Rehabilitacja w schizofrenii

Joanna Meder

      Model „medyczny”     diagnoza    interwencja     

wyleczenie
  Model inwalidztwa      objaw choroby+ reakcja jednostki
     ludzi
  społeczeństwa
  
  Model umiejętności        umiejętność fizyczna, 
intelektualna        

  i emocjonalna        do życia

     pracy
     nauki

Strategia rehabilitacji wspiera 

chorego:



W trudnym okresie powrotu do 
aktywnego życia



W kolejnych kryzysach emocjonalnych



W kolejnych kryzysach 
interpersonalnych

Programy rehabilitacyjne 

psychiatrii środowiskowej mają 

na celu:



Zmniejszenie nasilenia objawów 
choroby



Wyrównanie niepełnosprawności



Przezwyciężenie upośledzenia 
związanego z chorobą psychiczną

Celem działania psychiatrii 

środowiskowej jest:



Zmniejszenie liczby zaburzeń 
psychicznych w określonej społeczności 
(profilaktyka)



Leczenie i rehabilitacja przywracająca 
pacjentowi zdolność do życia we 
własnym środowisku społecznym



Tworzy i odpowiada za działalność 
Systemów Oparcia Społecznego

Rehabilitacja społeczna to:



Oddziaływanie społeczne

psychologiczne
wychowawcze
medyczne

Wsparcie społeczne



Bufor dla negatywnych skutków stresu 
życiowego i wydarzeń krytycznych

Każdy rodzaj wsparcia jest pożądaną i 
oczekiwaną formą pomocy ludziom w 
trudnych sytuacjach.

Programy rehabilitacyjne są:



Zindywidualizowane



Elastyczne programowo



Długotrwałe



Wychowawcze



Medyczne

Zasady rehabilitacji 

psychiatrycznej:



Zasada partnerstwa



Zasada wielostronności oddziaływań



Zasada stopniowania trudności



Zasada powtarzalności oddziaływań



Zasada zgodności społecznych i 
biologicznych metod



Zasada optymalnej stymulacji

Elementy rehabilitacji



Indywidualnie dobrana farmakoterapia



Psychoterapia



Pomoc rodzinie pacjentów



psychoedukacja

Skuteczna terapia powinna 

działać:



Przeciw objawom pozytywnym



Przeciw objawom negatywnym



Przeciw objawom afektywnym



Poprawiać funkcjonowanie poznawcze

Neuroleptyki II- giej generacji 

przewyższają typowe 

neuroleptyki bo:



Mają różnorodny sposób działania



Dają inne, mniej uciążliwe objawy 
uboczne



Poprawiają jakość życia



Są lepiej tolerowane



Powodują mniejszą stygmatyzację



Powodują lepszą współpracę z pacjentem

Neuroleptyki II- giej 

generacji



Klozapina



Amisulpryd



Olanzapina



Kwetiapina



Risperidon



Ziprasidon

Czynniki ważne dla współpracy 

w leczeniu:



Rodzaj objawów psychopatologicznych



Skuteczność leku



Objawy niepożądane



Czas do początku działania



Brak wglądu

Brak współpracy w leczeniu 

powoduje:



Częstsze zaostrzenia i rehospitalizacje



Gorszy przebieg choroby



Gorsze funkcjonowanie chorych

Psychoterapia indywidualna



Podtrzymująca

Dążenie do zmniejszenia doznawania stresu 

związanego z chorobą i radzenie sobie z 

nim

zmniejsza liczbę nawrotów



Zorientowana na 
wgląd (tylko w 
remisji)

Terapia grupowa



Grupy psychoedukacyjne



Grupy zorientowane na rozwiązywanie 
problemu



Grupy psychoterapeutyczne

Psychoedukacja. Umiejętności 

konieczne do prawidłowego 

funkcjonowania w środowisku.



Umiejętność prowadzenia rozmowy i 

rozwiązywania problemów



Aktywny udział pacjenta we własnej 

farmakoterapii



Umiejętność rozpoznawania wczesnych 

objawów psychotycznych



Zrozumienie objawów choroby i 

problemów pacjenta przez rodzinę

Terapia rodzinna



Systemowa



Podtrzymująca

Jak pomóc rodzinie



Edukacja: przyczyny i objawy choroby



Odciążenie z poczucia winy



Wzmocnienie zdolności do przetrwania i 
wyjścia z kryzysu



Edukacja: jak mądrze pomóc choremu



Przeciwdziałanie izolacji społecznej rodziny



Edukacja: wzorce organizacyjne i 
komunikacyjne w rodzinie

Zasady ogólne prowadzenia 

treningu behawioralnego:



Prowadzenie treningu rozpoczynamy po 
nawiązaniu kontaktu terapeutycznego



Po ustąpieniu ostrych objawów psychotycznych



Trudności pacjenta formułuje się posługując się 
prostymi przykładami z życia codziennego



Pacjent musi zawsze otrzymywać jasne instrukcje



Egzekwowanie od pacjenta częstych informacji 
zwrotnych



Regularna ocena postępów pacjenta w treningu

Terapeuta- trener



Towarzyszy pacjentowi



Uczy go odgrywania ról



Modeluje



Udziela wzmocnień



Aktywnie sekunduje



Podpowiada

Nigdy niczego nie wykonuje za pacjenta

Aktywny udział pacjentów w 

leczeniu farmakologicznym



Uzyskiwanie informacji o lekach



Zasady prawidłowego przyjmowania 
leków



Rozpoznawanie skutków ubocznych



Uzgadnianie spraw związanych z 
przyjmowaniem leków

Trening rozpoznawania 

wczesnych objawów 

psychotycznych

Trening obejmuje 4 zakresy 

umiejętności:



Rozpoznawanie sygnałów ostrzegawczych



Radzenie sobie z sygnałami ostrzegawczymi



Radzenie sobie z objawami 
stale utrzymującymi się



Unikanie alkoholu i narkotyków

Trening powrotu do 

społeczeństwa

Treningi umiejętności 

społecznych

   prowadzenia     rozwiązywania
     Rozmowy         problemów

  

Treningi aktywnego leczenia

      Trening    Trening
    aktywnego 

        

rozpoznawania

     udziału w             wczesnych
      leczeniu   objawów
farmakologicznym   psychotycznych

Ryzyko próby samobójczej



20- 40% chorych podejmuje próby „S” 
w tym 10- 13% próby dokonane



Najwięcej zachowań samobójczych- 
pierwsze 10 lat choroby



Największe ryzyko - do 6 m. po hospitalizacji

  - po ustąpieniu ostrego 
          - epizodu psychotycznego
  - depresja
  - tendencja nadużywania leków