background image

Zasady wyceny bilansowej

1

ZASADY WYCENY 

BILANSOWEJ

background image

Zasady wyceny bilansowej

2

Kiedy dokonujemy 

wyceny? 

Wycenę  zasobów  przedsiębiorstwa 
dokonywana jest:

- na  potrzeby  bieżące,  tzn.  w  ciągu 

roku 

obrotowego 

(początkowe 

ujęcie w księgach rachunkowych) – 
wycena wstępna,

- na  potrzeby  bilansu  –  wycena 

bilansowa,

- na 

momenty 

wynikające 

okoliczności 

szczególnych, 

np. 

postawienie 

jednostki 

stan 

likwidacji, 

upadłości, 

sprzedaż 

jednostki.

   

background image

Zasady wyceny bilansowej

3

Dlaczego dokonujemy wyceny 

bilansowej

• Wartość  aktywów  i  pasywów  na  dzień 

ich  wstępnego  ujęcia  jest  wartością 

rynkową, ale tylko na ten dzień

• Na  dzień  bilansowy  ich  wstępna 

wartość nie jest już wartością aktualną, 

ale historyczną.

• Konieczność ponownej wyceny wynika z 

definicji  aktywów  (wpływ  przyszłych 

korzyści) 

zobowiązań 

(odpływ 

przyszłych korzyści).

• Przykład:

Należy zmniejszyć na dzień bilansowy wartość 

materiałów  nabytych  za  5000  zł  (wycena 

wstępna), jeśli nie zostały zużyte i okazały się 

zbędne  (będą  odsprzedane),  a  ich  cena  na 
dzień bilansowy wynosi 3000 zł.

 

background image

Zasady wyceny bilansowej

4

Znaczenie wyceny 

bilansowej

Wycena bilansowa wpływa na:
•wartość prezentowanych w 

bilansie   aktywów i kapitałów,

•wynik finansowy.

background image

Zasady wyceny bilansowej

5

Parametry wyceny

Zasady wyceny odwołują się do ceny nabycia, 

kosztu  wytworzenia,  ceny  sprzedaży  netto, 

wartości  godziwej,  trwałej  utraty  wartości.  I 

tak:
  cena  nabycia  to  w  pewnym  uproszczeniu 

cena  zakupu  (cena  zawarta  w  fakturze  bez 

VAT)  powiększona  o  koszty  zakupu  (koszty 

transportu, ubezpieczenia, opakowań itp),
•  koszt  wytworzenia  obejmuje  koszty 

bezpośrednie oraz uzasadnioną część kosztów 

pośrednich produkcyjnych,
• cena sprzedaży netto składnika majątku to 

możliwa  do  uzyskania  w  dniu  bilansowym 

cena sprzedaży bez należnego VAT. 

background image

Zasady wyceny bilansowej

6

Parametry wyceny

• Trwała utrata wartości zachodzi 

wtedy, gdy istnieje duże 

prawdopodobieństwo, że 

kontrolowany przez jednostkę 

składnik aktywów nie przyniesie w 

przyszłości w znaczącej części lub 

w całości przewidywanych 

korzyści ekonomicznych. 

• Uzasadnia  to  dokonanie  odpisu 

aktualizującego 

wartość 

składnika 

aktywów 

do 

ceny 

sprzedaży 

netto 

(wartości 

godziwej).

background image

Zasady wyceny bilansowej

7

Parametry wyceny – utrata wartości

Przykład:

•   Spółka  zakupiła  za  2000.000  zł  budynek  z 

przeznaczeniem 

na 

wynajem 

(wycena 

wstępna)

•   Na  skutek  innych  inwestycji  powstał  na  tym 

terenie  nadmiar  tego  typu  powierzchni  pod 

wynajem.

•  Ceny  wynajmu  uległy znacznemu obniżeniu  i 

jest  wynajmowany  za  niższą  cenę  od 

planowanej.

•   Na  koniec  roku  podjęto  decyzję  o  ponownej 

wycenie  budynku  celem  sprawdzenia,  czy  nie 

nastąpiła utrata wartości. 

•  

Rzeczoznawca 

oszacował 

wartość 

nieruchomości 

na 

kwotę 

1.500.000 

zł 

(wartość  godziwa)  i  do  tego  poziomu  należy 

obniżyć  wartość  tej  inwestycji  w  bilansie 

(wycena 

bilansowa). 

 

 

 

background image

Zasady wyceny bilansowej

8

Parametry wyceny

• Wartość  godziwa  to  wartość 

oszacowana  (gdy  nie  jest  znana 
cena rynkowa).

• Ceny 

rynkowe 

odpowiadają 

wartości godziwej.

background image

Zasady wyceny bilansowej

9

Zasada ostrożności w wycenie 

bilansowej

W wycenie bilansowej 

uwzględniana jest zasada 

ostrożności.

