Postępowanie w
zaostrzeniach astmy i terapia
inhalacyjna.
Postępowanie w
zaostrzeniach astmy i terapia
inhalacyjna.
Definicja
• Zaostrzenia astmy (napady astmy)
są epizodami narastającej duszności,
kaszlu, świszczącego oddechu lub
uczucia ściskania w klatce piersiowej.
wg GINA report updated 2008
Przyczyny zaostrzeń astmy
• Infekcje wirusowe i bakteryjne
• Ekspozycja na alergen
• Stres
• Wysiłek fizyczny, …..
Ocena ciężkości zaostrzenia
•wywiad
•badanie fizykalne
•badania czynności płuc (FEV1, PEF)
•saturacja krwi
•Podczas zaostrzenia monitoruj
wskaźniki ciężkości: PEF (>5rż), tętno,
częstość oddechów, saturację
Klasyfikacja ciężkości
zaostrzenia astmy
Lekkie
Umiarkowa
ne
Ciężkie
Zagrażające
zatrzymani
e
oddychania
duszność
przy chodzeniu
przy mówieniu
w spoczynku
mowa
całe zdania
fragmenty zdań
pojedyncze słowa
świadomość
możliwe pobudzenie
zwykle pobudzenie
zwykle pobudzenie
senny lub splątany
częstość oddechu
zwiększona
zwiększona
>30/min
praca dodatkowych
mięśni oddechowych
zwykle brak
zwykle występuje
zwykle występuje
paradoksalne ruchy
oddechowe
świsty
pod koniec wydechu
głośne
zazwyczaj głośne
nie występują
tętno
<100
100-120
>120
bradykardia
tętno paradoksalne
nie występuje
(<10mmHg)
może występować
(10-25mmHg)
często (>25mmHg)
PEF lub FEV1 po
wstępnej dawce leku
rozszerzającego
oskrzela
>80%
60-80%
<60%
Sa02
>95%
91-95%
<90%
Gdzie leczyć?
• Zaostrzenie ciężkie – szpital
• Lekkie (spadek PEF o <20%, przebudzenia
w nocy z powodu astmy, i zwiększenie
zużycia SABA) – można leczyć
ambulatoryjnie
• Konieczna możliwość monitorowania
chorego
Leczenie
1. Leki rozszerzające oskrzela – szybko działający β2
agoniści
• 2-4 dawki inhalowane co 20 min w ciągu pierwszej godziny
• następnie:
• w lekkich zaostrzeniach 2-4 dawki co 3 lub 4 godz
• w umiarkowanych 6-10 dawek co 1-2 godz
• MDI ze spejserem (inhalator z dozownikiem) + komora objętościowa
• nebulizacja 2,5-5 mg salbutamolu co 20 min
• nebulizator ciśnieniowy napędzany tlenem
• ciągła nebulizacja 5-10 mg/godz
• Jeżeli pełna odpowiedź: PEF > 80%wartości należnej lub maksymalnej dla
chorego, a odpowiedź utrzymuje się 3-4 godz NIE MA POTRZEBY STOSOWANIA
INNYCH LEKÓW
Leczenie
2. Glikokortykosteroidy
• zalecane stosowanie doustne (prednizolon 0,5-1 mg/kg/d lub inny w
równoważnej dawce)
• prednizon 40-60mg
• metyloprednizolon 60-80mg
• hydrokortyzon 300-400mg/dobę w dawkach podzielonych
• powinny być stosowane we wszystkich zaostrzeniach poza najlżejszymi
• Uwaga: gdy brak odpowiedzi na leczenie konieczna szybka
hospitalizacja!
• Uwaga: poprawa kliniczna po co najmniej 4 godz od podania doustnego
GKS
Leczenie
3. Tlen
• Przez kaniule donosowe, maskę
• Cel: osiągnięcie SaO2 >= 90% (u dzieci >=95%)
Leki drugiego rzutu
1/Bromek ipratropium:
MDI 4-6 dawek co 20 min
Nebulizacja 0,5mg co 20 min potem 0,5 co 2-4 h
Dzieci 0,25mg nebulizacja
2/ Teofilina
Mniej skuteczna niż β2 mimetyki
3/Adrenalina
W leczeniu anafilaksji i obrzęku naczynioruchowego, nie
powinna być stosowana rutynowo w zaostrzeniach astmy
5/ Siarczan magnezu
Nie zaleca się rutynowego stosowania; jednorazowy wlew:2g w
ciągu 10-20 min
Wskazania do hospitalizacji
Po zastosowaniu wstępnego
leczenia utrzymują się objawy
ciężkiego napadu
W przeszłości napad o prawie
śmiertelnym przebiegu
FEV1/ PEF < 25%, lub chorzy u
których PEF<40% po leczeniu
Kiedy chorego można
wypisać do domu?
FEV1/ PEF >= 60%
FEV1/ PEF 40-60%, jeśli w
miejscu zamieszkania jest
możliwość kontroli stanu chorego i
jest pewne, że będzie on
przestrzegał zaleceń
Czynniki ryzyka zgonu z
powodu astmy
1. Przebycie zaostrzenia zagrażającego życiu, które wymagało
intubacji i wentylacji mechanicznej.
2. Hospitalizacja lub pilna interwencja lekarska z powodu astmy w
ostatnim roku.
3. Stosowanie GKS doustnie, lub niedawne zaprzestanie stosowanie
GKS doustnie.
4. Nie stosowanie obecnie GKS wziewnych.
5. Zapotrzebowanie na częste stosowanie szybko działającego β2
mimetyku (>1op/miesiąc).
6. Choroba psychiczna, stosowanie leków sedatywnych.
7. Nieprzestrzeganie planu leczenia astmy.
Zapobieganie zaostrzeniom
LECZENIE WZIEWNE
Leczenie wziewne
•
Polega na podawaniu do układu oddechowego
aktywnych biologicznie substancji w postaci aerozolu.
•
Zalety leków wziewnych:
1)
możliwość podania leku bezpośrednio do miejsca
toczącego się procesu chorobowego
2)
szybki początek działania
3)
stosowanie mniejszych dawek niż w przypadku
podawania leków ogólnoustrojowo
4)
zmniejszenie niepożądanego ogólnoustrojowego
działania leku
• Aerozol jest to zawiesina cząstek substancji
stałych lub płynnych w fazie gazowej.
• Aerozole stosowane w terapii chorób dróg
oddechowych są wytwarzane przez:
Inhalatory pneumatyczne i ultradźwiękowe
Inhalatory ciśnieniowe z dozownikiem (metered-
dose inhaler – MDI)
Inhalatory suchego proszku (dry power inhaler –
DPI)
Nebulizatory
Nebulizatory 2
Nebulizacja:
Budezonid: Pulmicort, Nebbud, Flutikazon, Atrovent,
Salbutamol
Inne leki Ambroksol
Nebulizatory 3
Inhalatory DPI
•
http://www.asthma.ca/adults/treatment/tur
buhaler.php
http://www.asthma.ca/adults/treatment/diskh
aler.php
Inhalatory MDI
http://www.asthma.ca/adults/treatment/me
teredDoseInhaler.php
Komory inhalacyjne,
spejsery
http://www.epmonthly.com/whitecoat/2009/07/trea
ting-asthma-on-the-cheap/
http://www.cardinal.com/us/en/distributedproducts/ASP/HS762.asp?
cat=med_surg