego segmentu, do 

którego ma zosta

ć

 skierowana, i czy przyniesie zamierzone rezultaty ekonomiczne.  

 
   Wst

ę

pny etap fazy przygotowania obejmuje planowanie imprezy, podczas którego podstawowe 

znaczenie ma znalezienie pomysłu na rodzaj imprezy (uwzgl

ę

dniaj

ą

ce główny cel imprezy, np.: 

wypoczynek, popraw

ę

 stanu zdrowia, zwiedzanie, aktywne sp

ę

dzenie czasu wolnego), któr

ą

 biuro 

chce zorganizowa

ć

.  

   Pomysł na imprez

ę

 turystyczn

ą

 jest tym elementem, który decyduje o ostatecznym 

sukcesie i ma charakter kreatywny.  
   Bardzo pomocne b

ę

d

ą

 tu badania rynkowe, ale jak w ka

ż

dym procesie twórczym ogromn

ą

 rol

ę

 

odgrywa do

ś

wiadczenie i intuicja autora lub autorów pomysłu.  

   Dlatego cz

ę

sto kształtowanie produktu okre

ś

la si

ę

 mianem tworzenia czy kreowania i 

anga

ż

uje ekspertów o potwierdzonych osi

ą

gni

ę

ciach. Samo budowanie jest potem ju

ż

 tylko 

odpowiednim „układaniem klocków". 
 
   Sprecyzowanie charakteru imprezy (czy b

ę

dzie to impreza pobytowa, czy te

ż

 objazdowa) oraz 

docelowej grupy turystów pozwala na przej

ś

cie do procesu programowania imprezy turystycznej.  

 

     Programowanie imprezy turystycznej  
 

   Przez programowanie imprezy turystycznej rozumie si

ę

 opracowanie spójnego i 

szczegółowego harmonogramu czasowego przebiegu wycieczki, z uwzgl

ę

dnieniem wszystkich 

ś

wiadcze

ń

 i typów aktywno

ś

ci grupy. 

 

 
Na program imprezy składaj

ą

 si

ę

 nast

ę

puj

ą

ce elementy:  

     • nazwa (hasło) imprezy, które, b

ę

d

ą

c jednocze

ś

nie elementem reklamowym, powinno 

uwzgl

ę

dnia

ć

 specyfik

ę

 imprezy b

ą

d

ź

 jej aspekty najbardziej atrakcyjne, zach

ę

caj

ą

ce do jej zakupu,  

     • szczegółowy plan trasy, z uwzgl

ę

dnieniem zwiedzanych miejscowo

ś

ci i obiektów, oraz 

krótk

ą

 informacj

ą

 na ich temat,  

     • szczegółowy harmonogram czasowy wyjazdu, zwieraj

ą

cy dokładne, codzienne  

godziny wyjazdów i powrotów, czas trwania poszczególnych elementów programu, czas  
i miejsca noclegów i posiłków (po

żą

dane jest podanie nazw obiektów noclegowych  

ż

ywieniowych, struktury, wyposa

ż

enia, wielko

ś

ci pomieszcze

ń

 noclegowych i ich  

standardu),  
     • okre

ś

lenie rodzaju 

ś

rodków transportu wykorzystywanych podczas imprezy oraz czasu i 

warunków korzystania z nich,  
o wyszczególnienie imprez fakultatywnych mo

ż

liwych do realizacji w poł

ą

czeniu z 

przygotowywan

ą

 imprez

ą

,  

     • wyra

ź

ne okre

ś

lenie czasu wolnego przewidzianego dla uczestników.  

 
   Skonstruowanie pełnego programu imprezy wymaga, poza ustalonymi ju

ż

 elementami (cel, 

charakter imprezy, grupa docelowa), okre

ś

lenia terminu imprezy i wykorzystywanych 

ś

rodków 

transportu, gdy

ż

 maj

ą

 one istotny wpływ na pozostałe elementy imprezy.  

 
   

background image

 

4

 
Ustalenie terminu
 wymaga przestrzegania kilku podstawowych zasad.  
   W przypadku imprez zarówno pobytowych, jak i objazdowych, organizowanych w cyklu 
tygodniowym, ze wzgl

ę

du na konieczno

ść

 wykorzystania jak najwi

ę

kszej liczby dni wolnych, 

pocz

ą

tek imprezy nale

ż

y zaplanowa

ć

 na sobot

ę

.  

