background image

1. Sprężarka o stałej mocy wewnętrznej mocy 80 kW 
pracowała przez 4 godziny ze sprawnością mechaniczną 
0,80. Jaką pracę w kWh i w kJ doprowadzono do 
sprężarki? 
80/ 0,8 *4= 400 kWh  
1kWh= 3600 kJ czyli 400*3600= 1440000 kJ  
2.Co to jest równanie stanu? Czy równanie Clapeyrona jest 
równaniem stanu? Podać jego postać 
Równanie stanu jest to równanie wykazujące związek między 
parametrami układu. Takimi jak np. ciśnienie, temperatura, 
ilość moli, objętość układu itp.  
Tak równanie Clapeyrona jest równaniem stanu dla gazu 
doskonałego  
pV=RT       ;p - ciśnienie [Pa]; V - objętość właściwa [m

3

/kg]; 

R - stała gazowa; T - temperatura absolutna gazu [K]; 
pV=GRT     ;p - ciśnienie [Pa]; V - objętość właściwa [m

3

/kg]; 

R - stała gazowa;T - temperatura absolutna gazu [K]; 
pV=n(MR)T ;p - ciśnienie [Pa]; V - objętość właściwa [m

3

/kg]; 

(MR) - 8314,7 [J/kmolK]; 
3.W jakiej przemianie ciśnienie czynnika jest stałe? Jaka 
jest pojemność cieplna czynnika w takiej przemianie? Jak 
wyznaczyć pracę całkowitą i bezwzględną? Pokazać obraz 
przemiany w układach Ts 
pv
Ciśnienie czynnika jest stałe w przemianie izobarycznej. 
Pojemność cieplna będzie zależała od 
liczby stopni swobody cząsteczki gazu i. (izobara p = idem; 
v2/v1 = T2/T1 )
 

 
 

 
Pracę bezwzględną można policzyć: L

1-2

=  p*(V2-V1) 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4.W jaki sposób bilansujemy substancję w procesach 
fizycznych, a w jaki w procesach chemicznych? 
Bilansując substancje używamy równania Substancja 
doprowadzona = przyrost ilości substancji w układzie + ilość 
substancji wyprowadzonej z układu. 
W procesach fizycznych równanie to można stosować 
oddzielnie do każdej substancji, natomiast w procesach chem. 
Równanie należy stosować oddzielnie do każdego z 
pierwiastków. 
5. 1 kmol metanu CH4 zmieszano z 2 kmol tlenu. Podać 
skład molowy i gramowy otrzymanego roztworu. 
Zakładając, iż składniki zachowują się jak gaz doskonały 
wyznaczyć pojemność cieplną właściwą przy stałym 
ciśnieniu takiego roztworu? Ja wyznaczyć wykładni 
izentropy? 
Masa molowa zastępcza (Mz) jest równa podziałowi 
molowemu (zi) przemnożonemu przez masę 
molową (M). 
MCH4=12+1*4=16[g/mol] 
MO2=32[g/mol] 
Mz=0,33*MCH4+0,66*MO2=0,33*16+0,66*64=5.28+42.24=
47.52[g/kmol] 
Udział gramowy: 
gi=zi*Mi/Mz 
gCH4=16/ 47.52=0,34g 
gO2=32/47.52=0,67g 
Udział molowy: Na 2 mole O2 przypada jeden mol CH4. 
6.Podać sposoby doprowadzania energii do układu. Co to 
jest energia wewnętrzna układu? Kiedy należy uwzględniać 
energię chemiczną? 
Energię doprowadzać do układu można: za pomocą prądu el., 
przez wykonanie pracy mechanicznej, poprzez przepływ 
ciepła, za pomącą strugi czynnika, 
Energia wewnętrzna jest składnikiem energii układu, obok 
energii potencjalnej i kinetycznej, jej głównymi składnikami 
są: 
-Energia kinetyczna ruchu postępowego i obrotowego drobin, 
-Energia ruchu drgającego atomów w drobinie 
-Energia potencjalna w polu wzajemnego przyciągania się 
drobin 
-Energia chemiczna, związana z możliwością przebudowy 
drobin, 
-Energia stanów elektronowych, 
-Energia jądrowa, 
Energię chemiczną należy uwzględniać wówczas, gdy mamy 
do czynienia z przemiana związaną z procesami chemicznymi.  
7.Podać definicję entalpii. Co to jest entalpia całkowita? 
Czym różni się od entalpii spoczynkowej? Czy należy 
uwzględniać zmiany prędkości i zmiany wysokości 
czynnika? 

