SARCOPTES SCABIEI

Systematyka

Domena-eukarioty

Królestwo-zwierzęta

Typ-stawonogi

Podtyp-szczękoczułkowce

Gromada-pajęczaki

Rząd-roztocze

Rodzina-świerzbowcowate

Rodzaj-Sarcoptes

Gatunek-świerzbowiec ludzki

   Kosmopolityczny pasożyt skóry. 

   Samica jest barwy białawej, lekko 

owalna, spłaszczona grzbietowo-

brzusznie. Posiada hipostom w 

kształcie trójkąta, bez ząbków. 

Szczękoczułki podobne do 

szczypców. Nogi ma krótkie, 

stożkowate, pierwsze dwie pary 

zaopatrzone w przyssawki, kolejne 

dwie pary zakończone szczecinkami.

   Samiec jest podobny, ale mniejszy 

i posiada nogi, z wyjątkiem trzeciej 

pary, zaopatrzone w przyssawki.

   Postacią inwazyjną jest larwa. Zarażenie 

następuje przy bezpośrednim kontakcie z 

osobą chorą (np. podawanie ręki), za 

pośrednictwem wspólnej pościeli, 

ręczników i ubrań.

Cykl rozwojowy

   1.Larwa drąży w warstwie rogowej naskórka 

około jednomilimetrowy kanalik, w którym 

przekształca się w ośmionożną nimfę.

2.Po linieniu nimfa przeistacza się w samca 

lub w drugie stadium nimfy, z której 

powstanie samica (pozostaje w wylince 

nimfy aż do zapłodnienia).

3.Samica po zapłodnieniu drąży w naskórku 

ślepo zakończone korytarze długości kilku 

milimetrów i składa w nich po 2-3 jaja.

   4. Po ok. 3 dniach wykluwają się z jaj 

larwy wyposażone w sześć kończyn , 

które wychodzą na powierzchnię skóry i 

dojrzewają w torebkach włosowych,

Cechy cyklu rozwojowego

   Cykl rozwojowy trwa 2 – 3 tygodnie.

- Samica w skórze żywiciela żyje ok. 4 

tygodni; poza ciałem żywiciela może 

żyć do 10 dni;

- Żywicielem właściwym świerzbowca 

jest człowiek;

   S. Scabiei wywołuje świerzb (scabies, 

sarcoptosis)!

Zmiany zlokalizowane są głównie na 

rękach między palcami, na nadgarstkach, 

łokciach,także w pachwinach, okolicach 

brzucha, piersi i narządów płciowych. U 

dzieci zmiany mogą być zlokalizowane na 

całej skórze.

Głównym objawem jest charakterystyczny 

świąd nasilający się w nocy.

Obserwuje się grudki obrzękowe, 

pęcherzyki, oraz przeczosy.

   Drapanie skóry sprzyja rozprzestrzenianiu 

się pasożyta na obszary zdrowej skóry 

oraz wtórnym zakażeniom bakteryjnym.

  Stwierdzenie charakterystycznych 

norek świerzbowcowych (dobrze 

widoczne po zabarwieniu nalewką 

jodową)  sugerują zakażenie S.scabiei.

Świerzbowiec znajdujący się na końcu 

kanalika widoczny jest jako biały lub 

szary punkt – można go po wyjęciu 

obejrzeć pod mikroskopem w kropli 5 

% NaOH.

   W leczeniu ludzi z reguły używa 

się maści. Leki:

-Novoscabin w płynie;

-Crotamiton w płynie lub w maści;

   Leczeniem muszą zostać objęte 

wszystkie osoby z najbliższego 

otoczenia chorego!