   Zasada ta nie dotyczy wycieczek szkolnych, kiedy to unika si

ę

 obj

ę

cia programem dni wolnych 

od pracy. W ich przypadku warto zwróci

ć

 uwag

ę

 na organizacj

ę

 roku szkolnego, terminy wakacji i 

ferii zimowych (nale

ż

y pami

ę

ta

ć

ż

e w poszczególnych województwach terminy te s

ą

 ró

ż

ne). 

Istotne jest równie

ż

, aby imprezy zaplanowane na okres 

ś

wi

ą

teczny rozpoczynały si

ę

 co najmniej 

w przeddzie

ń

 głównego 

ś

wi

ę

ta oraz aby istniała mo

ż

liwo

ść

 bezkolizyjnego ł

ą

czenia terminów 

imprez (np. imprezy 

ś

wi

ą

tecznej z sylwestrow

ą

).  

 
   Du

ż

y wpływ zarówno na czas trwania imprezy, jej sprawn

ą

 realizacj

ę

, koszt, jak i zadowolenie 

turystów (szybko

ść

, bezpiecze

ń

stwo, wygoda) ma wybór 

ś

rodka transportu.     

   Głównymi 

ś

rodkami transportu pozostaj

ą

cymi do dyspozycji organizatorów s

ą

 autokar, poci

ą

g, 

samolot, promy i statki pasa

ż

erskie.  

   Jak wspomniano, 

ś

rodek transportu odgrywa znacz

ą

c

ą

 rol

ę

 w kształtowaniu si

ę

 kosztów 

imprezy. Dlatego konieczne jest rozwa

ż

enie, czy korzystniej jest zaoferowa

ć

 turystom imprez

ę

 

wraz z przejazdem tam i z powrotem, czy mo

ż

e przejazd tury

ś

ci powinni zorganizowa

ć

 we 

własnym zakresie. Rozwi

ą

zaniem mo

ż

e by

ć

 stworzenie im mo

ż

liwo

ś

ci wyboru.  

   Ustalaj

ą

c sposób transportu, nale

ż

y wzi

ąć

 równie

ż

 pod uwag

ę

: odległo

ść

 i poło

ż

enie 

geograficzne miejsca docelowego, mo

ż

liwo

ś

ci dost

ę

pno

ś

ci transportowej wewn

ę

trznej i 

zewn

ę

trznej danego obszaru, preferencje i postulaty przewozowe konsumentów, koszty podró

ż

y.  

   Ponadto nale

ż

y uwzgl

ę

dnia

ć

 wiele zró

ż

nicowanych aspektów, które mog

ą

 zadecydowa

ć

 o 

sukcesie organizowanej imprezy. Na przykład w programie imprezy pobytowej, organizowanej dla 
rodzin z dzie

ć

mi, której głównym celem jest wypoczynek, nale

ż

y unika

ć

 umieszczania zbyt wielu 

atrakcji wymagaj

ą

cych du

ż

ego zaanga

ż

owania fizycznego uczestników.  

   Takie elementy powinny jednak by

ć

 cz

ęś

ci

ą

 pakietu imprez fakultatywnych, z których tury

ś

ci 

mog

ą

 skorzysta

ć

 w razie potrzeby.  

   W przypadku imprez o charakterze pobytowym program podstawowy nie mo

ż

e zawiera

ć

 zbyt 

wielu elementów odbiegaj

ą

cych od zasadniczego celu wyjazdu. W przypadku za

ś

 imprez o 

charakterze objazdowym, których głównym celem jest poznanie atrakcji turystycznych regionów, w 
programie powinny znale

źć

 si

ę

 najbardziej charakterystyczne obiekty, pozostałe za

ś

 nale

ż

umie

ś

ci

ć

 w formie imprez fakultatywnych.  

   Buduj

ą

c program imprezy o charakterze objazdowym, trzeba wzi

ąć

 pod uwag

ę

 wiele 

ogranicze

ń

 formalnych, wynikaj

ą

cych np. ze sposobu korzystania ze 

ś

rodków transportu (np. 

godziny pracy kierowców) czy dost

ę

pno

ś

ci do walorów turystycznych (np. godziny otwarcia 

muzeów) oraz ogranicze

ń

 indywidualnych wynikaj

ą

cych z odporno

ś

ci, kondycji i zdolno

ś

ci 

percepcji turystów. 
 