 

  

Entalpie definiuje się za pomocą wzoru Gibbsa :I = U + pV
 

 

                     I=u +  pv 

Gdzie : 
U,I – energia wewnętrzna i entalpia  
u,i – energia wewnętrzna i entalpia właściwa  
p – bezwzględne ciśnienie statyczne 
V,v = objętość całkowita i właściwa objętość ciała 
Entalpia jest funkcją tych samych parametrów stanu, co 
energia wewnętrzna 
Entalpia rożni się od entalpi spoczynkowej tym że oblicza się 
ja ze wzoru F= I – TS (czyli od Entalpi odejmuje się iloczyn 
TS ) 
Gdzie T- temp w kelwinach; S – Entropia  
Nie należy uwzględniać zmiany prędkości i zmiany wysokości 
czynnika. 
8,Co to jest praca bezwzględna? Co to jest praca 
techniczna? Jak zobrazować te prace w układzie pV 
Praca bezwzględna nazywamy prace wykonana przez czynnik 
termodynamiczny przy zmianie jego objętości wtedy, gdy 
ciśnienie otoczenia jest równe zero. 
Praca techniczna - jest to także praca polegająca na zmianie 
objętości, jednak praca ta zawsze jest 
wykonywana przy jednoczesnym zmniejszaniu wartości 
ciśnienia. 
Lt = L1-2 + Ln + Lw  
  
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

9.Z czego składa się obieg Carnota? Pokazać ten obieg w 
Ts. Jaka jest sprawność silnika działającego wg tego 
obiegu? Jaką maksymalną sprawność można uzyskać w 
silniku cieplnym? 
Cykl Carnota-obieg termodynamiczny, złożony z dwóch 
przemian izotermicznych i dwóch 
przemian adiabatycznych. Cykl Carnota jest obiegiem 
odwracalnym. Obieg taki zapewnia najwyższą sprawność 
silnika cieplnego, zwaną sprawnością obiegu Carnota, jednak 
praktyczna jego realizacja ze względów technicznych jest 
niemożliwa. Sprawność obiegu Carnota jest funkcją stosunku 
temperatur

Sprawność silnika można obliczyć wzorem ηis= 1- 

(Q

2

/Q

1

). 

 
 
 
 
 
 

 

 
10.Omówić obieg Clausiusa Rankine'a. W jaki sposób 
można zwiększyć sprawność elektrowni parowej? 
Obieg Rankine'a (dokładniej obieg Clausiusa-Rankine'a) jest 
obiegiem porownawczym dla procesów, w których zachodzi 
parowanie i skraplanie czynnika roboczego np. dla 
konwencjonalnych lub jądrowych siłowni parowych, 
agregatów chłodziarek. 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Jest on złożony z następujących przemian: 
1 - 2 -adiabatyczne rozprężanie pary w turbinie parowej, 
2 - 3 -izobarycznego skroplenia rozprężonej pary 
(odprowadzenia ciepła w skraplaczu), 
3 - 4 - izentropowego, pompowania kondensatu w pompie, 
4 - 1 - izobarycznego podgrzewania cieczy (wody), jej 
odparowania oraz przegrzewania powstałej pary w kotle 
parowym lub wytwornicy pary. 
Sposoby : - przegrzew wtórny 

  - regeneracja ciepła 

11.Co to są parametry termiczne roztworu? Jakie 
parametry termiczne należy znać aby jednoznacznie opisać 
stan gazu doskonałego? Jakie równanie wiąże parametry 
stanu?
 
