Postępowanie badawcze
Postępowanie badawcze
1.
1.
Określenie przedmiotu i ustalenie celu
Określenie przedmiotu i ustalenie celu
badań
badań
2.
2.
Zdefiniowanie problemu badawczego
Zdefiniowanie problemu badawczego
3.
3.
Wskazanie hipotez roboczych
Wskazanie hipotez roboczych
4.
4.
Ustalenie i dobór wskaźników
Ustalenie i dobór wskaźników
5.
5.
Wybór metody i technik badawczych
Wybór metody i technik badawczych
6.
6.
Zgromadzenie materiału badawczego
Zgromadzenie materiału badawczego
7.
7.
Opracowanie materiału badawczego
Opracowanie materiału badawczego
8.
8.
Sformułowanie konkluzji i wysunięcie
Sformułowanie konkluzji i wysunięcie
wniosków
wniosków
Po co prowadzimy badania?
Po co prowadzimy badania?
•
Ze względu na prywatne doświadczenia badacza →
Ze względu na prywatne doświadczenia badacza →
duże zaangażowanie i pasja, równocześnie subiektywizm,
duże zaangażowanie i pasja, równocześnie subiektywizm,
interpretacja badań przez pryzmat własnych przeżyć.
interpretacja badań przez pryzmat własnych przeżyć.
•
Z chęci rozwiązania ważnego problemu społecznego.
Z chęci rozwiązania ważnego problemu społecznego.
•
Z chęci weryfikacji już istniejącej teorii →
Z chęci weryfikacji już istniejącej teorii →
wniosek, że
wniosek, że
autor podparł się nieadekwatną teorią, bądź stwierdzenie, że
autor podparł się nieadekwatną teorią, bądź stwierdzenie, że
wykorzystana teoria została chybiona.
wykorzystana teoria została chybiona.
•
Z chęci weryfikacji warsztatu metodologicznego
Z chęci weryfikacji warsztatu metodologicznego
→
→
udostępnienie wyników badań wszystkim zainteresowanym.
udostępnienie wyników badań wszystkim zainteresowanym.
Podstawowe założenia
Podstawowe założenia
metodologiczne badań
metodologiczne badań
•
W każdym badaniu musimy kierować się przyjętą
W każdym badaniu musimy kierować się przyjętą
przez nas i uzasadnioną metodologicznie i
przez nas i uzasadnioną metodologicznie i
merytorycznie metodą badawczą.
merytorycznie metodą badawczą.
•
Badanie zawsze musi opierać się na realnych,
Badanie zawsze musi opierać się na realnych,
empirycznych faktach.
empirycznych faktach.
•
Badania powinny poszukiwać psychospołecznych
Badania powinny poszukiwać psychospołecznych
uwarunkowań interesujących nas zjawisk.
uwarunkowań interesujących nas zjawisk.
Cele prowadzenia badań
Cele prowadzenia badań
•
Opisowy
Opisowy
, czyli próba udzielenia odpowiedzi na
, czyli próba udzielenia odpowiedzi na
pytania: jak jest?, jak się rzeczy mają? →
pytania: jak jest?, jak się rzeczy mają? →
Ilu studentów
Ilu studentów
interesuje się literaturą piękną?
interesuje się literaturą piękną?
•
Prognostyczny
Prognostyczny
, czyli próba postawienia prognozy,
, czyli próba postawienia prognozy,
która może (aczkolwiek nie musi) potwierdzić się →
która może (aczkolwiek nie musi) potwierdzić się →
Jakie kierunki studiów będą najpopularniejsze za pięć lat?
Jakie kierunki studiów będą najpopularniejsze za pięć lat?
•
Wyjaśniający
Wyjaśniający
, czyli próba stwierdzenia, jaka jest
, czyli próba stwierdzenia, jaka jest
przyczyna pewnego zjawiska, stanu rzeczy →
przyczyna pewnego zjawiska, stanu rzeczy →
Dlaczego
Dlaczego
w ostatnich latach wzrasta udział młodzieży w sektach i
w ostatnich latach wzrasta udział młodzieży w sektach i
ruchach religijnych?
ruchach religijnych?
•
Szacunkowy
Szacunkowy
→
→
Czy dana reklama powoduje wzrost zakupu
Czy dana reklama powoduje wzrost zakupu
danego towaru?
danego towaru?
Etap 1. Określenie przedmiotu
Etap 1. Określenie przedmiotu
badań
badań
Zaczynając badania, należy odpowiedzieć sobie na trzy
Zaczynając badania, należy odpowiedzieć sobie na trzy
pytania:
pytania:
1.
1.
Czy dane badania nie zostały już wykonane gdzie indziej?
Czy dane badania nie zostały już wykonane gdzie indziej?
→
→
kryterium oryginalności
kryterium oryginalności
2.
2.
Czy dane badania są istotne dla instytucji, dla której
Czy dane badania są istotne dla instytucji, dla której
zostały przeznaczone? →
zostały przeznaczone? →
kryterium przydatności
kryterium przydatności
3.
3.
Czy potencjalne wyniki znajdą zastosowanie w praktyce,
Czy potencjalne wyniki znajdą zastosowanie w praktyce,
ze względu na różne uwarunkowania instytucjonalne?
ze względu na różne uwarunkowania instytucjonalne?
→
→
kryterium przydatności
kryterium przydatności
4.
4.
Czy zaplanowane badania są możliwe do zrealizowania?
Czy zaplanowane badania są możliwe do zrealizowania?
→
→
kryterium pracochłonności
kryterium pracochłonności
Etap 1. Ciąg dalszy
Etap 1. Ciąg dalszy
•
Zdefiniowanie przedmiotu badań polega na
Zdefiniowanie przedmiotu badań polega na
wskazaniu aspektu, który najbardziej nas
wskazaniu aspektu, który najbardziej nas
interesuje.
interesuje.