   Optymalnie zaplanowany dzie

ń

 imprezy turystycznej o charakterze objazdowym powinien 

uwzgl

ę

dnia

ć

 nast

ę

puj

ą

ce zasady:  

     • zaplanowany dzie

ń

 wycieczki nie powinien trwa

ć

 dłu

ż

ej ni

ż

 10 godzin;  

     • czas aktywnego zwiedzania powinien wynosi

ć

 od S do 6 godzin, w zale

ż

no

ś

ci od pory roku 

mo

ż

e by

ć

 dłu

ż

szy (np. latem) lub krótszy, mo

ż

e zale

ż

e

ć

 równie

ż

 od pory dnia (przed południem 

2—4 godziny i I—2 godziny po południu);  
     • czas uwa

ż

nego słuchania obja

ś

nie

ń

 i zwiedzania obiektów typu muzealnego jest spraw

ą

 

indywidualn

ą

 uzale

ż

nion

ą

 od poziomu wykształcenia i specjalnego przygotowania turystów do 

imprezy od strony krajoznawczej;  
     • zwiedzanie miasta lub obiektów turystycznych z przewodnikiem nie powinno trwa

ć

 dłu

ż

ej ni

ż

 

3—4 godziny, nale

ż

y równie

ż

 uwzgl

ę

dni

ć

 predyspozycje wynikaj

ą

ce z wieku uczestników (np. 

uczniowie krócej, doro

ś

li za

ś

 dłu

ż

ej);  

     • program imprezy nie powinien zawiera

ć

 zbyt wielu (podobnych) elementów realizowanych w 

tym samym czasie, gdy

ż

 mo

ż

e to powodowa

ć

 znu

ż

enie i dekoncentracj

ę

 uczestników; dlatego 

wskazane s

ą

 elementy odmienne od aktywno

ś

ci głównej, np. podczas imprezy objazdowej, która 

background image

 

5

skupia si

ę

 na zwiedzaniu obiektów architektonicznych, proponuje si

ę

 turystom odwiedzenie 

obiektów przyrodniczych (parki zabytkowe, ogrody botaniczne) czy o charakterze rozrywkowym 
(parki rozrywki);  
• w programie nale

ż

y uwzgl

ę

dni

ć

 przerwy na posiłki (

ś

niadanie ok. 1 godziny, obiad lub kolacja 1,5 

godziny), aktywno

ść

 zabawow

ą

 (k

ą

piele wodne i słoneczne, przerwy na kaw

ę

, udział w grach i 

zabawach), przerwy podczas jazdy autokarem (nie mniej ni

ż

 20 minut);  

• po zwiedzaniu obiektów wskazane jest zaplanowanie przerwy na odpoczynek, kupno pami

ą

tek, 

zrobienie zdj

ęć

;  

• w przypadku imprez kilkunastodniowych nale

ż

y zaprogramowa

ć

 przerwy od zwiedzania 

zabytków w granicach od 1 do 3 dni;  
• nale

ż

y uwzgl

ę

dni

ć

 godziny i dni dost

ę

pno

ś

ci (otwarcia) obiektów turystycznych;  

• planuj

ą

c czas zwiedzania poszczególnych obiektów turystycznych, nale

ż

y uwzgl

ę

dni

ć

 mo

ż

liwo

ś

ci 

grupy (wiek uczestników, kondycj

ę

 fizyczn

ą

);  

• imprezy o charakterze specjalistycznym wymagaj

ą

 konsultacji z ekspertami z danej dziedziny, ze 

wzgl

ę

du na bezpiecze

ń

stwo uczestników i wła

ś

ciwe przygotowanie imprezy;  

• programy imprez dla młodzie

ż

y szkolnej musz

ą

 by

ć

 dostosowane do programu nauczania oraz 

odpowiednio urozmaicone (dyskoteka, kino, teatr).  
 
   Podczas konstruowania programu imprezy nale

ż

y dodatkowo uwzgl

ę

dni

ć

 fakt, 

ż

e w trakcie 

trwania podró

ż

y turystycznej zmianom ulegaj

ą

 potrzeby i zachowania uczestników.  