Parametrami termicznymi nazywamy takie parametry jak 
temperatura, ciśnienie, objętość włąsciwa.  
Aby jednoznacznie opisać stan gazu doskonałego należy znać 
parametry: Ciśnienie, objętość, temperatura,  
Równanie Clapeyrona  
pV=RT; p- ciśnienie, V-objętość właściwa, R-stała gazowa, T-
temp. absolutna gazu. 
12.Co to jest praca użyteczna?  
Pracą użyteczną nazywamy pracę która zostaje po odjęciu od 
wartości pracy bezwzględnej pracę wykorzystaną na pokonanie 
sił zewnętrznych np. Ciśnienia na zewnątrz tłoka.   

  

Gdzie: V1 i V2 oznaczają końcową i początkową objętość 
czynnika w cylindrze. 
13.Podać sformułowanie pierwszej zasady termodynamiki. 
Co to jest perpetuum mobile pierwszego rodzaju? 
1 zasada termodynamiki mówi: Wartość Energi doprowadzonej 
do układu jest równa sumie przyrostu energii układu i energii 
wyprowadzonej z układu. 
Perpetuum mobile pierwszego rodzaju, to hipotetyczna 
maszyna, która wytwarza więcej energii, niż 
sama zużywa, tj. wykonuje pracę bez pobierania energii z 
zewnątrz lub praca wykonywana przez 
nią jest większa od pobieranej energii. Miałby to być 
samonapędzający się mechanizm. 
14.Podać sposoby doprowadzania i wyprowadzania energii 
z układu. 
Doprowadzanie i wyprowadzanie: 

a) 

Za pomocą prądu elektrycznego 

b) 

Przez wykonanie pracy mechanicznej 

c) 

Przez przepływ ciepła  

d) 

Za pomocą strugi czynnika  

15.W jakiej przemianie praca bezwzględna jest równa 
zeru? Jakie jest równanie tej przemiany? 
Praca bezwzględna jest równa zeru w przemianie 
izochorycznej (V=idem)  w układzie zamkniętym. 
Równanie:   p

2

/p

1

=T

2

/T

1

 

Gdzie p i T to odpowiednio ciśnienie i temperatura. 
16.Co to jest sprawność wewnętrzna turbiny? Zobrazować 
rozprężanie gazu doskonałego w nieodwracalnej turbinie 
adiabatycznej na wykresie T-s. 
Sprawność wewnętrzna turbiny jest to iloraz różnic: 

 

 
 
 
 

 
17.W jakich jednostkach można wyrażać ilość substancji? 
Ilość można wyrazić za pośrednictwem masy (bądź ciężaru) 
lub w molach. 
Np. 1 kg, kg

n

, 1 mol  

18.Co to jest praca wykresowa silnika tłokowego? 
Jest to pole objęte krzywą wykresu indykatorowego L

wk

 

Przekazywana jest przez czynnik tłokowy maszyny. 

 
 

 

 
 
 
 
 
 
 
19.Co to jest perpetuum mobile drugiego rodzaju? 
Perpetuum mobile drugiego rodzaju, to cykliczna maszyna, 
która zamienia energię cieplną na pracę mechaniczną bez 
wzrostu całkowitej entropii. Taką maszyną byłby np. silnik 
cieplny pobierający z otoczenia ciepło, które następnie 
zamieniane byłoby całkowicie na pracę. Silnik taki nie 
oddawałby ciepła do otoczenia, a jego sprawność wynosiłaby 
100%.   
 
 

20.W jakiej przemianie praca techniczna jest równa zeru? 
Jakie jest równanie tej przemiany dla gazu doskonałego? 
W przemianie izobarycznej (p=idem)  praca tech=0. 
Równanie: v

2

/v

1

=T

2

/T

1

 

Gdzie v i T to objętość i temp. 
21.Co to jest sprawność wewnętrzna sprężarki? 
Zobrazować sprężanie gazu doskonałego w nieodwracalnej 
turbinie adiabatycznej na wykresie T-s 
Sprawność wewnętrzna sprężarki: 

 

    

