Gospodarz - W

łodzimierz Tetmajer, malarz i pisarz, przyrodni brat poety Kazimierza Przerwy-Tetmajera; 

cieszy

ł się wśród bronowickich chłopów wielkim autorytetem 

 
Gospodyni - Anna (z domu Miko

łajczykówna), żona Włodzimierza Tetmajera 

 
�Pan Młody - Lucjan Rydel, poeta, "ludoman", syn profesora UJ, "pan, który bez butów chadzał" 
 
Panna M

łoda - Jadwiga Mikołajczykówna 

 
Marysia - Marysia Miko

łajczykówna, siostra Panny Młodej, żona chłopa Wojciecha Susuła 

 
Wojtek - Wojciech Susu

ł, chłop 

 
Ojciec - Jacek Miko

łajczyk, ojciec Panny Młodej, gospodarz z Bronowic 

 
Jasiek - Jan Miko

łajczyk, brat Panny Młodej 

 
Kasper - Kasper Czepiec, krewny B

łażeja Czepca 

 
Poeta - Kazimierz Przerwa-Tetmajer, s

ławny poeta młodopolski, dekadent, człowiek oderwany od życia 

 
Dziennikarz - Rudolf Starzewski, redaktor sta

ńczykowskiego dziennika "Czas" ukazującego się w 

Krakowie 
 
Nos - Tadeusz Noskowski, malarz (niekt

órzy widzowie doszukiwali się w tej postaci rysów charakteru 

Stanis

ława Czajkowskiego, również malarza) 

 
Ksi

ądz - Ksiądz z Bronowic pochodzenia chłopskiego. 

 
Maryna - Maryna i Zosia Pare

ńskie, córki lekarza, profesora UJ 

 
Zosia - Zosia zosta

ła później żoną Tadeusza Boya-Żeleńskiego 

 
Radczyni - Antonina Doma

ńska, żona profesora UJ, autorka "Historii żółtej ciżemki" i "Paziów króla 

Zygmunta" 
 
Haneczka - Hanna Rydl

ówna, siostra Lucjana Rydla 

 
Czepiec - B

łażej Czepiec, wuj Panny Młodej 

 
Czepcowa - 

żona Błażeja Czepca 

 
Klimina - baba wiejska, staro

ścina wesela, chrzestna Isi 

 
Żyd - Hersz Singer, bronowicki karczmarz 
 
Rachela - Pepa (J

ózefa) Singer, córka karczmarza 

 
Isia - Isia Tetmajer

ówna, najstarsza córka Włodzimierza Tetmajera (najdłużej żyjąca uczestniczka 

bronowickiego wesela; zmar

ła na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku w Londynie). 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Osoby Dramatu (zjawy): 
 
Chocho

ł - pojawia się w izbie weselnej, śpiewając smętną piosenkę o pawich piórach; zapowiada 

przybycie go

ści. To pośrednik między światem rzeczywistym a fantastycznym. Jest otulonym słomą na 

zim

ę krzakiem róży. Zjawia się na początku akcji fantastycznej (w II akcie) oraz na końcu dramatu, gdy gra 

"chochol

ą" muzykę uczestnikom akcji (akt III). Jest symbolem nadziei na odrodzenie Polski, społeczną 

sprawiedliwo

ść, a także objawieniem sztuki i piękna. 

 
Widmo - malarz Ludwik de Laveaux, ucze

ń Jana Matejki. Ukazuje się Marysi. Ludwik miał się ożenić z 

Marysi

ą, ale zmarł wcześniej na gruźlicę. Marysia mogłaby mieć podobne wesele; mogłaby wyjść za "pana 

z miasta". Ten obraz literacki, przypomina Mickiewiczowsk

ą balladę "Romantyczność" i dramatyczną 

histori

ę Jasia i Karusi. 

 
Sta

ńczyk - nadworny błazen trzech ostatnich Jagiellonów, bystry i odważny mędrzec zatroskany o los 

Polski, pojawia si

ę na obrazach Matejki; ukazuje się Dziennikarzowi. Stańczyk uosabia sumienie 

Dziennikarza, kt

óry pracując w lojalistycznym dzienniku, wie, że "usypia" naród i szarga "świętości" 

narodowe. Dziennikarz jest wyznawc

ą tez krakowskiej szkoły historycznej, głoszącej dość kontrowersyjny 

program polityczny oparty na przekonaniu, 

że historia Polski była pasmem klęsk i niepowodzeń, a jedyną 

metod

ą postępowania w obecnej sytuacji Polski jest lojalizm i ugoda z zaborcą. Stańczyk - błazen 

Zygmunta Starego - wskrzesza czasy 

świętości Rzeczypospolitej Jagiellonów, jest znakiem jej potęgi i 

chwa

ły, zadaje tym samym kłam tezom krakowskiej szkoły. Jest wyrzutem sumienia Dziennikarza, który 

prze

żywa kryzys zaufania do ideologii własnego stronnictwa. Błazen ofiarowuje Dziennikarzowi 

kaduceusz (w staro

żytności była to laska heroldów, zapewniająca im nietykalność; to symbol pokoju i 

łagodzenia sporów, ale także laska błazna), by rozbudzał świadomość narodową, "mącił narodową kadź" i 
"sta

ł na czele". 