 

 Kalkulacja imprezy turystycznej i zamawianie 

ś

wiadcze

ń

  

 
   Po ustaleniu i zatwierdzeniu programu imprezy turystycznej nast

ę

puje etap sporz

ą

dzenia 

kalkulacji kosztów imprezy, którego celem jest okre

ś

lenie ceny.  

   Nale

ż

y stwierdzi

ć

ż

e prawidłowe sporz

ą

dzenie kalkulacji wymaga posiadania wielu dokładnych 

danych, np. dotycz

ą

cych cen poszczególnych 

ś

wiadcze

ń

, znajomo

ś

ci przepisów prawnych 

dotycz

ą

cych podatku VAT, umiej

ę

tno

ś

ci analizowania rynku, jak równie

ż

 poprawnie 

przygotowanego programu.  
   Na kalkulacj

ę

 imprezy turystycznej ma wpływ typ imprezy turystycznej.  

   W zale

ż

no

ś

ci bowiem od rodzaju imprezy turystycznej (impreza zagraniczna przyjazdowa i 

wyjazdowa, impreza krajowa) sporz

ą

dzaj

ą

cy kalkulacj

ę

 b

ę

dzie miał do czynienia z 

ż

nymi 

walutami
 
Do elementów tworz

ą

cych kalkulacj

ę

 imprezy turystycznej zalicza si

ę

:  

     • koszt 

ś

wiadcze

ń

,  

     • mar

żę

 biura,  

     • stawk

ę

 akwizycyjn

ą

 dla agenta (prowizja od sprzeda

ż

y),  

     • podatek VAT.  
 
   Koszt 

ś

wiadcze

ń

 jest to kwota netto, jak

ą

 nale

ż

y zapłaci

ć

 dostawcy (dostawcom) usługi (usług).  

    
   Koszty 

ś

wiadcze

ń

 dzieli si

ę

 na koszty stałe (ponoszone bez wzgl

ę

du na liczb

ę

 uczestników) i 

koszty zmienne (zale

ż

ne od liczby uczestników).  

  
Koszty 

ś

wiadcze

ń

  

 
Koszty stałe  
     
• wynagrodzenie pilota  
     • koszt 

ś

wiadcze

ń

, z których korzysta pilot (wy

ż

ywienie, nocleg, wst

ę

p do obiektów    

       turystycznych)  
     • usługi przewodnickie  
     • usługi kupione w czarterze (transport, nocleg)  
     • opłaty rezerwacyjne  
 

background image

 

6

Koszty zmienne  
     
• koszty 

ś

wiadcze

ń

 niewykupionych w czarterze (nocleg, wy

ż

ywienie)  

     • bilety wst

ę

pu do atrakcji turystycznych (muzea, parki rozrywki, koncerty)  

     • bilety komunikacyjne (kolejowe, autobusowe, promowe)  
     • koszty ubezpieczenia  
 
   Koszty s

ą

 zmienne przy zastrze

ż

eniu, 

ż

e w przypadku wyjazdu mniejszej liczby uczestników, ni

ż

 

planowali

ś

my, dokonamy zmniejszenia 

ś

wiadcze

ń

 w terminach, które umo

ż

liwi

ą

 dokonanie tych 

zmniejsze

ń

 bez ponoszenia kosztów. Terminy te powinny by

ć

 okre

ś

lone w umowie z dostawcami 

usług. 
 
   Obok kosztów stałych i zmiennych mo

ż

e wyst

ą

pi

ć

 tzw. koszt miejsca bezpłatnego.  

   W zale

ż

no

ś

ci od rodzaju imprezy miejsce bezpłatne ma ró

ż

ne przeznaczenie. Na przykład w 

imprezie krajowej zleconej jest przeznaczone dla zlecaj

ą

cego imprez

ę

, w imprezach 

sprzedawanych z wolnej akwizycji jest przeznaczone m.in. na cele promocyjne, w turystyce 
zagranicznej przyjazdowej mo

ż

e by

ć

 przeznaczone dla partnera zagranicznego (przy współpracy z 

zagranicznymi biurami podró

ż

y przyj

ę

te jest, 

ż

e co 21. lub 25. miejsce jest miejscem bezpłatnym).  

   Za koszt miejsca bezpłatnego uwa

ż

a si

ę

 tak

ż

e koszty zwi

ą

zane z podró

żą

 kierowcy (nocleg, 

wy

ż

ywienie), najcz

ęś

ciej jednak w koszt tego miejsca nie wlicza si

ę

 wydatków kierowcy 

zwi

ą

zanych ze zwiedzaniem.  

