Krzywa Philipsa 
 
Philips  wyprowadził  statystyczną  zależność  pomiędzy  zmianami  płac 
nominalnych  a  stopą  bezrobocia.  Stwierdził,  że  wyższym  poziomom  stopy 
bezrobocia odpowiada niższe tempo wzrostu płac nominalnych, wraz z poprawą 
koniunktury bezrobocie maleje a płace nominalne rosną szybszym tempie.  Rys.  
 
Sytuacja  na  rynku  pracy  wpływa  na  zmiany  płac  nominalnych,  przy  wysokim 
bezrobociu presja na płace słabnie, przy lepszej koniunkturze bezrobocie maleje 
i  rośnie  presja  na  wzrost  płac,  gdyż  siła  przetargowa  związków  zawodowych 
rośnie.  Zależność  nie  ma  jednak  charakteru  liniowego,  gdyż  płace  wykazują 
względną  sztywność  w  dół.  Ponadto  istnieje  taka  stopa  bezrobocia,  od  której 
następuje  spadek  płac  nominalnych,  (a  przy  pewnej  stopie  bezrobocia 
następuje stabilizacja płac nominalnych – co odpowiada stanowi równowagi 
na rynku pracy). 
 

 

Kolejnym krokiem było rozwinięcie koncepcji Phillipsa przez Solowa i 

Samuelsona, którzy wykazali związek pomiędzy tempem wzrostu płac a 
tempem wzrostu cen i zmodyfikowali krzywą Phillipsa – jako zależność między 
stopą bezrobocia a stopą inflacji, wskazując na ich wymienność.   Rys. 
 
 

Stopa  
bezrobocia 

Tempo 
wzrostu 
płac 

A 

 
 

 

Z modelu wynikało, że w polityce gospodarczej można wybierać między 

większa inflacją i mniejszym bezrobociem lub odwrotnie – godzić się na wyższe 
bezrobocie  osiągając  w  zamian  niższą  inflację.  Dzieje  się  tak  dzięki 
zastosowaniu  instrumentów  polityki  fiskalnej  i  pieniężnej.  Gdy  bezrobocie  jest 
zbyt  wysokie  –  stosowane  są  narzędzia  ekspansywnej  polityki  gospodarczej  co 
powoduje  jednak  wzrost  inflacji.  Zależność  ta  stała  się  podstawą  polityki 
gospodarczej lat 60.  

W  latach  70.  rzeczywistość  gospodarcza  znacznie  się  skomplikowała. 

Wystąpiło  jednocześnie  wysokie  bezrobocie  i  inflacja  (  stagflacja).  Wtedy 
odwołano  się  do  koncepcji  naturalnej  stopy  bezrobocia,  czyli  bezrobocia 
odpowiadającego  równowadze  (wynikające  z  niedoskonałości  funkcjonowania 
rynków).  Tego  bezrobocia  nie  można  na  trwałe  obniżyć  za  pomocą 
ekspansywnej  polityki  gospodarczej,  może  ona  dawać  jedynie  efekty 
krótkotrwałe, podnosząc jednak trwale poziom inflacji. Jeżeli np. bezrobocie jest 
równe  naturalnemu  i ceny  są  stabilne  (punkt  A),  to  uczestnicy  rynku  oczekują 
zerowej  inflacji  również  w  przyszłości.  Załóżmy,  że  tę  stopę  bezrobocia  rząd 
uznał jednak za wysoką i zastosowano ekspansywną politykę pieniężną – wzrost 
podaży  pieniądza.  Rośnie  popyt  na  dobra,  rośnie  produkcja  i  zatrudnienie, 
przejście  na  lewo  do  punktu  B,  rosną  zatem  także  płace  i  ceny.  Pracownicy 
ulegają  iluzji,  gdyż  nie  spodziewali  się  wzrostu  cen  i  zwiększyli  podaż  pracy 

Stopa  
bezrobocia 

Tempo 
wzrostu 
cen 

sądząc,  że  wzrosły  płace  realne,  a  okazało  się,  że  one  spadły.  Kiedy  się 
zorientują,  będą  się  domagali  wzrostu  płac  nominalnych  tak,  by  płace  realne 
ustaliły  się  na  poprzednim  poziomie,  wtedy  zatrudnienie  spadnie,  a  stopa 
bezrobocia  powróci  do  poziomu  naturalnego,  natomiast  inflacja  pozostanie  na 
wyższym  poziomie.  Wynika  z  tego,  że  wymienność  inflacji  i  bezrobocia  ma 
tylko  krótkotrwały  charakter.  Długookresowa  krzywa  Phillipsa  w  wersji 
Friedmana  i  Phelpsa  jest  pionowa  odpowiadająca  poziomowi  naturalnej  stopy 
bezrobocia.  Przemawia  to  przeciwko  ekspansywnej  polityce  gospodarczej, 
natomiast  może  popierać  restrykcyjną  politykę  pieniężną,  która  przejściowo 
przyczyni  się  do  wzrostu  bezrobocia,  ale  później  wróci  ono  do  naturalnego 
poziomu przy niższej stopie inflacji.  

Z  czasem  podważono  możliwość  nawet  przejściowego  odchylania  się 

bezrobocia  od  naturalnej  stopy  z  powodu  błędnych  oczekiwań  podmiotów  – 
była to tzw. hipoteza racjonalnych oczekiwań, zatem przy w pełni racjonalnych  
Oczekiwaniach, krzywa Philipsa nawet w krótkim okresie będzie pionowa. 
 
 
 
 

 

Stopa  
bezrobocia 

Tempo 
wzrostu 
cen 

Stopa 
b

n

 

b

1

 

I 

1

 

A 

B