background image

KRWAWIENIE 
     
    Z  NOSA
   U   DZIECI 

Gosia Sulikowska
Laura Walaszek

background image

Krwawienie

 polega na wynaczynieniu 

się krwi w pełnym składzie poza układ 
naczyniowy. 

Krwotoki z nosa występują u dzieci w 
pierwszej dekadzie życia, rzadko u 
niemowląt. Po okresie dojrzewania ich 
częstość wyrażnie się zmniejsza.

Krwawienie na ogół występuje 
sporadycznie, nie jest ciężkie i ustępuje 
samoistnie lub pod wpływem ucisku. 
Sporadyczne epizody krwawienia nie 
wymagają badań diagnostycznych ani 
leczenia.

background image

Czynnikiem sprzyjającym krwawieniom z nosa jest 
obfite unaczynienie błony śluzowej w nosie, cienka i 
wrażliwa błona śluzowa w przedniej części 
przegrody, obecność splotów jamistych w jamach 
nosa, a także ukształtowanie nosa tj. wystawanie 
piramidy nosa ponad płaszczyznę twarzy. 

Aby zrozumieć przyczyny krwawień z nosa, ich 
przebieg i  leczenie należy zaznajomić się z anatomią 
i fizjologią nosa. 
  

PATOMECHANIZM KRWAWIENIA Z NOSA

background image

Schemat przekroju strzałkowego jamy nosowej: 
(A) przedsionek nosa (vestibulum nasi
);
(B) przedsionek przewodu środkowego (atrium meatus 
medii
); 
(C1) przewód nosowy dolny (meatus nasi inferior
); 
(C2) przewód nosowy środkowy (meatus nasi medius
);
 (C3) przewód nosowy górny (meatus nasi superior
);
 (D) okolica węchowa (regio olfactoria
); (E) część nosowa 
gardła.

background image

Długość JAMY NOSOWEJ od nozdrzy przednich 
do części nosowej gardła wynosi u noworodka 
3-4 cm, a u osoby dorosłej około 12 cm.

 Przednią część jamy nosowej, sięgającą do 
progu nosa  stanowi przedsionek nosa , a część 
środkową tworzy przedsionek przewodu 
środkowego, za którym rozciąga się właściwa 
część oddechowa nosa, podzielona poziomo 
przebiegającymi małżowinami nosowymi - 
górną, środkową i dolną - na przewód nosowy 
górny, środkowy i dolny, co zwiększa 
powierzchnię jej przekroju

  

background image

Unaczynienie jamy nosa

 

Nos jest zaopatrzony w krew tętniczą zarówno od tętnicy 
szyjnej zewnętrznej jak i tętnicy szyjnej wewnętrznej. 

Od tętnicy szyjnej wewnętrznej unaczyniony jest przez 
odgałęzienie tętnicy ocznej. Odgałęzieniami tymi są: tętnica 
sitowa przednia i tętnica sitowa tylna. 

Tętnica sitowa przednia zaopatruje przednią część jamy 
nosa, zarówno ścianę boczną jak i przednią część przegrody 
nosa. Tętnica sitowa tylna zaopatruje w krew tętniczą część 
górną przegrody nosa, oraz małżowinę nosową górną. 
Tętnice sitowe przednia i tylna wnikają do jamy nosowej 
przez otwory sitowe znajdujące się w szwie czołowo sitowym 
w bocznej ścianie oczodołu. 

background image

Od tętnicy szyjnej zewnętrznej jamy nosa są 
unaczynione przez odgałęzienia odchodzące od tętnicy 
szczękowej i od tętnicy twarzowej. 

Odgałęzieniem odchodzącym od tętnicy szczękowej jest 
tętnica klinowo-podniebienna. Tętnica ta dzieli się na 
tętnice nosowe tylne boczne zaopatrujące małżowinę 
nosową dolną i środkową oraz tętnice nosowe tylne 
przegrody zaopatrujące część tylną przegrody nosa. 

Odgałęzieniami odchodzącymi od tętnicy twarzowej jest 
tętnica wargowa górna zaopatrująca część chrzęstną 
przegrody nosa. 

background image

Połączenie drobnych naczyń włosowatych odchodzących 
od tętnic wargowej górnej, tętnicy klinowo-
podniebiennej, oraz od tętnic sitowych przednich i 
tylnych tworzy tak zwany 

splot Kisselbacha leżący w 

przedniej części przegrody nosa w tak zwanym 
polu Littlea. 