Ma ona na celu ochronę 

interesów adresatów 

zewnętrznych sprawozdania 

finansowego. 

background image

Zasady wyceny bilansowej

10

Zasada ostrożności w wycenie 

bilansowej

Zgodnie z zasadą ostrożności przy 

ustalaniu wartości aktywów i 

przychodów oraz kosztów i zobowiązań 

należy:

• kierować się przezornością i 

przyjmować „pesymistyczny” punkt 

widzenia, a więc

• nie zawyżać wartości aktywów i 

przychodów
oraz

nie zaniżać kosztów i zobowiązań

Dzięki takiemu podejściu nie dopuści się 

do wykazywania wyniku finansowego w 

zawyżonej, nierealnej wysokości, 

istniejącej tylko na papierze.

background image

Zasady wyceny bilansowej

11

Zasada ostrożności w wycenie 

bilansowej

Zasada ostrożności oznacza przyjęcie 

pewnych reguł, które można wyrazić 
hasłami:

• „nie wyżej niż cena rynkowa”,
• „lepszy zysk mniejszy niż 

przesadzony”.

background image

Zasady wyceny bilansowej

12

Zasada ostrożnej wyceny

• „Nie wyżej niż cena rynkowa” przejawia się 

w
- wycenie rzeczowych składników aktywów 

obrotowych według cen nabycia lub 

kosztów wytworzenia nie wyższych od 

ich cen  sprzedaży netto

• Realizacja drugiego hasła „lepszy zysk 

mniejszy niż przesadzony” znajduje 

wyraz w 

uwzględnianiu w wyniku finansowym 

skutków: 

   - zmniejszenie wartości użytkowej lub 

handlowej  

     składników majątkowych,w tym:

- zmniejszenie należności o znane 

jednostce, grożące 

             straty,

       - rezerwy na znane jednostce ryzyko.

background image

Zasady wyceny bilansowej

13

4.2. Wycena bilansowa nieruchomości 

jako środków trwałych

background image

Zasady wyceny bilansowej

14

Wycena środka trwałego – trwała 

utrata wartości

Przykład:
Przedsiębiorstwo posiada urządzenie, które jest 

nieprzydatne z uwagi na zmianę techniki produkcji i 

przewiduje jego sprzedaż.
• cena nabycia urządzenia (wycena wstępna) 

500.000 zł
 dotychczasowe umorzenie (amortyzacja) 

100.000 zł
 wartość urządzenia na dzień bilansowy 

400.000 zł
 przewidywana cena sprzedaży netto 150.000 


Należy dokonać odpisu z tytułu trwałej utraty 

wartości do poziomu możliwej do uzyskania ceny 

sprzedaży netto, czyli o 250.000 zł (różnica między 

ceną nabycia a ceną sprzedaży).
Odpis z tytułu trwałej utraty wartości jest w 

pozostałe koszty operacyjne, a więc zmniejsza 

wynik finansowy.
Typ operacji A-Z = P-Z

 

background image

15

Wycena inwestycji 

długoterminowych

 

Parametr wyceny 

Wyceniane 

składniki 

Wycena wstępna 

Wycena bilansowa 

Skutki wyceny 

na dzień bilansowy 

Inwestycje 

długotermi-
nowe 

 cena nabycia 

 cena zakupu, gdy koszty 

ransakcji nie są istotne 

 

cena nabycia 

odpisy z tytułu trwałej 

utraty wartości 

lub 
 wartość przeszacowana do 

ceny rynkowej  

lub 
 wartość godziwa  

 odpisy z tytułu trwałej 

utraty wartości odnosi 
się do kosztów finanso-

wych 

 przeszacowanie inwe-

stycji: wzrost wartości 

odnoszony jest na kapi-

tał z aktualizacji wyceny 
a obniżenie wartości za-

licza się do kosztów fi-

nansowych 

 

Przykład: 

Przyjęto zasadę wyceny inwestycji długoterminowych wg ceny rynkowej. 

Przedsiębiorstwo zakupiło nieruchomość (działkę) jako inwestycję  za 1,0 mln zł (wyce-

na wstępna). 

Na dzień bilansowy cena rynkowa tej nieruchomości wzrosła do poziomu 1,2 mln zł 

(wycena bilansowa)

Dokonano przeszacowania tej inwestycji do poziomu ceny rynkowej. 

Wzrost jej wartości o 0,2 mln zł został zaksięgowany na koncie „Kapitał z aktualizacji 

wyceny” i o tyle kapitał ten wzrósł. 