 
   Kolejnym etapem kalkulacji imprezy turystycznej jest okre

ś

lenie wysoko

ś

ci mar

ż

y biura, przez 

któr

ą

 rozumie si

ę

 narzut do kosztów 

ś

wiadcze

ń

 imprezy. Zadaniem mar

ż

y jest pokrycie kosztów 

zwi

ą

zanych z prowadzeniem działalno

ś

ci biura, np. kosztów reklamy, zakupu materiałów 

biurowych, wynagrodzenia pracowników czy opłaty za dzier

ż

aw

ę

. Ponadto mar

ż

a powinna pokry

ć

 

koszty poniesione w zwi

ą

zku z organizacj

ą

 danej imprezy, a tak

ż

e zapewni

ć

 przedsi

ę

biorstwu 

zysk.  
   Wysoko

ść

 mar

ż

y nie jest uregulowana 

ż

adnymi przepisami, a jej wysoko

ść

 zale

ż

y od osoby 

sporz

ą

dzaj

ą

cej kalkulacj

ę

 i jej rozeznania na rynku turystycznym.  

   Na wielko

ść

 mar

ż

y ma wpływ atrakcyjno

ść

 oferty, przejawiaj

ą

ca si

ę

 w zapotrzebowaniu 

potencjalnych klientów na dan

ą

 ofert

ę

, oraz oczekiwana przez klientów stabilno

ść

 cen, a tak

ż

istniej

ą

ca na rynku konkurencja. Im bardziej unikalna jest oferta, tym mar

ż

a powinna by

ć

 

relatywnie wy

ż

sza.  

   Najcz

ęś

ciej wysoko

ść

 mar

ż

y w biurach podró

ż

y waha si

ę

 w przedziale 10—20%.  

   W przypadku sprzeda

ż

y imprezy turystycznej za po

ś

rednictwem agenta w kalkulacji imprezy 

nale

ż

y uwzgl

ę

dni

ć

 stawk

ę

 akwizycyjn

ą

 dla agenta (prowizj

ę

 od sprzeda

ż

y). Jest to kwota 

doliczana do ceny, jak

ą

 płaci nabywca imprezy turystycznej, a która przeznaczona jest dla agenta 

sprzedaj

ą

cego imprez

ę

 w imieniu organizatora.  

   Podobnie jak w przypadku mar

ż

y, wysoko

ść

 stawki akwizycyjnej nie jest okre

ś

lona 

ż

adnymi 

normami i głównym czynnikiem determinuj

ą

cym jej wysoko

ść

 jest atrakcyjno

ść

 imprezy 

turystycznej.  
   Jednak w przypadku stawki akwizycyjnej zachodzi odwrotna zale

ż

no

ść

: im bardziej atrakcyjna 

jest impreza, tym stawka akwizycyjna powinna by

ć

 ni

ż

sza, i odwrotnie.  

   Zale

ż

no

ść

 ta wynika przede wszystkim z tego, 

ż

e w przypadku atrakcyjnej imprezy agent w celu 

jej sprzedania nie musi ponie

ść

 a

ż

 tak du

ż

ego wysiłku, jaki poniósłby w sytuacji sprzeda

ż

y imprezy 

mniej atrakcyjnej lub przeznaczonej dla niszy rynkowej.  
   Wy

ż

sza prowizja ma bowiem na celu zmotywowanie agenta do sprzeda

ż

y imprezy. Stawka 

akwizycyjna powinna pokry

ć

 koszty zwi

ą

zane z prowadzeniem sprzeda

ż

y, jak równie

ż

 przynosi

ć

 

okre

ś

lony zysk. Jest ona kosztem działalno

ś

ci organizatora, który ponosi klient. Je

ś

li impreza 

sprzedawana jest bezpo

ś

rednio przez organizatora albo za po

ś

rednictwem jego własnego punktu 

sprzeda

ż

y, nie powinno nalicza

ć

 si

ę

 stawki akwizycyjnej, albowiem byłoby to sztuczne zawy

ż

enie 

mar

ż

y.  

