Pomiary poziomej osnowy podstawowej

Podstawowa osnowa

WYSOKOŚCIOWA

Podstawową osnowę wysokościową I klasy tworzą:

— linie międzynarodowej Jednolitej Wysokościowej Sieci
Niwelacyjnej
     (JWSN), oraz jej zagęszczenie o przeciętnej długości ok. 50 km
     (max = 90 km), charakteryzujące się średnim błędem pomiaru po
wyrównaniu
     m

=  1 mm/km, które stanowią I klasę,

— linie (nawiązane do I klasy) o przeciętnej długości ok. 25 km
(max = 35 km,
     na terenach intensywnie zagospodarowanych długości linii wynoszą
     przeciętnie 8 km, max = 12 km), charakteryzujące się średnim
błędem
     pomiaru po wyrównaniu m

=  2 mm/km, odnoszące się do II

klasy.

Linie dzielą się na odcinki (między najbliższymi reperami), których
długości powinny wynosić:

— na terenach intensywnie zagospodarowanych 0,5–1 km,
— na pozostałych terenach do 3 km, w przypadku adaptacji
istniejących reperów
lub do 2 km, gdy zakłada się nowe znaki.

Pomiary poziomej osnowy

wysokościowej (1)

Dokładność pomiaru niwelacji precyzyjnej określa się za
pomocą następujących wzorów:

— średnie błędy pomiaru sieci przed wyrównaniem:

(a) przypadkowy

1 h

� �

s =�

� �

��

(b) systematyczny

�

� ��

�

h =�

� �

�

��

�

��

� �

��

�

l n

� �

=�

� �

— średni błąd pomiaru linii lub sekcji:

Pomiary poziomej osnowy

wysokościowej (2)

— średni błąd obliczony z odchyłek zamknięć poligonów:

� �

=� � �

� �

— średni błąd sieci po wyrównaniu:

pVV

�

=�

gdzie: f – różnica pomierzonych przewyższeń odcinka w kierunku
głównym i powrotnym [mm]; l – długość odcinka [km]; n

– liczba

odcinków; l

– długość linii lub sekcji [km]; h – różnica wysokości

końcowych punktów tzw. linii wyrównującej [mm], L – długość linii, sekcji
lub ich części odpowiadająca wartości h [km];
 – odchyłka zamknięcia poligonu niwelacji precyzyjnej [mm]; L

–

długość poligonu [km]; n

– liczba poligonów; p – waga pomiaru linii; V –

poprawka z wyrównania [mm]; n

– liczba spostrzeżeń nadliczbowych.

Pomiary poziomej osnowy

wysokościowej (3)

Błędy średnie nie powinny przekraczać następujących
wartości [mm/km]:



 0,40 (I kl.),  0,50 (II kl.);





 0,40 (I kl.),  0,50 (II kl.);





 0,10 (I kl.),  0,20 (II kl.);



 1,00 (I kl.),  1,50 (II kl.);



 1,00 (I kl.),  2,00 (II kl.).

Pomiary poziomej osnowy

wysokościowej (8)

Ogólne zasady opracowania wyników pomiaru i wyrównania
podstawowej osnowy wysokościowej:

– opracowanie i analizę materiałów dokonywane w czasie pomiaru
   odcinka, sekcji lub linii niwelacyjnej,
– kontrolę obliczeń dzienników i zestawień przewyższeń, obliczenie
   i uwzględnienie poprawek oraz ocenę dokładności pomiaru przed
   wyrównaniem.

Do pomierzonego przewyższenia odcinka h

należy wprowadzić

następujące poprawki:

– komparacji łat  (średnia z wyników badań przed i po sezonie
pomiarowym),
– termiczną, uwzględniającą średnie temperatury powietrza i taśm łat
   oraz współczynnik rozszerzalności taśm łat,
– lunisolarną, uwzględniającą dobowe zmiany kierunku linii pionu
   spowodowane przez Księżyc i Słońce,
– normalną, ze względu na nierównoległość powierzchni poziomych
   (ekwipotencjalnych)

Pomiary poziomej osnowy

wysokościowej (9)

Poprawka komparacji łat określana jest z zależności:

0śr

h�

D =

gdzie: 

śr

oznacza średnią poprawkę pary łat.

Poprawkę termiczną oblicza się niezależnie dla przewyższenia
odcinka w kierunku głównym (tam) i powrotnym na podstawie wzoru:

(

)

0śr

t t

D =

gdzie: h

– przewyższenie odcinka [mm], 

śr

– średnia wartość

współczynnika rozszerzalności taśm inwarowych pary lat, (t–t

) –

różnica między średnią temperaturą taśm łat (t) w czasie pomiaru a
temperaturą komparacji (t

Poprawkę lunisolarną wyznacza się z zależności postaci:

(

)

0,7 k l sin2z cos A A

D =

�

gdzie: k – wartość stała (k

= 8,5; k

sł

= 3,9), z – odległość zenitalna

Księżyca lub Słońca, A – azymut Księżyca lub Słońca, A

– azymut

odcinka niwelacyjnego.

Pomiary poziomej osnowy

wysokościowej (10)

Poprawkę 

oblicza się niezależnie (dla każdego kierunku pomiaru)

oraz oddzielnie dla Księżyca i Słońca, a suma
jest poszukiwaną wartością poprawki lunisolarnej.

(

)

sł

D +D =D

Poprawkę normalną oblicza się natomiast ze wzoru:

(

)

0śr

Pśr

śr

- g

g - g

D =-

w którym:

– wartości normalne siły ciężkości obliczone ze wzoru Helmerta,



= 978,030 (1–0,05302 sin

 – 0,000007 sin

),

śr

= (H

+ H

) / 2 – średnia wysokość odcinka z punktami końcowymi A

i B,


śr

= 

0śr

– 0,154 H

śr

– 

) – średnia wartość anomalii Faye’a,

– wartość przewyższenia.

g g

(

)

(

)

(

)

0 śr

- g

Document Outline