 
Rycerz Czarny - Zawisza Czarny z Garbowa, s

ławny i mężny rycerz, walczył pod Grunwaldem, symbol 

Polaka-patrioty. Ukaza

ł się Poecie. Zwiastun odrodzenia ojczyzny. Mówi Poecie: "Na koń; zbudź się!...". 

Wyznacza mu rol

ę wieszcza. Poeta wie, że "Polska to jest wielka rzecz", ale nie czyni nic i "śpi". Jest 

dekadentem, pora

żonym niemocą i owładniętym melancholią. Zawisza Czarny to symbol jego rozterek 

wewn

ętrznych, znak siły i mocy, której brakuje Poecie. 

Hetman - Franciszek Ksawery Branicki, wsp

ółtwórca konfederacji targowickiej, sługus Moskwy, 

sprzedawczyk, zdrajca, podczas powstania ko

ściuszkowskiego skazany na śmierć. Ukazuje się Panu 

M

łodemu. Hetman zmusza Pana Młodego do zastanowienia się, czy w głębi serca nie tkwi w nim poczucie 

wy

ższości szlachty nad chłopstwem. Hetman mówi: "Czepiłeś się chamskiej dziewki! Polska to wszystko 

ho

łota, tylko im złota...". 

 
Upi

ór - Jakub Szela, chłop spod Tarnowa, który stanął na czele rabacji galicyjskiej (1846). Rzeź szlachty 

przez zbuntowane ch

łopstwo sprowokowała administracja austriacka, by rozbić przygotowywane 

powstanie narodowe. Ukazuje si

ę Dziadowi. Symbol głębokiego podziału narodu polskiego na "panów" i 

"cham

ów" i krzywdy chłopskiej oraz wzajemnej pogardy. Ta haniebna karta polskiej historii zostaje 

odkryta zapewne po to, by wyja

śnić przyczyny wzajemnej niechęci inteligencji i chłopstwa oraz po części 

usprawiedliwi

ć jej postępowanie będącym jeszcze żywo w pamięci obrazem rzezi galicyjskiej. 

 
Wernyhora - na wp

ół legendarny Kozak, wróż ukraiński z II połowy XVIII wieku. Symbol odrodzenia Polski 

w granicach historycznych z 1772 roku, rzecznik zgody ch

łopów ze szlachtą oraz Polaków z Rusinami. 

Ukazuje si

ę Gospodarzowi. Dziad z lirą przybywa z rozkazem z przedzaborowych kresów Rzeczypospolitej 

- symbolu wielko

ści i potęgi dawnej Polski, ale i buntów chłopskich przeciwko polskiej szlachcie. Budzi 

ch

ęć do czynu narodowego i przymierza szlachty z chłopami. Symbol wiary w odrodzenie ojczyzny. 

Wernyhora zostawia Z

łoty Róg na sznurze i nakazuje "rozesłać wici" po kraju. Kiedy odjeżdża, jego koń 

gubi z

łotą podkowę. Z chwilą pojawienia się tej postaci rozpoczyna się w dramacie wątek 

narodowo-wyzwole

ńczy, skonstruowany jednak nie w konwencji realistycznej, ale symbolicznej.

 

 

 

 

 

Zjawa – postad 

Widmo – Marysia 

Jest to j

ej były kochanek za którym ona bardzo tęskni i nie potrafi o nim zapomnieć 

Staoczyk(błazen) – Dziennikarz 

Jest on odzwierciedleniem dziennikarza. Ten jest wierny wobec zaborcy ale nie wei czy to sluszne i ma watpliwosci czy 
praca go nie kompromituje. 

Czarny rycerz(Zawisza) – Poeta 

ten chcial byc odwazny opaniowany, silny. Polska byla wtedy pod zaborami wiec trzeba walczyc, ze najlepiej byc jak 
Zawisza Czarny. 

Hetman – Pan młody 

Wmawial mlodemu ze zdradzil swoich zeniac sie z chlopką, wywoujac w panu mlodym watpliwosci czy dobrze 
zrobil.Twierdzi ze mlody posunal sie do slubu poprzez chlopomanie(malzenstwo wynikiem owczesnej mody, Inteligent 
zeni sie z chlopka). 

Upiór – Dziad 

Dziad pamieta co sie dziala kiedys, wspomina caly czas dawne czasy, ze kiedys wszystko bylo inaczej, chodzi o 
zbratanie spoleczenstwa, nie wierzy ze przez slub dwoch warstw spolecznych wszyscy sie pgodza zapomna o tym co 
bylo kiedys. 

Wernyhora 

– Gospodarz 

jest symbolem walki o wolnosci, prorokiem. Przybywa do gospodarza powierzajac mu misje, by postawil chlopow do 
walki z zaborca.