 
   Jedynym podatkiem wliczonym w cen

ę

 imprezy turystycznej jest powszechnie obowi

ą

zuj

ą

cy 

podatek od towarów i usług — VAT.  

background image

 

7

   Zasady naliczania tego podatku, podstawy opodatkowania, sposób ewidencjonowania oraz 
wszystkie inne kwestie zwi

ą

zane z tym podatkiem s

ą

 zawarte w ustawie o podatku od towarów i 

usług z 11 marca 2004 r.”2 Ustawa o podatku VAT okre

ś

la zasadniczo trzy stawki tego podatku: 

23%, 8% i 0% i zwolnione od podatku. 
   Przy organizacji imprezy turystycznej stosuje si

ę

 szczególn

ą

 procedur

ę

 opodatkowania tzw. 

„VAT mar

ż

a” w wysoko

ś

ci 23% od mar

ż

y naliczonej do danej imprezy. 

 
   Kolejnymi elementami, które nale

ż

y uwzgl

ę

dni

ć

 podczas kalkulacji imprezy turystycznej, gdy

ż

 

mog

ą

 mie

ć

 wpływ na wysoko

ść

 zrealizowanej mar

ż

y, s

ą

.  

     • czarter  
     • zmiana kursu walut,  
     • ryzyko nie sprzedania wszystkich miejsc.
  
 
   Czarter jest to specyficzna forma zamawiania 

ś

wiadcze

ń

 (przede wszystkim usług 

transportowych i noclegowych) w okre

ś

lonym terminie, w okre

ś

lonej jako

ś

ci, ilo

ś

ci i cenie. Umowa 

czarteru powinna by

ć

 zawarta w formie pisemnej.  

   W ramach umowy czartem zamawiaj

ą

cy nie ma mo

ż

liwo

ś

ci rezygnacji z cz

ęś

ci lub cało

ś

ci 

zamówionych usług. Dlatego w przypadku korzystania z tej formy umowy w trakcie przygotowania 
kalkulacji wskazane jest uwzgl

ę

dnienie tzw. ryzyka czarteru, które wyra

ż

a okre

ś

lon

ą

 w 

procentach liczb

ę

 niesprzedanych miejsc.  

   W

ś

ród powodów, dla których organizatorzy korzystaj

ą

 z umowy czarteru, znajduj

ą

 si

ę

 m.in.: 

ni

ż

sza cena usługi, mo

ż

liwo

ść

 dysponowania usług

ą

 oraz sposobno

ść

 prowadzenia polityki 

cenowej w zale

ż

no

ś

ci od popytu.  

 
   Kalkuluj

ą

c cen

ę

 imprezy zagranicznej (przyjazdowej i wyjazdowej), trzeba wzi

ąć

 pod uwag

ę

 

mo

ż

liwo

ść

 zmiany kursu walut. W turystyce zagranicznej rozliczenia prowadzone s

ą

 w walutach 

narodowych, w zwi

ą

zku z czym zachodzi konieczno

ść

 ich przeliczania.  

   Ze wzgl

ę

du na ró

ż

nic

ę

 pomi

ę

dzy czasem sporz

ą

dzenia kalkulacji a rzeczywistym czasem 

sprzeda

ż

y imprezy oraz jej rozliczeniem z usługodawcami nie uwzgl

ę

dnienie waha

ń

 kursu walut 

mo

ż

e wpłyn

ąć

 na niekorzy

ść

 (b

ą

d

ź

 korzy

ść

) zrealizowanego wyniku finansowego. W kalkulacji 

ceny imprezy zagranicznej nale

ż

y wi

ę

c uwzgl

ę

dni

ć

 przewidywane zmiany kursu złotego.  

   W przypadku imprezy zagranicznej wyjazdowej spadek warto

ś

ci złotego (dewaluacja) wpłynie na 

niekorzy

ść

 organizatora, wzmocnienie złotego za

ś

 na korzy

ść

. Odwrotnie przedstawia si

ę

 sytuacja 

w przypadku imprezy zagranicznej przyjazdowej.  
   W przypadku imprezy sprzedawanej z wolnej akwizycji nale

ż

zało

ż

y

ć

 pewne ryzyko wi

ążą

ce 

si

ę

 z faktem, 

ż

e nie wszystkie miejsca zostan

ą

 sprzedane.  

 
  Ostatnim etapem przygotowania imprezy jest zamawianie 

ś

wiadcze

ń

.  