Typ operacji A+Z = P+Z    

background image

Zasady wyceny bilansowej

16

Wycena inwestycji 

krótkoterminowych

 

background image

Zasady wyceny bilansowej

17

Wycena inwestycji 

krótkoterminowych

Przykład:
• W zakładowym planie kont spółka przyjęła 

wycenę krótkoterminowych aktywów 

finansowych (np. akcji) według zasady cena 

nabycia nie wyższa od ceny  sprzedaży 

netto
• Spółka zakupiła akcje spółki giełdowej PKN 

Orlen za 100.000 zł (wycena wstępna).
• Na koniec roku wg kursu PKN Orlen 

zakupione akcje były warte 95.000 zł.
• Wycena bilansowa wg przyjętej zasady wyceny 

wyniesie 95.000 zł.
• Spadek wartości zakupionych akcji 5.000 zł 

zostanie zaksięgowany jako koszt finansowy.
• Typ operacji A-Z = P-Z

 

background image

Zasady wyceny bilansowej

18

Wycena rzeczowych składników aktywów 

obrotowych

background image

Zasady wyceny bilansowej

19

Wycena rzeczowych składników aktywów 

obrotowych

Przykład:
• Spółka posiada towary spożywcze, która 

zakupiła za 100.000 zł (wycena wstępna).

• Zalegają w magazynie a termin ich 

przydatności do spożycia niedługo minie.

• Ich sprzedaż jest możliwa za 80.000 zł 

(wycena bilansowa).

• Odpis z tytułu utraty wartości wynosi 20.000 

• Kwota odpisu powiększy pozostałe koszty 

operacyjne, zmniejszając wynik finansowy.

• Typ operacji A-Z = P-Z

background image

Zasady wyceny bilansowej

20

Wycena należności i udzielonych 

pożyczek

background image

Zasady wyceny bilansowej

21

Wycena zobowiązań z tytułu dostaw i 

usług

background image

Zasady wyceny bilansowej

22

Wycena należności

Przykład:
• Spółka posiada na koniec roku należności za 

sprzedane produkty w kwocie 100.000 zł 

(wycena wstępna)

• W kwocie tej mieszczą się należności 

przeterminowane uznane jako nieściągalne 

20.000 zł

• W bilansie należy wykazać należności w 

kwocie 80.000 zł (wycena bilansowa)

• Odpis aktualizujący wartość należności 

20.000 zł zalicza się do pozostałych kosztów 

operacyjnych i o tyle zmniejszy się wynik 

finansowy

• Typ operacji A-Z = P-Z

background image

Zasady wyceny bilansowej

23

Ciche rezerwy zysku

Z wyceną bilansową wiążą się ciche rezerwy 

zysku. 

• Cicha rezerwa zysku to dodatnia różnica 

pomiędzy wartością rynkową składnika 

majątkowego w dniu bilansowym, a jego 

ceną historyczną stanowi cichą rezerwę 

zysku 

• Ciche rezerwy zysku należą do kapitału 

własnego przedsiębiorstwa

• Istnienie cichych rezerw nie jest 

uwidocznione w bilansie, a ich powstanie 

wynika z przyjętych zasad wyceny 

bilansowej. 

• Są one konsekwencją braku możliwości 

uwzględnienia

     wzrostu wartości inwestycji 

długoterminowych w 

     wyniku finansowym.*

background image

Zasady wyceny bilansowej

24

Ciche rezerwy zysku

Przykład:

• Przyjęto zasadę wyceny inwestycji 

długoterminowych 
  wg ceny nabycia.

• Przedsiębiorstwo zakupiło akcje jako 

inwestycję  
  długoterminową  za 1,0 mln zł (wycena 

wstępna).

• Na dzień bilansowy cena rynkowa tych akcji 

wzrosła do
  poziomu 1,2 mln zł (wycena bilansowa).

• Nie można było, ze względy na przyjętą 

zasadę wyceny,
  podwyższyć wartości tej inwestycji o 0,2 mln 

zł (do
  poziomu ceny rynkowej).

• Kwota 0,2 mln zł stanowi cichą rezerwę 

zysku
   rozumiana jako potencjalny zysk. 

background image

Zasady wyceny bilansowej

25

PODSUMOWANIE

• W wycenie bilansowej znajduje wyraz 

zasada ostrożności między innymi w 

następującym podejściu:
wzrost wartości np. inwestycji 

długoterminowych, 

      inwestycji krótkoterminowych (przy 

wycenie niższa z

      dwóch wartości), rzeczowych aktywów 

trwałych – nie

      wpływa na wynik finansowy, natomiast 

obniżenie 

      wartości tych składników powoduje 

zmniejszenie 

      wyniku finansowego,

- konsekwencją braku możliwości 

uwzględnienia

      wzrostu wartości inwestycji 

długoterminowych w 

      wyniku finansowym są ciche rezerwy 

zysku (swego
  rodzaju ukryte aktywa).


Document Outline