22.Scharakteryzować przemianę izentropową. Kiedy 
przemiana adiabatyczna jest izentropą? 
Przemiana izentropowa - proces termodynamiczny zachodzący 
przy stałej entropii właściwej. 
Izentropa beztarciową jest zarazem adiabata odwracalna. 
Równanie izentropy 
gazów doskonałych można przedstawić za pomocą równania: 

 

jest przemianą adiabatyczna odwracalna, jeżeli przemiana 
przebiega beztarciowo lub w sposób idealny 
23.Co to jest pompa ciepła? Pokazać obieg pompy na 
wykresie T-s 
Pompa ciepła jest to maszyna cieplna w której  wymuszany jest 
przepływ ciepła z obszaru o niższej temperaturze do obszaru o 
temperaturze wyższej. Proces ten przebiega wbrew 
naturalnemu kierunkowi przepływu ciepła i zachodzi dzięki 
dostarczonej z zewnątrz energii mechanicznej (w pompach 
ciepła sprężarkowych) lub energii cieplnej (w pompach 
absorpcyjnych).  

 

 

 
 
24.Co to jest transformator ciepła? 
Są to urządzenia nie wykonujące pracy, lecz będące w 
kontakcie z co najmniej trzema źródłami ciepła o różnych 
temperaturach. Jednozadaniowe transformatory ciepła mogą 
spełniać rolę pompy grzejnej lub ziębiarki. Znaczenie 
praktyczne maja tylko trzy przypadki, w których ciepło 
napędowe Qn jest dodatnie, podczas gdy łączna liczba 
możliwych wariantów wynosi 6.  
25.Co to jest ciśnienie barometryczne? Co to jest ciśnienie 
manometryczne? 

Ciśnienie barometryczne -stosunek wartości siły, z jaką słup 
powietrza atmosferycznego naciska na 
powierzchnię Ziemi, do powierzchni, na jaką ten słup naciska 
(por. Ciśnienie). 
Ciśnienie manometryczne- to ciśnienie bezwzględne 
(absolutne) pomniejszone o ciśnienie 
atmosferyczne. Pomiaru tego ciśnienia dokonujemy 
manometrem. 
26.Podać definicję gazu doskonałego, półdoskonałego i 
rzeczywistego. Czy, a jeżeli tak to kiedy parę wodną można 
traktować jak gaz doskonały? 
Gaz doskonały
 to hipotetyczny gaz, którego drobiny nie 
przyciągają się wzajemnie, są nieskończenie małe i sztywne 
(wewnątrz drobin nie występują drgania). 
Gaz półdoskonały różni się od doskonałego tym ze w jego 
drobinach występują drgania (atomy wchodzące w skład 
drobiny są powiązane sprężyście). 
Gaz rzeczywisty zachowuje się jak półdoskonały pod 
dostatecznie niskim ciśnieniem, w miarę rozrzedzenia gazy siły 
wzajemnego przyciągania i wpływ objętości własnej drobin 
zmniejszają się . 
Tak można parę traktować, jako gaz doskonały (lub 
półdoskonały), lecz tylko wtedy, gdy para ma dostatecznie 
niskie ciśnienie.    
27.Co to jest praca techniczna? 
Jest to praca wykonana przez maszynę przepływową, która jest 
sumą pracy L

(napełniania), L

1-2

 (przemiany w układzie 

zamkniętym) i L

w

 (wytłaczania). 

 

Jeżeli przemiana przebiega bez tarcia, to pracę techniczną 
możemy obliczyć ze wzoru dLt= -Vdp 
28.Do niezaizolowanego zbiornika doprowadza sie gaz. 
Jakie składniki należy uwzględnić w bilansie energii? 
Zmianę energii wewnętrznej, entalpie gazu, entalpie 
wewnętrzną i energię wyprowadzoną . 
29.Pokazać na wykresie T-s obieg dowolnego silnika 
cieplnego i obieg dowolnej pompy ciepła. Podać przykład 
technicznej realizacji takich obiegów. 
Turbina parowa: energia napędowa pochodzi od 
przepływających spalin lub innych gazów 
roboczych, składa się z zespołu sprężarki i turbiny 
przykład: turbosprężarka doładowująca silnik tłokowy 
Pompa ciepła: ochładzalnik, lodówka 