   Etap ten przebiega w zale

ż

no

ś

ci od przyj

ę

tych przez biuro zasad.  

  Najkorzystniejsze z punktu widzenia organizatora jest zamawianie 

ś

wiadcze

ń

 na podstawie 

umowy o współpracy.  
   Korzystanie z usług współpracuj

ą

cej i sprawdzonej firmy nie tylko zwi

ę

ksza bezpiecze

ń

stwo  

zamówienia usługo znanym standardzie, ale niejednokrotnie zapewnia dobre warunki  
cenowe. W umowie o współpracy powinny by

ć

 zawarte elementy, takie jak: ceny  

ś

wiadcze

ń

, ich rodzaj oraz liczba do dyspozycji zamawiaj

ą

cego, zasady rozlicze

ń

, sposoby  

płatno

ś

ci, zamawiania i anulowania 

ś

wiadcze

ń

 (np. Internet, telefon, faks, zamówienie  

pisemne). Inn

ą

 form

ą

 zamawiania 

ś

wiadcze

ń

 jest ka

ż

dorazowe zapytanie o usług

ę

, które  

powinno mie

ć

 form

ę

 pisemn

ą

 i zawiera

ć

 wszystkie elementy okre

ś

laj

ą

ce warunki  

zamówienia 

ś

wiadcze

ń

.  

 
   Najcz

ęś

ciej spotykanymi rodzajami umów w turystyce s

ą

 wspomniana wcze

ś

niej umowa 

czarterowa i umowa allotmentu, ró

ż

ni

ą

ca si

ę

 od czarteru tym, 

ż

e zamawiaj

ą

cy ma mo

ż

liwo

ść

 

zrezygnowania z zamówionych 

ś

wiadcze

ń

 lub ich cz

ęś

ci w okre

ś

lonym terminie i bez ponoszenia 

kosztów.  

background image

 

8

 
   W celu usprawnienia pracy zwi

ą

zanej z przygotowaniem i realizacj

ą

 imprezy  

turystycznej przydatne s

ą

 materiały pomocnicze.  

   Zalicza si

ę

 do nich m.in. bazy danych o obiektach noclegowych, placówkach 

gastronomicznych, przewodniki, foldery, jak równie

ż

 nowoczesne systemy rezerwacyjne, 

Internet czy komputerowe systemy informacji.  
   Zgromadzone w zwi

ą

zku z przygotowywan

ą

 i realizowan

ą

 imprez

ą

 turystyczn

ą

  

dokumenty powinny by

ć

 gromadzone i przechowywane w jednym miejscu.   

 
   W tym celu konieczne jest stworzenie teczki imprezy, zawieraj

ą

cej zbiór dokumentacji danej 

imprezy.  
 
W teczce imprezy powinny si

ę

 znale

źć

:  

   • nazwa zleceniodawcy (telefon, faks, nazwisko osoby prowadz

ą

cej dan

ą

 imprez

ę

),  

   • termin imprezy,  
   • numer imprezy (numer nadany na podstawie rejestru imprez organizatora, cz

ę

sto  

     wpisuje si

ę

 równie

ż

 numer imprezy zleceniodawcy),  

   • trasa (miejsce docelowe w przypadku imprez pobytowych),  
   • liczba osób uwzgl

ę

dnionych w zleceniu,  

   • specyfikacja zamówionych dla danej imprezy 

ś

wiadcze

ń

 (z podziałem na 

ś

wiadczenia  

     hotelowe, wy

ż

ywienie, program, transport),  

   • dane referenta i pilota prowadz

ą

cego dan

ą

 imprez

ę

.  

 
   Na etapie sprzeda

ż

y imprezy istotn

ą

 rol

ę

 odgrywaj

ą

 działania marketingowe  

zwi

ą

zane z wprowadzeniem imprezy na rynek, m.in. z opracowaniem koncepcji reklamy.  

Wa

ż

n

ą

 funkcj

ę

 pełni te

ż

 dobrze zorganizowany proces sprzeda

ż

y, a przede wszystkim  

wła

ś

ciwe przygotowanie personelu.  

  Po sprzeda

ż

y i zrealizowaniu imprezy turystycznej nast

ę

puje faza rozliczenia, polegaj

ą

ca na 

zestawieniu uzyskanych ze sprzeda

ż

y imprezy wpływów i poniesionych kosztów stałych.