Argumenty bioetyki 2012
wykład 13
BADANIA NAD
KOMÓRKAMI
MACIERZYSTYMI - 1
Argumenty bioetyki 2012
wykład 13
BADANIA NAD
KOMÓRKAMI
MACIERZYSTYMI - 1
rodzaje SCs ze względu na
zdolność do różnicowania
się
•
– mogą ulec zróżnicowaniu do
każdego typu komórek, w tym komórek
tworzących łożysko
• pluripotentne – mogą dać początek
każdemu typowi komórek dorosłego
organizmu z wyjątkiem komórek łożyska
• multipotentne – mogą dać początek kilku
różnym typom komórek, z reguły o
podobnych właściwościach
• unipotentne (prekursorowe) - mogą
różnicować tylko do jednego typu komórek
rodzaje pluripotencjalnych
komórek macierzystych (pSCs)
• pSCs z zarodków wytworzonych przez
IVF lub przez przez transfer jądra
ludzkiej komórki somatycznej do
ludzkiej lub zwierzęcej komórki jajowej
• pSCs z tkanki martwych płodów
• indukowane pSCs (wytworzone przez
inżynierię genetyczną z komórek
somatycznych)
[źródła zarodkowych komórek
macierzystych]
• - zarodki pozostałe po kuracji in vitro
• - zarodki utworzone techniką in vitro
specjalnie w celach badawczych
• - zarodki utworzone w celach badawczych
metodą klonowania terapeutycznego
(SCNT), tj. przez transfer jądra ludzkiej
komórki somatycznej do ludzkiej komórki
jajowej
• - zarodki utworzone w celach badawczych
przez transfer jądra ludzkiej komórki
somatycznej do zwierzęcej komórki jajowej
A. KOMÓRKI MACIERZYSTE
POZYSKIWANE Z NADLICZBOWYCH
ZARODKÓW, KTÓRE UTWORZONO W
CELU PROKREACYJNYM
• Peters 2001 - Ted Peters, “The Stem Cell
Controversy”, dialog: A Journal of Theology 40.4
(2001).
• Savulescu, Julian 2002, “The Embryonic Stem Cell
Lottery and the Cannibalization of Human Beings”,
Bioethics 16: 508-529
• Gene H. Outka (2002). „The Ethics of Human Stem
Cell Research“. Kennedy Institute of Ethics Journal 12
(2):175-213.
• Harris 2003 - John Harris, „Stem Cells, Sex, and
Procreation”, Cambridge Quarterly of Healthcare
Ethics (2003), 12, 353–371.
• Holm, S., 2003, “The Ethical Case Against Stem Cell
Research,” Cambridge Quarterly of Healthcare Ethics
12: 372-83.
• Curzer, H., 2004, “The Ethics of Embryonic
Stem Cell Research” Journal of Medicine &
Philosophy 29, no. 5: 533-562.
• Nicholas Agar (2007). „Embryonic Potential
and Stem Cells”. Bioethics 21 (4):198–207.
• Elizabeth Harman (2007). „How is the Ethics of
Stem Cell Research Different From the Ethics
of Abortion?” Metaphilosophy 38 (2-3):207–
225.
• Bertha Alvarez Manninen (2007). „Respecting
Human Embryos Within Stem Cell Research:
Seeking Harmony”. Metaphilosophy 38 (2-
3):226-244.
kwestie do dyskusji
• (1) Czy powinno się tworzyć większą liczbę zarodków
in vitro, niż zamierza się jednorazowo wszczepić?
• (2) Czy zarodki in vitro, niewykorzystane w
bezpośrednim celu rozrodczym, w jakiejkolwiek
sytuacji powinno się niszczyć (i przeznaczać do
zniszczenia)?
• (3) Czy niewykorzystanych zarodków in vitro, które
zostały już przeznaczone do zniszczenia, powinno się
kiedykolwiek używać do destrukcyjnych
eksperymentów medycznych?
• (4) Czy niewykorzystanych zarodków in vitro
powinno się kiedykolwiek używać do destrukcyjnych
eksperymentów medycznych, nawet gdy nie są one
przeznaczone do zniszczenia?
ad A-1
• the production of spare embryos, some of which
will be sacrificed, is not unique to assisted
reproduction technologies (ART); it is an
inevitable (and presumably acceptable, or at least
tolerable?) part of all reproduction.
• Both natural procreation and ART involve a
process in which embryos, additional to those
that will actually become children, are created
only to die. I will continue to call these “spare”
embryos in each case. If either of these processes
is justified it is because the objective of producing
a live healthy child is judged worth this particular
cost. (Harris 2003, s. 361)
ad A-2
• Frozen embryos have a low quality of life, to
say the least. (...). Moreover, each frozen
embryo has only a tiny chance of being
implanted in a womb, and each implanted
embryo has only a tiny chance of making it
to live birth. So frozen embryos have a
minimal chance of improving their presently
pitiable quality of life. By any plausible
definition, keeping a frozen embryo frozen
is futile care.1 (Curzer 2004, s. 552)
ad A-4
• (A-4) Czy niewykorzystanych
zarodków in vitro powinno się
kiedykolwiek używać do
destrukcyjnych eksperymentów
medycznych, nawet gdy nie są one
przeznaczone do zniszczenia?
• Savulescu, Julian, “The Embryonic Stem
Cell Lottery and the Cannibalization of
Human Beings”, Bioethics, Vol. 16, pp.
508-529, 2002
[the cannibalization claim]:
• K. It is impermissible to kill one
innocent person, A, for the purpose
of saving the life of another innocent
person B.