Splot ten leży powierzchownie pod błoną 
śluzową, łatwo ulega uszkodzeniu pod 
wpływem urazu czy w wyniku  nadmiernego 
wysychania błony śluzowej. Jest on 
najczęstszym miejscem krwawienia. Znacznie 
rzadziej krwotokami z nosa objawiają się 
krwawienia z dolnych dróg oddechowych lub z 
górnego odcinka przewodu pokarmowego

.

background image

Przyczyny:

1.MIEJSCOWE:

• Urazy mechaniczne

• Gwałtowna zmian ciśnień

• Choroby infekcyjne nosa (ostre i 
przewlekłe zapalenia błony śluzowej 
nosa o różnej etiologii)

• Czynniki chemiczne (wdychanie 
drażniących pyłów bądź oparów 
toksycznych )

• Ciała obce nosa 

background image

• Guzy nosa i nosogardła ( włókniak 
młodzieńczy, polip krwawiący przegrody,  
polip choanalny ) 

• Choroby przebiegające z tworzeniem  się 
ziarniny swoistej i nieswoistej (gruźlica, 
ziarniniak Wegenera )

2.OGÓLNE:

 - Skazy krwotoczne : płytkowe, osoczowe  i 
naczyniowe
 - Naczyniowe  zaburzenia krzepnięcia 
związane z przyjmowaniem leków(salicylanów, 
antykoagulantów )
 - Choroby infekcyjne ( w tym choroby zakaźne 
wieku dziecięcego )

background image

Objawami mogącymi wskazywać na znaczną utratę 
krwi są zmiany zachowania dziecka, bladość powłok, 
zaburzenia ortostatyczne.
Mogą się pojawić tachykardia i tachypnoe.
Hipotensja tętnicza jest objawem póznym.

-BADANIE CIŚNIENIA KRWI, TĘTNA,

-ODDECHU, RYTMU SERCA

STAN OGÓLNY 

background image

Diagnostyka krwawienia z nosa

Niezbędne jest wykluczenie 
niedawnego przebycia urazu, 
ostrego schorzenia dróg 
oddechowych, reakcji 
alergicznych lub ekspozycji na 
suche powietrze. 

Krwawienia z nosa mogą 
wynikać również ze skrzywionej 
przegrody nosa.

background image

Badanie nosa i jam nosa. 

  
- Nos oglądamy najpierw z zewnątrz na wprost zwracając 
uwagę na jego budowę, oraz ustawienie do płaszczyzny 
pośrodkowej ciała, następnie z boku. Ma to szczególne 
znaczenie przy wszelkiego rodzaju urazach nosa gdzie 
dochodzi do uszkodzenia szkieletu nosa (złamanie kości 
nosa). 
- Nos może być przemieszczony w stosunku do linii 
pośrodkowej, może dojść do wgniecenia grzbietu nosa (nos 
siodełkowaty).
 - Oglądamy również pracę nosa przy oddychaniu. Przy 
upośledzonym oddychaniu przez nos występują wzmożone 
ruchy skrzydełek nosa. 

background image

 

Określenie miejsca krwawienia

.

Najlepiej przeprowadzić je za pomocą lampy czołowej 
i zestawu wzierników nosowych – rynoskopów 
przednich.

Otwieranie wzierników należy przeprowadzić w 
płaszczyżnie strzałkowej ciała, co zapobiega 
jatrogennym urazom przegrody nosa.

Uwidocznienie miejsca krwawienia można uzyskać 
przez odsysanie treści krwistej , np. za pomocą 
cewnika do odsysania typu Fraser.

background image

Wziernikowanie przednie

 

wykonujemy przy 

pomocy krótkiego 

wziernika nosowego 

Hartmanna. 

Oglądamy dno jamy nosowej, sklepienie nosa, 
przegrodę nosa i boczną ścianę nosa z małżowiną 
nosa dolną i środkową w przedniej i środkowej 
części.

 Wziernikowanie głębszych rejonów jamy nosa 
umożliwia nam użycie 

wziernika nosowego Kiliana

 

o dłuższych ramionach. Umożliwia on nam 
dokładne obejrzenie małżowiny nosowej środkowej 
i górnej, oraz szpary węchowej. 

background image

Rynoskopia przednia umożliwia ocenę makroskopową:

-obrzęk małżowin nosowych 

-zabarwienie błony śluzowej ( żywoczerowona w 
ostrych zakażeniach, szara lub bladosina w 
przewlekłym zapaleniu alergicznym)

- wilgotność,

-obecność wydzieliny (ropna - typowa dla 
zakażeń bakteryjnych i przejściowo dla infekcji 
wirusowych, śluzowa - dla odczynów wirusowych 
i całorocznych alergicznych nieżytów nosa, 
wodnista  - dla ostrej reakcji, np. w alergii 
pyłkowej.

background image

Badanie można przeprowadzić za pomocą 
wziernika laryngologicznego.

background image

Przednią część jamy 
nosowej oraz dolną 
małżowinę można także 
obejrzeć, posługując się 
otoskopem z dużym 
wziernikiem 

background image

Wziernikowanie tylne.

 

Do oglądania nozdrzy tylnych 

oraz części nosowej gardła używa się małych płaskich 
lusterek, endoskopu giętkiego, bądź endoskopu sztywnego 
z odpowiednio pod katem ukształtowanym torem 
wizyjnym.
 