•
Jest to faza koncepcyjna, która dopuszcza
Jest to faza koncepcyjna, która dopuszcza
możliwość wprowadzania pewnych zmian.
możliwość wprowadzania pewnych zmian.
•
Określenie celu, jaki sobie stawiamy
Określenie celu, jaki sobie stawiamy
rozpoczynając te badania.
rozpoczynając te badania.
Etap 2. Problem badawczy
Etap 2. Problem badawczy
•
Problem badawczy to pytanie, na które ma odpowiedzieć
Problem badawczy to pytanie, na które ma odpowiedzieć
prowadzone przez nas badanie.
prowadzone przez nas badanie.
•
Z problemu badawczego wyłania się temat.
Z problemu badawczego wyłania się temat.
•
Do problemu badawczego budujemy pytania ogólne i
Do problemu badawczego budujemy pytania ogólne i
szczegółowe
szczegółowe
→
→
zasada koncentryczności, czyli od ogółu do
zasada koncentryczności, czyli od ogółu do
szczegółu.
szczegółu.
Formułując problem badawczy, musimy pamiętać
Formułując problem badawczy, musimy pamiętać
o:
o:
precyzji
precyzji
,
,
usytuowaniu problemu na tle
usytuowaniu problemu na tle
dotychczasowych dociekań badawczych i
dotychczasowych dociekań badawczych i
ustaleń naukowych
ustaleń naukowych
,
,
konieczności
konieczności
empirycznej sprawdzalności
empirycznej sprawdzalności
,
,
użyteczności w
użyteczności w
rozwiązaniu danego zagadnienia
rozwiązaniu danego zagadnienia
.
.
Konstruowanie pytania
Konstruowanie pytania
badawczego
badawczego
(między etapem 2. a 3.)
(między etapem 2. a 3.)
•
Każde pytanie badawcze musi zaczynać się od
Każde pytanie badawcze musi zaczynać się od
partykuły pytającej: jak?, dlaczego?, czy?
partykuły pytającej: jak?, dlaczego?, czy?
•
Pytania ze względu na strukturę logiczną mogą
Pytania ze względu na strukturę logiczną mogą
być:
być:
rozstrzygające
rozstrzygające
(czy?) lub
(czy?) lub
dopełniające
dopełniające
(kto?, co?, ile?, czy?, który?, gdzie?)
(kto?, co?, ile?, czy?, który?, gdzie?)
•
Ze względu na pozyskiwanie określonych
Ze względu na pozyskiwanie określonych
wiadomości:
wiadomości:
informacyjne
informacyjne
lub
lub
badawcze
badawcze
Etap 3. Postawienie
Etap 3. Postawienie
hipotezy
hipotezy
Hipotezy powinny charakteryzować się takimi cechami,
Hipotezy powinny charakteryzować się takimi cechami,
jak:
jak:
•
nowość, świeżość różnych aspektów badanych faktów,
nowość, świeżość różnych aspektów badanych faktów,
•
ogólność — objęcie zakresem wszystkich faktów,
ogólność — objęcie zakresem wszystkich faktów,
zjawisk, procesów badanej rzeczywistości,
zjawisk, procesów badanej rzeczywistości,
•
komunikatywność pojęciowa,
komunikatywność pojęciowa,
•
jednoznaczność,
jednoznaczność,
•
precyzyjność,
precyzyjność,
•
empiryczna sprawdzalność,
empiryczna sprawdzalność,
•
weryfikowalność,
weryfikowalność,
•
brak sprzeczności wewnętrznych.
brak sprzeczności wewnętrznych.
Etap 4. Zmienne i wskaźniki
Etap 4. Zmienne i wskaźniki
•
Zmienne (ilościowe/jakościowe,
Zmienne (ilościowe/jakościowe,
zależne/niezależne) to cechy pewnych zjawisk i
zależne/niezależne) to cechy pewnych zjawisk i
zdarzeń, które zdarzenia te opisują i
zdarzeń, które zdarzenia te opisują i
charakteryzują. Każda zmienna musi być wyrażona
charakteryzują. Każda zmienna musi być wyrażona
w postaci wskaźnika, czyli wartości, którą da się
w postaci wskaźnika, czyli wartości, którą da się
empirycznie zmierzyć.
empirycznie zmierzyć.
•
Wyróżniamy wskaźniki:
Wyróżniamy wskaźniki:
—
—
definicyjne →
definicyjne →
tożsamość między pojęciem zmiennej
tożsamość między pojęciem zmiennej
a wskaźnikiem, np. wartość liczbowa,
a wskaźnikiem, np. wartość liczbowa,
—
—
empiryczne →
empiryczne →
opisywanie zmiennej przez obserwację,
opisywanie zmiennej przez obserwację,
—
—
inferencyjne →
inferencyjne →
dotyczące ukrytych, wydedukowanych
dotyczące ukrytych, wydedukowanych
danych.
danych.
Etap 5. Wybór techniki
Etap 5. Wybór techniki
•
Techniką badawczą nazywamy wszelkie sposoby i
Techniką badawczą nazywamy wszelkie sposoby i
środki pozwalające nam na zdobycie pewnych
środki pozwalające nam na zdobycie pewnych
danych w celu wyjaśnienia problemu
danych w celu wyjaśnienia problemu
badawczego.
badawczego.
obserwacyjne
wzajemnego komunikowania się
bezpośredniego komunikowania się
pośredniego komunikowania się
standaryzowane
niestandaryzowane
obserwacja
wywiad
wywiad
ankieta
ankieta
obserwacja
Document Outline