• K. Niedopuszczalne jest zabicie
jednej niewinnej osoby A w celu
uratowania życia innej niewinnej
osoby B.
• Kl. It is impermissible to kill one
innocent person solely for the
purpose of saving another person's
life.
• Kl. Niedopuszczalne jest zabicie
jednej niewinnej osoby wyłącznie w
celu uratowania życia innej osoby.
(+)
• K2. It is impermissible to kill one
innocent person for the purpose of
reducing the risk of death in a
population or class, of which that
person is a member.
• K2. Niedopuszczalne jest zabicie jednej
niewinnej osoby w celu zmniejszenia
ryzyka śmierci w populacji lub klasie,
do której należy ta osoba. (?)
• (A-3) Czy niewykorzystanych
zarodków in vitro, które zostały
już przeznaczone do zniszczenia,
powinno się używać do
destrukcyjnych eksperymentów
medycznych?
Peters 2001
• We support research that uses stem cell lines
derived from embryos taken from fertilization
labs, embryos that would otherwise be
discarded. In the deep freezes of in vitro
fertilization clinics we can find vats [kadzie]
of liquid nitrogen housing thousands of
fertilized zygotes, embryos. Society has
already decided to engage in reproductive
technology. Excess embryos exist in large
numbers. Due to their practical destiny,
these surplus embryos will never find
connection to a mother’s womb, never
become a human being. (Peters 2001, s. 293)
Peters 2001
• So, let us ask: Is it ethically licit to take
surplus frozen embryos that will never be
implanted and press them into the
service of life-saving medical research?
When the alternative for such already
fertilized ova is the drain, is it ethical to
sanction this opportunity to provide the
human race with what life potential they
offer? Armed with the principle of
beneficence we want to answer, yes.
(Peters 2001, s. 293)
Outka 2002 - “nothing is
lost” principle
• One may directly kill when: (1) the
innocent will die in any case; and (2)
other innocent life will be saved
• Umyślne zabicie niewinnej osoby jest
etycznie usprawiedliwione, jeżeli (1)
zabijana osoba i tak (wkrótce) umrze
i (2) zabijając ją ratuje się życie innej
niewinnej osoby.
Brock 2010 – dwie wersje
zasady żadnej straty
• A. (wersja mocniejsza) Może mi być wolno
zabić osobę, która i tak wkrótce umrze,
czegokolwiek bym nie zrobił dla uratowania jej
życia, w wypadku gdy jej zabicie jest dla mnie
jedynym sposobem uratowania życia innej
osoby.
• B. (wersja słabsza) Może mi być wolno zabić
osobę, która i tak wkrótce umrze, jeżeli nie
zrobię nic dla uratowania jej życia, w wypadku
gdy jej zabicie jest dla mnie jedynym
sposobem uratowania życia innej osoby.
• Suppose the commander of a firing squad says to
a researcher, “I will give you two choices. Either I
kill Poindexter right now and throw his body into a
ditch, or you kill Poindexter and use his body for
research.” (Suppose that the researcher is
absolutely sure that the firing squad commander is
not bluffing, that Poindexter will not be rescued,
etc.) Poindexter is not being sacrificed for the sake
of other people. The principle that ... it is wrong to
sacrifice some people for the sake of others does
not prohibit the researcher from killing Poindexter
and using his body. To rule that it would be morally
wrong for the researcher to kill Poindexter one
must appeal to a very different principle. (Curzer
2004, s. 547)
zasada żadnej straty –
warianty wersji mocniejszej
• (A-1) Może mi być wolno zabić osobę, która i tak
wkrótce umrze, czegokolwiek by nie robiono dla
ocalenia jej życia, w wypadku gdy jej zabicie jest dla
mnie jedynym sposobem uratowania innej osoby.
• (A-2) Może mi być wolno zabić osobę, która i tak
wkrótce umrze, gdyż faktycznie nie zostanie przez
nikogo uratowana, w wypadku gdy jej zabicie jest
dla mnie jedynym sposobem ocalenia innej osoby.
• (A-3) Może mi być wolno zabić osobę, która i tak
wkrótce umrze, gdyż zostanie zabita przez kogo
innego, w wypadku gdy jej zabicie jest dla mnie
jedynym sposobem uratowania innej osoby.
Harman 2007
• Thus, destroying a leftover embryo does
harm the embryo by depriving it of the
chance to live life as a person. This harm is
not very serious, however, due to the fact
that the embryo was very unlikely to get to
live life as a person anyway. (Harman 2007,
s. 210)
• Niszcząc pozostawiony zarodek [in vitro]
wyrządzą się mu szkodę, ponieważ pozbawia
się go szansy osobowego życia. Ta szkoda
nie jest jednak bardzo duża, ponieważ jest
mało prawdopodobne, aby zarodek miał
możliwość żyć jako osoba.
zasada żadnej straty – dwa
rozumienia wersji A-2
• (a) Może mi być wolno zabić jakąś osobę,
która z pewnością i tak wkrótce umrze, gdyż
na pewno nie zostanie przez nikogo
uratowana, w wypadku gdy jej zabicie jest dla
mnie jedynym sposobem uratowania życia
innej osoby.
• (b) Może mi być wolno zabić jakąś osobę,
która przypuszczalnie i tak wkrótce umrze,
gdyż prawdopodobnie nie zostanie przez
nikogo uratowana, w wypadku gdy jej zabicie
jest dla mnie jedynym sposobem uratowania
życia innej osoby.