Ostatnią metodą badania  jest 

badanie palpacyjne jamy 

nosowo-gardłowej.

 Badamy palcem wskazującym prawej 

ręki wprowadzając go za podniebienie miękkie do jamy 
nosowo-gardłowej. Bada się nozdrza tylne, sklepienie oraz 
boczne ściany jamy nosowo-gardłowej. Badanie pozwala 
rozpoznać prawidłowe struktury anatomiczne, twardość 
tkanek oraz ewentualnych zmian patologicznych. 

background image

Występowanie przedłużonych krwawień lub 
skłonności do  krwiaków u członków rodziny 
dziecka może wskazywać na istnienie zaburzeń 
ogólnych - 

skaz krwotocznych

 .

Skazy osoczowe

-krwawienia do stawów, do tkanek głębokich

-odległe krwiaki pourazowe lub nawracające

-brak wybroczyn

Skazy naczyniowe i płytkowe

-krwawienia z nosa, dziąseł, błon śluzowych

-wybroczyny na skórze i błonach śluzowych

- siniaki, krwawienia bezpośrednio po urazie- 
ponowne/odległe krwawienia nie występują

background image

Diagnostyka skaz krwotocznych

-

morfologia krwi

-Poziom płytek krwi 

-Czas  krwawienia  metodą  Ivy  (norma  <8  min.  Wydłużony  w 
skazach naczyniowo płytkowych).

-Czas kaolinowo – kefalinowy (norma 35 – 45 s ocena wewnątrz 
pochodnego układu krzepnięcia).
-  Czas  protrombinowy  (norma  14  –  16  s  ocena 
zewnątrzpochodnego ukladu krzepnięcia).

-Czas trombinowy (norma 14 – 16 s wydłużony w niedoborach 
bądź anomaliach fibrynogenu)

background image

 

Skazy małopłytkowe:

obniżony poziom płytek krwi

- wydłużony czas krwawienia

- dodatni objaw opaskowy

 

Skaza naczyniowa:

 - 

wydłużony czas krwawienia.

-  prawidłowe osoczowe czasy krzepnięcia.
-  poziom i funkcje płytek w normie.
-  obecny objaw opaskowy

Skaza osoczowa

:

-hemofilia: wydłużony czas APTT, spadek czynnika VIII lub IX

-Coroba von Willebrandta: wydłużony czas APTT, wydłużony 
czas krwawienia, spadek vWf:Ag, spadek czynnika VIII

 

background image

Krwawienia z nosa mogą być jednym z objawów 
białaczki

Osłabienie, apatia, stany podgorączkowe, skłonność 
do siniaków, limfadenopatia, powiększenie wątroby i 
śledziony nasuwają jej podejrzenie.

W badaniu przedmiotowym mogą być również obecne 
szmery nad sercem, nacieczenia w obrębie ślinianek 
przyusznych, nacieczenie jąder.

Daignostyka:

-morfologia krwi: niedorwistość, trombocytopenie, 
wzrost OB
-rozmaz krwi obwodowej: obecność blastów 
limfocytopodobnych

PODEJRZENIE BIAŁACZKI

background image

Leczenie

Żadne swoiste leczenie 
nie jest konieczne, jeśli 
krwawienie ustępuje 
samoistnie lub pod 
wpływem zastosowania 
bezpośredniego 
ucisku!

background image

Podjęcie decyzji o bardziej 
zaawansowansowanym 
postępowaniu terapeutycznym 
należy opierać na podstawie 
oceny :

 - Stanu ogólnego dziecka
 - Wypełnieniu łożyska naczyniowego
 - Częstości nawrotów krwawień z nosa 

background image

1.Krótkotrwałe krwawienia zatrzymuje 
się przez zastosowanie:

- setonów nasączonych roztworem 

trombiny i stałego ucisku.

- Przyżeganie krwawiących miejsc 

azotanem srebra.

2.Bawełniane kwacze nasączone 
roztworami chlorowodorku fenylefryny 
(0,125 – 0,5%), adrenaliny (w stosunku 
1 do 1000) lub kokainy (4%). 

background image

3.Ostrzykiwanie miejscowe 1-2ml 
mieszaniny lignokainy z adrenaliną 
1:100tys. 
4.Tamponada nosa:

• 

Gąbki hemostatyczne

• Setony z gazy

• Nastrzykiwanie tkanek roztworem środka 
znieczulającego lub fizj. Roztworem NaCl

• Cewnik Foleya

• Cewnik z balonem pneumatycznym

Tamponada wymaga osłony antybiotykowej oraz 
usunięcia najdalej po 48h od założenie

5.Hospitalizacja

6.Nawilżanie powietrza

background image

7.Elektrokoagulacje.

8.Przetaczanie preparatów krwi

9.Leczenie chirurgiczne 

– 

podwiązywanie 

tętnicy (szczękowej, sitowe, ewentualnie 
szyjnej zewnętrznej.

background image

KONIEC


Document Outline