 

 
 
 

 
 
 

 
 
 
 
30.Omówić przemianę adiabatyczną 
Przemiana adiabatyczna (Proces adiabatyczny) – proces 
termodynamiczny, podczas którego wyizolowany układ nie 
nawiązuje wymiany ciepła, lecz całość energii jest dostarczana 
lub odbierana z niego jako praca. 
31.Jak wyznacza się entalpię mokrej pary wodnej? 
Obszar pary mokrej na wykresie i-s znajduje się poniżej 
wyróżnionej, grubej linii, zwanej linią nasycenia pary. 
Do wyznaczania wartości entalpii właściwej i (lub) entropii 
właściwej pary mokrej konieczna jest znajomość dwóch 
parametrów pary ( najczęściej ciśnienia i stopnia suchości lub 
temperatury i stopnia suchości pary). 
 
 
 
 
 
 

background image

32.Co to jest stopień suchości pary? Jaki jest stopień 
suchości pary przegrzanej? 
Jest to parametr określający zawartość pary nasyconej w parze 
mokrej (mieszaninie cieczy nasyconej i pary nasyconej suchej). 

m

p

 - masa fazy gazowej (pary 

nasyconej suchej) 
m

c

 - masa fazy ciekłej (cieczy 

nasyconej) w parze mokrej. 

Stopień suchości pary przegrzanej wynosi X=1 
33.Co to jest punkt potrójny? Co to jest punkt krytyczny? 
Punkt potrójny
 jest to punkt w którym substancja występuje 
jednocześnie w trzech stanach kupienia 
Punkt krytyczny jest punktem w którym zanika różnica 
między cieczą a gazem. 
34.Co to jest punkt pęcherzyków? Co to jest punkt rosy? 
Punkt pęcherzyków, jest to punkt, w którym pojawia się 
pierwszy pęcherzyk gazu w cieczy x=0 
Punkt rosy to punkt, w którym wyparowuje ostatnia kropla 
cieczy przy x=1. 
35.Jak wyznaczyć entalpię pary przegrzanej? Jakie 
parametry muszą być znane? 
Z wykresu i-s pary przegrzanej, musi być znane ciśnienie, 
temperatura i entropia. 
36.Pokazać przebieg izoterm i izobar na wykresie i-s dla 
pary wodnej. 

 

37.Co to jest wilgotność względna i bezwzględna gazu? 
Wilgotność względna
 – stosunek ciśnienia cząstkowego pary 
wodnej z
awartej w powietrzu do ciśnienia nasycenia, 
określającego maksymalne ciśnienie cząstkowe pary wodnej w 
danej temperaturze. 
Wilgotność bezwzględna - zawartość pary wodnej w 
powietrzu, w jednostce objętości równej 1 m³, wyrażona w 
gramach [g/m³]. 
38.Czy wilgotność bezwzględna zmienia się wraz z 
temperaturą gazu? 
Maksymalna wilgotność, odpowiadająca wilgotności 
względnej 100%, czyli maksymalna ilość pary wodnej w 
określonej ilości powietrza silnie zależy od temperatury 
powietrza. Im wyższa temperatura powietrza, tym więcej pary 
wodnej może się w nim znajdować. 
39.Pokazać proces podgrzewania powietrza wilgotnego na 
wykresie i-X 

 

40.Co to jest temperatura punktu rosy gazu wilgotnego? 
Jak ją wyznaczyć? 
Jest to temperatura, przy której w parze znikają ostatnie krople 
cieczy. Przy parowaniu substancji 
jednorodnej temperatura jest podawana w punktach 
pęcherzyków (pojawienie się w cieczy 
pierwszych pęcherzyków pary) i punktach rosy. 
W termodynamice ciśnienie pary zrównuje się z ciśnieniem 
nasycenia, wilgotność osiąga 100%, punkt rosy wynika z 
przecięcia linii stopnia suchości pary X=idem z linią 
wilgotności φ =100%