1

Wykład 9

 Kształtowanie układów 

komunikacyjnych 

i systemów przestrzeni 

publicznych 

jako integralnych elementów 

struktur mieszkaniowych

Piotr Lorens

Katedra urbanistyki i Planowania 

Regionalnego

Wydział Architektury PG

1. Zagadnienia podstawowe

•

Dostosowanie struktury przestrzeni 
komunikacyjnych zespołu do potrzeb 
zamieszkującej go społeczności

•

Podstawowe sposoby przemieszczania się w 
obrębie struktur mieszkaniowych to:

–

Ruch pieszy

–

Ruch rowerowy

–

Komunikacja zbiorowa

–

Komunikacja indywidualna – bazująca na 
samochodzie osobowym

2

2. Wybór sposobu 

kształtowania układu 

komunikacyjnego

• Aranżacja przestrzenna zespołu może 

wspomagać lub utrudniać wykorzystywanie 
poszczególnych sposobów przemieszczania 
się

• Wybór sposobu aranżacji układu 

komunikacyjnego zalezy od:

– Możliwości przestrzennych
– Możliwości ekonomicznych
– Modelu kulturowego funkcjonowania 

społeczności lokalnej

3

3. Podstawowe elementy 

istotne dla kształtowania 

układu komunikacyjnego 

zespołu

• Stopień dostępności dla 

poszczególnych rodzajów komunikacji

– Komunikacja piesza: jak najkrótsze 

dojścia!

– Komunikacja indywidualna – 

samochodowa: bezpieczeństwo!

• Sposób ukształtowania programu 

parkingowego

4

4. Kształtowanie programu 

parkingowego

• Różne modele:

– Parkingi przydomowe
– Parkingi podziemne lub naziemne – 

zintegrowane z zabudową

– Parkingi strategiczne 

• Dążenie do zmniejszenia obecności 

samochodu w bezpośrednim 
sąsiedztwie struktur mieszkaniowych – 
„car-free cities”

5

6

5. Kształtowanie układu 

ulicznego 

• Hierarchizacja dostępności dla różnych 

rodzajów komunikacji

• Hierarchizacja dostępności do 

poszczególnych elementów układu (od 
powszechnie dostepnych do dostępnych dla 
wybranych użytkowników)

• Integracja układu komunikacyjnego i systemu 

przestrzeni publicznych – nakładanie się sieci 

7

8

9

10

6. Zachowanie prywatności i 

kreowanie przestrzeni 

bezpiecznych

• Kształtowanie układów dostępnych 

dla użytkowników – mieszkańców i 
odwiedzających – nie może odbywać 
się kosztem bezpieczeństwa

• Faktyczna możliwość dojazdu i 

postrzeganie go jako łatwy i 
oczywisty niekoniecznie muszą się 
ze sobą wiązać

11

7. Sposoby komponowania 

układu komunikacyjnego w 

obrębie zespołu

• Układ prostokątny i jego modyfikacje

• Układ drzewiasty i jego modyfikacje

• Układ bazujący na zamkniętej pętli 

komunikacyjnej

• Układ Radburn i układ Poundbury

12

13

14

15

16

8. Koncepcje funkcjonowania 

układu komunikacyjnego

• Układy dedykowane różnym 

rodzajom ruchu

• Separacja układu dojazdowego 

i pieszego

• Spowalnianie ruchu

17

18

19

20

9. Układ komunikacyjny a 

układ zabudowy

• Konflikt pomiędzy ruchem o 

większym natężeniu a funkcją 
mieszkaniową

• Krajobraz ulic o większym 

natężeniu ruchu wymaga 
szczególnej uwagi i starannego 
przemyślenia

21

22

10. Układy komunikacji 

rowerowej

• Zintegrowane z układami 

komunikacji drogowej

• Mniejsza uciążliwość dla 

mieszkańców – konieczność 
zapewnienia jak najkrótszych 
dojazdów

23

11. Podsumowanie

• Kształtowanie układu 

komunikacyjnego zespołu jest jedną 
z najważniejszych decyzji 
projektowych

• Właściwe ukształtowanie układu 

komunikacyjnego zapewnia nie 
tylko dostep do zespołu ale także i 
jego bezpieczeństwo i wygodę

24